https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%AB%D0%9F%D0%A7%D0%90%D0%9A_%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%9D%D0%ABКЫПЧАК КЫРГЫНЫ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-05-03T07:05:45ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%AB%D0%9F%D0%A7%D0%90%D0%9A_%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%9D%D0%AB&diff=39308&oldid=prevvol4>KadyrM, 11:26, 20 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата2025-12-20T11:26:11Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:26, 20 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol4>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%AB%D0%9F%D0%A7%D0%90%D0%9A_%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%9D%D0%AB&diff=39309&oldid=prevKadyrm: 1 версия2025-12-20T05:30:42Z<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КЫПЧАК КЫРГЫНЫ</b> (Кокон хандыгында) – 1850-жылдардын башындагы кандуу окуя. 1844-ж. кыпчак бийи <i>Мусулманкул</i> 14 жашта&shy;гы <i>Кудаяр ханга</i> аталык болгондугуна байла&shy;ныштуу, бардык бийликти өз колуна топтоого жетишкен. Хандыктагы саясий бийлик иш жү&shy;зүндө кыпчактардын колуна өткөн. Кокон хан&shy;дыгында ошол эле учурда кыпчактардын ичин&shy;де өз ара атаандашуулар күчөп, эки саясий топ&shy;ко бөлүнүп, ар бир топ Кудаяр ханды өз жагы&shy;на тартууну көздөгөн. Мындай абал отурукташ&shy;кан калктын, а. и. көчмөн кыргыз төбөлдөрүнүн нааразылыгын күчөткөн. Алайлык <i>Алымбек</i> датка баштаган кыргыздар, Ташкент ш-нын кушбеги кыпчак Нармамбет ж. б. Мусулманкул&shy;дун бийлигине каршы оппозицияга өтүшкөн.<br />
1850–51-ж. Нармамбет ташкенттик казактарды<br />
ж-а таластык, чүйлүк кыргыз бийлерин колго алуу м-н абалын бекемдеп, Мусулманкулга кар&shy;шы ачык күрөшкө чыккан. Аны ордодогу өзбек, кыргыз, ал түгүл кыпчактын кээ бир белгилүү адамдары да колдогон. 1851-ж. Кудаяр хандан колдоо алышкан бул топ кыпчактарга каршы козголоң уюштуруп, Кокон ш-ндагы кыпчактарды кырып салышат. Көп өтпөй Кудаяр хан да Мусулманкулга каршы топко кошулган. Былкылдама деген жерде (Эки-Суу арасы) Кудаяр хан м-н Мусулманкулдун аскери беттешип, кар&shy;машта 1500гө жакын кыпчак өлүп, сөөктөрү Кара-Дарыяга ыргытылган. Мусулманкул тут&shy;кундалып, анын көзүнчө ордого чейинки ар бир 100–200 кадам сайын 5–10 кыпчактын башы алынып турган. К. к. 1852-ж. күзүндө Мусулманкул дарга асылганга чейин уланган. Жазма маалыматтар б-ча Кокон хандыгында 1851–52-ж. жалпысынан 20 миң чамалуу кыпчактын кырылгандыгы ырасталат.<br><br />
Ад. <i>Наливкин В.</i> Краткая история Кокандского ханства. Казань, 1886; <i>Терентьев М. А.</i> История завоевания Средней Азии. Т. 1. СПб., 1906; <i>Набиев Р. Н.</i> Из ис тор ии Кок анд ско го ха нст ва (фе ода льн ое хозяйство Худояр хана). Таш., 1973; <i>Плоских В. М.</i> Киргизы и Кокандское ханство. Ф., 1977; <i>Кенен&shy;сариев Т</i>. Кыргызстандын Орусияга каратылышы. Б., 1997; <i>ошонуку эле.</i> Кокон хандыгы жана кыр&shy;гыздар. Ош, 1997; Материалы по истории кыргызов и Кыргызстана, Т. 2. Б., 2000; <i>Хасанов А</i>. Избранные труды. Очерки по истории Киргизии. Б.; М., 2004.<br />
<br />
<p align='right'><i type='author'>Ж. Алымбаев.</i></p><br />
[[Категория:4-том, 657-736 бб]]<br />
</div>Kadyrm