https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%98%D0%A1%D0%9B%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9B%D0%A3%D0%A3_%D0%96%D0%90%D0%90%D0%9D-%D0%A7%D0%90%D0%A7%D0%AB%D0%9D
КИСЛОТАЛУУ ЖААН-ЧАЧЫН - Түзөтүүлөр тарыхы
2026-05-04T07:30:16Z
Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы
MediaWiki 1.40.0
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%98%D0%A1%D0%9B%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9B%D0%A3%D0%A3_%D0%96%D0%90%D0%90%D0%9D-%D0%A7%D0%90%D0%A7%D0%AB%D0%9D&diff=76336&oldid=prev
Temirkan, 04:19, 9 Март (Жалган куран) 2026 карата
2026-03-09T04:19:23Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:19, 9 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КИСЛОТАЛУУ ЖААН-ЧАЧЫН</b> , к ы ч к ы л</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КИСЛОТАЛУУ ЖААН-ЧАЧЫН</b> , к ы ч к ы л <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>ж а а н - ч а ч ы н – ашыкча кычкылданган (pH 5,6дан төмөн) жамгыр, кар аралаш жаан; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өнөр жай </ins>ишканаларынан ж-а автотранспорттон чыккан таштандыларга (негизинен SO<sub>2</sub>, NO<sub>2</sub>, HСl ж. б.) каныгышынан пайда болот. Термин&shy;ди алгач <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">англиялык </ins>химик А. Смит 1970-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>(Манчес&shy;тер <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаарынын </ins>абасынын булгануу деңгээли м-н жаан-чачындын кислоталуулугун өз ара байла&shy;нышын аныктоо аркылуу) сунуштаган. Бирок, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кислоталуу жаан</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чачындын экологиялык </ins>кесепети акыркы он жыл&shy;дыктарда гана байкалган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кислоталуу жаан</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чачын </ins>көлмөлөр м-н топуракты кычкылдандырып, балыктар&shy;дын, суудагы башка организмдердин жоголушу&shy;на, токойлордун жакшы өспөй куурап калы&shy;шына, экосистеманын бузулушуна алып келет. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кислоталуу жаан</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чачындарды </ins>пайда кылуучу күкүрттүн оксид&shy;дерин (SO , SO ) нефть, көмүр м-н иштеген <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылуулук электр станциялары ж-а металлургиялык заводдор, азоттун оксиди менен диоксидин жылуулук электр станциялары ж</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а автотранспорт</ins>, ал эми хлор <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кимслотасын </ins>түрдүү таби&shy;гый ж-а өндүрүш булактары бөлүп чыгарат. Суюк <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кислоталуу жаан</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чачын </ins>Скандинавия өлкөлөрүндө ж-а Канадада, кургак түрдө АКШнын ортоңку ба&shy;тышында, Чехия м-н Словакияда жаайт. Анын өтө кычкыл көрсөткүчү ( pH – 2,3) Батыш Евро&shy;пада байкалган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кислоталуу жаан</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чачындан </ins>жер астындагы суу&shy;ларда металлдардын (коргошун, жез, цинк ж. б.) өлчөмү көбөйүп, тамыр аркылуу өсүмдүктөргө өтүп, аларды уулантып, көбүнчө кууратып са&shy;лат. Адамдын ден соолугуна да терс таасирин тийгизип, өсүмдүктөргө, жандыктарга <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле има&shy;рат м-н <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">архитектуралык </ins>эстеликтерге зыян тийгизет. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Атмосферасы </ins>SO<sub>2 </sub>м-н өтө булганган өлкөлөргө – Финляндия, Люксембург, Чехия, Венгрия, Канада кирет. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кислоталуу жаан</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чачын </ins>акыркы жылдары орчундуу көйгөйгө ай&shy;ланып, ааламдык мүнөзгө ээ болууда.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ж а а н - ч а ч ы н – ашыкча кычкылданган</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(pH 5,6дан төмөн) жамгыр, кар аралаш жаан;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ө. ж. </del>ишканаларынан ж-а автотранспорттон</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чыккан таштандыларга (негизинен SO<sub>2</sub>, NO<sub>2</sub>, HСl ж. б.) каныгышынан пайда болот. Термин&shy;ди алгач <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">англ. </del>химик А. Смит 1970-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>(Манчес&shy;тер <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ш-нын </del>абасынын булгануу деңгээли м-н</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>жаан-чачындын кислоталуулугун өз ара байла&shy;нышын аныктоо аркылуу) сунуштаган. Бирок, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ч-дын экол. </del>кесепети акыркы он жыл&shy;дыктарда гана байкалган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ч. </del>көлмөлөр м-н топуракты кычкылдандырып, балыктар&shy;дын, суудагы башка организмдердин жоголушу&shy;на, токойлордун жакшы өспөй куурап калы&shy;шына, экосистеманын бузулушуна алып келет. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ч-дарды </del>пайда кылуучу күкүрттүн оксид&shy;дерин (SO , SO ) нефть, көмүр м-н иштеген <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жы</del>-</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">+ 2 3</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тотранспорт</del>, ал эми хлор <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-тасын </del>түрдүү таби&shy;гый ж-а өндүрүш булактары бөлүп чыгарат. Суюк <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ч. </del>Скандинавия өлкөлөрүндө ж-а Канадада, кургак түрдө АКШнын ортоңку ба&shy;тышында, Чехия м-н Словакияда жаайт. Анын</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өтө кычкыл көрсөткүчү ( pH – 2,3) Батыш Евро&shy;пада байкалган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ж.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ч-дан </del>жер астындагы суу&shy;ларда металлдардын (коргошун, жез, цинк ж. б.)</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өлчөмү көбөйүп, тамыр аркылуу өсүмдүктөргө</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өтүп, аларды уулантып, көбүнчө кууратып са&shy;лат. Адамдын ден соолугуна да терс таасирин тийгизип, өсүмдүктөргө, жандыктарга <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле има&shy;рат м-н <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">арх. </del>эстеликтерге зыян тийгизет. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Атм.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>SO<sub>2 </sub>м-н өтө булганган өлкөлөргө – Финляндия,</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Люксембург, Чехия, Венгрия, Канада кирет. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ч. </del>акыркы жылдары орчундуу көйгөйгө ай&shy;ланып, ааламдык мүнөзгө ээ болууда.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 257-306 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 257-306 бб]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Temirkan
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%98%D0%A1%D0%9B%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9B%D0%A3%D0%A3_%D0%96%D0%90%D0%90%D0%9D-%D0%A7%D0%90%D0%A7%D0%AB%D0%9D&diff=36094&oldid=prev
vol4>KadyrM, 10:39, 12 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 карата
2025-11-12T10:39:50Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:39, 12 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>
vol4>KadyrM
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%98%D0%A1%D0%9B%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9B%D0%A3%D0%A3_%D0%96%D0%90%D0%90%D0%9D-%D0%A7%D0%90%D0%A7%D0%AB%D0%9D&diff=36095&oldid=prev
Kadyrm: 1 версия
2025-11-12T04:50:10Z
<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КИСЛОТАЛУУ ЖААН-ЧАЧЫН</b> , к ы ч к ы л<br />
ж а а н - ч а ч ы н – ашыкча кычкылданган<br />
(pH 5,6дан төмөн) жамгыр, кар аралаш жаан;<br />
ө. ж. ишканаларынан ж-а автотранспорттон<br />
чыккан таштандыларга (негизинен SO<sub>2</sub>, NO<sub>2</sub>, HСl ж. б.) каныгышынан пайда болот. Термин&shy;ди алгач англ. химик А. Смит 1970-ж. (Манчес&shy;тер ш-нын абасынын булгануу деңгээли м-н<br />
жаан-чачындын кислоталуулугун өз ара байла&shy;нышын аныктоо аркылуу) сунуштаган. Бирок, К. ж.-ч-дын экол. кесепети акыркы он жыл&shy;дыктарда гана байкалган. К. ж.-ч. көлмөлөр м-н топуракты кычкылдандырып, балыктар&shy;дын, суудагы башка организмдердин жоголушу&shy;на, токойлордун жакшы өспөй куурап калы&shy;шына, экосистеманын бузулушуна алып келет. К. ж.-ч-дарды пайда кылуучу күкүрттүн оксид&shy;дерин (SO , SO ) нефть, көмүр м-н иштеген жы-<br />
+ 2 3<br />
<br />
тотранспорт, ал эми хлор к-тасын түрдүү таби&shy;гый ж-а өндүрүш булактары бөлүп чыгарат. Суюк К. ж.-ч. Скандинавия өлкөлөрүндө ж-а Канадада, кургак түрдө АКШнын ортоңку ба&shy;тышында, Чехия м-н Словакияда жаайт. Анын<br />
өтө кычкыл көрсөткүчү ( pH – 2,3) Батыш Евро&shy;пада байкалган. К. ж.-ч-дан жер астындагы суу&shy;ларда металлдардын (коргошун, жез, цинк ж. б.)<br />
өлчөмү көбөйүп, тамыр аркылуу өсүмдүктөргө<br />
өтүп, аларды уулантып, көбүнчө кууратып са&shy;лат. Адамдын ден соолугуна да терс таасирин тийгизип, өсүмдүктөргө, жандыктарга о. эле има&shy;рат м-н арх. эстеликтерге зыян тийгизет. Атм.<br />
SO<sub>2 </sub>м-н өтө булганган өлкөлөргө – Финляндия,<br />
Люксембург, Чехия, Венгрия, Канада кирет. К.<br />
ж.-ч. акыркы жылдары орчундуу көйгөйгө ай&shy;ланып, ааламдык мүнөзгө ээ болууда.<br />
[[Категория:4-том, 257-306 бб]]<br />
</div>
Kadyrm