https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%90%D0%98%D0%A0
КАИР - Түзөтүүлөр тарыхы
2026-05-03T02:35:24Z
Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы
MediaWiki 1.40.0
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%98%D0%A0&diff=33942&oldid=prev
Temirkan, 05:15, 7 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 карата
2025-10-07T05:15:34Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:15, 7 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КАИ&#769;Р</b> (ар. Аль-Кахира) – Египет Араб <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Респ-нын </del>борбору, шаар. Өз алдынча <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">адм. </del>бирдикти түзөт (мухафаза статусуна ээ). Өлкөнүн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн.</del>-чыгы&shy;шында, Нил <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">д-нын </del>оң жээгинде жайгашып, Гезира ж-а Рода <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а-н </del>ээлейт. Калкы 7,9 млн (2008; агломерациясында 16 млн; өлкөнүн калкынын <sup>1</sup>/ и). Африкадагы эң ири шаар. Тогуз жолдун тоому. Эл аралык аэропорту бар. Метрополи&shy;тен. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-ди </del>969-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Фатимиддердин кол башчысы Жаухар ас-Сакали негиздеп, 973-ж. «Миср аль- Кахира» («Жеңиштүү Мысыр», <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ар. </del>Кахира) деп аталган. 973–1171-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Фатимид халифатынын,</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>КАИ&#769;Р</b> (ар. Аль-Кахира) – Египет Араб <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Республикасынын </ins>борбору, шаар. Өз алдынча <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">административдик </ins>бирдикти түзөт (мухафаза статусуна ээ). Өлкөнүн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк</ins>-чыгы&shy;шында, Нил <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дарыясынын </ins>оң жээгинде жайгашып, Гезира ж-а Рода <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аралдарын </ins>ээлейт. Калкы 7,9 млн (2008; агломерациясында 16 млн; өлкөнүн калкынын <sup>1</sup>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4 </ins>и). Африкадагы эң ири шаар. Тогуз жолдун тоому. Эл аралык аэропорту бар. Метрополи&shy;тен. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Каирди </ins>969-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Фатимиддердин кол башчысы Жаухар ас-Сакали негиздеп, 973-ж. «Миср аль- Кахира» («Жеңиштүү Мысыр», <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">арабча </ins>Кахира) деп аталган. 973–1171-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдарда </ins>Фатимид халифатынын,</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:КАИР104.png | thumb | Шаардын жалпы көрүнүшү.]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:КАИР104.png | thumb | Шаардын жалпы көрүнүшү.]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Айюбилердин (1171–1250), мамлюктардын (1250–1517) мезгилинде <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К. </del>– ири соода кол өнөр&shy;чүлүктүн очогу. 1517-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>шаарды осмон түрктөрү басып алып, бүлдүргөн. 1795-, 1804–05-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>мам&shy;люктар м-н түрктөргө каршы көтөрүлүштөр чык&shy;кан. 1882-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. англ. </del>аскерлер Египетти басып алганда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-дин </del>жаңы бөлүгү колониялык анк&shy;лавга айланган. 1914–22-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Британия протек&shy;таратынын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">адм.</del>, 1922-жылдан Египет Королду&shy;гунун, 1953–58-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Египет <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Респ-нын</del>, 1958–71-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Бириккен Араб <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Респ-нын</del>, 1971-жылдан Египет Араб <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Респ-нын </del>борбору. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">К-де </del>Араб мамлекеттер лигасынын штаб-квартирасы (1945-жылдан), Азия ж-а Африка өлкөлөрүнүн тилектештик <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-тинин </del>туруктуу секретариатынын резиден&shy;циясы (1957-жылдан) жайгашкан. Шаардын эко&shy;номикасынын негизин жеңил <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ө. ж. </del>м-н туризм түзөт. Металл иштетүү, машина куруу, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хим.</del>, тек&shy;стиль <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ө. ж. </del>ишканалары иштейт. Кол өнөрчүлүк (металл, тери ж. б. материалдардан буюм жа&shy;соо) өнүккөн. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ун-ттер</del>, Египет <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">иск-во </del>академия&shy;сы, музейлер (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а. и. </del>Египет, Копт, ислам <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">иск</del>&shy;восу), консерватория (1959-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>негизделген), театрлар (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а. и. </del>опера, улуттук, эркин, куурчак ж. б.) бар. Ар кыл тарыхый доорлордогу 400дөн ашык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">арх-ра </del>эстеликтери, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а. и. </del>Рим (Вави&shy;лон чебинин Траян мунарасы, б. з. 100-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>чен), Византия (копттордун чиркөөлөрү) мезгили&shy;нин эстеликтери, Ибн-Тулун (9-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к.</del>), аль-Азхар (10-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к.</del>; анын астында дүйнөдөгү эң мурдагы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ун-т </del>иштейт, ал куранды үйрөтүүнүн башкы борбору) мечиттери, дарбаза (11-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к.</del>), цитадель (12-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к.</del>), көптөгөн медреселер, мамлюктардын мавзолейлери (15-, 16-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>башы) сакталган. Шаардын эски бөлүгү <i>Бүткүл дүйнөлүк мурас&shy;тын</i> тизмесине киргизилген.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Айюбилердин (1171–1250), мамлюктардын (1250–1517) мезгилинде <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Каир </ins>– ири соода кол өнөр&shy;чүлүктүн очогу. 1517-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>шаарды осмон түрктөрү басып алып, бүлдүргөн. 1795-, 1804–05-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдарда </ins>мам&shy;люктар м-н түрктөргө каршы көтөрүлүштөр чык&shy;кан. 1882-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы англиялык </ins>аскерлер Египетти басып алганда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Каирдин </ins>жаңы бөлүгү колониялык анк&shy;лавга айланган. 1914–22-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдарда </ins>Британия протек&shy;таратынын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">административдик</ins>, 1922-жылдан Египет Королду&shy;гунун, 1953–58-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдарда </ins>Египет <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Республикасынын</ins>, 1958–71-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдарда </ins>Бириккен Араб <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Республикасынын</ins>, 1971-жылдан Египет Араб <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Республикасынын </ins>борбору. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Каирде </ins>Араб мамлекеттер лигасынын штаб-квартирасы (1945-жылдан), Азия ж-а Африка өлкөлөрүнүн тилектештик <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">комитетинин </ins>туруктуу секретариатынын резиден&shy;циясы (1957-жылдан) жайгашкан. Шаардын эко&shy;номикасынын негизин жеңил <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өнөр жайы </ins>м-н туризм түзөт. Металл иштетүү, машина куруу, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">химия</ins>, тек&shy;стиль <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өнөр жай </ins>ишканалары иштейт. Кол өнөрчүлүк (металл, тери ж. б. материалдардан буюм жа&shy;соо) өнүккөн. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Университеттер</ins>, Египет <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">искусство </ins>академия&shy;сы, музейлер (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">анын ичинде </ins>Египет, Копт, ислам <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">искусст</ins>&shy;восу), консерватория (1959-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>негизделген), театрлар (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">анын ичинде </ins>опера, улуттук, эркин, куурчак ж. б.) бар. Ар кыл тарыхый доорлордогу 400дөн ашык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">архитектура </ins>эстеликтери, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">анын ичинде </ins>Рим <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>(Вави&shy;лон чебинин Траян мунарасы, б. з. 100-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдар </ins>чен), Византия (копттордун чиркөөлөрү) мезгили&shy;нин эстеликтери, Ибн-Тулун (9-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылым</ins>), аль-Азхар (10-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылым</ins>; анын астында дүйнөдөгү эң мурдагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">университет </ins>иштейт, ал куранды үйрөтүүнүн башкы борбору) мечиттери, дарбаза (11-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылым</ins>), цитадель (12-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылым</ins>), көптөгөн медреселер, мамлюктардын мавзолейлери (15-, 16-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдардын </ins>башы) сакталган. Шаардын эски бөлүгү <i>Бүткүл дүйнөлүк мурас&shy;тын</i> тизмесине киргизилген.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p align='right'><i type='author'>Т. Чодураев.</i></p></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p align='right'><i type='author'>Т. Чодураев.</i></p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:3-том, 673-784 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:3-том, 673-784 бб]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Temirkan
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%98%D0%A0&diff=26851&oldid=prev
vol3>KadyrM, 09:49, 4 Июль (Теке) 2025 карата
2025-07-04T09:49:39Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:49, 4 Июль (Теке) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>
vol3>KadyrM
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9A%D0%90%D0%98%D0%A0&diff=26852&oldid=prev
Kadyrm: 1 версия
2025-07-04T04:06:37Z
<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>КАИ&#769;Р</b> (ар. Аль-Кахира) – Египет Араб Респ-нын борбору, шаар. Өз алдынча адм. бирдикти түзөт (мухафаза статусуна ээ). Өлкөнүн түн.-чыгы&shy;шында, Нил д-нын оң жээгинде жайгашып, Гезира ж-а Рода а-н ээлейт. Калкы 7,9 млн (2008; агломерациясында 16 млн; өлкөнүн калкынын <sup>1</sup>/ и). Африкадагы эң ири шаар. Тогуз жолдун тоому. Эл аралык аэропорту бар. Метрополи&shy;тен. К-ди 969-ж. Фатимиддердин кол башчысы Жаухар ас-Сакали негиздеп, 973-ж. «Миср аль- Кахира» («Жеңиштүү Мысыр», ар. Кахира) деп аталган. 973–1171-ж. Фатимид халифатынын,<br />
<br />
<br />
[[File:КАИР104.png | thumb | Шаардын жалпы көрүнүшү.]]<br />
Айюбилердин (1171–1250), мамлюктардын (1250–1517) мезгилинде К. – ири соода кол өнөр&shy;чүлүктүн очогу. 1517-ж. шаарды осмон түрктөрү басып алып, бүлдүргөн. 1795-, 1804–05-ж. мам&shy;люктар м-н түрктөргө каршы көтөрүлүштөр чык&shy;кан. 1882-ж. англ. аскерлер Египетти басып алганда К-дин жаңы бөлүгү колониялык анк&shy;лавга айланган. 1914–22-ж. Британия протек&shy;таратынын адм., 1922-жылдан Египет Королду&shy;гунун, 1953–58-ж. Египет Респ-нын, 1958–71-ж. Бириккен Араб Респ-нын, 1971-жылдан Египет Араб Респ-нын борбору. К-де Араб мамлекеттер лигасынын штаб-квартирасы (1945-жылдан), Азия ж-а Африка өлкөлөрүнүн тилектештик к-тинин туруктуу секретариатынын резиден&shy;циясы (1957-жылдан) жайгашкан. Шаардын эко&shy;номикасынын негизин жеңил ө. ж. м-н туризм түзөт. Металл иштетүү, машина куруу, хим., тек&shy;стиль ө. ж. ишканалары иштейт. Кол өнөрчүлүк (металл, тери ж. б. материалдардан буюм жа&shy;соо) өнүккөн. Ун-ттер, Египет иск-во академия&shy;сы, музейлер (а. и. Египет, Копт, ислам иск&shy;восу), консерватория (1959-ж. негизделген), театрлар (а. и. опера, улуттук, эркин, куурчак ж. б.) бар. Ар кыл тарыхый доорлордогу 400дөн ашык арх-ра эстеликтери, а. и. Рим (Вави&shy;лон чебинин Траян мунарасы, б. з. 100-ж. чен), Византия (копттордун чиркөөлөрү) мезгили&shy;нин эстеликтери, Ибн-Тулун (9-к.), аль-Азхар (10-к.; анын астында дүйнөдөгү эң мурдагы ун-т иштейт, ал куранды үйрөтүүнүн башкы борбору) мечиттери, дарбаза (11-к.), цитадель (12-к.), көптөгөн медреселер, мамлюктардын мавзолейлери (15-, 16-к-дын башы) сакталган. Шаардын эски бөлүгү <i>Бүткүл дүйнөлүк мурас&shy;тын</i> тизмесине киргизилген.<br />
<br />
<p align='right'><i type='author'>Т. Чодураев.</i></p><br />
[[Категория:3-том, 673-784 бб]]<br />
</div>
Kadyrm