https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%98%D0%91%D0%95%D0%A0%D0%9D%D0%95%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90 2026-06-19T11:25:48Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%98%D0%91%D0%95%D0%A0%D0%9D%D0%95%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=81546&oldid=prev 2026-06-15T10:12:11Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:12, 15 Июнь (Кулжа) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type='title'&gt;КИБЕРНЕ&amp;#769;ТИКА&lt;/b&gt; (гр. kybern–tike – башкаруу өнөрү) – татаал башкаруу системаларында маа&amp;shy;лымат алуунун, сактоонун, берүүнүн ж-а өзгөр&amp;shy;түүнүн жалпы закондору жөнүндөгү илим. Башка&amp;shy;руу системасы катары жалаң эле техникалык эмес, ар кандай биологиялык, административдик ж-а социалдык системалар да алынат. Өтө татаал башкаруу системалары&amp;shy;на тирүү организмдердин (адам организмин) нерв системалары, адам коомундагы башкаруу аппа&amp;shy;раты мисал боло алат. «Кибернетика» терминин 1-жолу (байыркы гректерден кийин) 1834-жылы француздук оку&amp;shy;муштуу Ампер адам коомун башкаруу жөнүндөгү илимдин классификациясын түзгөндө колдон&amp;shy;гон. Амперден кийин бул термин бат эле унуту&amp;shy;луп калган. Кийин илимге 1947-жылы Н. &lt;i&gt;Винер&lt;/i&gt; киргизген. Ал теориялык (математикалык ж-а логикалык не&amp;shy;гизи ж-а философия маселелери), техникалык [башка&amp;shy;руу ж-а эсептөө түзүлүштөрүндө колдонулуучу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тех. </del>каражаттарды ойлоп табуу ж-а иштетүү (программалоо)], колдонмо (теориялык ж-а техникалык кибернетиканы өнөр жай, энергетика, транспорт, байланыш кыз&amp;shy;маттары ж. б. маселелерди чечүүдө колдонуу) болуп үч тармактан турат. Азыркы кибернетиканын өз алдынча илимий багыттарды элестеткен бир катар бөлүмдөрү бар. Кибернетиканын теориялык ядросун маалымат, алгоритмдер, автоматтар, операцияларды изилдөө, оптималдуу башкаруу, образдарды таа&amp;shy;нып-билүү теориялары түзөт. Кибернетика башкаруу сис&amp;shy;темаларын ж-а акыл эмгегин автоматташты&amp;shy;руу үчүн система түзүүнүн жалпы принципте&amp;shy;рин иштеп чыгат. Кибернетиканын маселелерин чечүү&amp;shy;чү негизги техникалык каражат – ЭЭМ. Ошондуктан кибернетиканын өз алдынча илим катары пайда болуусу 20-кылымдын 40-жылдарында мындай машиналар&amp;shy;ды түзүү, ал эми кибернетиканын теориялык ж-а практикалык өнүгүшү электрондук эсептегич техника прогрес&amp;shy;си м-н байланыштуу. Технологиялык процесстерди ав&amp;shy;томатташтыруу маселесин чечүүгө багытталган илимдерди камтыган кибернетика техникалык кибернетика деп аталат. Тех&amp;shy;нологияны башкаруу маселелери өндүрүштү уюштуруу ж-а экономикалык (пландаштыруу, керектүү материалдар м-н жабдуу, чыгарылган продук&amp;shy;цияны өткөрүү, финансы операцияларын жүр&amp;shy;гүзүү ж. б.) башкаруу маселелери м-н түздөн түз байланыштуу. Бул маселелерди экономикалык кибернетика чечет.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type='title'&gt;КИБЕРНЕ&amp;#769;ТИКА&lt;/b&gt; (гр. kybern–tike – башкаруу өнөрү) – татаал башкаруу системаларында маа&amp;shy;лымат алуунун, сактоонун, берүүнүн ж-а өзгөр&amp;shy;түүнүн жалпы закондору жөнүндөгү илим. Башка&amp;shy;руу системасы катары жалаң эле техникалык эмес, ар кандай биологиялык, административдик ж-а социалдык системалар да алынат. Өтө татаал башкаруу системалары&amp;shy;на тирүү организмдердин (адам организмин) нерв системалары, адам коомундагы башкаруу аппа&amp;shy;раты мисал боло алат. «Кибернетика» терминин 1-жолу (байыркы гректерден кийин) 1834-жылы француздук оку&amp;shy;муштуу Ампер адам коомун башкаруу жөнүндөгү илимдин классификациясын түзгөндө колдон&amp;shy;гон. Амперден кийин бул термин бат эле унуту&amp;shy;луп калган. Кийин илимге 1947-жылы Н. &lt;i&gt;Винер&lt;/i&gt; киргизген. Ал теориялык (математикалык ж-а логикалык не&amp;shy;гизи ж-а философия маселелери), техникалык [башка&amp;shy;руу ж-а эсептөө түзүлүштөрүндө колдонулуучу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">техникалык </ins>каражаттарды ойлоп табуу ж-а иштетүү (программалоо)], колдонмо (теориялык ж-а техникалык кибернетиканы өнөр жай, энергетика, транспорт, байланыш кыз&amp;shy;маттары ж. б. маселелерди чечүүдө колдонуу) болуп үч тармактан турат. Азыркы кибернетиканын өз алдынча илимий багыттарды элестеткен бир катар бөлүмдөрү бар. Кибернетиканын теориялык ядросун маалымат, алгоритмдер, автоматтар, операцияларды изилдөө, оптималдуу башкаруу, образдарды таа&amp;shy;нып-билүү теориялары түзөт. Кибернетика башкаруу сис&amp;shy;темаларын ж-а акыл эмгегин автоматташты&amp;shy;руу үчүн система түзүүнүн жалпы принципте&amp;shy;рин иштеп чыгат. Кибернетиканын маселелерин чечүү&amp;shy;чү негизги техникалык каражат – ЭЭМ. Ошондуктан кибернетиканын өз алдынча илим катары пайда болуусу 20-кылымдын 40-жылдарында мындай машиналар&amp;shy;ды түзүү, ал эми кибернетиканын теориялык ж-а практикалык өнүгүшү электрондук эсептегич техника прогрес&amp;shy;си м-н байланыштуу. Технологиялык процесстерди ав&amp;shy;томатташтыруу маселесин чечүүгө багытталган илимдерди камтыган кибернетика техникалык кибернетика деп аталат. Тех&amp;shy;нологияны башкаруу маселелери өндүрүштү уюштуруу ж-а экономикалык (пландаштыруу, керектүү материалдар м-н жабдуу, чыгарылган продук&amp;shy;цияны өткөрүү, финансы операцияларын жүр&amp;shy;гүзүү ж. б.) башкаруу маселелери м-н түздөн түз байланыштуу. Бул маселелерди экономикалык кибернетика чечет.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &lt;i&gt;Винер Н.&lt;/i&gt; Кибернетика и общество. М., 2003.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &lt;i&gt;Винер Н.&lt;/i&gt; Кибернетика и общество. М., 2003.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 257-306 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 257-306 бб]]</div></td></tr> </table>

Dilde https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%98%D0%91%D0%95%D0%A0%D0%9D%D0%95%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=41176&oldid=prev 2025-12-29T05:36:29Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:36, 29 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type='title'&gt;КИБЕРНЕ&amp;#769;ТИКА&lt;/b&gt; (гр. kybern–tike – башкаруу</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type='title'&gt;КИБЕРНЕ&amp;#769;ТИКА&lt;/b&gt; (гр. kybern–tike – башкаруу өнөрү) – татаал башкаруу системаларында маа&amp;shy;лымат алуунун, сактоонун, берүүнүн ж-а өзгөр&amp;shy;түүнүн жалпы закондору <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жөнүндөгү </ins>илим. Башка&amp;shy;руу системасы катары жалаң эле <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">техникалык </ins>эмес, ар кандай <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биологиялык</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">административдик </ins>ж-а социалдык системалар да алынат. Өтө татаал башкаруу системалары&amp;shy;на тирүү организмдердин (адам организмин) нерв системалары, адам коомундагы башкаруу аппа&amp;shy;раты мисал боло алат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«Кибернетика» </ins>терминин 1-жолу (байыркы гректерден кийин) 1834-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы француздук </ins>оку&amp;shy;муштуу Ампер адам коомун башкаруу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жөнүндөгү </ins>илимдин классификациясын түзгөндө колдон&amp;shy;гон. Амперден кийин бул термин бат эле унуту&amp;shy;луп калган. Кийин илимге 1947-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Н. &lt;i&gt;Винер&lt;/i&gt; киргизген. Ал <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">теориялык </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">математикалык </ins>ж-а логикалык не&amp;shy;гизи ж-а философия маселелери), <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">техникалык </ins>[башка&amp;shy;руу ж-а эсептөө түзүлүштөрүндө колдонулуучу тех. каражаттарды ойлоп табуу ж-а иштетүү (программалоо)], колдонмо (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">теориялык </ins>ж-а <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">техникалык кибернетиканы өнөр жай</ins>, энергетика, транспорт, байланыш кыз&amp;shy;маттары ж. б. маселелерди чечүүдө колдонуу) болуп үч тармактан турат. Азыркы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кибернетиканын </ins>өз алдынча <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">илимий </ins>багыттарды элестеткен бир катар бөлүмдөрү бар. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кибернетиканын теориялык </ins>ядросун маалымат, алгоритмдер, автоматтар, операцияларды изилдөө, оптималдуу башкаруу, образдарды таа&amp;shy;нып-билүү теориялары түзөт. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кибернетика </ins>башкаруу сис&amp;shy;темаларын ж-а акыл эмгегин автоматташты&amp;shy;руу үчүн система түзүүнүн жалпы принципте&amp;shy;рин иштеп чыгат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кибернетиканын </ins>маселелерин чечүү&amp;shy;чү негизги <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">техникалык </ins>каражат – ЭЭМ. Ошондуктан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кибернетиканын </ins>өз алдынча илим катары пайда болуусу 20-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>40-жылдарында мындай машиналар&amp;shy;ды түзүү, ал эми <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кибернетиканын теориялык </ins>ж-а практикалык өнүгүшү электрондук эсептегич техника прогрес&amp;shy;си м-н байланыштуу. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Технологиялык </ins>процесстерди ав&amp;shy;томатташтыруу маселесин чечүүгө багытталган илимдерди камтыган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кибернетика техникалык кибернетика </ins>деп аталат. Тех&amp;shy;нологияны башкаруу маселелери өндүрүштү уюштуруу ж-а <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">экономикалык </ins>(пландаштыруу, керектүү материалдар м-н жабдуу, чыгарылган продук&amp;shy;цияны өткөрүү, финансы операцияларын жүр&amp;shy;гүзүү ж. б.) башкаруу маселелери м-н түздөн түз байланыштуу. Бул маселелерди <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">экономикалык кибернетика </ins>чечет.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өнөрү) – татаал башкаруу системаларында маа&amp;shy;лымат алуунун, сактоонун, берүүнүн ж-а өзгөр&amp;shy;түүнүн жалпы закондору <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-дөгү </del>илим. Башка&amp;shy;руу системасы катары жалаң эле <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тех. </del>эмес, ар</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>кандай <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биол.</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">адм. </del>ж-а социалдык системалар да алынат. Өтө татаал башкаруу системалары&amp;shy;на тирүү организмдердин (адам организмин) нерв системалары, адам коомундагы башкаруу аппа&amp;shy;раты мисал боло алат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«К.» </del>терминин 1-жолу (байыркы гректерден кийин) 1834-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. фр. </del>оку&amp;shy;муштуу Ампер адам коомун башкаруу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-дөгү </del>илимдин классификациясын түзгөндө колдон&amp;shy;гон. Амперден кийин бул термин бат эле унуту&amp;shy;луп калган. Кийин илимге 1947-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Н. &lt;i&gt;Винер&lt;/i&gt; киргизген. Ал <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">теор. </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">матем. </del>ж-а логикалык не&amp;shy;гизи ж-а философия маселелери), <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тех. </del>[башка&amp;shy;руу ж-а эсептөө түзүлүштөрүндө колдонулуучу тех. каражаттарды ойлоп табуу ж-а иштетүү (программалоо)], колдонмо (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">теор. </del>ж-а <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тех. К-ны</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ө. ж.</del>, энергетика, транспорт, байланыш кыз&amp;shy;маттары ж. б. маселелерди чечүүдө колдонуу) болуп үч тармактан турат. Азыркы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-нын </del>өз алдынча <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ил. </del>багыттарды элестеткен бир катар бөлүмдөрү бар. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-нын теор. </del>ядросун маалымат, алгоритмдер, автоматтар, операцияларды изилдөө, оптималдуу башкаруу, образдарды таа&amp;shy;нып-билүү теориялары түзөт. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. </del>башкаруу сис&amp;shy;темаларын ж-а акыл эмгегин автоматташты&amp;shy;руу үчүн система түзүүнүн жалпы принципте&amp;shy;рин иштеп чыгат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-нын </del>маселелерин чечүү&amp;shy;чү негизги <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тех. </del>каражат – ЭЭМ. Ошондуктан</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-нын </del>өз алдынча илим катары пайда болуусу 20-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>40-жылдарында мындай машиналар&amp;shy;ды түзүү, ал эми <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-нын теор. </del>ж-а практикалык</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өнүгүшү электрондук эсептегич техника прогрес&amp;shy;си м-н байланыштуу. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Технол. </del>процесстерди ав&amp;shy;томатташтыруу маселесин чечүүгө багытталган илимдерди камтыган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. тех. К. </del>деп аталат. Тех&amp;shy;нологияны башкаруу маселелери өндүрүштү уюштуруу ж-а <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">экон. </del>(пландаштыруу, керектүү материалдар м-н жабдуу, чыгарылган продук&amp;shy;цияны өткөрүү, финансы операцияларын жүр&amp;shy;гүзүү ж. б.) башкаруу маселелери м-н түздөн түз байланыштуу. Бул маселелерди <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">экон. К. </del>чечет.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &lt;i&gt;Винер Н.&lt;/i&gt; Кибернетика и общество. М., 2003.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &lt;i&gt;Винер Н.&lt;/i&gt; Кибернетика и общество. М., 2003.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 257-306 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 257-306 бб]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%98%D0%91%D0%95%D0%A0%D0%9D%D0%95%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=35842&oldid=prev 2025-11-12T10:39:50Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:39, 12 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

vol4>KadyrM https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%98%D0%91%D0%95%D0%A0%D0%9D%D0%95%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=35843&oldid=prev 2025-11-12T04:50:02Z

<p>1 версия</p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&lt;b type=&#039;title&#039;&gt;КИБЕРНЕ&amp;#769;ТИКА&lt;/b&gt; (гр. kybern–tike – башкаруу<br /> өнөрү) – татаал башкаруу системаларында маа&amp;shy;лымат алуунун, сактоонун, берүүнүн ж-а өзгөр&amp;shy;түүнүн жалпы закондору ж-дөгү илим. Башка&amp;shy;руу системасы катары жалаң эле тех. эмес, ар<br /> кандай биол., адм. ж-а социалдык системалар да алынат. Өтө татаал башкаруу системалары&amp;shy;на тирүү организмдердин (адам организмин) нерв системалары, адам коомундагы башкаруу аппа&amp;shy;раты мисал боло алат. «К.» терминин 1-жолу (байыркы гректерден кийин) 1834-ж. фр. оку&amp;shy;муштуу Ампер адам коомун башкаруу ж-дөгү илимдин классификациясын түзгөндө колдон&amp;shy;гон. Амперден кийин бул термин бат эле унуту&amp;shy;луп калган. Кийин илимге 1947-ж. Н. &lt;i&gt;Винер&lt;/i&gt; киргизген. Ал теор. (матем. ж-а логикалык не&amp;shy;гизи ж-а философия маселелери), тех. [башка&amp;shy;руу ж-а эсептөө түзүлүштөрүндө колдонулуучу тех. каражаттарды ойлоп табуу ж-а иштетүү (программалоо)], колдонмо (теор. ж-а тех. К-ны<br /> ө. ж., энергетика, транспорт, байланыш кыз&amp;shy;маттары ж. б. маселелерди чечүүдө колдонуу) болуп үч тармактан турат. Азыркы К-нын өз алдынча ил. багыттарды элестеткен бир катар бөлүмдөрү бар. К-нын теор. ядросун маалымат, алгоритмдер, автоматтар, операцияларды изилдөө, оптималдуу башкаруу, образдарды таа&amp;shy;нып-билүү теориялары түзөт. К. башкаруу сис&amp;shy;темаларын ж-а акыл эмгегин автоматташты&amp;shy;руу үчүн система түзүүнүн жалпы принципте&amp;shy;рин иштеп чыгат. К-нын маселелерин чечүү&amp;shy;чү негизги тех. каражат – ЭЭМ. Ошондуктан<br /> К-нын өз алдынча илим катары пайда болуусу 20-к-дын 40-жылдарында мындай машиналар&amp;shy;ды түзүү, ал эми К-нын теор. ж-а практикалык<br /> өнүгүшү электрондук эсептегич техника прогрес&amp;shy;си м-н байланыштуу. Технол. процесстерди ав&amp;shy;томатташтыруу маселесин чечүүгө багытталган илимдерди камтыган К. тех. К. деп аталат. Тех&amp;shy;нологияны башкаруу маселелери өндүрүштү уюштуруу ж-а экон. (пландаштыруу, керектүү материалдар м-н жабдуу, чыгарылган продук&amp;shy;цияны өткөрүү, финансы операцияларын жүр&amp;shy;гүзүү ж. б.) башкаруу маселелери м-н түздөн түз байланыштуу. Бул маселелерди экон. К. чечет.<br /> <br /> <br /> Ад.: &lt;i&gt;Винер Н.&lt;/i&gt; Кибернетика и общество. М., 2003.<br /> [[Категория:4-том, 257-306 бб]]<br /> </div>

Kadyrm