https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%93%D0%A3%D0%9B_%D0%A7%D0%95%D0%A7%D0%95%D0%9D 2026-04-19T03:30:30Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%93%D0%A3%D0%9B_%D0%A7%D0%95%D0%A7%D0%95%D0%9D&diff=43238&oldid=prev 2026-01-13T02:40:50Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">02:40, 13 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type='title'&gt;КАЛЫГУЛ ЧЕЧЕН&lt;/b&gt; '''Алыбек уулу''' (1806, Чүй өрөөнү, азыркы Токмок шаары – 1899, ошол эле жер) – чечендиги жана калыстыгы менен таанылган кыргыз <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">элчиси</del>. Уруулар аралык чыр-чатак, ар кандай доо жана башка маселелерди чечүүгө катышып, эл оозу&amp;shy;на алынган. &lt;i&gt;Кенесары&lt;/i&gt; хандын 1-чабуулунан (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к. &lt;i&gt;Кенесарынын </del>чапкыны<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/i&gt;</del>) кийин (1846) кыргыз&amp;shy;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дардан </del>элчи болуп казактарга барганда, Кене&amp;shy;сары үйүлгөн кылычтарды көргөзүп: «Силерди чаап алууга даярдап жатам»,– дейт.  Анда Калыгул чечен: «Өткөн чабуулда мунуңар үйдө калды беле?» – дептир. Хан жооп таба албай: «Оозуңду жап!» – деп ачууланат. Ошондо чечен: «Мени кыргыздар эт жеп, кымыз ичүү үчүн эмес, керектүү сөз айтып келүүгө жиберген», – деп жал&amp;shy;танбай өз оюн билдирет. Кенесары сөзгө жыгылып, кыргыз менен убактылуу ынтымакка келүүгө ма&amp;shy;кул болгон жана Калыгул чеченге, олжого кеткен Таштан&amp;shy;бектин (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;i&gt;Атакенин&lt;/i&gt; </del>уулу) болот кылычын кайра бердирген. Кенесарынын колго түшүп, өлтүрүл&amp;shy;гөндүгүнө байланыштуу сыйлык берүү үчүн Ба&amp;shy;тыш Сибирь генерал-губернатору князь Горча&amp;shy;ков 1847-жылы июлда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;i&gt;</del>Ормон хан&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/</del>i&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </del>&lt;i&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жантай, </del>Жан&amp;shy;гарач<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/i&gt; </del>манаптарды Омск шаарына чакырган. Алар баруудан баш тартып, Ормон хан өз атынан уулу &lt;i&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Үмөтаалыны</del>,&lt;/i&gt; Жантай  Калыгул чеченди, Жаңгарач тууга&amp;shy;ны Жалаңтөштү жиберген. Элчилер Омскга Ке&amp;shy;несарынын башын алып барып, анын кандай өлтүрүлгөндүгүн айтып беришкен. Туура көрсөт&amp;shy;мө бергендиги жана эрдиги үчүн Калыгул чечен  Георгий тас&amp;shy;малуу күмүш медалы менен сыйланган. Орус бий&amp;shy;лигинин кыргыз элине көрсөткөн зордук-зомбу&amp;shy;лугун токтотууну суранып, Калыгул чечендин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Алматыга </del>(Верный) бир нече жолу барып келгендиги жөнүндө да маалыматтар бар. Тарыхчы Б. Солтоноев Калыгул чеченге жолугуп, кыргыздардын Кенесарынын баскынчылык жортуулдарына каршы күрөшү тууралуу даректүү маалыматтарды жазып алган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type='title'&gt;КАЛЫГУЛ ЧЕЧЕН&lt;/b&gt; '''Алыбек уулу''' (1806, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Чүй өрөөнү<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, азыркы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Токмок шаары<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] чен </ins>– 1899, ошол эле жер) – чечендиги жана калыстыгы менен таанылган кыргыз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[элчи]]си</ins>. Уруулар аралык чыр-чатак, ар кандай доо жана башка маселелерди чечүүгө катышып, эл оозу&amp;shy;на алынган. &lt;i&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Кенесары<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&lt;/i&gt; хандын 1-чабуулунан (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кара: [[Кенесары хандын </ins>чапкыны<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) кийин (1846) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Кыргыздар|</ins>кыргыз&amp;shy;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дар]]дан </ins>элчи болуп казактарга барганда, Кене&amp;shy;сары үйүлгөн кылычтарды көргөзүп: «Силерди чаап алууга даярдап жатам»,– дейт.  Анда Калыгул чечен: «Өткөн чабуулда мунуңар үйдө калды беле?» – дептир. Хан жооп таба албай: «Оозуңду жап!» – деп ачууланат. Ошондо чечен: «Мени кыргыздар эт жеп, кымыз ичүү үчүн эмес, керектүү сөз айтып келүүгө жиберген», – деп жал&amp;shy;танбай өз оюн билдирет. Кенесары сөзгө жыгылып, кыргыз менен убактылуу ынтымакка келүүгө ма&amp;shy;кул болгон жана Калыгул чеченге, олжого кеткен Таштан&amp;shy;бектин (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Атаке]]нин </ins>уулу) болот кылычын кайра бердирген. Кенесарынын колго түшүп, өлтүрүл&amp;shy;гөндүгүнө байланыштуу сыйлык берүү үчүн Ба&amp;shy;тыш Сибирь генерал-губернатору князь Горча&amp;shy;ков 1847-жылы июлда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Ормон хан<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] жана [[Жантай]]</ins>&lt;i&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">,</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/</ins>i&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Жангарач|</ins>Жан&amp;shy;гарач<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>манаптарды Омск шаарына чакырган. Алар баруудан баш тартып, Ормон хан өз атынан уулу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Үмөтаалыны]]</ins>&lt;i&gt;,&lt;/i&gt; Жантай  Калыгул чеченди, Жаңгарач тууга&amp;shy;ны Жалаңтөштү жиберген. Элчилер Омскга Ке&amp;shy;несарынын башын алып барып, анын кандай өлтүрүлгөндүгүн айтып беришкен. Туура көрсөт&amp;shy;мө бергендиги жана эрдиги үчүн Калыгул чечен  Георгий тас&amp;shy;малуу күмүш медалы менен сыйланган. Орус бий&amp;shy;лигинин кыргыз элине көрсөткөн зордук-зомбу&amp;shy;лугун токтотууну суранып, Калыгул чечендин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Алматы]]га </ins>(Верный) бир нече жолу барып келгендиги жөнүндө да маалыматтар бар. Тарыхчы Б. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Солтоноев<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>Калыгул чеченге жолугуп, кыргыздардын Кенесарынын баскынчылык жортуулдарына каршы күрөшү тууралуу даректүү маалыматтарды жазып алган.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &lt;i&gt;Солтоноев Б.&lt;/i&gt; Кызыл кыргыз тарыхы. 1-том. Б., 1993; &lt;i&gt;Эсенкул Төрөкан уулу.&lt;/i&gt; Кыргыздын кыскача санжырасы. Б. 1995; &lt;i&gt;Алихан Букейхан (Степняк).&lt;/i&gt; Материалы к истории султана Кенесары Касымова. / Кыргызстан тарыхынын маселелери. № 4. Б., 2006.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &lt;i&gt;Солтоноев Б.&lt;/i&gt; Кызыл кыргыз тарыхы. 1-том. Б., 1993; &lt;i&gt;Эсенкул Төрөкан уулу.&lt;/i&gt; Кыргыздын кыскача санжырасы. Б. 1995; &lt;i&gt;Алихан Букейхан (Степняк).&lt;/i&gt; Материалы к истории султана Кенесары Касымова. / Кыргызстан тарыхынын маселелери. № 4. Б., 2006.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 1-50 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 1-50 бб]]</div></td></tr> </table>

Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%93%D0%A3%D0%9B_%D0%A7%D0%95%D0%A7%D0%95%D0%9D&diff=34632&oldid=prev 2025-10-27T05:17:18Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:17, 27 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type='title'&gt;КАЛЫГУЛ ЧЕЧЕН&lt;/b&gt; Алыбек уулу (1806, Чүй</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type='title'&gt;КАЛЫГУЛ ЧЕЧЕН&lt;/b&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>Алыбек уулу<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>(1806, Чүй өрөөнү, азыркы Токмок шаары – 1899, ошол эле жер) – чечендиги жана калыстыгы менен таанылган кыргыз элчиси. Уруулар аралык чыр-чатак, ар кандай доо жана башка маселелерди чечүүгө катышып, эл оозу&amp;shy;на алынган. &lt;i&gt;Кенесары&lt;/i&gt; хандын 1-чабуулунан (к. &lt;i&gt;Кенесарынын чапкыны&lt;/i&gt;) кийин (1846) кыргыз&amp;shy;дардан элчи болуп казактарга барганда, Кене&amp;shy;сары үйүлгөн кылычтарды көргөзүп: «Силерди чаап алууга даярдап жатам»,– дейт.  Анда Калыгул чечен: «Өткөн чабуулда мунуңар үйдө калды беле?» – дептир. Хан жооп таба албай: «Оозуңду жап!» – деп ачууланат. Ошондо чечен: «Мени кыргыздар эт жеп, кымыз ичүү үчүн эмес, керектүү сөз айтып келүүгө жиберген», – деп жал&amp;shy;танбай өз оюн билдирет. Кенесары сөзгө жыгылып, кыргыз менен убактылуу ынтымакка келүүгө ма&amp;shy;кул болгон жана Калыгул чеченге, олжого кеткен Таштан&amp;shy;бектин (&lt;i&gt;Атакенин&lt;/i&gt; уулу) болот кылычын кайра бердирген. Кенесарынын колго түшүп, өлтүрүл&amp;shy;гөндүгүнө байланыштуу сыйлык берүү үчүн Ба&amp;shy;тыш Сибирь генерал-губернатору князь Горча&amp;shy;ков 1847-жылы июлда &lt;i&gt;Ормон хан&lt;/i&gt; жана &lt;i&gt;Жантай, Жан&amp;shy;гарач&lt;/i&gt; манаптарды Омск шаарына чакырган. Алар баруудан баш тартып, Ормон хан өз атынан уулу &lt;i&gt;Үмөтаалыны,&lt;/i&gt; Жантай  Калыгул чеченди, Жаңгарач тууга&amp;shy;ны Жалаңтөштү жиберген. Элчилер Омскга Ке&amp;shy;несарынын башын алып барып, анын кандай өлтүрүлгөндүгүн айтып беришкен. Туура көрсөт&amp;shy;мө бергендиги жана эрдиги үчүн Калыгул чечен  Георгий тас&amp;shy;малуу күмүш медалы менен сыйланган. Орус бий&amp;shy;лигинин кыргыз элине көрсөткөн зордук-зомбу&amp;shy;лугун токтотууну суранып, Калыгул чечендин Алматыга (Верный) бир нече жолу барып келгендиги жөнүндө да маалыматтар бар. Тарыхчы Б. Солтоноев Калыгул чеченге жолугуп, кыргыздардын Кенесарынын баскынчылык жортуулдарына каршы күрөшү тууралуу даректүү маалыматтарды жазып алган.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өрөөнү, азыркы Токмок шаары – 1899, ошол эле жер) –</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чечендиги жана калыстыгы менен таанылган кыргыз элчиси. Уруулар аралык чыр-чатак, ар кандай доо жана башка маселелерди чечүүгө катышып, эл оозу&amp;shy;на алынган. &lt;i&gt;Кенесары&lt;/i&gt; хандын 1-чабуулунан (к. &lt;i&gt;Кенесарынын чапкыны&lt;/i&gt;) кийин (1846) кыргыз&amp;shy;дардан элчи болуп казактарга барганда, Кене&amp;shy;сары үйүлгөн кылычтарды көргөзүп: «Силерди</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чаап алууга даярдап жатам»,– дейт.  Анда Калыгул чечен: «Өткөн</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чабуулда мунуңар үйдө калды беле?» – дептир.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;br&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Хан жооп таба албай: «Оозуңду жап!» – деп ачууланат. Ошондо чечен: «Мени кыргыздар эт жеп, кымыз ичүү үчүн эмес, керектүү сөз айтып келүүгө жиберген», – деп жал&amp;shy;танбай өз оюн билдирет. Кенесары сөзгө жыгылып, кыргыз менен убактылуу ынтымакка келүүгө ма&amp;shy;кул болгон жана Калыгул чеченге, олжого кеткен Таштан&amp;shy;бектин (&lt;i&gt;Атакенин&lt;/i&gt; уулу) болот кылычын кайра бердирген. Кенесарынын колго түшүп, өлтүрүл&amp;shy;гөндүгүнө байланыштуу сыйлык берүү үчүн Ба&amp;shy;тыш Сибирь генерал-губернатору князь Горча&amp;shy;ков 1847-жылы июлда &lt;i&gt;Ормон хан&lt;/i&gt; жана &lt;i&gt;Жантай, Жан&amp;shy;гарач&lt;/i&gt; манаптарды Омск шаарына чакырган. Алар баруудан баш тартып, Ормон хан өз атынан уулу</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;i&gt;Үмөтаалыны,&lt;/i&gt; Жантай  Калыгул чеченди, Жаңгарач тууга&amp;shy;ны Жалаңтөштү жиберген. Элчилер Омскга Ке&amp;shy;несарынын башын алып барып, анын кандай</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өлтүрүлгөндүгүн айтып беришкен. Туура көрсөт&amp;shy;мө бергендиги жана эрдиги үчүн Калыгул чечен  Георгий тас&amp;shy;малуу күмүш медалы менен сыйланган. Орус бий&amp;shy;лигинин кыргыз элине көрсөткөн зордук-зомбу&amp;shy;лугун токтотууну суранып, Калыгул чечендин Алматыга (Верный) бир нече жолу барып келгендиги жөнүндө да маалыматтар бар. Тарыхчы Б. Солтоноев Калыгул чеченге жолугуп, кыргыздардын Кенесарынын баскынчылык жортуулдарына каршы күрөшү тууралуу даректүү маалыматтарды жазып алган.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &lt;i&gt;Солтоноев Б.&lt;/i&gt; Кызыл кыргыз тарыхы. 1-том.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;br&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &lt;i&gt;Солтоноев Б.&lt;/i&gt; Кызыл кыргыз тарыхы. 1-том. Б., 1993; &lt;i&gt;Эсенкул Төрөкан уулу.&lt;/i&gt; Кыргыздын кыскача санжырасы. Б. 1995; &lt;i&gt;Алихан Букейхан (Степняк).&lt;/i&gt; Материалы к истории султана Кенесары Касымова. / Кыргызстан тарыхынын маселелери. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">№ </ins>4. Б., 2006.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Б., 1993; &lt;i&gt;Эсенкул Төрөкан уулу.&lt;/i&gt; Кыргыздын кыскача санжырасы. Б. 1995; &lt;i&gt;Алихан Букейхан (Степняк).&lt;/i&gt; Материалы к истории султана Кенесары Касымова. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>/ Кыргызстан тарыхынын маселелери. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">¹ </del>4. Б., 2006.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 1-50 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 1-50 бб]]</div></td></tr> </table>

Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%93%D0%A3%D0%9B_%D0%A7%D0%95%D0%A7%D0%95%D0%9D&diff=31094&oldid=prev 2025-08-25T10:32:58Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:32, 25 Август (Баш оона) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">2 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">2 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өрөөнү, азыркы Токмок шаары – 1899, ошол эле жер) –</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өрөөнү, азыркы Токмок шаары – 1899, ошол эле жер) –</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чечендиги жана калыстыгы менен таанылган кыргыз элчиси. Уруулар аралык чыр-чатак, ар кандай доо жана башка маселелерди чечүүгө катышып, эл оозу&amp;shy;на алынган. &lt;i&gt;Кенесары&lt;/i&gt; хандын 1-чабуулунан (к. &lt;i&gt;Кенесарынын чапкыны&lt;/i&gt;) кийин (1846) кыргыз&amp;shy;дардан элчи болуп казактарга барганда, Кене&amp;shy;сары үйүлгөн кылычтарды көргөзүп: «Силерди</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чечендиги жана калыстыгы менен таанылган кыргыз элчиси. Уруулар аралык чыр-чатак, ар кандай доо жана башка маселелерди чечүүгө катышып, эл оозу&amp;shy;на алынган. &lt;i&gt;Кенесары&lt;/i&gt; хандын 1-чабуулунан (к. &lt;i&gt;Кенесарынын чапкыны&lt;/i&gt;) кийин (1846) кыргыз&amp;shy;дардан элчи болуп казактарга барганда, Кене&amp;shy;сары үйүлгөн кылычтарды көргөзүп: «Силерди</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чаап алууга даярдап жатам»,– <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">десе, </del>Калыгул чечен «Өткөн</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чаап алууга даярдап жатам»,– <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дейт.  Анда </ins>Калыгул чечен<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: </ins>«Өткөн</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чабуулда мунуңар үйдө калды беле?» – дептир.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чабуулда мунуңар үйдө калды беле?» – дептир.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Хан жооп таба албай: «Оозуңду жап!» – деп ачууланат. Ошондо чечен: «Мени кыргыздар эт жеп, кымыз ичүү үчүн эмес, керектүү сөз айтып келүүгө жиберген», – деп жал&amp;shy;танбай өз оюн билдирет. Кенесары сөзгө жыгылып, кыргыз менен убактылуу ынтымакка келүүгө ма&amp;shy;кул болгон жана Калыгул чеченге олжого кеткен Таштан&amp;shy;бектин (&lt;i&gt;Атакенин&lt;/i&gt; уулу) болот кылычын кайра бердирген. Кенесарынын колго түшүп, өлтүрүл&amp;shy;гөндүгүнө байланыштуу сыйлык берүү үчүн Ба&amp;shy;тыш Сибирь генерал-губернатору князь Горча&amp;shy;ков 1847-жылы июлда &lt;i&gt;Ормон хан&lt;/i&gt; жана &lt;i&gt;Жантай, Жан&amp;shy;гарач&lt;/i&gt; манаптарды Омск шаарына чакырган. Алар баруудан баш тартып, Ормон хан өз атынан уулу</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Хан жооп таба албай: «Оозуңду жап!» – деп ачууланат. Ошондо чечен: «Мени кыргыздар эт жеп, кымыз ичүү үчүн эмес, керектүү сөз айтып келүүгө жиберген», – деп жал&amp;shy;танбай өз оюн билдирет. Кенесары сөзгө жыгылып, кыргыз менен убактылуу ынтымакка келүүгө ма&amp;shy;кул болгон жана Калыгул чеченге<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </ins>олжого кеткен Таштан&amp;shy;бектин (&lt;i&gt;Атакенин&lt;/i&gt; уулу) болот кылычын кайра бердирген. Кенесарынын колго түшүп, өлтүрүл&amp;shy;гөндүгүнө байланыштуу сыйлык берүү үчүн Ба&amp;shy;тыш Сибирь генерал-губернатору князь Горча&amp;shy;ков 1847-жылы июлда &lt;i&gt;Ормон хан&lt;/i&gt; жана &lt;i&gt;Жантай, Жан&amp;shy;гарач&lt;/i&gt; манаптарды Омск шаарына чакырган. Алар баруудан баш тартып, Ормон хан өз атынан уулу</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;i&gt;Үмөтаалыны,&lt;/i&gt; Жантай <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Калыгул чечен Калыгул чечен </del>Калыгул чеченди, Жаңгарач тууга&amp;shy;ны Жалаңтөштү жиберген. Элчилер Омскга Ке&amp;shy;несарынын башын алып барып, анын кандай</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;i&gt;Үмөтаалыны,&lt;/i&gt; Жантай <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>Калыгул чеченди, Жаңгарач тууга&amp;shy;ны Жалаңтөштү жиберген. Элчилер Омскга Ке&amp;shy;несарынын башын алып барып, анын кандай</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өлтүрүлгөндүгүн айтып беришкен. Туура көрсөт&amp;shy;мө бергендиги жана эрдиги үчүн Калыгул чечен  Георгий тас&amp;shy;малуу күмүш <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">медаль </del>менен сыйланган. Орус бий&amp;shy;лигинин кыргыз элине көрсөткөн зордук-зомбу&amp;shy;лугун токтотууну суранып,Калыгул чечендин Алматыга (Верный) бир нече жолу барып келгендиги жөнүндө да маалыматтар бар. Тарыхчы Б. Солтоноев Калыгул чеченге жолугуп, кыргыздардын Кенесарынын баскынчылык жортуулдарына каршы күрөшү тууралуу даректүү маалыматтарды жазып алган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өлтүрүлгөндүгүн айтып беришкен. Туура көрсөт&amp;shy;мө бергендиги жана эрдиги үчүн Калыгул чечен  Георгий тас&amp;shy;малуу күмүш <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">медалы </ins>менен сыйланган. Орус бий&amp;shy;лигинин кыргыз элине көрсөткөн зордук-зомбу&amp;shy;лугун токтотууну суранып, Калыгул чечендин Алматыга (Верный) бир нече жолу барып келгендиги жөнүндө да маалыматтар бар. Тарыхчы Б. Солтоноев Калыгул чеченге жолугуп, кыргыздардын Кенесарынын баскынчылык жортуулдарына каршы күрөшү тууралуу даректүү маалыматтарды жазып алган.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> </table>

Батма https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%93%D0%A3%D0%9B_%D0%A7%D0%95%D0%A7%D0%95%D0%9D&diff=31093&oldid=prev 2025-08-25T10:29:00Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:29, 25 Август (Баш оона) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type=&#039;title&#039;&gt;КАЛЫГУЛ ЧЕЧЕН&lt;/b&gt; Алыбек уулу (1806, Чүй</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;b type=&#039;title&#039;&gt;КАЛЫГУЛ ЧЕЧЕН&lt;/b&gt; Алыбек уулу (1806, Чүй</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өрөөнү, азыркы Токмок <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ш. </del>– 1899, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле жер) –</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өрөөнү, азыркы Токмок <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаары </ins>– 1899, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошол </ins>эле жер) –</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чечен ж-а </del>калыстыгы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>таанылган кыргыз элчиси. Уруулар аралык чыр-чатак, ар кандай доо <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. б. </del>маселелерди чечүүгө катышып, эл оозу&amp;shy;на алынган. &lt;i&gt;Кенесары&lt;/i&gt; хандын 1-чабуулунан (к. &lt;i&gt;Кенесарынын чапкыны&lt;/i&gt;) кийин (1846) кыргыз&amp;shy;дардан элчи болуп казактарга барганда, Кене&amp;shy;сары үйүлгөн кылычтарды көргөзүп: «Силерди</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чечендиги жана </ins>калыстыгы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>таанылган кыргыз элчиси. Уруулар аралык чыр-чатак, ар кандай доо <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана башка </ins>маселелерди чечүүгө катышып, эл оозу&amp;shy;на алынган. &lt;i&gt;Кенесары&lt;/i&gt; хандын 1-чабуулунан (к. &lt;i&gt;Кенесарынын чапкыны&lt;/i&gt;) кийин (1846) кыргыз&amp;shy;дардан элчи болуп казактарга барганда, Кене&amp;shy;сары үйүлгөн кылычтарды көргөзүп: «Силерди</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чаап алууга даярдап жатам»,– десе, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ч.: </del>«Өткөн</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чаап алууга даярдап жатам»,– десе, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Калыгул чечен </ins>«Өткөн</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чабуулда мунуңар үйдө калды беле?» – <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">деген</del>.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чабуулда мунуңар үйдө калды беле?» – <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дептир</ins>.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Хан жооп таба албай: «Оозуңду жап!» – <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">деген&amp;shy;де, </del>«Мени кыргыздар эт жеп, кымыз <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ичип </del>эмес, керектүү сөз айтып келүүгө жиберген», – деп жал&amp;shy;танбай<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, так-таасын сөз айткандыгы тууралуу аңыз кептер айтылат</del>. Кенесары сөзгө жыгылып, кыргыз <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>убактылуу ынтымакка келүүгө ма&amp;shy;кул болгон <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а К. ч-ге </del>олжого кеткен Таштан&amp;shy;бектин (&lt;i&gt;Атакенин&lt;/i&gt; уулу) болот кылычын кайра бердирген. Кенесарынын колго түшүп, өлтүрүл&amp;shy;гөндүгүнө байланыштуу сыйлык берүү үчүн Ба&amp;shy;тыш Сибирь генерал-губернатору князь Горча&amp;shy;ков 1847-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>июлда &lt;i&gt;Ормон хан&lt;/i&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>&lt;i&gt;Жантай, Жан&amp;shy;гарач&lt;/i&gt; манаптарды Омск <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ш-на </del>чакырган. Алар баруудан баш тартып, Ормон хан өз атынан уулу</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Хан жооп таба албай: «Оозуңду жап!» – <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">деп ачууланат. Ошондо чечен: </ins>«Мени кыргыздар эт жеп, кымыз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ичүү үчүн </ins>эмес, керектүү сөз айтып келүүгө жиберген», – деп жал&amp;shy;танбай <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өз оюн билдирет</ins>. Кенесары сөзгө жыгылып, кыргыз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>убактылуу ынтымакка келүүгө ма&amp;shy;кул болгон <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана Калыгул чеченге </ins>олжого кеткен Таштан&amp;shy;бектин (&lt;i&gt;Атакенин&lt;/i&gt; уулу) болот кылычын кайра бердирген. Кенесарынын колго түшүп, өлтүрүл&amp;shy;гөндүгүнө байланыштуу сыйлык берүү үчүн Ба&amp;shy;тыш Сибирь генерал-губернатору князь Горча&amp;shy;ков 1847-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>июлда &lt;i&gt;Ормон хан&lt;/i&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>&lt;i&gt;Жантай, Жан&amp;shy;гарач&lt;/i&gt; манаптарды Омск <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаарына </ins>чакырган. Алар баруудан баш тартып, Ормон хан өз атынан уулу</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;i&gt;Үмөтаалыны,&lt;/i&gt; Жантай <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ч-ди</del>, Жаңгарач тууга&amp;shy;ны Жалаңтөштү жиберген. Элчилер Омскга Ке&amp;shy;несарынын башын алып барып, анын кандай</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;i&gt;Үмөтаалыны,&lt;/i&gt; Жантай <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Калыгул чечен Калыгул чечен Калыгул чеченди</ins>, Жаңгарач тууга&amp;shy;ны Жалаңтөштү жиберген. Элчилер Омскга Ке&amp;shy;несарынын башын алып барып, анын кандай</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өлтүрүлгөндүгүн айтып беришкен. Туура көрсөт&amp;shy;мө бергендиги <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>эрдиги үчүн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ч. </del>Георгий тас&amp;shy;малуу күмүш медаль <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>сыйланган. Орус бий&amp;shy;лигинин кыргыз элине көрсөткөн зордук-зомбу&amp;shy;лугун токтотууну суранып, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ч-дин </del>Алматыга (Верный) бир нече жолу барып келгендиги <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-дө </del>да маалыматтар бар. Тарыхчы Б. Солтоноев <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. ч-ге </del>жолугуп, кыргыздардын Кенесарынын баскынчылык жортуулдарына каршы күрөшү тууралуу даректүү маалыматтарды жазып алган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өлтүрүлгөндүгүн айтып беришкен. Туура көрсөт&amp;shy;мө бергендиги <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>эрдиги үчүн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Калыгул чечен  </ins>Георгий тас&amp;shy;малуу күмүш медаль <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>сыйланган. Орус бий&amp;shy;лигинин кыргыз элине көрсөткөн зордук-зомбу&amp;shy;лугун токтотууну суранып,<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Калыгул чечендин </ins>Алматыга (Верный) бир нече жолу барып келгендиги <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жөнүндө </ins>да маалыматтар бар. Тарыхчы Б. Солтоноев <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Калыгул чеченге </ins>жолугуп, кыргыздардын Кенесарынын баскынчылык жортуулдарына каршы күрөшү тууралуу даректүү маалыматтарды жазып алган.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">13 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">14 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>/ Кыргызстан тарыхынын маселелери. ¹ 4. Б., 2006.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>/ Кыргызстан тарыхынын маселелери. ¹ 4. Б., 2006.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 1-50 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:4-том, 1-50 бб]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Батма https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%93%D0%A3%D0%9B_%D0%A7%D0%95%D0%A7%D0%95%D0%9D&diff=30859&oldid=prev 2025-08-24T09:00:55Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:00, 24 Август (Баш оона) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%93%D0%A3%D0%9B_%D0%A7%D0%95%D0%A7%D0%95%D0%9D&diff=30858&oldid=prev 2025-08-24T01:04:05Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&lt;b type=&#039;title&#039;&gt;КАЛЫГУЛ ЧЕЧЕН&lt;/b&gt; Алыбек уулу (1806, Чүй<br /> өрөөнү, азыркы Токмок ш. – 1899, о. эле жер) –<br /> чечен ж-а калыстыгы м-н таанылган кыргыз элчиси. Уруулар аралык чыр-чатак, ар кандай доо ж. б. маселелерди чечүүгө катышып, эл оозу&amp;shy;на алынган. &lt;i&gt;Кенесары&lt;/i&gt; хандын 1-чабуулунан (к. &lt;i&gt;Кенесарынын чапкыны&lt;/i&gt;) кийин (1846) кыргыз&amp;shy;дардан элчи болуп казактарга барганда, Кене&amp;shy;сары үйүлгөн кылычтарды көргөзүп: «Силерди<br /> чаап алууга даярдап жатам»,– десе, К. ч.: «Өткөн<br /> чабуулда мунуңар үйдө калды беле?» – деген.&lt;br&gt;<br /> Хан жооп таба албай: «Оозуңду жап!» – деген&amp;shy;де, «Мени кыргыздар эт жеп, кымыз ичип эмес, керектүү сөз айтып келүүгө жиберген», – деп жал&amp;shy;танбай, так-таасын сөз айткандыгы тууралуу аңыз кептер айтылат. Кенесары сөзгө жыгылып, кыргыз м-н убактылуу ынтымакка келүүгө ма&amp;shy;кул болгон ж-а К. ч-ге олжого кеткен Таштан&amp;shy;бектин (&lt;i&gt;Атакенин&lt;/i&gt; уулу) болот кылычын кайра бердирген. Кенесарынын колго түшүп, өлтүрүл&amp;shy;гөндүгүнө байланыштуу сыйлык берүү үчүн Ба&amp;shy;тыш Сибирь генерал-губернатору князь Горча&amp;shy;ков 1847-ж. июлда &lt;i&gt;Ормон хан&lt;/i&gt; ж-а &lt;i&gt;Жантай, Жан&amp;shy;гарач&lt;/i&gt; манаптарды Омск ш-на чакырган. Алар баруудан баш тартып, Ормон хан өз атынан уулу<br /> &lt;i&gt;Үмөтаалыны,&lt;/i&gt; Жантай К. ч-ди, Жаңгарач тууга&amp;shy;ны Жалаңтөштү жиберген. Элчилер Омскга Ке&amp;shy;несарынын башын алып барып, анын кандай<br /> өлтүрүлгөндүгүн айтып беришкен. Туура көрсөт&amp;shy;мө бергендиги ж-а эрдиги үчүн К. ч. Георгий тас&amp;shy;малуу күмүш медаль м-н сыйланган. Орус бий&amp;shy;лигинин кыргыз элине көрсөткөн зордук-зомбу&amp;shy;лугун токтотууну суранып, К. ч-дин Алматыга (Верный) бир нече жолу барып келгендиги ж-дө да маалыматтар бар. Тарыхчы Б. Солтоноев К. ч-ге жолугуп, кыргыздардын Кенесарынын баскынчылык жортуулдарына каршы күрөшү тууралуу даректүү маалыматтарды жазып алган.<br /> <br /> <br /> Ад.: &lt;i&gt;Солтоноев Б.&lt;/i&gt; Кызыл кыргыз тарыхы. 1-том.&lt;br&gt;<br /> Б., 1993; &lt;i&gt;Эсенкул Төрөкан уулу.&lt;/i&gt; Кыргыздын кыскача санжырасы. Б. 1995; &lt;i&gt;Алихан Букейхан (Степняк).&lt;/i&gt; Материалы к истории султана Кенесары Касымова. /<br /> / Кыргызстан тарыхынын маселелери. ¹ 4. Б., 2006.<br /> [[Категория:4-том, 1-50 бб]]<br /> </div>

vol4>KadyrM