КОСТАНАЙ ОБЛУСУ - Түзөтүүлөр тарыхы

Temirkan, 03:58, 4 Июнь (Кулжа) 2026 карата

2026-06-04T03:58:27Z

← Мурунку нускасы		03:58, 4 Июнь (Кулжа) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>КОСТАНАЙ ОБЛУСУ</b> Казакстан Республикасындагы административдик-аймактык бирдик. 1936-жылы 29-июлда Костанай м-н Торгой облусунун негизинде уюшулган. Респнын түндүк бөлүгүндө, Тобол дарыясынын жогорку алабында жайгашкан. Аянты 196,0 миң <i>км</i><sup>2</sup>. Калкы ~~913~~,3 миң (~~2004~~). Борбору – Костанай шаары. Шаар калкы 54,2%. Ири шаарлары: Рудный, Лисаковск, Аркалык, Жетигара. Облустун курамында 16 район, 5 шаар, 13 шаарча бар.<br>Облустун аймагы негизинен Торгой ж-а Чыгыш Урал платолорунан орун алган. Токойлуу талаа, талаа ж-а жарым чөл зонасында жатат. Эң бийик бөлүгү <i>Казак Сары-Аркасы</i> (андагы бийик жерлер: Каракуш, бийиктиги 397 <i>м</i>; Көкчө- Тоо, 478 <i>м</i>; Кайыңды-Чоку, 569 <i>м</i>). Кен байлыктарынан темир, боксит, никель, титан, асбест, күрөң көмүр ж-а курулуш материалдарынын ири кендери бар. Климаты кескин континенттик.<br>Январдын орточо температурасы –18––19°С, июлдуку 19–20°С. Жылдык жаан-чачыны 300 <i>мм</i>ден (батышында) 170 <i>мм</i>ге (чыгышында) чейин, анын 75%и жылдын жылуу мезгилине туура келет.<br>Ири дарыясы – Тобол (Обдун куймасы), анын куймалары – Сынташты, Аят, Уй, Убаган. Анча чоң эмес майда көлдөрү көп. Костанай облусунун түндүк бөлүгүнүн кыртышы кара топурактуу (аймагынын 40%и) келип, тулаң ж-а ар түркүн талаа өсүмдүктөрү, кайың, бай терек, мырза карагай, ал эми түштүк бөлүгү коңур топурактуу, мында бетеге, тулаң чөптөр, кумдуу топуракта анча бийик эмес мырза карагай өсөт. 1930-жылы Наурызым мамлекеттик коругу уюштурулган.<br>Облустун экономикасынын негизин тоо-кен өнөр жайы түзөт. Айрыкча темир кенин казып алуу ж-а иштетүү чоң мааниге ээ. Соколов-Сарыбай (Рудный шаарында), Кашар (Кашар шаарчасында), Лисаков (Лисаковскиде; мында иштетилген кен Германияга экспорттолот) кен иштетүү комбинаттары бар. Облуста Казакстандын темир кенинин 85%и казылып алынат. Ошондой эле тамак-аш (эт-сүт, сары май, ун, пиво ж. б.), жеңил (текстиль, бут кийим), машина куруу ж-а металл иштетүү өнөр жай ишканалары иштейт.<br>Облуста республиканын эгин аянтынын 18%и, малынын 13%и жайгашкан. Айыл чарбага жарактуу жери 18,1 млн <i>га</i>, анын 4723,3 миң <i>га</i>сы эгин аянты, 136,0 миң <i>га</i>сы чабынды, 450,0 миң <i>га</i>сы жайыт. Мурунку чарбалардын ордуна 37 ЖЧК м-н АК ж-а жүздөгөн фирмалар ж. б. уюшулду.<br>Костанай облусунун аймагы аркылуу электрлештирилген Астана – Карталы темир жол магистралы өтөт. Темир жолунун узундугу 1355 <i>км</i>, автомобилдики 8,3 миң <i>км</i>. 2003-жылы жалпы билим берүүчү 729 мекеме, 8 университет м-н педагогикалык институт, маданият үйлөрү, китепканалар, музейлер бар.		<b type='title'>КОСТАНАЙ ОБЛУСУ</b> Казакстан Республикасындагы административдик-аймактык бирдик. 1936-жылы 29-июлда Костанай м-н Торгой облусунун негизинде уюшулган. Респнын түндүк бөлүгүндө, Тобол дарыясынын жогорку алабында жайгашкан. Аянты 196,0 миң <i>км</i><sup>2</sup>. Калкы 827,1 миң (2024). Борбору – Костанай шаары. Шаар калкы 54,2%. Ири шаарлары: Рудный, Лисаковск, Аркалык, Жетигара. Облустун курамында 16 район, 5 шаар, 13 шаарча бар.<br>Облустун аймагы негизинен Торгой ж-а Чыгыш Урал платолорунан орун алган. Токойлуу талаа, талаа ж-а жарым чөл зонасында жатат. Эң бийик бөлүгү <i>Казак Сары-Аркасы</i> (андагы бийик жерлер: Каракуш, бийиктиги 397 <i>м</i>; Көкчө- Тоо, 478 <i>м</i>; Кайыңды-Чоку, 569 <i>м</i>). Кен байлыктарынан темир, боксит, никель, титан, асбест, күрөң көмүр ж-а курулуш материалдарынын ири кендери бар. Климаты кескин континенттик.<br>Январдын орточо температурасы –18––19°С, июлдуку 19–20°С. Жылдык жаан-чачыны 300 <i>мм</i>ден (батышында) 170 <i>мм</i>ге (чыгышында) чейин, анын 75%и жылдын жылуу мезгилине туура келет.<br>Ири дарыясы – Тобол (Обдун куймасы), анын куймалары – Сынташты, Аят, Уй, Убаган. Анча чоң эмес майда көлдөрү көп. Костанай облусунун түндүк бөлүгүнүн кыртышы кара топурактуу (аймагынын 40%и) келип, тулаң ж-а ар түркүн талаа өсүмдүктөрү, кайың, бай терек, мырза карагай, ал эми түштүк бөлүгү коңур топурактуу, мында бетеге, тулаң чөптөр, кумдуу топуракта анча бийик эмес мырза карагай өсөт. 1930-жылы Наурызым мамлекеттик коругу уюштурулган.<br>Облустун экономикасынын негизин тоо-кен өнөр жайы түзөт. Айрыкча темир кенин казып алуу ж-а иштетүү чоң мааниге ээ. Соколов-Сарыбай (Рудный шаарында), Кашар (Кашар шаарчасында), Лисаков (Лисаковскиде; мында иштетилген кен Германияга экспорттолот) кен иштетүү комбинаттары бар. Облуста Казакстандын темир кенинин 85%и казылып алынат. Ошондой эле тамак-аш (эт-сүт, сары май, ун, пиво ж. б.), жеңил (текстиль, бут кийим), машина куруу ж-а металл иштетүү өнөр жай ишканалары иштейт.<br>Облуста республиканын эгин аянтынын 18%и, малынын 13%и жайгашкан. Айыл чарбага жарактуу жери 18,1 млн <i>га</i>, анын 4723,3 миң <i>га</i>сы эгин аянты, 136,0 миң <i>га</i>сы чабынды, 450,0 миң <i>га</i>сы жайыт. Мурунку чарбалардын ордуна 37 ЖЧК м-н АК ж-а жүздөгөн фирмалар ж. б. уюшулду.<br>Костанай облусунун аймагы аркылуу электрлештирилген Астана – Карталы темир жол магистралы өтөт. Темир жолунун узундугу 1355 <i>км</i>, автомобилдики 8,3 миң <i>км</i>. 2003-жылы жалпы билим берүүчү 729 мекеме, 8 университет м-н педагогикалык институт, маданият үйлөрү, китепканалар, музейлер бар.


	Ад.: Костанай облусу // Казакстан улуттык энциклопедиясы. Алматы, 2004.		Ад.: Костанай облусу // Казакстан улуттык энциклопедиясы. Алматы, 2004.
	[[Категория:4-том,_453-496_бб]]		[[Категория:4-том,_453-496_бб]]

Temirkan, 03:49, 4 Июнь (Кулжа) 2026 карата

2026-06-04T03:49:47Z

@@ 1 сап: / 1 сап: @@
-<b type='title'>КОСТАНАЙ ОБЛУСУ</b> Казакстан Респ-ндагы адм.-айм. бирдик. 1936-ж. 29-июлда Костанай м-н Торгой обл-нун негизинде уюшулган. Респ&shy;нын түн. бөлүгүндө, Тобол д-нын жогорку ала&shy;бында жайгашкан. Аянты 196,0 миң <i>км</i><sup>2</sup>. Кал&shy;кы 913,3 миң (2004). Борбору – Костанай ш.
+<b type='title'>КОСТАНАЙ ОБЛУСУ</b> Казакстан Республикасындагы административдик-аймактык бирдик. 1936-жылы 29-июлда Костанай м-н Торгой облусунун негизинде уюшулган. Респ&shy;нын түндүк бөлүгүндө, Тобол дарыясынын жогорку ала&shy;бында жайгашкан. Аянты 196,0 миң <i>км</i><sup>2</sup>. Кал&shy;кы 913,3 миң (2004). Борбору – Костанай шаары. Шаар калкы 54,2%. Ири шаарлары: Рудный, Лисаковск, Аркалык, Жетигара. Облустун ку&shy;рамында 16 район, 5 шаар, 13 шаарча бар.<br>Облустун аймагы негизинен Торгой ж-а Чы&shy;гыш Урал платолорунан орун алган. Токойлуу талаа, талаа ж-а жарым чөл зонасында жатат. Эң бийик бөлүгү <i>Казак Сары-Аркасы</i> (андагы бийик жерлер: Каракуш, бийиктиги 397 <i>м</i>; Көкчө- Тоо, 478 <i>м</i>; Кайыңды-Чоку, 569 <i>м</i>). Кен байлык&shy;тарынан темир, боксит, никель, титан, асбест, күрөң көмүр ж-а курулуш материалдарынын ири кендери бар. Климаты кескин континенттик.<br>Январдын орточо температурасы –18––19°С, июлдуку 19–20°С. Жылдык жаан-чачыны 300 <i>мм</i>ден (ба&shy;тышында) 170 <i>мм</i>ге (чыгышында) чейин, анын 75%и жылдын жылуу мезгилине туура келет.<br>Ири дарыясы – Тобол (Обдун куймасы), анын куймалары – Сынташты, Аят, Уй, Убаган. Анча чоң эмес майда көлдөрү көп. Костанай облусунун түндүк бөлүгүнүн кыртышы кара топурактуу (аймагы&shy;нын 40%и) келип, тулаң ж-а ар түркүн талаа өсүмдүктөрү, кайың, бай терек, мырза карагай, ал эми түштүк бөлүгү коңур топурактуу, мында бетеге, тулаң чөптөр, кумдуу топуракта анча бийик эмес мырза карагай өсөт. 1930-жылы Науры&shy;зым мамлекеттик коругу уюштурулган.<br>Облустун экономикасынын негизин тоо-кен өнөр жайы түзөт. Айрыкча темир кенин казып алуу ж-а иштетүү чоң мааниге ээ. Соколов-Сарыбай (Рудный шаарында), Кашар (Кашар шаарчасында), Лисаков (Лисаковскиде; мында иштетилген кен Германияга экспорттолот) кен иштетүү комби&shy;наттары бар. Облуста Казакстандын темир ке&shy;нинин 85%и казылып алынат. Ошондой эле тамак&shy;-аш (эт-сүт, сары май, ун, пиво ж. б.), жеңил (текстиль, бут кийим), машина куруу ж-а ме&shy;талл иштетүү өнөр жай ишканалары иштейт.<br>Облуста республиканын эгин аянтынын 18%и, малынын 13%и жайгашкан. Айыл чарбага жа&shy;рактуу жери 18,1 млн <i>га</i>, анын 4723,3 миң <i>га</i>сы эгин аянты, 136,0 миң <i>га</i>сы чабынды, 450,0 миң <i>га</i>сы жайыт. Мурунку чарбалардын ордуна 37 ЖЧК м-н АК ж-а жүздөгөн фирмалар ж. б. уюшулду.<br>Костанай облусунун аймагы аркылуу электрлештирилген Астана – Карталы темир жол магистралы өтөт. Темир жолунун узундугу 1355 <i>км</i>, автомобилдики 8,3 миң <i>км</i>. 2003-жылы жалпы билим берүүчү 729 мекеме, 8 университет м-н педагогикалык институт, маданият үйлөрү, китепкана&shy;лар, музейлер бар.
 Ад.: Костанай облусу // Казакстан улуттык энцик&shy;лопедиясы. Алматы, 2004.
 [[Категория:4-том,_453-496_бб]]

Kadyrm: 1 версия

2025-12-29T07:02:31Z

1 версия

← Мурунку нускасы	07:02, 29 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol4>KadyrM, 01:00, 29 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата

2025-12-29T01:00:24Z

Жаңы барак

КОСТАНАЙ ОБЛУСУ Казакстан Респ-ндагы адм.-айм. бирдик. 1936-ж. 29-июлда Костанай м-н Торгой обл-нун негизинде уюшулган. Респнын түн. бөлүгүндө, Тобол д-нын жогорку алабында жайгашкан. Аянты 196,0 миң км2. Калкы 913,3 миң (2004). Борбору – Костанай ш.
Шаар калкы 54,2%. Ири шаарлары: Рудный, Лисаковск, Аркалык, Жетигара. Облустун курамында 16 район, 5 шаар, 13 шаарча бар. 
Облустун аймагы негизинен Торгой ж-а Чыгыш Урал платолорунан орун алган. Токойлуу талаа, талаа ж-а жарым чөл зонасында жатат. Эң бийик бөлүгү Казак Сары-Аркасы (андагы бийик жерлер: Каракуш, бийикт. 397 м; Көкчө- Тоо, 478 м; Кайыңды-Чоку, 569 м). Кен байлыктарынан темир, боксит, никель, титан, асбест, күрөң көмүр ж-а курулуш материалдарынын ири кендери бар. Климаты кескин континенттик. 
Январдын орт. темп-расы –18––19°С, июлдуку 19–20°С. Жылдык жаан-чачыны 300 ммден (батышында) 170 ммге (чыгышында) чейин, анын 75%и жылдын жылуу мезгилине туура келет. 
Ири дарыясы – Тобол (Обдун куймасы), анын
куймалары – Сынташты, Аят, Уй, Убаган. Анча
чоң эмес майда көлдөрү көп. К. о-нун түн. бөлүгүнүн кыртышы кара топурактуу (аймагынын 40%и) келип, тулаң ж-а ар түркүн талаа
өсүмдүктөрү, кайың, бай терек, мырза карагай, ал эми түш. бөлүгү коңур топурактуу, мында бетеге, тулаң чөптөр, кумдуу топуракта анча бийик эмес мырза карагай өсөт. 1930-ж. Наурызым мамл. коругу уюштурулган. 
Облустун экономикасынын негизин тоо-кен
ө. ж. түзөт. Айрыкча темир кенин казып алуу ж-а иштетүү чоң мааниге ээ. Соколов-Сарыбай (Рудный ш-нда), Кашар (Кашар шаарчасында), Лисаков (Лисаковскиде; мында иштетилген кен Германияга экспорттолот) кен иштетүү комбинаттары бар. Облуста Казакстандын темир кенинин 85%и казылып алынат. О. эле тамакаш (эт-сүт, сары май, ун, пиво ж. б.), жеңил (текстиль, бут-кийим), машина куруу ж-а металл иштетүү ө. ж. ишканалары иштейт. 
Облуста республиканын эгин аянтынын 18%и, малынын 13%и жайгашкан. А. ч-га жарактуу жери 18,1 млн га, анын 4723,3 миң гасы эгин аянты, 136,0 миң гасы чабынды, 450,0 миң гасы жайыт. Мурунку чарбалардын ордуна 37 ЖЧК м-н АК ж-а жүздөгөн фирмалар ж. б. уюшулду. 
К. о-нун аймагы аркылуу электрлештирилген Астана – Карталы т. ж. магистралы өтөт. 
Т. ж-нун уз. 1355 км, автомобилдики 8,3 миң км. 2003-ж. жалпы билим берүүчү 729 мекеме, 8 ун-т м-н пед. ин-т, мад-т үйлөрү, китепканалар, музейлер бар.

Ад.: Костанай облусу // Казакстан улуттык энциклопедиясы. Алматы, 2004.
[[Категория:4-том,_453-496_бб]]