https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D3%A8%D0%9F_%D0%91%D3%A8%D0%9B%D2%AE%D0%9A%D0%A7%D3%A8%D0%9B%D3%A8%D0%A0%D0%94%D2%AE%D0%9D_%D0%9A%D0%92%D0%90%D0%9D%D0%A2%D0%A2%D0%AB%D0%9A_%D0%A2%D0%95%D0%9E%D0%A0%D0%98%D0%AF%D0%A1%D0%ABКӨП БӨЛҮКЧӨЛӨРДҮН КВАНТТЫК ТЕОРИЯСЫ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-28T15:59:40ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D3%A8%D0%9F_%D0%91%D3%A8%D0%9B%D2%AE%D0%9A%D0%A7%D3%A8%D0%9B%D3%A8%D0%A0%D0%94%D2%AE%D0%9D_%D0%9A%D0%92%D0%90%D0%9D%D0%A2%D0%A2%D0%AB%D0%9A_%D0%A2%D0%95%D0%9E%D0%A0%D0%98%D0%AF%D0%A1%D0%AB&diff=42070&oldid=prevvol4>KadyrM, 10:39, 9 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата2026-01-09T10:39:48Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:39, 9 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol4>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D3%A8%D0%9F_%D0%91%D3%A8%D0%9B%D2%AE%D0%9A%D0%A7%D3%A8%D0%9B%D3%A8%D0%A0%D0%94%D2%AE%D0%9D_%D0%9A%D0%92%D0%90%D0%9D%D0%A2%D0%A2%D0%AB%D0%9A_%D0%A2%D0%95%D0%9E%D0%A0%D0%98%D0%AF%D0%A1%D0%AB&diff=42071&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-01-09T05:19:47Z<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КӨП БӨЛҮКЧӨЛӨРДҮН КВАНТТЫК ТЕОРИЯСЫ</b> – <i>кванттык теориянын</i> үч ж-а андан<br />
көп бөлүкчөдөн турган системаны изилдөөгө ар&shy;налган теориясы. <i>Кванттык механикада N</i> бөлүкчөдөн турган система бардык бөлүк&shy;чөлөрдүн координаталарына ж-а ар бир бөлүк&shy;чөнүн абалын берүүгө зарыл болгон башка бар&shy;дык чоңдуктарга көз каранды толкун функ&shy;циясынын жардамы м-н жазылат. Эгер мын&shy;дай система чоң системанын бөлүгү болсо, анда аны жазуу тыгыздык матрицасынын жардамы м-н жүргүзүлөт. Кванттык ж-а классикалык тео&shy;рияда көп нерселердин маселесин так чечүү кый&shy;ла кыйынчылыктарды туудурат. Ошондой бол&shy;со да Паули принциби б-ча симметриянын жал&shy;пы касиеттерин көргөзүүгө болот. Жарым бүтүн спиндүү кандайдыр бир сандагы бирдей бө&shy;лүкчөлөрдөн турган системалар (фермиондор)<br />
үчүн толкун функциясы антисимметриялуу, б. а. эки бөлүкчөнүн өзгөрмөлөрүнүн ордун алмаш&shy;тырганда, анын б елгис и кар ам а-к ар шыга<br />
өзгөрөт. Бүтүн спиндүү системалар (бозондор)<br />
үчүн мындай орун которуштурууда толкундук функциянын белгиси өзгөрбөйт, б. а. толкун&shy;дук функция симметриялуу болот. Фермиондор м-н бозондор симметриясынын касиеттеринин айырмасы бул эки типтеги бөлүкчөлөрдөн тур&shy;ган системалардын мүнөздөрүнүн сапаттык айыр&shy;мачылыгын аныктайт, мис., алардын абалдар<br />
б-ча бөлүштүрүлүшү Бозе-Эйнштейн статистика&shy;сына (бозондор үчүн) ж-а Ферми – Дирак стати&shy;стикасына (фермиондор үчүн) баш иет. Көп<br />
бөлүкчөлөр маселесин чечүүдөгү жакындашты&shy;рылган ыкмалар <i>талаанын кванттык теория</i><br />
кеңири колдонулгандан тартып кыйла натый&shy;жага ээ болду. Мис., катуу нерсенин нөлдүк абс. темп-радагы энергиясы минималдуу болгондук&shy;тан, ал вакуумдук абалда жайгашат. Катуу зат&shy;тын дүүлүгүүсүн (мис., ысытканда), элементар&shy;дык дүүлүгүүлөрүнүн ар бир энергияга, импульс&shy;ка ж-а спинге ээ болгон кванттардын пайда бо&shy;лушу катары караса болот.<br />
[[Категория:4-том, 497-546 бб]]<br />
</div>Kadyrm