https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9B%D0%90%D0%9A%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AFЛАКТАЦИЯ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-08-27T17:50:27ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9A%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=83215&oldid=prevvol5_>KadyrM, 17:50, 27 Август (Баш оона) 2026 карата2026-08-27T17:50:08Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:50, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9A%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=82835&oldid=prevvol5_>KadyrM, 17:33, 27 Август (Баш оона) 2026 карата2026-08-27T17:33:08Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:33, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9A%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=83216&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-08-27T17:16:36Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:16, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9A%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=82836&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-08-27T17:02:43Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:02, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛАКТАЦИЯ </strong>(лат. 1ас1о - сүт м-н тамактандырам) - сут эмуүчулөрдун ж-а адамдын сүт пайда кылуу, топтоо ж-а бөлүп чыгаруу процесси. Л. жаныбарда төлдөгөндөн, аялда төрөттөн кийин башталат. Ал маммогенез (эмчек безинин жетилүүсү), лактогенез (сүттүн пайда болушу ж-а бөлүнүп чыгышы) стадияларынан турат. Маммогенез бойго бүткөндөн 2-3 айдан кийин башталат. Анда бездин сут жаратуучу клеткалары көбөйөт, эмчектин үрпү чоңоёт. Лактогенез учурунда альвеолалардын эпителий клеткаларында сүт пайда болот. Сүттүн курамындагы белок амин к-таларынан, лактоза глюкозадан, май кандагы май к-таларынан синтезделет. Л. татаал нейрогумордук процесс. Аны жөнгө салууда гипоталамус ж-а <em>гипофиздин</em> мааниси чоң. Бала эмизген энеде Л. жакшы болуш үчүн алардын тамагында орто эсеп м-н суткасына 110-130 <em>г</em> белок, 100-130 <em>г </em>май, 450-500 <em>г</em> углевод болуп, туура тамактануу, 1,5-2 лче сут ж-а сүт азыктарын көбүрөөк пайдалануу зарыл. Л. аялдын дене түзүлүшунун өзгөчөлүгүнө, нерв системасынын туруктуулугуна, мүнөзунө, төрөттөн кийинки ден соолугуна, туура тамактануусуна ж. б. байланыштуу болот. Кээ бир энелердин эмчегинен төрөттөн кийин сүт чыкпайт (агалактия), айрымдарынан сүт аз чыгат (гипогалактия), кээ бир аялдар сүттүү болот (гиперлактия). Агалактия сейрек учурайт, ал негизинен эмчек безинин жетилбей калышынан, эндокриндик, кээде психикалык бузулуулардан болот. Г и п о г алактияга эмчек безинин, үрпүнүн жакшы өспөгөндүгү, сүт пайда болууга катышкан гормондордун жетишсиздиги, түрдүү оорулар <em>(кант диабети, мастит,</em> рак, нефрит ж. б.) түрткү болот. Жаныбарларда Л. тууттан кийин көбөйүп, акырындап азая баштайт. Малдын сүттүүлүгү анын породасына, түрүнө, тоюттандырылышына ж. б. шарттарга байланыштуу. Мастит, өзүнөн-өзү ийүу ж-а таш эмчек, кара желин болуу Л-нын бузулушуна алып келет.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛАКТАЦИЯ </strong>(лат. 1ас1о - сүт м-н тамактандырам) - сут эмуүчулөрдун ж-а адамдын сүт пайда кылуу, топтоо ж-а бөлүп чыгаруу процесси. Л. жаныбарда төлдөгөндөн, аялда төрөттөн кийин башталат. Ал маммогенез (эмчек безинин жетилүүсү), лактогенез (сүттүн пайда болушу ж-а бөлүнүп чыгышы) стадияларынан турат. Маммогенез бойго бүткөндөн 2-3 айдан кийин башталат. Анда бездин сут жаратуучу клеткалары көбөйөт, эмчектин үрпү чоңоёт. Лактогенез учурунда альвеолалардын эпителий клеткаларында сүт пайда болот. Сүттүн курамындагы белок амин к-таларынан, лактоза глюкозадан, май кандагы май к-таларынан синтезделет. Л. татаал нейрогумордук процесс. Аны жөнгө салууда гипоталамус ж-а <em>гипофиздин</em> мааниси чоң. Бала эмизген энеде Л. жакшы болуш үчүн алардын тамагында орто эсеп м-н суткасына 110-130 <em>г</em> белок, 100-130 <em>г </em>май, 450-500 <em>г</em> углевод болуп, туура тамактануу, 1,5-2 лче сут ж-а сүт азыктарын көбүрөөк пайдалануу зарыл. Л. аялдын дене түзүлүшунун өзгөчөлүгүнө, нерв системасынын туруктуулугуна, мүнөзунө, төрөттөн кийинки ден соолугуна, туура тамактануусуна ж. б. байланыштуу болот. Кээ бир энелердин эмчегинен төрөттөн кийин сүт чыкпайт (агалактия), айрымдарынан сүт аз чыгат (гипогалактия), кээ бир аялдар сүттүү болот (гиперлактия). Агалактия сейрек учурайт, ал негизинен эмчек безинин жетилбей калышынан, эндокриндик, кээде психикалык бузулуулардан болот. Г и п о г алактияга эмчек безинин, үрпүнүн жакшы өспөгөндүгү, сүт пайда болууга катышкан гормондордун жетишсиздиги, түрдүү оорулар <em>(кант диабети, мастит,</em> рак, нефрит ж. б.) түрткү болот. Жаныбарларда Л. тууттан кийин көбөйүп, акырындап азая баштайт. Малдын сүттүүлүгү анын породасына, түрүнө, тоюттандырылышына ж. б. шарттарга байланыштуу. Мастит, өзүнөн-өзү ийүу ж-а таш эмчек, кара желин болуу Л-нын бузулушуна алып келет.</p><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:5-том,_2-50_бб]] </ins></div></td></tr>
</table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9A%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=82460&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-08-27T17:00:11Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:00, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9A%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=82031&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-08-27T16:53:20Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">16:53, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛАКТАЦИЯ </strong>(лат. 1ас1о - сүт м-н тамактандырам) - сут эмуүчулөрдун ж-а адамдын сүт пайда кылуу, топтоо ж-а бөлүп чыгаруу процесси. Л. жаныбарда төлдөгөндөн, аялда төрөттөн кийин башталат. Ал маммогенез (эмчек безинин жетилүүсү), лактогенез (сүттүн пайда болушу ж-а бөлүнүп чыгышы) стадияларынан турат. Маммогенез бойго бүткөндөн 2-3 айдан кийин башталат. Анда бездин сут жаратуучу клеткалары көбөйөт, эмчектин үрпү чоңоёт. Лактогенез учурунда альвеолалардын эпителий клеткаларында сүт пайда болот. Сүттүн курамындагы белок амин к-таларынан, лактоза глюкозадан, май кандагы май к-таларынан синтезделет. Л. татаал нейрогумордук процесс. Аны жөнгө салууда гипоталамус ж-а <em>гипофиздин</em> мааниси чоң. Бала эмизген энеде Л. жакшы болуш үчүн алардын тамагында орто эсеп м-н суткасына 110-130 <em>г</em> белок, 100-130 <em>г </em>май, 450-500 <em>г</em> углевод болуп, туура тамактануу, 1,5-2 лче сут ж-а сүт азыктарын көбүрөөк пайдалануу зарыл. Л. аялдын дене түзүлүшунун өзгөчөлүгүнө, нерв системасынын туруктуулугуна, мүнөзунө, төрөттөн кийинки ден соолугуна, туура тамактануусуна ж. б. байланыштуу болот. Кээ бир энелердин эмчегинен төрөттөн кийин сүт чыкпайт (агалактия), айрымдарынан сүт аз чыгат (гипогалактия), кээ бир аялдар сүттүү болот (гиперлактия). Агалактия сейрек учурайт, ал негизинен эмчек безинин жетилбей калышынан, эндокриндик, кээде психикалык бузулуулардан болот. Г и п о г алактияга эмчек безинин, үрпүнүн жакшы өспөгөндүгү, сүт пайда болууга катышкан гормондордун жетишсиздиги, түрдүү оорулар <em>(кант диабети, мастит,</em> рак, нефрит ж. б.) түрткү болот. Жаныбарларда Л. тууттан кийин көбөйүп, акырындап азая баштайт. Малдын сүттүүлүгү анын породасына, түрүнө, тоюттандырылышына ж. б. шарттарга байланыштуу. Мастит, өзүнөн-өзү ийүу ж-а таш эмчек, кара желин болуу Л-нын бузулушуна алып келет.</p><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:5-том,_2-50_бб]] </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛАКТАЦИЯ </strong>(лат. 1ас1о - сүт м-н тамактандырам) - сут эмуүчулөрдун ж-а адамдын сүт пайда кылуу, топтоо ж-а бөлүп чыгаруу процесси. Л. жаныбарда төлдөгөндөн, аялда төрөттөн кийин башталат. Ал маммогенез (эмчек безинин жетилүүсү), лактогенез (сүттүн пайда болушу ж-а бөлүнүп чыгышы) стадияларынан турат. Маммогенез бойго бүткөндөн 2-3 айдан кийин башталат. Анда бездин сут жаратуучу клеткалары көбөйөт, эмчектин үрпү чоңоёт. Лактогенез учурунда альвеолалардын эпителий клеткаларында сүт пайда болот. Сүттүн курамындагы белок амин к-таларынан, лактоза глюкозадан, май кандагы май к-таларынан синтезделет. Л. татаал нейрогумордук процесс. Аны жөнгө салууда гипоталамус ж-а <em>гипофиздин</em> мааниси чоң. Бала эмизген энеде Л. жакшы болуш үчүн алардын тамагында орто эсеп м-н суткасына 110-130 <em>г</em> белок, 100-130 <em>г </em>май, 450-500 <em>г</em> углевод болуп, туура тамактануу, 1,5-2 лче сут ж-а сүт азыктарын көбүрөөк пайдалануу зарыл. Л. аялдын дене түзүлүшунун өзгөчөлүгүнө, нерв системасынын туруктуулугуна, мүнөзунө, төрөттөн кийинки ден соолугуна, туура тамактануусуна ж. б. байланыштуу болот. Кээ бир энелердин эмчегинен төрөттөн кийин сүт чыкпайт (агалактия), айрымдарынан сүт аз чыгат (гипогалактия), кээ бир аялдар сүттүү болот (гиперлактия). Агалактия сейрек учурайт, ал негизинен эмчек безинин жетилбей калышынан, эндокриндик, кээде психикалык бузулуулардан болот. Г и п о г алактияга эмчек безинин, үрпүнүн жакшы өспөгөндүгү, сүт пайда болууга катышкан гормондордун жетишсиздиги, түрдүү оорулар <em>(кант диабети, мастит,</em> рак, нефрит ж. б.) түрткү болот. Жаныбарларда Л. тууттан кийин көбөйүп, акырындап азая баштайт. Малдын сүттүүлүгү анын породасына, түрүнө, тоюттандырылышына ж. б. шарттарга байланыштуу. Мастит, өзүнөн-өзү ийүу ж-а таш эмчек, кара желин болуу Л-нын бузулушуна алып келет.</p></div></td></tr>
</table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9A%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=82459&oldid=prevvol5_>KadyrM, 16:33, 27 Август (Баш оона) 2026 карата2026-08-27T16:33:08Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">16:33, 27 Август (Баш оона) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛАКТАЦИЯ </strong>(лат. 1ас1о - сүт м-н тамактандырам) - сут эмуүчулөрдун ж-а адамдын сүт пайда кылуу, топтоо ж-а бөлүп чыгаруу процесси. Л. жаныбарда төлдөгөндөн, аялда төрөттөн кийин башталат. Ал маммогенез (эмчек безинин жетилүүсү), лактогенез (сүттүн пайда болушу ж-а бөлүнүп чыгышы) стадияларынан турат. Маммогенез бойго бүткөндөн 2-3 айдан кийин башталат. Анда бездин сут жаратуучу клеткалары көбөйөт, эмчектин үрпү чоңоёт. Лактогенез учурунда альвеолалардын эпителий клеткаларында сүт пайда болот. Сүттүн курамындагы белок амин к-таларынан, лактоза глюкозадан, май кандагы май к-таларынан синтезделет. Л. татаал нейрогумордук процесс. Аны жөнгө салууда гипоталамус ж-а <em>гипофиздин</em> мааниси чоң. Бала эмизген энеде Л. жакшы болуш үчүн алардын тамагында орто эсеп м-н суткасына 110-130 <em>г</em> белок, 100-130 <em>г </em>май, 450-500 <em>г</em> углевод болуп, туура тамактануу, 1,5-2 лче сут ж-а сүт азыктарын көбүрөөк пайдалануу зарыл. Л. аялдын дене түзүлүшунун өзгөчөлүгүнө, нерв системасынын туруктуулугуна, мүнөзунө, төрөттөн кийинки ден соолугуна, туура тамактануусуна ж. б. байланыштуу болот. Кээ бир энелердин эмчегинен төрөттөн кийин сүт чыкпайт (агалактия), айрымдарынан сүт аз чыгат (гипогалактия), кээ бир аялдар сүттүү болот (гиперлактия). Агалактия сейрек учурайт, ал негизинен эмчек безинин жетилбей калышынан, эндокриндик, кээде психикалык бузулуулардан болот. Г и п о г алактияга эмчек безинин, үрпүнүн жакшы өспөгөндүгү, сүт пайда болууга катышкан гормондордун жетишсиздиги, түрдүү оорулар <em>(кант диабети, мастит,</em> рак, нефрит ж. б.) түрткү болот. Жаныбарларда Л. тууттан кийин көбөйүп, акырындап азая баштайт. Малдын сүттүүлүгү анын породасына, түрүнө, тоюттандырылышына ж. б. шарттарга байланыштуу. Мастит, өзүнөн-өзү ийүу ж-а таш эмчек, кара желин болуу Л-нын бузулушуна алып келет.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛАКТАЦИЯ </strong>(лат. 1ас1о - сүт м-н тамактандырам) - сут эмуүчулөрдун ж-а адамдын сүт пайда кылуу, топтоо ж-а бөлүп чыгаруу процесси. Л. жаныбарда төлдөгөндөн, аялда төрөттөн кийин башталат. Ал маммогенез (эмчек безинин жетилүүсү), лактогенез (сүттүн пайда болушу ж-а бөлүнүп чыгышы) стадияларынан турат. Маммогенез бойго бүткөндөн 2-3 айдан кийин башталат. Анда бездин сут жаратуучу клеткалары көбөйөт, эмчектин үрпү чоңоёт. Лактогенез учурунда альвеолалардын эпителий клеткаларында сүт пайда болот. Сүттүн курамындагы белок амин к-таларынан, лактоза глюкозадан, май кандагы май к-таларынан синтезделет. Л. татаал нейрогумордук процесс. Аны жөнгө салууда гипоталамус ж-а <em>гипофиздин</em> мааниси чоң. Бала эмизген энеде Л. жакшы болуш үчүн алардын тамагында орто эсеп м-н суткасына 110-130 <em>г</em> белок, 100-130 <em>г </em>май, 450-500 <em>г</em> углевод болуп, туура тамактануу, 1,5-2 лче сут ж-а сүт азыктарын көбүрөөк пайдалануу зарыл. Л. аялдын дене түзүлүшунун өзгөчөлүгүнө, нерв системасынын туруктуулугуна, мүнөзунө, төрөттөн кийинки ден соолугуна, туура тамактануусуна ж. б. байланыштуу болот. Кээ бир энелердин эмчегинен төрөттөн кийин сүт чыкпайт (агалактия), айрымдарынан сүт аз чыгат (гипогалактия), кээ бир аялдар сүттүү болот (гиперлактия). Агалактия сейрек учурайт, ал негизинен эмчек безинин жетилбей калышынан, эндокриндик, кээде психикалык бузулуулардан болот. Г и п о г алактияга эмчек безинин, үрпүнүн жакшы өспөгөндүгү, сүт пайда болууга катышкан гормондордун жетишсиздиги, түрдүү оорулар <em>(кант диабети, мастит,</em> рак, нефрит ж. б.) түрткү болот. Жаныбарларда Л. тууттан кийин көбөйүп, акырындап азая баштайт. Малдын сүттүүлүгү анын породасына, түрүнө, тоюттандырылышына ж. б. шарттарга байланыштуу. Мастит, өзүнөн-өзү ийүу ж-а таш эмчек, кара желин болуу Л-нын бузулушуна алып келет.</p><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:5-том,_2-50_бб]] </ins></div></td></tr>
</table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%90%D0%9A%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=82030&oldid=prevvol5_>KadyrM, 16:33, 27 Август (Баш оона) 2026 карата2026-08-27T16:33:08Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛАКТАЦИЯ </strong>(лат. 1ас1о - сүт м-н тамактандырам) - сут эмуүчулөрдун ж-а адамдын сүт пайда кылуу, топтоо ж-а бөлүп чыгаруу процесси. Л. жаныбарда төлдөгөндөн, аялда төрөттөн кийин башталат. Ал маммогенез (эмчек безинин жетилүүсү), лактогенез (сүттүн пайда болушу ж-а бөлүнүп чыгышы) стадияларынан турат. Маммогенез бойго бүткөндөн 2-3 айдан кийин башталат. Анда бездин сут жаратуучу клеткалары көбөйөт, эмчектин үрпү чоңоёт. Лактогенез учурунда альвеолалардын эпителий клеткаларында сүт пайда болот. Сүттүн курамындагы белок амин к-таларынан, лактоза глюкозадан, май кандагы май к-таларынан синтезделет. Л. татаал нейрогумордук процесс. Аны жөнгө салууда гипоталамус ж-а <em>гипофиздин</em> мааниси чоң. Бала эмизген энеде Л. жакшы болуш үчүн алардын тамагында орто эсеп м-н суткасына 110-130 <em>г</em> белок, 100-130 <em>г </em>май, 450-500 <em>г</em> углевод болуп, туура тамактануу, 1,5-2 лче сут ж-а сүт азыктарын көбүрөөк пайдалануу зарыл. Л. аялдын дене түзүлүшунун өзгөчөлүгүнө, нерв системасынын туруктуулугуна, мүнөзунө, төрөттөн кийинки ден соолугуна, туура тамактануусуна ж. б. байланыштуу болот. Кээ бир энелердин эмчегинен төрөттөн кийин сүт чыкпайт (агалактия), айрымдарынан сүт аз чыгат (гипогалактия), кээ бир аялдар сүттүү болот (гиперлактия). Агалактия сейрек учурайт, ал негизинен эмчек безинин жетилбей калышынан, эндокриндик, кээде психикалык бузулуулардан болот. Г и п о г алактияга эмчек безинин, үрпүнүн жакшы өспөгөндүгү, сүт пайда болууга катышкан гормондордун жетишсиздиги, түрдүү оорулар <em>(кант диабети, мастит,</em> рак, нефрит ж. б.) түрткү болот. Жаныбарларда Л. тууттан кийин көбөйүп, акырындап азая баштайт. Малдын сүттүүлүгү анын породасына, түрүнө, тоюттандырылышына ж. б. шарттарга байланыштуу. Мастит, өзүнөн-өзү ийүу ж-а таш эмчек, кара желин болуу Л-нын бузулушуна алып келет.</p></div>vol5_>KadyrM