<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98</id>
	<title>ЛАПТЕВДЕР ДЕҢИЗИ - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-27T17:51:54Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=83305&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol5_&gt;KadyrM, 17:50, 27 Август (Баш оона) 2026 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=83305&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-27T17:50:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;17:50, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>vol5_&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=82925&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol5_&gt;KadyrM, 17:33, 27 Август (Баш оона) 2026 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=82925&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-27T17:33:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;17:33, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>vol5_&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=83306&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=83306&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-27T17:16:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;17:16, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=82926&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=82926&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-27T17:02:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;17:02, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;&amp;lt;strong data-text-type=&quot;type_1_article_title&quot;&amp;gt;ЛАПТЕВДЕР ДЕҢИЗИ &amp;lt;/strong&amp;gt;(мурдагы аттары - Си­бирь, Норденшельд) - Түн. Муз океандагы чет­ки деңиз. Батышынан Таймыр ж. а., Түн. Жер а., чыгышынан Жаңы Сибирь а. м-н чектешет. Батышында Вилькицкий кысыгы ж-а Түн. Жер а-нын ортосундагы кысыктар аркылуу Кара (Карск) деңизи, чыгышында Дмитрий Лаптев, Этерикан ж-а Санников кысыктары аркылуу Чыгыш Сибирь деңизи м-н туташат. Аянты &amp;lt;strong data-text-type=&quot;other&quot;&amp;gt;662 &amp;lt;/strong&amp;gt;миң &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;,&amp;lt;/em&amp;gt; суусунун көлөмү 353 миң &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;,&amp;lt;/em&amp;gt; эң терең жери 3385 &amp;lt;em&amp;gt;м.&amp;lt;/em&amp;gt; Ири булуңдары: Хатанга, Оленёк, Буор-Хая. Деңизге Хатанга, Лена, Яна ж. б. дарыялар куят. Деңиз материктик сай­роондо жайгашкан, ал океан таманын карай тик түшөт. 50 з«те чейинки терендик деңиздин 53%тейин, 1000 жден терең жери 22% аянтын ээлейт.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;Л. д. - дүйнөдөгү климаты өтө катаал деңиз­дердин бири. Уюлдук түн түштүгүндө 3 айга, түндүгүндө 5 айга, уюлдук күн да ушул эле мөөнөткө созулат. Абанын 0°Стан төмөнкү темп­расы түндүгүндө 11 ай чамасында, түштүгүндө 9 айга созулат. Январдын орт. темп-расы -34°Ска чейин (абс. минимуму -61°С), июлдуку түн. че­гинде 0°Стан түш. жээктеринде 4°Ска чейин, кээ­де 22-24°Ска чейин көтөрүлүшү мүмкүн. Кышын­да катуу шамал (шторм), бурганак, жайында туман болуп турат. Л. д. суусунун өтө муздак­тыгы м-н өзгөчөлөнөт. Кышында муз катмары­нын астындагы суунун темп-расы деңиздин түш.- чыгышында-0,8°С, түндүгүндө -1,8°С, тереңдик­терде -1,6°Стан -1,7°Ска чейин. Дениздин 250- 300 &amp;lt;em&amp;gt;м&amp;lt;/em&amp;gt; терендеги бөлүгүндө атлантика суусу кый­ла жылуу (1,5°Ска чейин) келип, андан да терен жерйнде 0,8°С темп-ра үстөмдүк кылат. Жа­йында муздан арылган бөлүгүндө, булуңчалар­да суунун жука катмары 8-10°Ска, деңиздин борб. бөлүгүндө 2-3°Ска чейин жылыйт; ал эми муз каптаган бөлүгүндө суунун темп-расы то­нуу чегине жакын болот. Эриген муз ж-а ага куйган дарыя (730 &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;&amp;lt;/em&amp;gt; чамасында) суулары Л. д-нде жыл ичинде 135 &amp;lt;em&amp;gt;см&amp;lt;/em&amp;gt; калындыктагы тузсуз суу катмарын пайда кылат. Туздуулугу кышын­да түш.-чыгышында 2О-25%о, түндүгүндө 34%оге чейин. Жайында суунун туздуулугу түш.-чыгы­шында 5-10%оге чейин төмөндөйт, түндүгүндө ЗО-32%о. Дениздин үстүнкү агымы суунун цик­лондук айлампасын пайда кылат. Суткасына 2 жолу ташкындайт (орт. бийикт. 0,5 &amp;lt;em&amp;gt;м,&amp;lt;/em&amp;gt; Ха­танга булуңунда 2 жге чейин). Жээги канаттуу­лар (кайра, чардак, чистик) базары. Морж, түлөн, деңиз коёну (лахтах), нерпа ж. б. бар. Арктиканы изилдеген орус саякатчылары - Д. Я. &amp;lt;em&amp;gt;Лаптев&amp;lt;/em&amp;gt; м-н X. П. &amp;lt;em&amp;gt;Лаптевдин&amp;lt;/em&amp;gt; ысмынан аталган. Л. д. &amp;lt;em&amp;gt;- Түндук деңиз жолунун&amp;lt;/em&amp;gt; бир бөлүгү. Ташылган жүктүн негизги түрлөрү: жы­гач, курулуш материалдары, баалуу терилер. Дарыя чаттарынан балык кармалат. Башкы порту - Тикси.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;Ад.: &amp;lt;em&amp;gt;Карелин Д. Б.&amp;lt;/em&amp;gt; Море Лаптевых. М.; Л., 1946; &amp;lt;em&amp;gt;Леонтьев О. К.&amp;lt;/em&amp;gt; Физическая география Мирового океана. М., 1982; &amp;lt;em&amp;gt;Залогин Б. С„ Косарев А. Н.&amp;lt;/em&amp;gt; Моря. М., 1999; Геоэкология шельфа и берегов морей России. М., 2001.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;&amp;lt;strong data-text-type=&quot;type_1_article_title&quot;&amp;gt;ЛАПТЕВДЕР ДЕҢИЗИ &amp;lt;/strong&amp;gt;(мурдагы аттары - Си­бирь, Норденшельд) - Түн. Муз океандагы чет­ки деңиз. Батышынан Таймыр ж. а., Түн. Жер а., чыгышынан Жаңы Сибирь а. м-н чектешет. Батышында Вилькицкий кысыгы ж-а Түн. Жер а-нын ортосундагы кысыктар аркылуу Кара (Карск) деңизи, чыгышында Дмитрий Лаптев, Этерикан ж-а Санников кысыктары аркылуу Чыгыш Сибирь деңизи м-н туташат. Аянты &amp;lt;strong data-text-type=&quot;other&quot;&amp;gt;662 &amp;lt;/strong&amp;gt;миң &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;,&amp;lt;/em&amp;gt; суусунун көлөмү 353 миң &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;,&amp;lt;/em&amp;gt; эң терең жери 3385 &amp;lt;em&amp;gt;м.&amp;lt;/em&amp;gt; Ири булуңдары: Хатанга, Оленёк, Буор-Хая. Деңизге Хатанга, Лена, Яна ж. б. дарыялар куят. Деңиз материктик сай­роондо жайгашкан, ал океан таманын карай тик түшөт. 50 з«те чейинки терендик деңиздин 53%тейин, 1000 жден терең жери 22% аянтын ээлейт.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;Л. д. - дүйнөдөгү климаты өтө катаал деңиз­дердин бири. Уюлдук түн түштүгүндө 3 айга, түндүгүндө 5 айга, уюлдук күн да ушул эле мөөнөткө созулат. Абанын 0°Стан төмөнкү темп­расы түндүгүндө 11 ай чамасында, түштүгүндө 9 айга созулат. Январдын орт. темп-расы -34°Ска чейин (абс. минимуму -61°С), июлдуку түн. че­гинде 0°Стан түш. жээктеринде 4°Ска чейин, кээ­де 22-24°Ска чейин көтөрүлүшү мүмкүн. Кышын­да катуу шамал (шторм), бурганак, жайында туман болуп турат. Л. д. суусунун өтө муздак­тыгы м-н өзгөчөлөнөт. Кышында муз катмары­нын астындагы суунун темп-расы деңиздин түш.- чыгышында-0,8°С, түндүгүндө -1,8°С, тереңдик­терде -1,6°Стан -1,7°Ска чейин. Дениздин 250- 300 &amp;lt;em&amp;gt;м&amp;lt;/em&amp;gt; терендеги бөлүгүндө атлантика суусу кый­ла жылуу (1,5°Ска чейин) келип, андан да терен жерйнде 0,8°С темп-ра үстөмдүк кылат. Жа­йында муздан арылган бөлүгүндө, булуңчалар­да суунун жука катмары 8-10°Ска, деңиздин борб. бөлүгүндө 2-3°Ска чейин жылыйт; ал эми муз каптаган бөлүгүндө суунун темп-расы то­нуу чегине жакын болот. Эриген муз ж-а ага куйган дарыя (730 &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;&amp;lt;/em&amp;gt; чамасында) суулары Л. д-нде жыл ичинде 135 &amp;lt;em&amp;gt;см&amp;lt;/em&amp;gt; калындыктагы тузсуз суу катмарын пайда кылат. Туздуулугу кышын­да түш.-чыгышында 2О-25%о, түндүгүндө 34%оге чейин. Жайында суунун туздуулугу түш.-чыгы­шында 5-10%оге чейин төмөндөйт, түндүгүндө ЗО-32%о. Дениздин үстүнкү агымы суунун цик­лондук айлампасын пайда кылат. Суткасына 2 жолу ташкындайт (орт. бийикт. 0,5 &amp;lt;em&amp;gt;м,&amp;lt;/em&amp;gt; Ха­танга булуңунда 2 жге чейин). Жээги канаттуу­лар (кайра, чардак, чистик) базары. Морж, түлөн, деңиз коёну (лахтах), нерпа ж. б. бар. Арктиканы изилдеген орус саякатчылары - Д. Я. &amp;lt;em&amp;gt;Лаптев&amp;lt;/em&amp;gt; м-н X. П. &amp;lt;em&amp;gt;Лаптевдин&amp;lt;/em&amp;gt; ысмынан аталган. Л. д. &amp;lt;em&amp;gt;- Түндук деңиз жолунун&amp;lt;/em&amp;gt; бир бөлүгү. Ташылган жүктүн негизги түрлөрү: жы­гач, курулуш материалдары, баалуу терилер. Дарыя чаттарынан балык кармалат. Башкы порту - Тикси.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;Ад.: &amp;lt;em&amp;gt;Карелин Д. Б.&amp;lt;/em&amp;gt; Море Лаптевых. М.; Л., 1946; &amp;lt;em&amp;gt;Леонтьев О. К.&amp;lt;/em&amp;gt; Физическая география Мирового океана. М., 1982; &amp;lt;em&amp;gt;Залогин Б. С„ Косарев А. Н.&amp;lt;/em&amp;gt; Моря. М., 1999; Геоэкология шельфа и берегов морей России. М., 2001.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Категория:5-том,_2-50_бб]] &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=82550&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=82550&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-27T17:00:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;17:00, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=82121&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=82121&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-27T16:53:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;16:53, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;&amp;lt;strong data-text-type=&quot;type_1_article_title&quot;&amp;gt;ЛАПТЕВДЕР ДЕҢИЗИ &amp;lt;/strong&amp;gt;(мурдагы аттары - Си­бирь, Норденшельд) - Түн. Муз океандагы чет­ки деңиз. Батышынан Таймыр ж. а., Түн. Жер а., чыгышынан Жаңы Сибирь а. м-н чектешет. Батышында Вилькицкий кысыгы ж-а Түн. Жер а-нын ортосундагы кысыктар аркылуу Кара (Карск) деңизи, чыгышында Дмитрий Лаптев, Этерикан ж-а Санников кысыктары аркылуу Чыгыш Сибирь деңизи м-н туташат. Аянты &amp;lt;strong data-text-type=&quot;other&quot;&amp;gt;662 &amp;lt;/strong&amp;gt;миң &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;,&amp;lt;/em&amp;gt; суусунун көлөмү 353 миң &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;,&amp;lt;/em&amp;gt; эң терең жери 3385 &amp;lt;em&amp;gt;м.&amp;lt;/em&amp;gt; Ири булуңдары: Хатанга, Оленёк, Буор-Хая. Деңизге Хатанга, Лена, Яна ж. б. дарыялар куят. Деңиз материктик сай­роондо жайгашкан, ал океан таманын карай тик түшөт. 50 з«те чейинки терендик деңиздин 53%тейин, 1000 жден терең жери 22% аянтын ээлейт.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;Л. д. - дүйнөдөгү климаты өтө катаал деңиз­дердин бири. Уюлдук түн түштүгүндө 3 айга, түндүгүндө 5 айга, уюлдук күн да ушул эле мөөнөткө созулат. Абанын 0°Стан төмөнкү темп­расы түндүгүндө 11 ай чамасында, түштүгүндө 9 айга созулат. Январдын орт. темп-расы -34°Ска чейин (абс. минимуму -61°С), июлдуку түн. че­гинде 0°Стан түш. жээктеринде 4°Ска чейин, кээ­де 22-24°Ска чейин көтөрүлүшү мүмкүн. Кышын­да катуу шамал (шторм), бурганак, жайында туман болуп турат. Л. д. суусунун өтө муздак­тыгы м-н өзгөчөлөнөт. Кышында муз катмары­нын астындагы суунун темп-расы деңиздин түш.- чыгышында-0,8°С, түндүгүндө -1,8°С, тереңдик­терде -1,6°Стан -1,7°Ска чейин. Дениздин 250- 300 &amp;lt;em&amp;gt;м&amp;lt;/em&amp;gt; терендеги бөлүгүндө атлантика суусу кый­ла жылуу (1,5°Ска чейин) келип, андан да терен жерйнде 0,8°С темп-ра үстөмдүк кылат. Жа­йында муздан арылган бөлүгүндө, булуңчалар­да суунун жука катмары 8-10°Ска, деңиздин борб. бөлүгүндө 2-3°Ска чейин жылыйт; ал эми муз каптаган бөлүгүндө суунун темп-расы то­нуу чегине жакын болот. Эриген муз ж-а ага куйган дарыя (730 &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;&amp;lt;/em&amp;gt; чамасында) суулары Л. д-нде жыл ичинде 135 &amp;lt;em&amp;gt;см&amp;lt;/em&amp;gt; калындыктагы тузсуз суу катмарын пайда кылат. Туздуулугу кышын­да түш.-чыгышында 2О-25%о, түндүгүндө 34%оге чейин. Жайында суунун туздуулугу түш.-чыгы­шында 5-10%оге чейин төмөндөйт, түндүгүндө ЗО-32%о. Дениздин үстүнкү агымы суунун цик­лондук айлампасын пайда кылат. Суткасына 2 жолу ташкындайт (орт. бийикт. 0,5 &amp;lt;em&amp;gt;м,&amp;lt;/em&amp;gt; Ха­танга булуңунда 2 жге чейин). Жээги канаттуу­лар (кайра, чардак, чистик) базары. Морж, түлөн, деңиз коёну (лахтах), нерпа ж. б. бар. Арктиканы изилдеген орус саякатчылары - Д. Я. &amp;lt;em&amp;gt;Лаптев&amp;lt;/em&amp;gt; м-н X. П. &amp;lt;em&amp;gt;Лаптевдин&amp;lt;/em&amp;gt; ысмынан аталган. Л. д. &amp;lt;em&amp;gt;- Түндук деңиз жолунун&amp;lt;/em&amp;gt; бир бөлүгү. Ташылган жүктүн негизги түрлөрү: жы­гач, курулуш материалдары, баалуу терилер. Дарыя чаттарынан балык кармалат. Башкы порту - Тикси.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;Ад.: &amp;lt;em&amp;gt;Карелин Д. Б.&amp;lt;/em&amp;gt; Море Лаптевых. М.; Л., 1946; &amp;lt;em&amp;gt;Леонтьев О. К.&amp;lt;/em&amp;gt; Физическая география Мирового океана. М., 1982; &amp;lt;em&amp;gt;Залогин Б. С„ Косарев А. Н.&amp;lt;/em&amp;gt; Моря. М., 1999; Геоэкология шельфа и берегов морей России. М., 2001.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Категория:5-том,_2-50_бб]] &lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;&amp;lt;strong data-text-type=&quot;type_1_article_title&quot;&amp;gt;ЛАПТЕВДЕР ДЕҢИЗИ &amp;lt;/strong&amp;gt;(мурдагы аттары - Си­бирь, Норденшельд) - Түн. Муз океандагы чет­ки деңиз. Батышынан Таймыр ж. а., Түн. Жер а., чыгышынан Жаңы Сибирь а. м-н чектешет. Батышында Вилькицкий кысыгы ж-а Түн. Жер а-нын ортосундагы кысыктар аркылуу Кара (Карск) деңизи, чыгышында Дмитрий Лаптев, Этерикан ж-а Санников кысыктары аркылуу Чыгыш Сибирь деңизи м-н туташат. Аянты &amp;lt;strong data-text-type=&quot;other&quot;&amp;gt;662 &amp;lt;/strong&amp;gt;миң &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;,&amp;lt;/em&amp;gt; суусунун көлөмү 353 миң &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;,&amp;lt;/em&amp;gt; эң терең жери 3385 &amp;lt;em&amp;gt;м.&amp;lt;/em&amp;gt; Ири булуңдары: Хатанга, Оленёк, Буор-Хая. Деңизге Хатанга, Лена, Яна ж. б. дарыялар куят. Деңиз материктик сай­роондо жайгашкан, ал океан таманын карай тик түшөт. 50 з«те чейинки терендик деңиздин 53%тейин, 1000 жден терең жери 22% аянтын ээлейт.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;Л. д. - дүйнөдөгү климаты өтө катаал деңиз­дердин бири. Уюлдук түн түштүгүндө 3 айга, түндүгүндө 5 айга, уюлдук күн да ушул эле мөөнөткө созулат. Абанын 0°Стан төмөнкү темп­расы түндүгүндө 11 ай чамасында, түштүгүндө 9 айга созулат. Январдын орт. темп-расы -34°Ска чейин (абс. минимуму -61°С), июлдуку түн. че­гинде 0°Стан түш. жээктеринде 4°Ска чейин, кээ­де 22-24°Ска чейин көтөрүлүшү мүмкүн. Кышын­да катуу шамал (шторм), бурганак, жайында туман болуп турат. Л. д. суусунун өтө муздак­тыгы м-н өзгөчөлөнөт. Кышында муз катмары­нын астындагы суунун темп-расы деңиздин түш.- чыгышында-0,8°С, түндүгүндө -1,8°С, тереңдик­терде -1,6°Стан -1,7°Ска чейин. Дениздин 250- 300 &amp;lt;em&amp;gt;м&amp;lt;/em&amp;gt; терендеги бөлүгүндө атлантика суусу кый­ла жылуу (1,5°Ска чейин) келип, андан да терен жерйнде 0,8°С темп-ра үстөмдүк кылат. Жа­йында муздан арылган бөлүгүндө, булуңчалар­да суунун жука катмары 8-10°Ска, деңиздин борб. бөлүгүндө 2-3°Ска чейин жылыйт; ал эми муз каптаган бөлүгүндө суунун темп-расы то­нуу чегине жакын болот. Эриген муз ж-а ага куйган дарыя (730 &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;&amp;lt;/em&amp;gt; чамасында) суулары Л. д-нде жыл ичинде 135 &amp;lt;em&amp;gt;см&amp;lt;/em&amp;gt; калындыктагы тузсуз суу катмарын пайда кылат. Туздуулугу кышын­да түш.-чыгышында 2О-25%о, түндүгүндө 34%оге чейин. Жайында суунун туздуулугу түш.-чыгы­шында 5-10%оге чейин төмөндөйт, түндүгүндө ЗО-32%о. Дениздин үстүнкү агымы суунун цик­лондук айлампасын пайда кылат. Суткасына 2 жолу ташкындайт (орт. бийикт. 0,5 &amp;lt;em&amp;gt;м,&amp;lt;/em&amp;gt; Ха­танга булуңунда 2 жге чейин). Жээги канаттуу­лар (кайра, чардак, чистик) базары. Морж, түлөн, деңиз коёну (лахтах), нерпа ж. б. бар. Арктиканы изилдеген орус саякатчылары - Д. Я. &amp;lt;em&amp;gt;Лаптев&amp;lt;/em&amp;gt; м-н X. П. &amp;lt;em&amp;gt;Лаптевдин&amp;lt;/em&amp;gt; ысмынан аталган. Л. д. &amp;lt;em&amp;gt;- Түндук деңиз жолунун&amp;lt;/em&amp;gt; бир бөлүгү. Ташылган жүктүн негизги түрлөрү: жы­гач, курулуш материалдары, баалуу терилер. Дарыя чаттарынан балык кармалат. Башкы порту - Тикси.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;Ад.: &amp;lt;em&amp;gt;Карелин Д. Б.&amp;lt;/em&amp;gt; Море Лаптевых. М.; Л., 1946; &amp;lt;em&amp;gt;Леонтьев О. К.&amp;lt;/em&amp;gt; Физическая география Мирового океана. М., 1982; &amp;lt;em&amp;gt;Залогин Б. С„ Косарев А. Н.&amp;lt;/em&amp;gt; Моря. М., 1999; Геоэкология шельфа и берегов морей России. М., 2001.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=82549&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol5_&gt;KadyrM, 16:33, 27 Август (Баш оона) 2026 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=82549&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-27T16:33:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;16:33, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;&amp;lt;strong data-text-type=&quot;type_1_article_title&quot;&amp;gt;ЛАПТЕВДЕР ДЕҢИЗИ &amp;lt;/strong&amp;gt;(мурдагы аттары - Си­бирь, Норденшельд) - Түн. Муз океандагы чет­ки деңиз. Батышынан Таймыр ж. а., Түн. Жер а., чыгышынан Жаңы Сибирь а. м-н чектешет. Батышында Вилькицкий кысыгы ж-а Түн. Жер а-нын ортосундагы кысыктар аркылуу Кара (Карск) деңизи, чыгышында Дмитрий Лаптев, Этерикан ж-а Санников кысыктары аркылуу Чыгыш Сибирь деңизи м-н туташат. Аянты &amp;lt;strong data-text-type=&quot;other&quot;&amp;gt;662 &amp;lt;/strong&amp;gt;миң &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;,&amp;lt;/em&amp;gt; суусунун көлөмү 353 миң &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;,&amp;lt;/em&amp;gt; эң терең жери 3385 &amp;lt;em&amp;gt;м.&amp;lt;/em&amp;gt; Ири булуңдары: Хатанга, Оленёк, Буор-Хая. Деңизге Хатанга, Лена, Яна ж. б. дарыялар куят. Деңиз материктик сай­роондо жайгашкан, ал океан таманын карай тик түшөт. 50 з«те чейинки терендик деңиздин 53%тейин, 1000 жден терең жери 22% аянтын ээлейт.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;Л. д. - дүйнөдөгү климаты өтө катаал деңиз­дердин бири. Уюлдук түн түштүгүндө 3 айга, түндүгүндө 5 айга, уюлдук күн да ушул эле мөөнөткө созулат. Абанын 0°Стан төмөнкү темп­расы түндүгүндө 11 ай чамасында, түштүгүндө 9 айга созулат. Январдын орт. темп-расы -34°Ска чейин (абс. минимуму -61°С), июлдуку түн. че­гинде 0°Стан түш. жээктеринде 4°Ска чейин, кээ­де 22-24°Ска чейин көтөрүлүшү мүмкүн. Кышын­да катуу шамал (шторм), бурганак, жайында туман болуп турат. Л. д. суусунун өтө муздак­тыгы м-н өзгөчөлөнөт. Кышында муз катмары­нын астындагы суунун темп-расы деңиздин түш.- чыгышында-0,8°С, түндүгүндө -1,8°С, тереңдик­терде -1,6°Стан -1,7°Ска чейин. Дениздин 250- 300 &amp;lt;em&amp;gt;м&amp;lt;/em&amp;gt; терендеги бөлүгүндө атлантика суусу кый­ла жылуу (1,5°Ска чейин) келип, андан да терен жерйнде 0,8°С темп-ра үстөмдүк кылат. Жа­йында муздан арылган бөлүгүндө, булуңчалар­да суунун жука катмары 8-10°Ска, деңиздин борб. бөлүгүндө 2-3°Ска чейин жылыйт; ал эми муз каптаган бөлүгүндө суунун темп-расы то­нуу чегине жакын болот. Эриген муз ж-а ага куйган дарыя (730 &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;&amp;lt;/em&amp;gt; чамасында) суулары Л. д-нде жыл ичинде 135 &amp;lt;em&amp;gt;см&amp;lt;/em&amp;gt; калындыктагы тузсуз суу катмарын пайда кылат. Туздуулугу кышын­да түш.-чыгышында 2О-25%о, түндүгүндө 34%оге чейин. Жайында суунун туздуулугу түш.-чыгы­шында 5-10%оге чейин төмөндөйт, түндүгүндө ЗО-32%о. Дениздин үстүнкү агымы суунун цик­лондук айлампасын пайда кылат. Суткасына 2 жолу ташкындайт (орт. бийикт. 0,5 &amp;lt;em&amp;gt;м,&amp;lt;/em&amp;gt; Ха­танга булуңунда 2 жге чейин). Жээги канаттуу­лар (кайра, чардак, чистик) базары. Морж, түлөн, деңиз коёну (лахтах), нерпа ж. б. бар. Арктиканы изилдеген орус саякатчылары - Д. Я. &amp;lt;em&amp;gt;Лаптев&amp;lt;/em&amp;gt; м-н X. П. &amp;lt;em&amp;gt;Лаптевдин&amp;lt;/em&amp;gt; ысмынан аталган. Л. д. &amp;lt;em&amp;gt;- Түндук деңиз жолунун&amp;lt;/em&amp;gt; бир бөлүгү. Ташылган жүктүн негизги түрлөрү: жы­гач, курулуш материалдары, баалуу терилер. Дарыя чаттарынан балык кармалат. Башкы порту - Тикси.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;Ад.: &amp;lt;em&amp;gt;Карелин Д. Б.&amp;lt;/em&amp;gt; Море Лаптевых. М.; Л., 1946; &amp;lt;em&amp;gt;Леонтьев О. К.&amp;lt;/em&amp;gt; Физическая география Мирового океана. М., 1982; &amp;lt;em&amp;gt;Залогин Б. С„ Косарев А. Н.&amp;lt;/em&amp;gt; Моря. М., 1999; Геоэкология шельфа и берегов морей России. М., 2001.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;&amp;lt;strong data-text-type=&quot;type_1_article_title&quot;&amp;gt;ЛАПТЕВДЕР ДЕҢИЗИ &amp;lt;/strong&amp;gt;(мурдагы аттары - Си­бирь, Норденшельд) - Түн. Муз океандагы чет­ки деңиз. Батышынан Таймыр ж. а., Түн. Жер а., чыгышынан Жаңы Сибирь а. м-н чектешет. Батышында Вилькицкий кысыгы ж-а Түн. Жер а-нын ортосундагы кысыктар аркылуу Кара (Карск) деңизи, чыгышында Дмитрий Лаптев, Этерикан ж-а Санников кысыктары аркылуу Чыгыш Сибирь деңизи м-н туташат. Аянты &amp;lt;strong data-text-type=&quot;other&quot;&amp;gt;662 &amp;lt;/strong&amp;gt;миң &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;,&amp;lt;/em&amp;gt; суусунун көлөмү 353 миң &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;,&amp;lt;/em&amp;gt; эң терең жери 3385 &amp;lt;em&amp;gt;м.&amp;lt;/em&amp;gt; Ири булуңдары: Хатанга, Оленёк, Буор-Хая. Деңизге Хатанга, Лена, Яна ж. б. дарыялар куят. Деңиз материктик сай­роондо жайгашкан, ал океан таманын карай тик түшөт. 50 з«те чейинки терендик деңиздин 53%тейин, 1000 жден терең жери 22% аянтын ээлейт.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;Л. д. - дүйнөдөгү климаты өтө катаал деңиз­дердин бири. Уюлдук түн түштүгүндө 3 айга, түндүгүндө 5 айга, уюлдук күн да ушул эле мөөнөткө созулат. Абанын 0°Стан төмөнкү темп­расы түндүгүндө 11 ай чамасында, түштүгүндө 9 айга созулат. Январдын орт. темп-расы -34°Ска чейин (абс. минимуму -61°С), июлдуку түн. че­гинде 0°Стан түш. жээктеринде 4°Ска чейин, кээ­де 22-24°Ска чейин көтөрүлүшү мүмкүн. Кышын­да катуу шамал (шторм), бурганак, жайында туман болуп турат. Л. д. суусунун өтө муздак­тыгы м-н өзгөчөлөнөт. Кышында муз катмары­нын астындагы суунун темп-расы деңиздин түш.- чыгышында-0,8°С, түндүгүндө -1,8°С, тереңдик­терде -1,6°Стан -1,7°Ска чейин. Дениздин 250- 300 &amp;lt;em&amp;gt;м&amp;lt;/em&amp;gt; терендеги бөлүгүндө атлантика суусу кый­ла жылуу (1,5°Ска чейин) келип, андан да терен жерйнде 0,8°С темп-ра үстөмдүк кылат. Жа­йында муздан арылган бөлүгүндө, булуңчалар­да суунун жука катмары 8-10°Ска, деңиздин борб. бөлүгүндө 2-3°Ска чейин жылыйт; ал эми муз каптаган бөлүгүндө суунун темп-расы то­нуу чегине жакын болот. Эриген муз ж-а ага куйган дарыя (730 &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;&amp;lt;/em&amp;gt; чамасында) суулары Л. д-нде жыл ичинде 135 &amp;lt;em&amp;gt;см&amp;lt;/em&amp;gt; калындыктагы тузсуз суу катмарын пайда кылат. Туздуулугу кышын­да түш.-чыгышында 2О-25%о, түндүгүндө 34%оге чейин. Жайында суунун туздуулугу түш.-чыгы­шында 5-10%оге чейин төмөндөйт, түндүгүндө ЗО-32%о. Дениздин үстүнкү агымы суунун цик­лондук айлампасын пайда кылат. Суткасына 2 жолу ташкындайт (орт. бийикт. 0,5 &amp;lt;em&amp;gt;м,&amp;lt;/em&amp;gt; Ха­танга булуңунда 2 жге чейин). Жээги канаттуу­лар (кайра, чардак, чистик) базары. Морж, түлөн, деңиз коёну (лахтах), нерпа ж. б. бар. Арктиканы изилдеген орус саякатчылары - Д. Я. &amp;lt;em&amp;gt;Лаптев&amp;lt;/em&amp;gt; м-н X. П. &amp;lt;em&amp;gt;Лаптевдин&amp;lt;/em&amp;gt; ысмынан аталган. Л. д. &amp;lt;em&amp;gt;- Түндук деңиз жолунун&amp;lt;/em&amp;gt; бир бөлүгү. Ташылган жүктүн негизги түрлөрү: жы­гач, курулуш материалдары, баалуу терилер. Дарыя чаттарынан балык кармалат. Башкы порту - Тикси.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;Ад.: &amp;lt;em&amp;gt;Карелин Д. Б.&amp;lt;/em&amp;gt; Море Лаптевых. М.; Л., 1946; &amp;lt;em&amp;gt;Леонтьев О. К.&amp;lt;/em&amp;gt; Физическая география Мирового океана. М., 1982; &amp;lt;em&amp;gt;Залогин Б. С„ Косарев А. Н.&amp;lt;/em&amp;gt; Моря. М., 1999; Геоэкология шельфа и берегов морей России. М., 2001.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Категория:5-том,_2-50_бб]] &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>vol5_&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=82120&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol5_&gt;KadyrM, 16:33, 27 Август (Баш оона) 2026 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%95%D0%92%D0%94%D0%95%D0%A0_%D0%94%D0%95%D2%A2%D0%98%D0%97%D0%98&amp;diff=82120&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-27T16:33:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;&amp;lt;strong data-text-type=&amp;quot;type_1_article_title&amp;quot;&amp;gt;ЛАПТЕВДЕР ДЕҢИЗИ &amp;lt;/strong&amp;gt;(мурдагы аттары - Си­бирь, Норденшельд) - Түн. Муз океандагы чет­ки деңиз. Батышынан Таймыр ж. а., Түн. Жер а., чыгышынан Жаңы Сибирь а. м-н чектешет. Батышында Вилькицкий кысыгы ж-а Түн. Жер а-нын ортосундагы кысыктар аркылуу Кара (Карск) деңизи, чыгышында Дмитрий Лаптев, Этерикан ж-а Санников кысыктары аркылуу Чыгыш Сибирь деңизи м-н туташат. Аянты &amp;lt;strong data-text-type=&amp;quot;other&amp;quot;&amp;gt;662 &amp;lt;/strong&amp;gt;миң &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;,&amp;lt;/em&amp;gt; суусунун көлөмү 353 миң &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;,&amp;lt;/em&amp;gt; эң терең жери 3385 &amp;lt;em&amp;gt;м.&amp;lt;/em&amp;gt; Ири булуңдары: Хатанга, Оленёк, Буор-Хая. Деңизге Хатанга, Лена, Яна ж. б. дарыялар куят. Деңиз материктик сай­роондо жайгашкан, ал океан таманын карай тик түшөт. 50 з«те чейинки терендик деңиздин 53%тейин, 1000 жден терең жери 22% аянтын ээлейт.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;Л. д. - дүйнөдөгү климаты өтө катаал деңиз­дердин бири. Уюлдук түн түштүгүндө 3 айга, түндүгүндө 5 айга, уюлдук күн да ушул эле мөөнөткө созулат. Абанын 0°Стан төмөнкү темп­расы түндүгүндө 11 ай чамасында, түштүгүндө 9 айга созулат. Январдын орт. темп-расы -34°Ска чейин (абс. минимуму -61°С), июлдуку түн. че­гинде 0°Стан түш. жээктеринде 4°Ска чейин, кээ­де 22-24°Ска чейин көтөрүлүшү мүмкүн. Кышын­да катуу шамал (шторм), бурганак, жайында туман болуп турат. Л. д. суусунун өтө муздак­тыгы м-н өзгөчөлөнөт. Кышында муз катмары­нын астындагы суунун темп-расы деңиздин түш.- чыгышында-0,8°С, түндүгүндө -1,8°С, тереңдик­терде -1,6°Стан -1,7°Ска чейин. Дениздин 250- 300 &amp;lt;em&amp;gt;м&amp;lt;/em&amp;gt; терендеги бөлүгүндө атлантика суусу кый­ла жылуу (1,5°Ска чейин) келип, андан да терен жерйнде 0,8°С темп-ра үстөмдүк кылат. Жа­йында муздан арылган бөлүгүндө, булуңчалар­да суунун жука катмары 8-10°Ска, деңиздин борб. бөлүгүндө 2-3°Ска чейин жылыйт; ал эми муз каптаган бөлүгүндө суунун темп-расы то­нуу чегине жакын болот. Эриген муз ж-а ага куйган дарыя (730 &amp;lt;em&amp;gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt;&amp;lt;/em&amp;gt; чамасында) суулары Л. д-нде жыл ичинде 135 &amp;lt;em&amp;gt;см&amp;lt;/em&amp;gt; калындыктагы тузсуз суу катмарын пайда кылат. Туздуулугу кышын­да түш.-чыгышында 2О-25%о, түндүгүндө 34%оге чейин. Жайында суунун туздуулугу түш.-чыгы­шында 5-10%оге чейин төмөндөйт, түндүгүндө ЗО-32%о. Дениздин үстүнкү агымы суунун цик­лондук айлампасын пайда кылат. Суткасына 2 жолу ташкындайт (орт. бийикт. 0,5 &amp;lt;em&amp;gt;м,&amp;lt;/em&amp;gt; Ха­танга булуңунда 2 жге чейин). Жээги канаттуу­лар (кайра, чардак, чистик) базары. Морж, түлөн, деңиз коёну (лахтах), нерпа ж. б. бар. Арктиканы изилдеген орус саякатчылары - Д. Я. &amp;lt;em&amp;gt;Лаптев&amp;lt;/em&amp;gt; м-н X. П. &amp;lt;em&amp;gt;Лаптевдин&amp;lt;/em&amp;gt; ысмынан аталган. Л. д. &amp;lt;em&amp;gt;- Түндук деңиз жолунун&amp;lt;/em&amp;gt; бир бөлүгү. Ташылган жүктүн негизги түрлөрү: жы­гач, курулуш материалдары, баалуу терилер. Дарыя чаттарынан балык кармалат. Башкы порту - Тикси.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;Ад.: &amp;lt;em&amp;gt;Карелин Д. Б.&amp;lt;/em&amp;gt; Море Лаптевых. М.; Л., 1946; &amp;lt;em&amp;gt;Леонтьев О. К.&amp;lt;/em&amp;gt; Физическая география Мирового океана. М., 1982; &amp;lt;em&amp;gt;Залогин Б. С„ Косарев А. Н.&amp;lt;/em&amp;gt; Моря. М., 1999; Геоэкология шельфа и берегов морей России. М., 2001.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>vol5_&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
</feed>