https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9B%D0%90%D0%9C%D0%90%D0%A0%D0%9AЛАМАРК - Түзөтүүлөр тарыхы2026-08-27T17:47:37ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9C%D0%90%D0%A0%D0%9A&diff=83229&oldid=prevvol5_>KadyrM, 17:50, 27 Август (Баш оона) 2026 карата2026-08-27T17:50:08Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:50, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9C%D0%90%D0%A0%D0%9A&diff=82849&oldid=prevvol5_>KadyrM, 17:33, 27 Август (Баш оона) 2026 карата2026-08-27T17:33:08Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:33, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9C%D0%90%D0%A0%D0%9A&diff=83230&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-08-27T17:16:36Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:16, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9C%D0%90%D0%A0%D0%9A&diff=82850&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-08-27T17:02:43Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:02, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛАМАРК </strong>Жан Батист (1. 8. 1744, Базантен, Пикардия - 18. 12. 1829, Париж) - фр. табият изилдөөчү. </p><p>[[File:ЛАМАРК_1.jpg|thumb]]</p><p>Париж ИАнын мүчөсү (1783). Иезуиттер мектебинде окуган (Амьен), кудай жолуна түшүү карьерасынан баштартып, 1761-68-ж. армияда кызмат кылган. 1772-76-ж. Мед. жог. мектепте метеорология, медицина, химия, ботаника илимдерин үйрөнүп, моллюскалардын раковинасын коллекциялаган. 1777-78-ж. «Франциянын флорасы» деген 3 томдук эмгеги жарык көргөн. Ал китепте анын дихотомиялык принцип м-н өсүмдүктөрдү практикалык аныктоосу сунушталган. Бул эмгек ага көрүнүктүү ботаниктердин бири катары атакка ээ кылган. 1780-81-ж. Европа б-ча саякатта болуп, табигый-тарыхый коллекцияларды изилдеген. Королдун ботан. багынын коллекциясын түзүп, музей уюштурган. Ал музейдин зоология кафедрасында 24 жыл башчы ж-а проф. болгон. 1781-1818-ж. эн алгачкы уюшулган «Курт-кумурскалар ж-а курттар» кафедрасында проф. 1820-ж. азиз болуп, эмгектерин кыздарына айтып берип жаздырган. Л. 1-жолу (1794) айбанат дүйнөсүн 2 негизги топко - <em>омурткасыздарга</em> ж-а <em>омурткалууларга</em> бөлүп, «омурткасыздар» терминин илимге киргизген. Градация принциби б-ча омурткасыздарды он класска бөлгөн. Градацияны эвол. көз карашта түшүнгөн. Л. «биология» терминин немис илимпозу Г. Р. Тревиранус м-н бир мезгилде (бирок ага байланышсыз) киргизген (1802). Тиричилик кубулуштарын түшүндүрүүдө Л. деист болгон. Жаратылыштагы бардык нерселер м-н кубулуштардын негизин түзгөн материя толук инерттүү, аны «жандантуу» үчүн ага тыштан кыймыл киргизүү керек, кыймылга биринчи түрткү берүүчү - «улуу жараткан», жандуулар жансыздардан пайда болот деген. Зоопсихологияга негиз салган. Л. - ботаника, зоологиядан башка геол., гидрология ж-а метеорология б-ча эмгектердин автору.</p><p>Ад.: <em>Пузанов И. И.</em> Жан Батист Ламарк. М., 1959; <em>&lt;1ог&lt;1апооа Ь.</em> Ьатагк. 0x1., 1984.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛАМАРК </strong>Жан Батист (1. 8. 1744, Базантен, Пикардия - 18. 12. 1829, Париж) - фр. табият изилдөөчү. </p><p>[[File:ЛАМАРК_1.jpg|thumb]]</p><p>Париж ИАнын мүчөсү (1783). Иезуиттер мектебинде окуган (Амьен), кудай жолуна түшүү карьерасынан баштартып, 1761-68-ж. армияда кызмат кылган. 1772-76-ж. Мед. жог. мектепте метеорология, медицина, химия, ботаника илимдерин үйрөнүп, моллюскалардын раковинасын коллекциялаган. 1777-78-ж. «Франциянын флорасы» деген 3 томдук эмгеги жарык көргөн. Ал китепте анын дихотомиялык принцип м-н өсүмдүктөрдү практикалык аныктоосу сунушталган. Бул эмгек ага көрүнүктүү ботаниктердин бири катары атакка ээ кылган. 1780-81-ж. Европа б-ча саякатта болуп, табигый-тарыхый коллекцияларды изилдеген. Королдун ботан. багынын коллекциясын түзүп, музей уюштурган. Ал музейдин зоология кафедрасында 24 жыл башчы ж-а проф. болгон. 1781-1818-ж. эн алгачкы уюшулган «Курт-кумурскалар ж-а курттар» кафедрасында проф. 1820-ж. азиз болуп, эмгектерин кыздарына айтып берип жаздырган. Л. 1-жолу (1794) айбанат дүйнөсүн 2 негизги топко - <em>омурткасыздарга</em> ж-а <em>омурткалууларга</em> бөлүп, «омурткасыздар» терминин илимге киргизген. Градация принциби б-ча омурткасыздарды он класска бөлгөн. Градацияны эвол. көз карашта түшүнгөн. Л. «биология» терминин немис илимпозу Г. Р. Тревиранус м-н бир мезгилде (бирок ага байланышсыз) киргизген (1802). Тиричилик кубулуштарын түшүндүрүүдө Л. деист болгон. Жаратылыштагы бардык нерселер м-н кубулуштардын негизин түзгөн материя толук инерттүү, аны «жандантуу» үчүн ага тыштан кыймыл киргизүү керек, кыймылга биринчи түрткү берүүчү - «улуу жараткан», жандуулар жансыздардан пайда болот деген. Зоопсихологияга негиз салган. Л. - ботаника, зоологиядан башка геол., гидрология ж-а метеорология б-ча эмгектердин автору.</p><p>Ад.: <em>Пузанов И. И.</em> Жан Батист Ламарк. М., 1959; <em>&lt;1ог&lt;1апооа Ь.</em> Ьатагк. 0x1., 1984.</p><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:5-том,_2-50_бб]] </ins></div></td></tr>
</table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9C%D0%90%D0%A0%D0%9A&diff=82474&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-08-27T17:00:11Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:00, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9C%D0%90%D0%A0%D0%9A&diff=82045&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-08-27T16:53:21Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">16:53, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛАМАРК </strong>Жан Батист (1. 8. 1744, Базантен, Пикардия - 18. 12. 1829, Париж) - фр. табият изилдөөчү. </p><p>[[File:ЛАМАРК_1.jpg|thumb]]</p><p>Париж ИАнын мүчөсү (1783). Иезуиттер мектебинде окуган (Амьен), кудай жолуна түшүү карьерасынан баштартып, 1761-68-ж. армияда кызмат кылган. 1772-76-ж. Мед. жог. мектепте метеорология, медицина, химия, ботаника илимдерин үйрөнүп, моллюскалардын раковинасын коллекциялаган. 1777-78-ж. «Франциянын флорасы» деген 3 томдук эмгеги жарык көргөн. Ал китепте анын дихотомиялык принцип м-н өсүмдүктөрдү практикалык аныктоосу сунушталган. Бул эмгек ага көрүнүктүү ботаниктердин бири катары атакка ээ кылган. 1780-81-ж. Европа б-ча саякатта болуп, табигый-тарыхый коллекцияларды изилдеген. Королдун ботан. багынын коллекциясын түзүп, музей уюштурган. Ал музейдин зоология кафедрасында 24 жыл башчы ж-а проф. болгон. 1781-1818-ж. эн алгачкы уюшулган «Курт-кумурскалар ж-а курттар» кафедрасында проф. 1820-ж. азиз болуп, эмгектерин кыздарына айтып берип жаздырган. Л. 1-жолу (1794) айбанат дүйнөсүн 2 негизги топко - <em>омурткасыздарга</em> ж-а <em>омурткалууларга</em> бөлүп, «омурткасыздар» терминин илимге киргизген. Градация принциби б-ча омурткасыздарды он класска бөлгөн. Градацияны эвол. көз карашта түшүнгөн. Л. «биология» терминин немис илимпозу Г. Р. Тревиранус м-н бир мезгилде (бирок ага байланышсыз) киргизген (1802). Тиричилик кубулуштарын түшүндүрүүдө Л. деист болгон. Жаратылыштагы бардык нерселер м-н кубулуштардын негизин түзгөн материя толук инерттүү, аны «жандантуу» үчүн ага тыштан кыймыл киргизүү керек, кыймылга биринчи түрткү берүүчү - «улуу жараткан», жандуулар жансыздардан пайда болот деген. Зоопсихологияга негиз салган. Л. - ботаника, зоологиядан башка геол., гидрология ж-а метеорология б-ча эмгектердин автору.</p><p>Ад.: <em>Пузанов И. И.</em> Жан Батист Ламарк. М., 1959; <em>&lt;1ог&lt;1апооа Ь.</em> Ьатагк. 0x1., 1984.</p><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:5-том,_2-50_бб]] </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛАМАРК </strong>Жан Батист (1. 8. 1744, Базантен, Пикардия - 18. 12. 1829, Париж) - фр. табият изилдөөчү. </p><p>[[File:ЛАМАРК_1.jpg|thumb]]</p><p>Париж ИАнын мүчөсү (1783). Иезуиттер мектебинде окуган (Амьен), кудай жолуна түшүү карьерасынан баштартып, 1761-68-ж. армияда кызмат кылган. 1772-76-ж. Мед. жог. мектепте метеорология, медицина, химия, ботаника илимдерин үйрөнүп, моллюскалардын раковинасын коллекциялаган. 1777-78-ж. «Франциянын флорасы» деген 3 томдук эмгеги жарык көргөн. Ал китепте анын дихотомиялык принцип м-н өсүмдүктөрдү практикалык аныктоосу сунушталган. Бул эмгек ага көрүнүктүү ботаниктердин бири катары атакка ээ кылган. 1780-81-ж. Европа б-ча саякатта болуп, табигый-тарыхый коллекцияларды изилдеген. Королдун ботан. багынын коллекциясын түзүп, музей уюштурган. Ал музейдин зоология кафедрасында 24 жыл башчы ж-а проф. болгон. 1781-1818-ж. эн алгачкы уюшулган «Курт-кумурскалар ж-а курттар» кафедрасында проф. 1820-ж. азиз болуп, эмгектерин кыздарына айтып берип жаздырган. Л. 1-жолу (1794) айбанат дүйнөсүн 2 негизги топко - <em>омурткасыздарга</em> ж-а <em>омурткалууларга</em> бөлүп, «омурткасыздар» терминин илимге киргизген. Градация принциби б-ча омурткасыздарды он класска бөлгөн. Градацияны эвол. көз карашта түшүнгөн. Л. «биология» терминин немис илимпозу Г. Р. Тревиранус м-н бир мезгилде (бирок ага байланышсыз) киргизген (1802). Тиричилик кубулуштарын түшүндүрүүдө Л. деист болгон. Жаратылыштагы бардык нерселер м-н кубулуштардын негизин түзгөн материя толук инерттүү, аны «жандантуу» үчүн ага тыштан кыймыл киргизүү керек, кыймылга биринчи түрткү берүүчү - «улуу жараткан», жандуулар жансыздардан пайда болот деген. Зоопсихологияга негиз салган. Л. - ботаника, зоологиядан башка геол., гидрология ж-а метеорология б-ча эмгектердин автору.</p><p>Ад.: <em>Пузанов И. И.</em> Жан Батист Ламарк. М., 1959; <em>&lt;1ог&lt;1апооа Ь.</em> Ьатагк. 0x1., 1984.</p></div></td></tr>
</table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9C%D0%90%D0%A0%D0%9A&diff=82473&oldid=prevvol5_>KadyrM, 16:33, 27 Август (Баш оона) 2026 карата2026-08-27T16:33:08Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">16:33, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛАМАРК </strong>Жан Батист (1. 8. 1744, Базантен, Пикардия - 18. 12. 1829, Париж) - фр. табият изилдөөчү. </p><p>[[File:ЛАМАРК_1.jpg|thumb]]</p><p>Париж ИАнын мүчөсү (1783). Иезуиттер мектебинде окуган (Амьен), кудай жолуна түшүү карьерасынан баштартып, 1761-68-ж. армияда кызмат кылган. 1772-76-ж. Мед. жог. мектепте метеорология, медицина, химия, ботаника илимдерин үйрөнүп, моллюскалардын раковинасын коллекциялаган. 1777-78-ж. «Франциянын флорасы» деген 3 томдук эмгеги жарык көргөн. Ал китепте анын дихотомиялык принцип м-н өсүмдүктөрдү практикалык аныктоосу сунушталган. Бул эмгек ага көрүнүктүү ботаниктердин бири катары атакка ээ кылган. 1780-81-ж. Европа б-ча саякатта болуп, табигый-тарыхый коллекцияларды изилдеген. Королдун ботан. багынын коллекциясын түзүп, музей уюштурган. Ал музейдин зоология кафедрасында 24 жыл башчы ж-а проф. болгон. 1781-1818-ж. эн алгачкы уюшулган «Курт-кумурскалар ж-а курттар» кафедрасында проф. 1820-ж. азиз болуп, эмгектерин кыздарына айтып берип жаздырган. Л. 1-жолу (1794) айбанат дүйнөсүн 2 негизги топко - <em>омурткасыздарга</em> ж-а <em>омурткалууларга</em> бөлүп, «омурткасыздар» терминин илимге киргизген. Градация принциби б-ча омурткасыздарды он класска бөлгөн. Градацияны эвол. көз карашта түшүнгөн. Л. «биология» терминин немис илимпозу Г. Р. Тревиранус м-н бир мезгилде (бирок ага байланышсыз) киргизген (1802). Тиричилик кубулуштарын түшүндүрүүдө Л. деист болгон. Жаратылыштагы бардык нерселер м-н кубулуштардын негизин түзгөн материя толук инерттүү, аны «жандантуу» үчүн ага тыштан кыймыл киргизүү керек, кыймылга биринчи түрткү берүүчү - «улуу жараткан», жандуулар жансыздардан пайда болот деген. Зоопсихологияга негиз салган. Л. - ботаника, зоологиядан башка геол., гидрология ж-а метеорология б-ча эмгектердин автору.</p><p>Ад.: <em>Пузанов И. И.</em> Жан Батист Ламарк. М., 1959; <em>&lt;1ог&lt;1апооа Ь.</em> Ьатагк. 0x1., 1984.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛАМАРК </strong>Жан Батист (1. 8. 1744, Базантен, Пикардия - 18. 12. 1829, Париж) - фр. табият изилдөөчү. </p><p>[[File:ЛАМАРК_1.jpg|thumb]]</p><p>Париж ИАнын мүчөсү (1783). Иезуиттер мектебинде окуган (Амьен), кудай жолуна түшүү карьерасынан баштартып, 1761-68-ж. армияда кызмат кылган. 1772-76-ж. Мед. жог. мектепте метеорология, медицина, химия, ботаника илимдерин үйрөнүп, моллюскалардын раковинасын коллекциялаган. 1777-78-ж. «Франциянын флорасы» деген 3 томдук эмгеги жарык көргөн. Ал китепте анын дихотомиялык принцип м-н өсүмдүктөрдү практикалык аныктоосу сунушталган. Бул эмгек ага көрүнүктүү ботаниктердин бири катары атакка ээ кылган. 1780-81-ж. Европа б-ча саякатта болуп, табигый-тарыхый коллекцияларды изилдеген. Королдун ботан. багынын коллекциясын түзүп, музей уюштурган. Ал музейдин зоология кафедрасында 24 жыл башчы ж-а проф. болгон. 1781-1818-ж. эн алгачкы уюшулган «Курт-кумурскалар ж-а курттар» кафедрасында проф. 1820-ж. азиз болуп, эмгектерин кыздарына айтып берип жаздырган. Л. 1-жолу (1794) айбанат дүйнөсүн 2 негизги топко - <em>омурткасыздарга</em> ж-а <em>омурткалууларга</em> бөлүп, «омурткасыздар» терминин илимге киргизген. Градация принциби б-ча омурткасыздарды он класска бөлгөн. Градацияны эвол. көз карашта түшүнгөн. Л. «биология» терминин немис илимпозу Г. Р. Тревиранус м-н бир мезгилде (бирок ага байланышсыз) киргизген (1802). Тиричилик кубулуштарын түшүндүрүүдө Л. деист болгон. Жаратылыштагы бардык нерселер м-н кубулуштардын негизин түзгөн материя толук инерттүү, аны «жандантуу» үчүн ага тыштан кыймыл киргизүү керек, кыймылга биринчи түрткү берүүчү - «улуу жараткан», жандуулар жансыздардан пайда болот деген. Зоопсихологияга негиз салган. Л. - ботаника, зоологиядан башка геол., гидрология ж-а метеорология б-ча эмгектердин автору.</p><p>Ад.: <em>Пузанов И. И.</em> Жан Батист Ламарк. М., 1959; <em>&lt;1ог&lt;1апооа Ь.</em> Ьатагк. 0x1., 1984.</p><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:5-том,_2-50_бб]] </ins></div></td></tr>
</table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9C%D0%90%D0%A0%D0%9A&diff=82044&oldid=prevvol5_>KadyrM, 16:33, 27 Август (Баш оона) 2026 карата2026-08-27T16:33:08Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛАМАРК </strong>Жан Батист (1. 8. 1744, Базантен, Пикардия - 18. 12. 1829, Париж) - фр. табият изилдөөчү. </p><p>[[File:ЛАМАРК_1.jpg|thumb]]</p><p>Париж ИАнын мүчөсү (1783). Иезуиттер мектебинде окуган (Амьен), кудай жолуна түшүү карьерасынан баштартып, 1761-68-ж. армияда кызмат кылган. 1772-76-ж. Мед. жог. мектепте метеорология, медицина, химия, ботаника илимдерин үйрөнүп, моллюскалардын раковинасын коллекциялаган. 1777-78-ж. «Франциянын флорасы» деген 3 томдук эмгеги жарык көргөн. Ал китепте анын дихотомиялык принцип м-н өсүмдүктөрдү практикалык аныктоосу сунушталган. Бул эмгек ага көрүнүктүү ботаниктердин бири катары атакка ээ кылган. 1780-81-ж. Европа б-ча саякатта болуп, табигый-тарыхый коллекцияларды изилдеген. Королдун ботан. багынын коллекциясын түзүп, музей уюштурган. Ал музейдин зоология кафедрасында 24 жыл башчы ж-а проф. болгон. 1781-1818-ж. эн алгачкы уюшулган «Курт-кумурскалар ж-а курттар» кафедрасында проф. 1820-ж. азиз болуп, эмгектерин кыздарына айтып берип жаздырган. Л. 1-жолу (1794) айбанат дүйнөсүн 2 негизги топко - <em>омурткасыздарга</em> ж-а <em>омурткалууларга</em> бөлүп, «омурткасыздар» терминин илимге киргизген. Градация принциби б-ча омурткасыздарды он класска бөлгөн. Градацияны эвол. көз карашта түшүнгөн. Л. «биология» терминин немис илимпозу Г. Р. Тревиранус м-н бир мезгилде (бирок ага байланышсыз) киргизген (1802). Тиричилик кубулуштарын түшүндүрүүдө Л. деист болгон. Жаратылыштагы бардык нерселер м-н кубулуштардын негизин түзгөн материя толук инерттүү, аны «жандантуу» үчүн ага тыштан кыймыл киргизүү керек, кыймылга биринчи түрткү берүүчү - «улуу жараткан», жандуулар жансыздардан пайда болот деген. Зоопсихологияга негиз салган. Л. - ботаника, зоологиядан башка геол., гидрология ж-а метеорология б-ча эмгектердин автору.</p><p>Ад.: <em>Пузанов И. И.</em> Жан Батист Ламарк. М., 1959; <em>&lt;1ог&lt;1апооа Ь.</em> Ьатагк. 0x1., 1984.</p></div>vol5_>KadyrM