https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%93%D0%9E%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90ГОТИКА - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-28T13:47:51ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%9E%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=29067&oldid=prevLera, 09:57, 24 Июль (Теке) 2025 карата2025-07-24T09:57:27Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:57, 24 Июль (Теке) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ГО&#769;ТИКА ''' (герман уруусу готтордун атынан) – XII кылымдын экинчи жарымынан XV кылымга чейинки Батыш Европа көркөм искусствосундагы стиль. Ал готтук феодализмдин эӊ жогору өнүккөн жана кайра кыйрай баштаган дооруна тиешелүү. Готика капиталисттик мамилелер эрте калыптана баштаган өлкөлөрдө анча олуттуу өнүгө алган эмес. Ал өлкөдөгү антикалык салттардын туруктуу сакталышы менен шартталган. Катардагы феодалдык мамлекеттер болгон Франция менен Германияда готикалык стиль айкын мүнөздө өнүгө алды. «Готика» термини ''Кайра жаралуу'' гуманисттери тарабынан киргизилген жана алар жалпы орто кылымдык көркөм искусствонун «варвардык» мүнөзүн баса белгилөө менен анын готтордун көркөм искусствосу менен байланышын көрсөтүүнү каалаган. Бирок чындыгында бул стилдин готторго эч тиешеси болгон эмес жана ал XI–XII кылымдарда Батыш Европада өнүккөн романдык көркөм искуссство принциптеринин мыйзам ченемдүү өнүгүшү жана түр өзгөртүүсү эле. Готика көркөм искусствосу чиркөөнүн күчтүү таасири астында турган жана диний символдук, аллегориялык образдарга багытталган; «көктөгү иерархияны» чагылдыруу менен жердеги феодалдык иерархияны бекемдөөгө тийиш болгон. Бирок <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Готика </del>искусствосу төбөлдөрдүн ич ара күрөшүнүн курчуган шарттарында өнүккөндүктөн, анда карама-каршы тенденциялар күч алган: 1) жаӊы табигый формаларга, адамдын ички дүйнөсүнө кызыгуу пайда болгон; 2) «жетилбеген маӊыроо реализм» элементтери бекемдей баштаган, темалар чөйрөсү кеӊейген. Готиканын эӊ мыкты жактары архитектурада байкалган. Чептик курулуш мүнөзүндөгү оор, <br/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ГО&#769;ТИКА ''' (герман уруусу готтордун атынан) – XII кылымдын экинчи жарымынан XV кылымга чейинки Батыш Европа көркөм искусствосундагы стиль. Ал готтук феодализмдин эӊ жогору өнүккөн жана кайра кыйрай баштаган дооруна тиешелүү. Готика капиталисттик мамилелер эрте калыптана баштаган өлкөлөрдө анча олуттуу өнүгө алган эмес. Ал өлкөдөгү антикалык салттардын туруктуу сакталышы менен шартталган. Катардагы феодалдык мамлекеттер болгон Франция менен Германияда готикалык стиль айкын мүнөздө өнүгө алды. «Готика» термини ''Кайра жаралуу'' гуманисттери тарабынан киргизилген жана алар жалпы орто кылымдык көркөм искусствонун «варвардык» мүнөзүн баса белгилөө менен анын готтордун көркөм искусствосу менен байланышын көрсөтүүнү каалаган. Бирок чындыгында бул стилдин готторго эч тиешеси болгон эмес жана ал XI–XII кылымдарда Батыш Европада өнүккөн романдык көркөм искуссство принциптеринин мыйзам ченемдүү өнүгүшү жана түр өзгөртүүсү эле. Готика көркөм искусствосу чиркөөнүн күчтүү таасири астында турган жана диний символдук, аллегориялык образдарга багытталган; «көктөгү иерархияны» чагылдыруу менен жердеги феодалдык иерархияны бекемдөөгө тийиш болгон. Бирок <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">готика </ins>искусствосу төбөлдөрдүн ич ара күрөшүнүн курчуган шарттарында өнүккөндүктөн, анда карама-каршы тенденциялар күч алган: 1) жаӊы табигый формаларга, адамдын ички дүйнөсүнө кызыгуу пайда болгон; 2) «жетилбеген маӊыроо реализм» элементтери бекемдей баштаган, темалар чөйрөсү кеӊейген. Готиканын эӊ мыкты жактары архитектурада байкалган. Чептик курулуш мүнөзүндөгү оор, <br/></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ГОТИКА82.png | thumb | Гмюнддагы (Австрия) Ыйык Крест чиркөөсүнүн ички көрүнүшү.|left|335x335px]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ГОТИКА82.png | thumb | Гмюнддагы (Австрия) Ыйык Крест чиркөөсүнүн ички көрүнүшү.|left|335x335px]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>роман соборлорунун ордуна дубалдары саймалуу таштардан турган, жаа сыяктуу төбөлөрү асман мелжиген храмдар пайда боло баштаган (мындай курулуш аркбутандар системасынын натыйжасында бир нерсенин кошулган төбөсүнүн басымын анын сырткы таянычтарына – контрфорсторго өткөрүп жиберүү аркылуу мүмкүн болгон). Готикалык собор (чоӊ чиркөө) асманга умтулууну символдоштурган жана ушул эле максатка анын бай жасалгаланышы, статуялар, рельефтер, витраждар кызмат кылган. Чиркөөнүн жасалгаларына кирген кээ бир сүрөттөр турмуштук практикага жакын болгон. Анда эмгек процесстери, кээде сатиралык фольклордон алынган антиклерикалык сюжеттер, жанрдык көрүнүштөр чагылдырылган. Готикалык </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>роман соборлорунун ордуна дубалдары саймалуу таштардан турган, жаа сыяктуу төбөлөрү асман мелжиген храмдар пайда боло баштаган (мындай курулуш аркбутандар системасынын натыйжасында бир нерсенин кошулган төбөсүнүн басымын анын сырткы таянычтарына – контрфорсторго өткөрүп жиберүү аркылуу мүмкүн болгон). Готикалык собор (чоӊ чиркөө) асманга умтулууну символдоштурган жана ушул эле максатка анын бай жасалгаланышы, статуялар, рельефтер, витраждар кызмат кылган. Чиркөөнүн жасалгаларына кирген кээ бир сүрөттөр турмуштук практикага жакын болгон. Анда эмгек процесстери, кээде сатиралык фольклордон алынган антиклерикалык сюжеттер, жанрдык көрүнүштөр чагылдырылган. Готикалык </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ГОТИКА83.png | thumb | Венадагы Ыйык Стефен собору. XII–XV кылымдар..<br/>Түштүк-Батыш тарабынан жалпы көрүнүшү.|326x326px]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ГОТИКА83.png | thumb | Венадагы Ыйык Стефен собору. XII–XV кылымдар..<br/>Түштүк-Батыш тарабынан жалпы көрүнүшү.|326x326px]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>миниатюраларда турмушка, пейзажга болгон чоӊ кызыгуу байкалат. Кайра жаралуу доорунун көркөм искусствосу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Готикага </del>каршы күрөштө өнүккөн жана <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Готикалык </del>көркөм искусствонун реализмге мүнөздүү жактарын пайдалануу менен ага көркөм ой-пикирдин жаӊы системасын каршы койгон. Орто кылымда Батыш Европа өлкөлөрүндөгү бир катар шаарлар жана чептер <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Готика </del>стилинде курулган. Соборлору адатта скульптура жана чегилген таштар менен кооздолгон. Готика архитектурарасында табынуучу жай гана эмес, коомдук мааниге ээ болгон турак үй, сепил жана башка курулуштар маанилүү роль ойногон. Готика Францияда (Париж, Реймстеги соборлор) мыкты өнүккөн. Ошондой эле ал Германия, Италия жана башка өлкөлөргө да тараган. Готика эстеликтери Чехия, Словакия, Польша, Венгрия, Хорватия, Словенияда жана Россияда, Балтика боюндагы өлкөлөрдө сакталган. V–XVI кылымдарда Батыш өлкөлөрүнүн көпчүлүгүндө <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Готиканы </del>Кайра жаралуу искусствосу сүрүп чыгарган.<br/>Ад.: Всеобщая история искусств, Т. 2, кн. 1. М., 1960; Всеобщая история архитектуры. Т. 4. Л.; М., 1966.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>миниатюраларда турмушка, пейзажга болгон чоӊ кызыгуу байкалат. Кайра жаралуу доорунун көркөм искусствосу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">готикага </ins>каршы күрөштө өнүккөн жана <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">готикалык </ins>көркөм искусствонун реализмге мүнөздүү жактарын пайдалануу менен ага көркөм ой-пикирдин жаӊы системасын каршы койгон. Орто кылымда Батыш Европа өлкөлөрүндөгү бир катар шаарлар жана чептер <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">готика </ins>стилинде курулган. Соборлору адатта скульптура жана чегилген таштар менен кооздолгон. Готика архитектурарасында табынуучу жай гана эмес, коомдук мааниге ээ болгон турак үй, сепил жана башка курулуштар маанилүү роль ойногон. Готика Францияда (Париж, Реймстеги соборлор) мыкты өнүккөн. Ошондой эле ал Германия, Италия жана башка өлкөлөргө да тараган. Готика эстеликтери Чехия, Словакия, Польша, Венгрия, Хорватия, Словенияда жана Россияда, Балтика боюндагы өлкөлөрдө сакталган. V–XVI кылымдарда Батыш өлкөлөрүнүн көпчүлүгүндө <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">готиканы </ins>Кайра жаралуу искусствосу сүрүп чыгарган.<br/>Ад.: Всеобщая история искусств, Т. 2, кн. 1. М., 1960; Всеобщая история архитектуры. Т. 4. Л.; М., 1966.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr>
</table>Lerahttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%9E%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=11691&oldid=prevLera, 10:38, 6 Сентябрь (Аяк оона) 2024 карата2024-09-06T10:38:10Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:38, 6 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ГО&#769;ТИКА ''' (герман уруусу готтордун атынан) – <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12-к-дын </del>экинчи жарымынан <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">15-к-га </del>чейинки Батыш Европа көркөм <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">иск-восундагы </del>стиль. Ал готтук феодализмдин эӊ жогору өнүккөн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>кайра кыйрай баштаган дооруна тиешелүү. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г. </del>капиталисттик мамилелер эрте калыптана баштаган өлкөлөрдө анча олуттуу өнүгө алган эмес. Ал өлкөдөгү антикалык салттардын туруктуу сакталышы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>шартталган. Катардагы феодалдык мамлекеттер болгон Франция <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>Германияда готикалык стиль айкын мүнөздө өнүгө алды. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«Г.» </del>термини ''Кайра жаралуу'' гуманисттери тарабынан киргизилген <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>алар жалпы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>кылымдык көркөм <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">иск-вонун </del>«варвардык» мүнөзүн баса белгилөө <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>анын готтордун көркөм <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">иск-восу м-н </del>байланышын көрсөтүүнү каалаган. Бирок чындыгында бул стилдин готторго эч тиешеси болгон эмес <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>ал <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11–12-к-да </del>Батыш Европада өнүккөн романдык көркөм <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">иск-во </del>принциптеринин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мыйзамченемдүү </del>өнүгүшү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>түр өзгөртүүсү эле. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г. </del>көркөм <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">иск-восу чиркөө- нүн </del>күчтүү таасири астында турган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>диний символдук <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>аллегориялык образдарга багытталган; «көктөгү иерархияны» чагылдыруу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>жердеги феодалдык иерархияны бекемдөөгө тийиш болгон. Бирок <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г. иск-восу </del>төбөлдөрдүн ич ара күрөшүнүн курчуган шарттарында өнүккөндүктөн, анда карама-каршы тенденциялар күч алган: 1) жаӊы табигый формаларга, адамдын ички дүйнөсүнө кызыгуу пайда болгон; 2) «жетилбеген маӊыроо реализм» элементтери бекемдей баштаган, темалар чөйрөсү кеӊейген. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г-нын </del>эӊ мыкты жактары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">арх-рада </del>байкалган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Чеп-</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ГО&#769;ТИКА ''' (герман уруусу готтордун атынан) – <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">XII кылымдын </ins>экинчи жарымынан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">XV кылымга </ins>чейинки Батыш Европа көркөм <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">искусствосундагы </ins>стиль. Ал готтук феодализмдин эӊ жогору өнүккөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>кайра кыйрай баштаган дооруна тиешелүү. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Готика </ins>капиталисттик мамилелер эрте калыптана баштаган өлкөлөрдө анча олуттуу өнүгө алган эмес. Ал өлкөдөгү антикалык салттардын туруктуу сакталышы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>шартталган. Катардагы феодалдык мамлекеттер болгон Франция <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>Германияда готикалык стиль айкын мүнөздө өнүгө алды. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«Готика» </ins>термини ''Кайра жаралуу'' гуманисттери тарабынан киргизилген <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>алар жалпы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орто </ins>кылымдык көркөм <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">искусствонун </ins>«варвардык» мүнөзүн баса белгилөө <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>анын готтордун көркөм <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">искусствосу менен </ins>байланышын көрсөтүүнү каалаган. Бирок чындыгында бул стилдин готторго эч тиешеси болгон эмес <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>ал <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">XI–XII кылымдарда </ins>Батыш Европада өнүккөн романдык көркөм <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">искуссство </ins>принциптеринин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мыйзам ченемдүү </ins>өнүгүшү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>түр өзгөртүүсү эле. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Готика </ins>көркөм <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">искусствосу чиркөөнүн </ins>күчтүү таасири астында турган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>диний символдук<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </ins>аллегориялык образдарга багытталган; «көктөгү иерархияны» чагылдыруу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>жердеги феодалдык иерархияны бекемдөөгө тийиш болгон. Бирок <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Готика искусствосу </ins>төбөлдөрдүн ич ара күрөшүнүн курчуган шарттарында өнүккөндүктөн, анда карама-каршы тенденциялар күч алган: 1) жаӊы табигый формаларга, адамдын ички дүйнөсүнө кызыгуу пайда болгон; 2) «жетилбеген маӊыроо реализм» элементтери бекемдей баштаган, темалар чөйрөсү кеӊейген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Готиканын </ins>эӊ мыкты жактары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">архитектурада </ins>байкалган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Чептик курулуш мүнөзүндөгү оор, </ins><br/></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br/></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ГОТИКА82.png | thumb | Гмюнддагы (Австрия) Ыйык Крест чиркөөсүнүн ички көрүнүшү.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|left|335x335px</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ГОТИКА82.png | thumb | Гмюнддагы (Австрия) Ыйык Крест чиркөөсүнүн ички көрүнүшү.]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>роман соборлорунун ордуна дубалдары саймалуу таштардан турган, жаа сыяктуу төбөлөрү асман мелжиген храмдар пайда боло баштаган (мындай курулуш аркбутандар системасынын натыйжасында бир нерсенин кошулган төбөсүнүн басымын анын сырткы таянычтарына – контрфорсторго өткөрүп жиберүү аркылуу мүмкүн болгон). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Готикалык </ins>собор (чоӊ чиркөө) асманга умтулууну символдоштурган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>ушул эле максатка анын бай жасалгаланышы, статуялар, рельефтер, витраждар кызмат кылган. Чиркөөнүн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жасалгаларына кирген кээ бир сүрөттөр турмуштук практикага жакын болгон. Анда эмгек процесстери, кээде сатиралык фольклордон алынган антиклерикалык сюжеттер, жанрдык көрүнүштөр чагылдырылган. Готикалык </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тик курулуш мүнөзүндөгү оор, </del>роман соборлорунун ордуна дубалдары саймалуу таштардан турган, жаа сыяктуу төбөлөрү асман мелжиген храмдар пайда боло баштаган (мындай курулуш аркбутандар системасынын натыйжасында бир нерсенин кошулган төбөсүнүн басымын анын сырткы таянычтарына – контрфорсторго өткөрүп жиберүү аркылуу мүмкүн болгон). <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г-лык </del>собор (чоӊ чиркөө) асманга умтулууну символдоштурган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>ушул эле максатка анын бай жасалгаланышы, статуялар, рельефтер, витраждар кызмат кылган. Чиркөөнүн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жасалгалары-</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ГОТИКА83.png | thumb | Венадагы Ыйык Стефен собору. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">XII–XV кылымдар.</ins>.<br/>Түштүк-Батыш тарабынан жалпы көрүнүшү.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|326x326px</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><br/></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>миниатюраларда турмушка, пейзажга болгон чоӊ кызыгуу байкалат. Кайра жаралуу доорунун көркөм <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">искусствосу Готикага </ins>каршы күрөштө өнүккөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана Готикалык </ins>көркөм <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">искусствонун </ins>реализмге мүнөздүү жактарын пайдалануу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>ага көркөм ой-пикирдин жаӊы системасын каршы койгон. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Орто </ins>кылымда Батыш Европа өлкөлөрүндөгү бир катар шаарлар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>чептер <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Готика </ins>стилинде курулган. Соборлору адатта скульптура <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>чегилген таштар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>кооздолгон. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Готика архитектурарасында </ins>табынуучу жай гана эмес, коомдук мааниге ээ болгон турак үй, сепил <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана башка </ins>курулуштар маанилүү роль ойногон. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Готика </ins>Францияда (Париж, Реймстеги соборлор) мыкты өнүккөн. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ошондой </ins>эле ал Германия, Италия <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана башка </ins>өлкөлөргө да тараган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Готика </ins>эстеликтери Чехия, Словакия, Польша, Венгрия, Хорватия, Словенияда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>Россияда, Балтика боюндагы өлкөлөрдө сакталган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">V–XVI кылымдарда </ins>Батыш өлкөлөрүнүн көпчүлүгүндө <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Готиканы </ins>Кайра жаралуу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">искусствосу </ins>сүрүп чыгарган.<br/>Ад.: Всеобщая история искусств, Т. 2, кн. 1. М., 1960; Всеобщая история архитектуры. Т. 4. Л.; М., 1966.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ГОТИКА83.png | thumb | Венадагы Ыйык Стефен собору. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12–15-к</del>. </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br/>Түштүк-Батыш тарабынан жалпы көрүнүшү.]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">на кирген кээ бир сүрөттөр турмуштук практикага жакын болгон. Анда эмгек процесстери, кээде сатиралык фольклордон алынган антиклерикалык сюжеттер, жанрдык көрүнүштөр чагылдырылган. Г-лык </del>миниатюраларда турмушка, пейзажга болгон чоӊ кызыгуу байкалат. Кайра жаралуу доорунун көркөм <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">иск-восу Г-га </del>каршы күрөштө өнүккөн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а Г-лык </del>көркөм <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">иск-вонун </del>реализмге мүнөздүү жактарын пайдалануу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>ага көркөм ой-пикирдин жаӊы системасын каршы койгон. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">О. </del>кылымда Батыш Европа өлкөлөрүндөгү бир катар шаарлар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>чептер <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г. </del>стилинде курулган. Соборлору адатта скульптура <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>чегилген таштар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>кооздолгон. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г. арх-расында </del>табынуучу жай гана эмес, коомдук мааниге ээ болгон турак үй, сепил <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. б. </del>курулуштар маанилүү роль ойногон. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г. </del>Францияда (Париж, Реймстеги соборлор) мыкты өнүккөн. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">О. </del>эле ал Германия, Италия <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. б. </del>өлкөлөргө да тараган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г. </del>эстеликтери Чехия, Словакия, Польша, Венгрия, Хорватия, Словенияда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>Россияда, Балтика боюндагы өлкөлөрдө сакталган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5–16-к-да </del>Батыш өлкөлөрүнүн көпчүлүгүндө <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г-ны </del>Кайра жаралуу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">иск-восу </del>сүрүп чыгарган.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br/>Ад.: Всеобщая история искусств, Т. 2, кн. 1. М., 1960; Всеобщая история архитектуры. Т. 4. Л.; М., 1966.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Lerahttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%9E%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=4263&oldid=prevKadyrm: 1 версия2024-03-24T17:18:52Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:18, 24 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%9E%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=3448&oldid=prevKadyrm: 1 версия2024-03-24T16:43:11Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">16:43, 24 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%9E%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=4262&oldid=prevvol2_>KadyrM, 10:02, 24 Март (Жалган куран) 2024 карата2024-03-24T10:02:49Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:02, 24 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol2_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%9E%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=3447&oldid=prevvol2_>KadyrM, 10:02, 24 Март (Жалган куран) 2024 карата2024-03-24T10:02:49Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div>'''ГО&#769;ТИКА ''' (герман уруусу готтордун атынан) – 12-к-дын экинчи жарымынан 15-к-га чейинки Батыш Европа көркөм иск-восундагы стиль. Ал готтук феодализмдин эӊ жогору өнүккөн ж-а кайра кыйрай баштаган дооруна тиешелүү. Г. капиталисттик мамилелер эрте калыптана баштаган өлкөлөрдө анча олуттуу өнүгө алган эмес. Ал өлкөдөгү антикалык салттардын туруктуу сакталышы м-н шартталган. Катардагы феодалдык мамлекеттер болгон Франция м-н Германияда готикалык стиль айкын мүнөздө өнүгө алды. «Г.» термини ''Кайра жаралуу'' гуманисттери тарабынан киргизилген ж-а алар жалпы о. кылымдык көркөм иск-вонун «варвардык» мүнөзүн баса белгилөө м-н анын готтордун көркөм иск-восу м-н байланышын көрсөтүүнү каалаган. Бирок чындыгында бул стилдин готторго эч тиешеси болгон эмес ж-а ал 11–12-к-да Батыш Европада өнүккөн романдык көркөм иск-во принциптеринин мыйзамченемдүү өнүгүшү ж-а түр өзгөртүүсү эле. Г. көркөм иск-восу чиркөө- нүн күчтүү таасири астында турган ж-а диний символдук ж-а аллегориялык образдарга багытталган; «көктөгү иерархияны» чагылдыруу м-н жердеги феодалдык иерархияны бекемдөөгө тийиш болгон. Бирок Г. иск-восу төбөлдөрдүн ич ара күрөшүнүн курчуган шарттарында өнүккөндүктөн, анда карама-каршы тенденциялар күч алган: 1) жаӊы табигый формаларга, адамдын ички дүйнөсүнө кызыгуу пайда болгон; 2) «жетилбеген маӊыроо реализм» элементтери бекемдей баштаган, темалар чөйрөсү кеӊейген. Г-нын эӊ мыкты жактары арх-рада байкалган. Чеп-<br />
<br/><br />
[[File:ГОТИКА82.png | thumb | Гмюнддагы (Австрия) Ыйык Крест чиркөөсүнүн ички көрүнүшү.]]<br />
тик курулуш мүнөзүндөгү оор, роман соборлорунун ордуна дубалдары саймалуу таштардан турган, жаа сыяктуу төбөлөрү асман мелжиген храмдар пайда боло баштаган (мындай курулуш аркбутандар системасынын натыйжасында бир нерсенин кошулган төбөсүнүн басымын анын сырткы таянычтарына – контрфорсторго өткөрүп жиберүү аркылуу мүмкүн болгон). Г-лык собор (чоӊ чиркөө) асманга умтулууну символдоштурган ж-а ушул эле максатка анын бай жасалгаланышы, статуялар, рельефтер, витраждар кызмат кылган. Чиркөөнүн жасалгалары-<br />
<br/><br />
[[File:ГОТИКА83.png | thumb | Венадагы Ыйык Стефен собору. 12–15-к. <br />
<br/>Түштүк-Батыш тарабынан жалпы көрүнүшү.]]<br />
на кирген кээ бир сүрөттөр турмуштук практикага жакын болгон. Анда эмгек процесстери, кээде сатиралык фольклордон алынган антиклерикалык сюжеттер, жанрдык көрүнүштөр чагылдырылган. Г-лык миниатюраларда турмушка, пейзажга болгон чоӊ кызыгуу байкалат. Кайра жаралуу доорунун көркөм иск-восу Г-га каршы күрөштө өнүккөн ж-а Г-лык көркөм иск-вонун реализмге мүнөздүү жактарын пайдалануу м-н ага көркөм ой-пикирдин жаӊы системасын каршы койгон. О. кылымда Батыш Европа өлкөлөрүндөгү бир катар шаарлар ж-а чептер Г. стилинде курулган. Соборлору адатта скульптура ж-а чегилген таштар м-н кооздолгон. Г. арх-расында табынуучу жай гана эмес, коомдук мааниге ээ болгон турак үй, сепил ж. б. курулуштар маанилүү роль ойногон. Г. Францияда (Париж, Реймстеги соборлор) мыкты өнүккөн. О. эле ал Германия, Италия ж. б. өлкөлөргө да тараган. Г. эстеликтери Чехия, Словакия, Польша, Венгрия, Хорватия, Словенияда ж-а Россияда, Балтика боюндагы өлкөлөрдө сакталган. 5–16-к-да Батыш өлкөлөрүнүн көпчүлүгүндө Г-ны Кайра жаралуу иск-восу сүрүп чыгарган.<br />
<br/>Ад.: Всеобщая история искусств, Т. 2, кн. 1. М., 1960; Всеобщая история архитектуры. Т. 4. Л.; М., 1966.<br />
[[Category: 2-том]]<br />
</div>vol2_>KadyrM