<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%93%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A0</id>
	<title>ГИПЕРОНДОР - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%93%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A0"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A0&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-25T00:26:45Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A0&amp;diff=14183&amp;oldid=prev</id>
		<title>Dilde, 09:55, 24 Январь (Үчтүн айы) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A0&amp;diff=14183&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-01-24T09:55:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:55, 24 Январь (Үчтүн айы) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ГИПЕРОНДОР &#039;&#039;&#039; (гр. hyptr – жогорку) – массасы нуклондукунан (протон м-н нейтрон) чоӊ ж-а жашоо (өзүнчө болуу) мөөнөтү ядронукунан узагыраак болгон туруксуз элементардык бөлүкчөлөр. Алар &#039;&#039;адрондорго&#039;&#039; кирип, &#039;&#039;бариондор&#039;&#039; болуп эсептелет. Гиперондор өзгөчө кванттык сандарга ээ: бөтөнчөлүк (&#039;&#039;S&#039;&#039;) ж-а &#039;&#039;К-мезондор&#039;&#039; м-н кээ бир резонанстар биригип, бөтөнчө бөлүкчөлөрдүн тобун пайда кылат. Гиперондордун бир нече тиби белгилүү: лямбда (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;􀁏&lt;/del&gt;), сигма (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;􀂦–&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;􀂦0&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;􀂦&lt;/del&gt;+), кси (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;􀀻–&lt;/del&gt;,&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;􀀻0&lt;/del&gt;) ж-а омега &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(􀀺–&lt;/del&gt;), Булардын тажрыйбада байкалган &#039;&#039;антибөлүкчөлөрү&#039;&#039; бар. Гиперондордун бөтөнчөлүгү – терс белгиде (антигиперондор – оӊ). Күчтүү өз ара аракеттешүүлөрдө пайда болуу м-н начар өз ара аракеттешүүдөн &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;орт. 􀁗&lt;/del&gt;~1010&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ГИПЕРОНДОР &#039;&#039;&#039; (гр. hyptr – жогорку) – массасы нуклондукунан (протон м-н нейтрон) чоӊ ж-а жашоо (өзүнчө болуу) мөөнөтү ядронукунан узагыраак болгон туруксуз элементардык бөлүкчөлөр. Алар &#039;&#039;адрондорго&#039;&#039; кирип, &#039;&#039;бариондор&#039;&#039; болуп эсептелет. Гиперондор өзгөчө кванттык сандарга ээ: бөтөнчөлүк (&#039;&#039;S&#039;&#039;) ж-а &#039;&#039;К-мезондор&#039;&#039; м-н кээ бир резонанстар биригип, бөтөнчө бөлүкчөлөрдүн тобун пайда кылат. Гиперондордун бир нече тиби белгилүү: лямбда (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;λ&lt;/ins&gt;), сигма (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Σ–&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Σ0&lt;/ins&gt;,&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Σ&lt;/ins&gt;+), кси (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ē–&lt;/ins&gt;,&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ę0&lt;/ins&gt;) ж-а омега &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ώ–&lt;/ins&gt;), Булардын тажрыйбада байкалган &#039;&#039;антибөлүкчөлөрү&#039;&#039; бар. Гиперондордун бөтөнчөлүгү – терс белгиде (антигиперондор – оӊ). Күчтүү өз ара аракеттешүүлөрдө пайда болуу м-н начар өз ара аракеттешүүдөн &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;орточо  ṙ&lt;/ins&gt;~1010 &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/ins&gt;&#039;&#039;сек&#039;&#039; убакытта &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;гиперондор &lt;/ins&gt;бөлүнөт. Бул учурда &#039;&#039;лептондор&#039;&#039; бөлүнүп чыгат. Начар өз ара аракеттешүүгө байланышкан бардык бөлүнүүлөрдө бөтөнчөлүктүн өзгөрүшү байкалат. Бөлүкчөлөрдүн жаӊы мүнөздөмөсү – бөтөнчөлүктү 1955-жылы америкалык физик М. Гелл-Манн м-н япон физиги К. Нишижима киргизген. Биринчи &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;гиперондор &lt;/ins&gt;(&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;λ&lt;/ins&gt;) 1947-жылы космос нурларында ачылып, алардын бар экени 1951-жылы толук далилденди. Гиперондорду так ж-а системалуу изилдөө &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;гиперондор &lt;/ins&gt;заряддалган бөлүкчөлөрдүн ылдамдаткычтарынын жардамы аркылуу алынгандан кийин мүмкүн болду. 20-кылымдын 70-жылдарында 20 – 100 &#039;&#039;ГэВ&#039;&#039; энергиялуу заряддалган ж-а нейтралдуу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;гиперондордун &lt;/ins&gt;шооласы алынды. Гиперондордун касиети бөлүкчөлөрдүн азыркы &#039;&#039;кварк&#039;&#039; моделинин чегинде түшүндүрүлөт. Тез кыймылдаган бөлүкчөлөрдүн ядро м-н өз ара аракеттешүүсүнөн гиперядро пайда болот.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/del&gt;&#039;&#039;сек&#039;&#039; убакытта &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гиперондор &lt;/del&gt;бөлүнөт. Бул учурда &#039;&#039;лептондор&#039;&#039; бөлүнүп чыгат. Начар өз ара аракеттешүүгө байланышкан бардык бөлүнүүлөрдө бөтөнчөлүктүн өзгөрүшү байкалат. Бөлүкчөлөрдүн жаӊы мүнөздөмөсү – бөтөнчөлүктү 1955-жылы америкалык физик М. Гелл-Манн м-н япон физиги К. Нишижима киргизген. Биринчи &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гиперондор &lt;/del&gt;(&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;􀁏&lt;/del&gt;) 1947-жылы космос нурларында ачылып, алардын бар экени 1951-жылы толук далилденди. Гиперондорду так ж-а системалуу изилдөө &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гиперондор &lt;/del&gt;заряддалган бөлүкчөлөрдүн ылдамдаткычтарынын жардамы аркылуу алынгандан кийин мүмкүн болду. 20-кылымдын 70-жылдарында 20 – 100 &#039;&#039;ГэВ&#039;&#039; энергиялуу заряддалган ж-а нейтралдуу &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гиперондордун &lt;/del&gt;шооласы алынды. Гиперондордун касиети бөлүкчөлөрдүн азыркы &#039;&#039;кварк&#039;&#039; моделинин чегинде түшүндүрүлөт. Тез кыймылдаган бөлүкчөлөрдүн ядро м-н өз ара аракеттешүүсүнөн гиперядро пайда болот.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Dilde</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A0&amp;diff=12164&amp;oldid=prev</id>
		<title>Temirkan, 10:12, 15 Октябрь (Тогуздун айы) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A0&amp;diff=12164&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-10-15T10:12:34Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:12, 15 Октябрь (Тогуздун айы) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ГИПЕРОНДОР &#039;&#039;&#039; (гр. hyptr – жогорку) – массасы нуклондукунан (протон м-н нейтрон) чоӊ ж-а жашоо (өзүнчө болуу) мөөнөтү ядронукунан узагыраак болгон туруксуз элементардык бөлүкчөлөр. Алар &#039;&#039;адрондорго&#039;&#039; кирип, &#039;&#039;бариондор&#039;&#039; болуп эсептелет. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г. &lt;/del&gt;өзгөчө кванттык сандарга ээ: бөтөнчөлүк (&#039;&#039;S&#039;&#039;) ж-а &#039;&#039;К-мезондор&#039;&#039; м-н кээ бир резонанстар биригип, бөтөнчө бөлүкчөлөрдүн тобун пайда кылат. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г-дун &lt;/del&gt;бир нече тиби белгилүү: лямбда (􀁏), сигма (􀂦–, 􀂦0, 􀂦+), кси (􀀻–,􀀻0) ж-а омега (􀀺–), Булардын тажрыйбада байкалган &#039;&#039;антибөлүкчөлөрү&#039;&#039; бар. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г-дун &lt;/del&gt;бөтөнчөлүгү – терс белгиде (антигиперондор – оӊ). Күчтүү өз ара аракеттешүүлөрдө пайда болуу м-н начар өз ара аракеттешүүдөн орт. 􀁗~1010&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ГИПЕРОНДОР &#039;&#039;&#039; (гр. hyptr – жогорку) – массасы нуклондукунан (протон м-н нейтрон) чоӊ ж-а жашоо (өзүнчө болуу) мөөнөтү ядронукунан узагыраак болгон туруксуз элементардык бөлүкчөлөр. Алар &#039;&#039;адрондорго&#039;&#039; кирип, &#039;&#039;бариондор&#039;&#039; болуп эсептелет. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гиперондор &lt;/ins&gt;өзгөчө кванттык сандарга ээ: бөтөнчөлүк (&#039;&#039;S&#039;&#039;) ж-а &#039;&#039;К-мезондор&#039;&#039; м-н кээ бир резонанстар биригип, бөтөнчө бөлүкчөлөрдүн тобун пайда кылат. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гиперондордун &lt;/ins&gt;бир нече тиби белгилүү: лямбда (􀁏), сигма (􀂦–, 􀂦0, 􀂦+), кси (􀀻–,􀀻0) ж-а омега (􀀺–), Булардын тажрыйбада байкалган &#039;&#039;антибөлүкчөлөрү&#039;&#039; бар. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гиперондордун &lt;/ins&gt;бөтөнчөлүгү – терс белгиде (антигиперондор – оӊ). Күчтүү өз ара аракеттешүүлөрдө пайда болуу м-н начар өз ара аракеттешүүдөн орт. 􀁗~1010&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&#039;&#039;сек&#039;&#039; убакытта &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г. &lt;/del&gt;бөлүнөт. Бул учурда &#039;&#039;лептондор&#039;&#039; бөлүнүп чыгат. Начар өз ара аракеттешүүгө байланышкан бардык бөлүнүүлөрдө бөтөнчөлүктүн өзгөрүшү&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&#039;&#039;сек&#039;&#039; убакытта &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гиперондор &lt;/ins&gt;бөлүнөт. Бул учурда &#039;&#039;лептондор&#039;&#039; бөлүнүп чыгат. Начар өз ара аракеттешүүгө байланышкан бардык бөлүнүүлөрдө бөтөнчөлүктүн өзгөрүшү байкалат. Бөлүкчөлөрдүн жаӊы мүнөздөмөсү – бөтөнчөлүктү 1955-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы америкалык &lt;/ins&gt;физик М. Гелл-Манн м-н япон физиги К. Нишижима киргизген. Биринчи &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гиперондор &lt;/ins&gt;(􀁏) 1947-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;космос нурларында ачылып, алардын бар экени 1951-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;толук далилденди. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гиперондорду &lt;/ins&gt;так ж-а системалуу изилдөө &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гиперондор &lt;/ins&gt;заряддалган бөлүкчөлөрдүн ылдамдаткычтарынын жардамы аркылуу алынгандан кийин мүмкүн болду. 20-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;70-жылдарында 20 – 100 &#039;&#039;ГэВ&#039;&#039; энергиялуу заряддалган ж-а нейтралдуу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гиперондордун &lt;/ins&gt;шооласы алынды. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гиперондордун &lt;/ins&gt;касиети бөлүкчөлөрдүн азыркы &#039;&#039;кварк&#039;&#039; моделинин чегинде түшүндүрүлөт. Тез кыймылдаган бөлүкчөлөрдүн ядро м-н өз ара аракеттешүүсүнөн гиперядро пайда болот.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/del&gt;байкалат. Бөлүкчөлөрдүн жаӊы мүнөздөмөсү – бөтөнчөлүктү 1955-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. амер. &lt;/del&gt;физик М. Гелл-Манн м-н япон физиги К. Нишижима киргизген. Биринчи &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г. &lt;/del&gt;(􀁏) 1947-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;космос нурларында ачылып, алардын бар экени 1951-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;толук далилденди. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г-ду &lt;/del&gt;так ж-а системалуу изилдөө &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г. &lt;/del&gt;заряддалган бөлүкчөлөрдүн ылдамдаткычтарынын жардамы аркылуу алынгандан кийин мүмкүн болду. 20-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;70-жылдарында 20 – 100 &#039;&#039;ГэВ&#039;&#039; энергиялуу заряддалган ж-а нейтралдуу &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г-дун &lt;/del&gt;шооласы алынды. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г-дун &lt;/del&gt;касиети бөлүкчөлөрдүн азыркы &#039;&#039;кварк&#039;&#039; моделинин чегинде түшүндүрүлөт. Тез кыймылдаган бөлүкчөлөрдүн ядро м-н өз ара аракеттешүүсүнөн гиперядро пайда болот.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A0&amp;diff=3907&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A0&amp;diff=3907&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-24T17:18:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;17:18, 24 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A0&amp;diff=3092&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A0&amp;diff=3092&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-24T16:42:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;16:42, 24 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A0&amp;diff=3906&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol2_&gt;KadyrM, 10:02, 24 Март (Жалган куран) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A0&amp;diff=3906&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-24T10:02:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:02, 24 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>vol2_&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A0&amp;diff=3091&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol2_&gt;KadyrM, 10:02, 24 Март (Жалган куран) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A0&amp;diff=3091&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-24T10:02:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;ГИПЕРОНДОР &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (гр. hyptr – жогорку) – массасы нуклондукунан (протон м-н нейтрон) чоӊ ж-а жашоо (өзүнчө болуу) мөөнөтү ядронукунан узагыраак болгон туруксуз элементардык бөлүкчөлөр. Алар &amp;#039;&amp;#039;адрондорго&amp;#039;&amp;#039; кирип, &amp;#039;&amp;#039;бариондор&amp;#039;&amp;#039; болуп эсептелет. Г. өзгөчө кванттык сандарга ээ: бөтөнчөлүк (&amp;#039;&amp;#039;S&amp;#039;&amp;#039;) ж-а &amp;#039;&amp;#039;К-мезондор&amp;#039;&amp;#039; м-н кээ бир резонанстар биригип, бөтөнчө бөлүкчөлөрдүн тобун пайда кылат. Г-дун бир нече тиби белгилүү: лямбда (􀁏), сигма (􀂦–, 􀂦0, 􀂦+), кси (􀀻–,􀀻0) ж-а омега (􀀺–), Булардын тажрыйбада байкалган &amp;#039;&amp;#039;антибөлүкчөлөрү&amp;#039;&amp;#039; бар. Г-дун бөтөнчөлүгү – терс белгиде (антигиперондор – оӊ). Күчтүү өз ара аракеттешүүлөрдө пайда болуу м-н начар өз ара аракеттешүүдөн орт. 􀁗~1010&lt;br /&gt;
&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;сек&amp;#039;&amp;#039; убакытта Г. бөлүнөт. Бул учурда &amp;#039;&amp;#039;лептондор&amp;#039;&amp;#039; бөлүнүп чыгат. Начар өз ара аракеттешүүгө байланышкан бардык бөлүнүүлөрдө бөтөнчөлүктүн өзгөрүшү&lt;br /&gt;
&amp;lt;br/&amp;gt;байкалат. Бөлүкчөлөрдүн жаӊы мүнөздөмөсү – бөтөнчөлүктү 1955-ж. амер. физик М. Гелл-Манн м-н япон физиги К. Нишижима киргизген. Биринчи Г. (􀁏) 1947-ж. космос нурларында ачылып, алардын бар экени 1951-ж. толук далилденди. Г-ду так ж-а системалуу изилдөө Г. заряддалган бөлүкчөлөрдүн ылдамдаткычтарынын жардамы аркылуу алынгандан кийин мүмкүн болду. 20-к-дын 70-жылдарында 20 – 100 &amp;#039;&amp;#039;ГэВ&amp;#039;&amp;#039; энергиялуу заряддалган ж-а нейтралдуу Г-дун шооласы алынды. Г-дун касиети бөлүкчөлөрдүн азыркы &amp;#039;&amp;#039;кварк&amp;#039;&amp;#039; моделинин чегинде түшүндүрүлөт. Тез кыймылдаган бөлүкчөлөрдүн ядро м-н өз ара аракеттешүүсүнөн гиперядро пайда болот.&lt;br /&gt;
[[Category: 2-том]]&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>vol2_&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
</feed>