https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D2%AE%D0%A7 2026-05-03T09:40:39Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D2%AE%D0%A7&diff=38826&oldid=prev 2025-12-20T11:26:11Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:26, 20 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

vol4>KadyrM https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D2%AE%D0%A7&diff=38827&oldid=prev 2025-12-20T05:30:36Z

<p>1 версия</p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&lt;b type=&#039;title&#039;&gt;КҮЧ&lt;/b&gt; м е х а н и к а д а – берилген материалдык нерсеге башка нерсенин мех. таасиринин чени; өз ара аракеттенүүсүнүн мех. ченин көрсөтүүчү вектордук чоңдук. Бул өз ара аракеттенүү нерселер бири-бири м-н тийишип турганда (мис., ба&amp;shy;сым, сүрүлүү), о. эле алыс турган нерселер өздөрү түзгөн талаа (тартылуу талаасы, электр-магнит талаасы) аркылуу жүзөгө ашырылат. К. нерсе&amp;shy;ге аракет кылганда, нерсе ылдамдыгын өзгөртөт да, ылдамданууга ээ болот же деформацияланат. К. – убакыттын ар кандай учурунда сандык мааниси, мейкиндиктеги багыты, аракет этүү чекити м-н мүнөздөлөт. К-тү кошуу параллелограмм эрежеси м-н түшүндүрүлөт. К-түн ба&amp;shy;гытына дал келген түз сызык К-түн аракет этүү сызыгы деп аталат. Эгер нерсени деформация&amp;shy;ланбаган (абс. катуу) нерсе деп алсак, К-тү ара&amp;shy;кет этүү сызыгынын каалаган чекитине жайгаш&amp;shy;тырсак болот. К. с т а т и к а л ы к ж-а д и&amp;shy;н а м и к а л ы к ыкма м-н өлчөнөт. Статитикалык ыкма өлчөнүүчү К-тү мурда белгилүү К. м-н тең салмактоого, ал эми динамикалык ыкма динамика законуна &lt;i&gt;F=ma&lt;/i&gt; негизделген. Эгерде нерсенин массасы &lt;i&gt;m&lt;/i&gt; ж-а анын инерция&amp;shy;лык эсептөө системасына салыштырмалуу эр&amp;shy;кин алга умтулуу кыймылынын ылдамдануусу &lt;i&gt;a&lt;/i&gt; белгилүү болсо, бул закондон К-тү (F) табууга болот. К-түн бирдиги (СИде) – 1 &lt;i&gt;ньютон&lt;/i&gt; (1&lt;i&gt;Н&lt;/i&gt;), массасы 1 &lt;i&gt;кг&lt;/i&gt; болгон нерсеге 1 &lt;i&gt;м/сек&lt;/i&gt;&lt;sup&gt;2 &lt;/sup&gt;ылдамдануу бере турган К-кө барабар; 1&lt;i&gt;дин&lt;/i&gt; = 10&lt;sup&gt;–&lt;/sup&gt;&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;&lt;i&gt;Н&lt;/i&gt; ж-а 1 &lt;i&gt;кгк&lt;/i&gt; = 9, 81 <br /> &lt;p align=&#039;right&#039;&gt;&lt;i type=&#039;author&#039;&gt;Н.&lt;/i&gt;&lt;/p&gt;<br /> [[Категория:4-том, 657-736 бб]]<br /> </div>

Kadyrm