ЗЕМАРХ - Түзөтүүлөр тарыхы

Турганбаев Элебай, 04:21, 22 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата

2026-01-22T04:21:33Z

← Мурунку нускасы		04:21, 22 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>ЗЕМА́РХ</b> Киликиялык – [[Византия]]нын императору Юстин IIнин түрк каганына жиберген элчиси (568–569). [[Түрктөр]] Византиянын колдоосу менен [[Персия]]ны алсыратып, [[Улуу Жибек жолу]]н көзөмөлгө алууну көздөшкөн. Ошондуктан түрк каганы (552–576) [[Истеми\|Истеми]] (Менандр боюнча «Дизавул»; б. а. «[[жабгу]]» деген түрк титулунун бузулуп айтылышы) 568-жылы [[Константинопол]]го согдиялык [[Маниах]] башында турган элчилигин жөнөтүп, эгер зарылчылык туулса перс жана [[авар]] урууларына каршы биргелешкен аскердик жүрүш жасоо тууралуу макулдашкан. Жооп катары 568-жылы августта римдиктер Маниах менен бирге өз элчилигин жөнөткөн. Ал элчиликти Византиянын чыгышындагы шаарлардын башчысы Земарх жетектеген. Алар [[Кавказ]], [[Каспий деңизи\|Каспий деңизи]]н айланып, Ак-Тоо (Эктаг) жакын Истеми кагандын кабыл алуусунда болушкан. Византиялык элчилердин максаты да түрктөрдү перстерге каршы үгүттөө болгон. Алардын ою орундалып, түрк каганы Земархты жанына алып перстерге каршы согушка аттанган. «[[Талас]] өлкөсү (hora)» деген жерде түрк каганына перс элчилери келген, бирок каган аларды жакшы кабыл алган эмес. Каган Земархка «күң катары херхирлердин ([[Кыргыздар\|кыргыздар]]) колго түшкөн кызын тартуулаган». Маниахтын көзү өтүп кеткенине байланыштуу Земарх кайта турган маалда Истеми каган аны менен Византияга Тагма деген башка элчисин жөнөткөн. ~~Башка бул~~ элчи тууралуу башка маалыматтар жолукпайт. Айрым тарыхчылардын пикиринде ал Маниахтын уулу болгон. Өз милдетин толук аткарган Земарх кайтып келгенден кийин көргөн-билгендери тууралуу императоруна кенен эсеп-кысап берген.		<b type='title'>ЗЕМА́РХ</b> Киликиялык – [[Византия]]нын императору Юстин IIнин түрк каганына жиберген элчиси (568–569). [[Түрктөр]] Византиянын колдоосу менен [[Персия]]ны алсыратып, [[Улуу Жибек жолу]]н көзөмөлгө алууну көздөшкөн. Ошондуктан түрк каганы (552–576) [[Истеми\|Истеми]] (Менандр боюнча «Дизавул»; б. а. «[[жабгу]]» деген түрк титулунун бузулуп айтылышы) 568-жылы [[Константинопол]]го согдиялык [[Маниах]] башында турган элчилигин жөнөтүп, эгер зарылчылык туулса перс жана [[авар]] урууларына каршы биргелешкен аскердик жүрүш жасоо тууралуу макулдашкан. Жооп катары 568-жылы августта римдиктер Маниах менен бирге өз элчилигин жөнөткөн. Ал элчиликти Византиянын чыгышындагы шаарлардын башчысы Земарх жетектеген. Алар [[Кавказ]], [[Каспий деңизи\|Каспий деңизи]]н айланып, Ак-Тоо (Эктаг) жакын Истеми кагандын кабыл алуусунда болушкан. Византиялык элчилердин максаты да түрктөрдү перстерге каршы үгүттөө болгон. Алардын ою орундалып, түрк каганы Земархты жанына алып перстерге каршы согушка аттанган. «[[Талас]] өлкөсү (hora)» деген жерде түрк каганына перс элчилери келген, бирок каган аларды жакшы кабыл алган эмес. Каган Земархка «күң катары херхирлердин ([[Кыргыздар\|кыргыздар]]) колго түшкөн кызын тартуулаган». Маниахтын көзү өтүп кеткенине байланыштуу Земарх кайта турган маалда Истеми каган аны менен Византияга Тагма деген башка элчисин жөнөткөн. Бул элчи тууралуу тарыхый башка маалыматтар жолукпайт. Айрым тарыхчылардын пикиринде ал Маниахтын уулу болгон. Өз милдетин толук аткарган Земарх кайтып келгенден кийин көргөн-билгендери тууралуу императоруна кенен эсеп-кысап берген.

	Ад.: Византийские историки Дексипп, Эвнапий, Олимпиодор, Малх, Пётр Патрикий, Менандр, Кандид, Ноннос и Феофан Византиец /Пер. с греч. СПб., 1860; Источниковедение Кыргызстана. Б., 1996; 2-ое доп. изд. 2004; Жданович О. П. Посольство Земарха в ставку тюркского кагана (перевод и комментарии фрагментов труда Менандра Протектора). //Золотоордынское обозрение. 2014. № 2.		Ад.: Византийские историки Дексипп, Эвнапий, Олимпиодор, Малх, Пётр Патрикий, Менандр, Кандид, Ноннос и Феофан Византиец /Пер. с греч. СПб., 1860; Источниковедение Кыргызстана. Б., 1996; 2-ое доп. изд. 2004; Жданович О. П. Посольство Земарха в ставку тюркского кагана (перевод и комментарии фрагментов труда Менандра Протектора). //Золотоордынское обозрение. 2014. № 2.

Турганбаев Элебай, 04:18, 22 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата

2026-01-22T04:18:30Z

← Мурунку нускасы		04:18, 22 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>ЗЕМА́РХ</b> Киликиялык – [[Византия]]нын императору Юстин IIнин түрк каганына жиберген элчиси (568–569). [[Түрктөр]] Византиянын колдоосу менен [[Персия]]ны алсыратып, [[Улуу Жибек жолу]]н көзөмөлгө алууну көздөшкөн. Ошондуктан түрк каганы (552–576) [[Истеми\|Истеми]] (Менандр боюнча «Дизавул»; б. а. «[[жабгу]]» деген түрк титулунун бузулуп айтылышы) 568-жылы [[Константинопол]]го согдиялык [[Маниах]] башында турган элчилигин жөнөтүп, эгер зарылчылык туулса перс жана [[авар]] урууларына каршы биргелешкен аскердик жүрүш жасоо тууралуу макулдашкан. Жооп катары 568-жылы августта римдиктер Маниах менен бирге өз элчилигин жөнөткөн. Ал элчиликти Византиянын чыгышындагы шаарлардын башчысы Земарх жетектеген. Алар [[Кавказ]], [[Каспий деңизи\|Каспий деңизи]]н айланып, Ак-Тоо (Эктаг) жакын Истеми кагандын кабыл алуусунда болушкан. Византиялык элчилердин максаты да түрктөрдү перстерге каршы үгүттөө болгон. Алардын ою орундалып, түрк каганы Земархты жанына алып перстерге каршы согушка аттанган. «[[Талас]] өлкөсү (hora)» деген жерде түрк каганына перс элчилери келген, бирок каган аларды жакшы кабыл алган эмес. Каган Земархка «күң катары херхирлердин ([[Кыргыздар\|кыргыздар]]) колго түшкөн кызын тартуулаган». Маниахтын көзү өтүп кеткенине байланыштуу Земарх кайта турган маалда Истеми каган аны менен Византияга Тагма деген башка элчисин жөнөткөн. Башка бул элчи тууралуу башка маалыматтар жолукпайт. Айрым тарыхчылардын пикиринде ал Маниахтын уулу болгон. Өз милдетин толук аткарган Земарх кайтып келгенден кийин көргөн-билгендери тууралуу императоруна кенен эсеп-кысап берген.		<b type='title'>ЗЕМА́РХ</b> Киликиялык – [[Византия]]нын императору Юстин IIнин түрк каганына жиберген элчиси (568–569). [[Түрктөр]] Византиянын колдоосу менен [[Персия]]ны алсыратып, [[Улуу Жибек жолу]]н көзөмөлгө алууну көздөшкөн. Ошондуктан түрк каганы (552–576) [[Истеми\|Истеми]] (Менандр боюнча «Дизавул»; б. а. «[[жабгу]]» деген түрк титулунун бузулуп айтылышы) 568-жылы [[Константинопол]]го согдиялык [[Маниах]] башында турган элчилигин жөнөтүп, эгер зарылчылык туулса перс жана [[авар]] урууларына каршы биргелешкен аскердик жүрүш жасоо тууралуу макулдашкан. Жооп катары 568-жылы августта римдиктер Маниах менен бирге өз элчилигин жөнөткөн. Ал элчиликти Византиянын чыгышындагы шаарлардын башчысы Земарх жетектеген. Алар [[Кавказ]], [[Каспий деңизи\|Каспий деңизи]]н айланып, Ак-Тоо (Эктаг) жакын Истеми кагандын кабыл алуусунда болушкан. Византиялык элчилердин максаты да түрктөрдү перстерге каршы үгүттөө болгон. Алардын ою орундалып, түрк каганы Земархты жанына алып перстерге каршы согушка аттанган. «[[Талас]] өлкөсү (hora)» деген жерде түрк каганына перс элчилери келген, бирок каган аларды жакшы кабыл алган эмес. Каган Земархка «күң катары херхирлердин ([[Кыргыздар\|кыргыздар]]) колго түшкөн кызын тартуулаган». Маниахтын көзү өтүп кеткенине байланыштуу Земарх кайта турган маалда Истеми каган аны менен Византияга Тагма деген башка элчисин жөнөткөн. Башка бул элчи тууралуу башка маалыматтар жолукпайт. Айрым тарыхчылардын пикиринде ал Маниахтын уулу болгон. Өз милдетин толук аткарган Земарх кайтып келгенден кийин көргөн-билгендери тууралуу императоруна кенен эсеп-кысап берген.

	Ад.: Византийские историки Дексипп, Эвнапий, Олимпиодор, Малх, Пётр Патрикий, Менандр, Кандид, Ноннос и Феофан Византиец /Пер. с греч. СПб., 1860~~; <i>Пигулевска Н.</i> Византия на путях в Индию. М.; Л., 1951~~; Источниковедение Кыргызстана. Б., 1996; 2-ое доп. изд. 2004.		Ад.: Византийские историки Дексипп, Эвнапий, Олимпиодор, Малх, Пётр Патрикий, Менандр, Кандид, Ноннос и Феофан Византиец /Пер. с греч. СПб., 1860; Источниковедение Кыргызстана. Б., 1996; 2-ое доп. изд. 2004; Жданович О. П. Посольство Земарха в ставку тюркского кагана (перевод и комментарии фрагментов труда Менандра Протектора). //Золотоордынское обозрение. 2014. № 2.

	~~<p align='right'>~~<i type='author'>Т. Жуманалиев.</i~~></p~~>		<i type="author">Т. Жуманалиев.</i>
	[[Категория:3-том, 449-543 бб]]		[[Категория:3-том, 449-543 бб]]

Турганбаев Элебай, 04:12, 22 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата

2026-01-22T04:12:55Z

← Мурунку нускасы		04:12, 22 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>ЗЕМА́РХ</b> ~~К и л и к и я л ы к~~ – Византия императору Юстин IIнин түрк каганына жиберген элчиси (~~568–69~~). ~~Адегенде <i>Маниах</i> башында турган~~ түрк ~~каганынын элчилери 568-жылы Визан~~~~тияга келген~~ (~~мүмкүн ичинде Тянь-Шанда ту&shy~~;~~рушкан согдиялыктар болушкан~~ деген ~~пикир бар~~). ~~Түрктөр кайтканда алар м~~-~~н кошо~~ Земарх ~~башында турган элчилер Кавказды~~, Каспий деңи~~зин~~ айланып ~~өтүп~~, ~~Сыр~~-~~Дарыяда турган <i>~~Истеми кагандын ~~(Менандр</i> боюнча Дизавул)~~ кабыл алуусунда болушкан. ~~Элчилердин~~ максаты түрктөрдү перстерге каршы үгүттөө болгон. Алардын ~~максаты~~ орундалып, ~~Земархтан кийин~~ түрк ~~каганына келишкен перс элчилерин Истеми кабыл алган эмес ж-а өзү~~ перстерге каршы ~~жортуулга чыкканда Земарх кошо барган~~. ~~Ушул жүрүшкө байланыштуу «Талас~~ өлкөсү (hora)» ~~ж-дө кабар бар. Ал Таласты эскерген эң алгачкы маалыматтардын бири болушу мүмкүн~~. Каган Земархка ~~ырайымдуулук көргөзүп; «колго түшкөн күң тартуулаган: ал кыз херхирлерге»~~ (кыргыздар) ~~караган~~. Өз милдетин толук аткарган Земарх кайтып келгенден кийин көргөн-билгендери тууралуу императоруна кенен эсеп-кысап берген.		<b type='title'>ЗЕМА́РХ</b> Киликиялык – [[Византия]]нын императору Юстин IIнин түрк каганына жиберген элчиси (568–569). [[Түрктөр]] Византиянын колдоосу менен [[Персия]]ны алсыратып, [[Улуу Жибек жолу]]н көзөмөлгө алууну көздөшкөн. Ошондуктан түрк каганы (552–576) [[Истеми\|Истеми]] (Менандр боюнча «Дизавул»; б. а. «[[жабгу]]» деген түрк титулунун бузулуп айтылышы) 568-жылы [[Константинопол]]го согдиялык [[Маниах]] башында турган элчилигин жөнөтүп, эгер зарылчылык туулса перс жана [[авар]] урууларына каршы биргелешкен аскердик жүрүш жасоо тууралуу макулдашкан. Жооп катары 568-жылы августта римдиктер Маниах менен бирге өз элчилигин жөнөткөн. Ал элчиликти Византиянын чыгышындагы шаарлардын башчысы Земарх жетектеген. Алар [[Кавказ]], [[Каспий деңизи\|Каспий деңизи]]н айланып, Ак-Тоо (Эктаг) жакын Истеми кагандын кабыл алуусунда болушкан. Византиялык элчилердин максаты да түрктөрдү перстерге каршы үгүттөө болгон. Алардын ою орундалып, түрк каганы Земархты жанына алып перстерге каршы согушка аттанган. «[[Талас]] өлкөсү (hora)» деген жерде түрк каганына перс элчилери келген, бирок каган аларды жакшы кабыл алган эмес. Каган Земархка «күң катары херхирлердин ([[Кыргыздар\|кыргыздар]]) колго түшкөн кызын тартуулаган». Маниахтын көзү өтүп кеткенине байланыштуу Земарх кайта турган маалда Истеми каган аны менен Византияга Тагма деген башка элчисин жөнөткөн. Башка бул элчи тууралуу башка маалыматтар жолукпайт. Айрым тарыхчылардын пикиринде ал Маниахтын уулу болгон. Өз милдетин толук аткарган Земарх кайтып келгенден кийин көргөн-билгендери тууралуу императоруна кенен эсеп-кысап берген.



	Ад.: Византийские историки Дексипп, Эвнапий, Олимпиодор, Малх, Пётр Патрикий, Менандр, Кандид, Ноннос и Феофан Византиец /Пер. с греч. СПб., 1860; <i>Пигулевска Н.</i> Византия на путях в Индию. М.; Л., 1951; Источниковедение Кыргызстана. Б., 1996; 2-ое доп. изд. 2004.		Ад.: Византийские историки Дексипп, Эвнапий, Олимпиодор, Малх, Пётр Патрикий, Менандр, Кандид, Ноннос и Феофан Византиец /Пер. с греч. СПб., 1860; <i>Пигулевска Н.</i> Византия на путях в Индию. М.; Л., 1951; Источниковедение Кыргызстана. Б., 1996; 2-ое доп. изд. 2004.



	<p align='right'><i type='author'>Т. Жуманалиев.</i></p>		<p align='right'><i type='author'>Т. Жуманалиев.</i></p>
	[[Категория:3-том, 449-543 бб]]		[[Категория:3-том, 449-543 бб]]

Temirkan, 09:12, 7 Август (Баш оона) 2025 карата

2025-08-07T09:12:19Z

← Мурунку нускасы		09:12, 7 Август (Баш оона) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>ЗЕМА́РХ</b> К и л и к и я л ы к – Византия императору Юстин IIнин түрк каганына жиберген элчиси (568–69). Адегенде <i>Маниах</i> башында турган түрк каганынын элчилери 568-ж. Византияга келген (мүмкүн ичинде Тянь-Шанда турушкан согдиялыктар болушкан деген пикир бар). Түрктөр кайтканда алар м-н кошо З. башында турган элчилер Кавказды, Каспий деңизин айланып өтүп, Сыр-Дарыяда турган <i>Истеми кагандын (Менандр</i> ~~б-ча~~ Дизавул) кабыл алуусунда болушкан. Элчилердин максаты түрктөрдү перстерге каршы үгүттөө болгон. Алардын максаты орундалып, ~~З-тан~~ кийин түрк каганына келишкен перс элчилерин Истеми кабыл алган эмес ж-а өзү перстерге каршы жортуулга чыкканда З. кошо барган. Ушул жүрүшкө байланыштуу «Талас өлкөсү (hora)» ж-дө кабар бар. Ал Таласты эскерген эң алгачкы маалыматтардын бири болушу мүмкүн. Каган ~~З-ка~~ ырайымдуулук көргөзүп; «колго түшкөн күң тартуулаган: ал кыз херхирлерге» (кыргыздар) караган. Өз милдетин толук аткарган З. кайтып келгенден кийин көргөн-билгендери тууралуу императоруна кенен эсеп-кысап берген.		<b type='title'>ЗЕМА́РХ</b> К и л и к и я л ы к – Византия императору Юстин IIнин түрк каганына жиберген элчиси (568–69). Адегенде <i>Маниах</i> башында турган түрк каганынын элчилери 568-жылы Византияга келген (мүмкүн ичинде Тянь-Шанда турушкан согдиялыктар болушкан деген пикир бар). Түрктөр кайтканда алар м-н кошо Земарх башында турган элчилер Кавказды, Каспий деңизин айланып өтүп, Сыр-Дарыяда турган <i>Истеми кагандын (Менандр</i> боюнча Дизавул) кабыл алуусунда болушкан. Элчилердин максаты түрктөрдү перстерге каршы үгүттөө болгон. Алардын максаты орундалып, Земархтан кийин түрк каганына келишкен перс элчилерин Истеми кабыл алган эмес ж-а өзү перстерге каршы жортуулга чыкканда Земарх кошо барган. Ушул жүрүшкө байланыштуу «Талас өлкөсү (hora)» ж-дө кабар бар. Ал Таласты эскерген эң алгачкы маалыматтардын бири болушу мүмкүн. Каган Земархка ырайымдуулук көргөзүп; «колго түшкөн күң тартуулаган: ал кыз херхирлерге» (кыргыздар) караган. Өз милдетин толук аткарган Земарх кайтып келгенден кийин көргөн-билгендери тууралуу императоруна кенен эсеп-кысап берген.



8 сап:		9 сап:
	<p align='right'><i type='author'>Т. Жуманалиев.</i></p>		<p align='right'><i type='author'>Т. Жуманалиев.</i></p>
	[[Категория:3-том, 449-543 бб]]		[[Категория:3-том, 449-543 бб]]

Kadyrm: 1 версия

2025-05-06T16:48:21Z

1 версия

← Мурунку нускасы	16:48, 6 Май (Бугу) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol3>KadyrM, 10:36, 6 Май (Бугу) 2025 карата

2025-05-06T10:36:46Z

Жаңы барак

ЗЕМА́РХ К и л и к и я л ы к – Византия императору Юстин IIнин түрк каганына жиберген элчиси (568–69). Адегенде Маниах башында турган түрк каганынын элчилери 568-ж. Византияга келген (мүмкүн ичинде Тянь-Шанда турушкан согдиялыктар болушкан деген пикир бар). Түрктөр кайтканда алар м-н кошо З. башында турган элчилер Кавказды, Каспий деңизин айланып өтүп, Сыр-Дарыяда турган Истеми кагандын (Менандр б-ча Дизавул) кабыл алуусунда болушкан. Элчилердин максаты түрктөрдү перстерге каршы үгүттөө болгон. Алардын максаты орундалып, З-тан кийин түрк каганына келишкен перс элчилерин Истеми кабыл алган эмес ж-а өзү перстерге каршы жортуулга чыкканда З. кошо барган. Ушул жүрүшкө байланыштуу «Талас өлкөсү (hora)» ж-дө кабар бар. Ал Таласты эскерген эң алгачкы маалыматтардын бири болушу мүмкүн. Каган З-ка ырайымдуулук көргөзүп; «колго түшкөн күң тартуулаган: ал кыз херхирлерге» (кыргыздар) караган. Өз милдетин толук аткарган З. кайтып келгенден кийин көргөн-билгендери тууралуу императоруна кенен эсеп-кысап берген.

Ад.: Византийские историки Дексипп, Эвнапий, Олимпиодор, Малх, Пётр Патрикий, Менандр, Кандид, Ноннос и Феофан Византиец /Пер. с греч. СПб., 1860; Пигулевска Н. Византия на путях в Индию. М.; Л., 1951; Источниковедение Кыргызстана. Б., 1996; 2-ое доп. изд. 2004.

Т. Жуманалиев.
[[Категория:3-том, 449-543 бб]]