https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%92%D0%98%D0%A2%D0%A1%D0%95%D0%9D_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D1%81 2026-04-19T03:30:29Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%98%D0%A2%D0%A1%D0%95%D0%9D_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D1%81&diff=39912&oldid=prev 2025-12-26T04:25:59Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:25, 26 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">4 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">4 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Э. Турганбаев</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Э. Турганбаев</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:2-том, 500-554 бб]]</ins></div></td></tr> </table>

Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%98%D0%A2%D0%A1%D0%95%D0%9D_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D1%81&diff=39911&oldid=prev 2025-12-26T04:25:08Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:25, 26 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ВИТСЕН Николаас''' [(нид. Witsen Nicolaes), 08. 05. 1641, Амстердам, Голландия графствосу – 10. 08. 1717, ошол эле жер] – голландиялык (азыркы Нидерландия) саякатчы, картограф. 1664–1665-жылдары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Россияга </del>(Московия) келип, кыска убакытта Петр <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Iнин </del>жакын кеңешчилеринин бирине айланган. Амстердамга кайткандан кийин 20 жылдан ашык убакыт бою Россияга жасаган саякаты тууралуу маалыматтарды чогултуп, жыйынтыгында 1687-жылы ал орус падышасы (1682–1725) Петр <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Iге </del>(1672–1725) арналган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Сибирдин </del>«Азия менен Европанын түндүгү жана чыгыш бөлүктөрү, ошондой эле Жаңы Жерден Кытайга чейинки географиялык жаңы карта» (ор. «Новая географическая карта Северной и Восточной части Азии и Европы, простирающаяся от Новой Земли до Китая, 1687 год») аттуу чоң картаны түзүп чыккан. Картанын негизин Сибирь, азыркы Моңголия жана Борбордук Азия ээлеп, азыркыга <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ачейин </del>ал Санкт-Петербург шаарындагы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Россиянын </del>улуттук китепканасында сакталып турат. Ага кошумча 1692-жылы Амстердамда голланд тилинде Н. Витсендин 660 беттен турган «Түндүк жана Чыгыш Тартария» («Noord en Oost Tartarye») аттуу китеби басылып чыккан. Ал Сибирдин географиялык шарты жана ал жерде жашаган элдердин этнографиялык абалы сүрөттөлүп, Европада биринчи жолу жарык көргөн эмгек болгон. Н. Витсендин картасы менен китебинде азыркы Крым, Кавказ, Түркстан, Сибирь, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Монголия</del>, Тибет, Кытай жана <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кореянын </del>17-кылымдардагы тарыхый жана географиялык топонимикалары, ошондой эле ал жерлерди мекендеген түрдүү эл же уруулар [мисалы, өзбек (usbec, sive zagathay), түркмөн (turсmen), казак (kasak же kozak), якут (iakuten), калмак (calmacken), <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тангут </del>(tangutsche), остяк (ostiacken), кыргыздар (kirgizen)] ж.б. жөнүндө этнографиялык баалуу маалыматтар жолугат. Ошол мезгилде жашаган мекенине жараша Н. Витсен кыргыздарды сибирдик жана кашкарлык деп, эки түргө бөлүп караган. Сибирь кыргыздары тууралуу: «Тартариядагы остяктар менен кыргыздар сокур <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кечилдерди </del>абдан сыйлайт, алар өтө көп, кебетеси кечил болуш үчүн көзүнөн ажыроого даяр болушат окшойт» деп эскертет. Андан ары этнографиялык маалымат катары Калмакия же калмактардын жери жөнүндөгү бөлүмдө якут, калмак, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тангут </del>ж.б. менен бирге остяк <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жанан </del>кыргыздардын кийимчен сүрөтүн келтирген. Мындан алардын окшош кийим кийип жүрүшкөнүн көрүүгө болот. Ал эми Чыгыш <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Түркстанда </del>Каскар (Cascar) деген шаар жайгашканын жана анын айланасында мусулман дининдеги калк жашап, алардын бири саны 20 миңдей «ак кыргыздар» деген маалымат берет. Бирок Н. Витсен аталган жерлердин баарын өзү кыдырып чыккан эмес, ар узак убакыт бою ар кайсы жазма же <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тарыхйы булактардан </del>жыйнап, тактап чыккан. Бул эмгектин экинчи, толукталган басылышы 1000 бетти түзүп, 1705-жылы эки том <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">болуп басылып чыккан </del>жана анда болжол менен 9500 ашык топографиялык аталыштар камтылган. Эмгек үчүнчү жолу 1785-жылы басылып <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чыккан. Ошол </del>учурдагы алдыңкы окумуштуулар тарабынан ага «бул эмгекте Борбордук жана Түндүк Азияга тиешелүү бардык илимдер камтылган» деген жогорку баа берилген. Н. Витсендин эки томдук «Түндүк жана Чыгыш Тартария» эмгеги 1705-жылдан баштап орус <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тилине </del>которула баштап, ал 1950-жылы аягына чыккан (котормочусу В. Г. Трисман). Бул эмгек Борбордук Азия, анын ичинде кыргыздардын тарыхын окутууда өтө маанилүү булактардын бири болуп эсептелет.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ВИТСЕН Николаас''' [(нид. Witsen Nicolaes), 08. 05. 1641, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Амстердам<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, Голландия графствосу – 10. 08. 1717, ошол эле жер] – голландиялык (азыркы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Нидерландия<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) саякатчы, картограф. 1664–1665-жылдары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Россия]]га </ins>(Московия) келип, кыска убакытта <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">келечектеги орус падышасы </ins>Петр <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Алексеевичтин </ins>жакын кеңешчилеринин бирине айланган. Амстердамга кайткандан кийин 20 жылдан ашык убакыт бою Россияга жасаган саякаты тууралуу маалыматтарды чогултуп, жыйынтыгында 1687-жылы ал орус падышасы (1682–1725) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Петр <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">I]]ге </ins>(1672–1725) арналган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Сибир]]дин </ins>«Азия менен Европанын түндүгү жана чыгыш бөлүктөрү, ошондой эле Жаңы Жерден Кытайга чейинки географиялык жаңы карта» (ор. «Новая географическая карта Северной и Восточной части Азии и Европы, простирающаяся от Новой Земли до Китая, 1687 год») аттуу чоң картаны түзүп чыккан. Картанын негизин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Сибирь<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, азыркы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Моңголия<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>жана Борбордук <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Азия<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ээлеп, азыркыга <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чейин </ins>ал <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Санкт-Петербург<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>шаарындагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Россия Федерациясынын]] </ins>улуттук китепканасында сакталып турат. Ага кошумча 1692-жылы Амстердамда голланд тилинде Н. Витсендин 660 беттен турган «Түндүк жана Чыгыш Тартария» («Noord en Oost Tartarye») аттуу китеби басылып чыккан. Ал Сибирдин географиялык шарты жана ал жерде жашаган элдердин этнографиялык абалы сүрөттөлүп, Европада биринчи жолу жарык көргөн эмгек болгон. Н. Витсендин картасы менен китебинде азыркы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Крым<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Кавказ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Түркстан<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, Сибирь, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Моңголия]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Тибет<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Кытай<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>жана <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Корея]]нын </ins>17-кылымдардагы тарыхый жана географиялык топонимикалары, ошондой эле ал жерлерди мекендеген түрдүү эл же уруулар [мисалы, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>өзбек<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(usbec, sive zagathay), <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>түркмөн<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(turсmen), <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>казак<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(kasak же kozak), <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>якут<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(iakuten), <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>калмак<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(calmacken), <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[таңгут]] </ins>(tangutsche), <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>остяк<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(ostiacken), <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>кыргыздар<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(kirgizen)] ж.б. жөнүндө этнографиялык баалуу маалыматтар жолугат. Ошол мезгилде жашаган мекенине жараша Н. Витсен кыргыздарды сибирдик жана кашкарлык деп, эки түргө бөлүп караган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Сибирь кыргыздары<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>тууралуу: «Тартариядагы остяктар менен кыргыздар сокур <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[кечил]]дерди </ins>абдан сыйлайт, алар өтө көп, кебетеси кечил болуш үчүн көзүнөн ажыроого даяр болушат окшойт» деп эскертет. Андан ары этнографиялык маалымат катары Калмакия же калмактардын жери жөнүндөгү бөлүмдө якут, калмак, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">таңгут </ins>ж.б. менен бирге остяк <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>кыргыздардын кийимчен сүрөтүн келтирген. Мындан алардын окшош кийим кийип жүрүшкөнүн көрүүгө болот. Ал эми <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Чыгыш <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Түркстан]]да </ins>Каскар (Cascar) деген шаар жайгашканын жана анын айланасында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>мусулман<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>дининдеги калк жашап, алардын бири саны 20 миңдей «ак кыргыздар» деген маалымат берет. Бирок Н. Витсен аталган жерлердин баарын өзү кыдырып чыккан эмес, ар узак убакыт бою ар кайсы жазма же <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тарыхый булактарды пайдаланып, </ins>жыйнап, тактап чыккан. Бул эмгектин экинчи, толукталган басылышы 1000 бетти түзүп, 1705-жылы эки том <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түрүндө жарык көргөн </ins>жана анда болжол менен 9500 ашык топографиялык аталыштар камтылган. Эмгек үчүнчү жолу 1785-жылы басылып <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чыккандан кийин ошол </ins>учурдагы алдыңкы окумуштуулар тарабынан ага «бул эмгекте Борбордук жана Түндүк Азияга тиешелүү бардык илимдер камтылган» деген жогорку баа берилген. Н. Витсендин эки томдук «Түндүк жана Чыгыш Тартария» эмгеги 1705-жылдан баштап <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>орус <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тили]]не </ins>которула баштап, ал 1950-жылы аягына чыккан (котормочусу В. Г. Трисман). Бул эмгек Борбордук Азия, анын ичинде кыргыздардын тарыхын окутууда өтө маанилүү булактардын бири болуп эсептелет.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Николаас Витсен. Северная и Восточная Тартария, включающая области, расположенные в северной и восточной частях Европы и Азии / Перевод с голланд. В. Г. Трисман. В 3-х томах. Амстердам, 2010.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Николаас Витсен. Северная и Восточная Тартария, включающая области, расположенные в северной и восточной частях Европы и Азии / Перевод с голланд. В. Г. Трисман. В 3-х томах. Амстердам, 2010.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Э. Турганбаев</ins></div></td></tr> </table>

Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%98%D0%A2%D0%A1%D0%95%D0%9D_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D1%81&diff=39910&oldid=prev 2025-12-26T04:15:21Z

<p>Created page with &quot;&#039;&#039;&#039;ВИТСЕН Николаас&#039;&#039;&#039; [(нид. Witsen Nicolaes), 08. 05. 1641, Амстердам, Голландия графствосу – 10. 08. 1717, ошол эле жер] – голландиялык (азыркы Нидерландия) саякатчы, картограф. 1664–1665-жылдары Россияга (Московия) келип, кыска убакытта Петр Iнин жакын кеңешчилеринин бирине айланган....&quot;</p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ВИТСЕН Николаас&#039;&#039;&#039; [(нид. Witsen Nicolaes), 08. 05. 1641, Амстердам, Голландия графствосу – 10. 08. 1717, ошол эле жер] – голландиялык (азыркы Нидерландия) саякатчы, картограф. 1664–1665-жылдары Россияга (Московия) келип, кыска убакытта Петр Iнин жакын кеңешчилеринин бирине айланган. Амстердамга кайткандан кийин 20 жылдан ашык убакыт бою Россияга жасаган саякаты тууралуу маалыматтарды чогултуп, жыйынтыгында 1687-жылы ал орус падышасы (1682–1725) Петр Iге (1672–1725) арналган Сибирдин «Азия менен Европанын түндүгү жана чыгыш бөлүктөрү, ошондой эле Жаңы Жерден Кытайга чейинки географиялык жаңы карта» (ор. «Новая географическая карта Северной и Восточной части Азии и Европы, простирающаяся от Новой Земли до Китая, 1687 год») аттуу чоң картаны түзүп чыккан. Картанын негизин Сибирь, азыркы Моңголия жана Борбордук Азия ээлеп, азыркыга ачейин ал Санкт-Петербург шаарындагы Россиянын улуттук китепканасында сакталып турат. Ага кошумча 1692-жылы Амстердамда голланд тилинде Н. Витсендин 660 беттен турган «Түндүк жана Чыгыш Тартария» («Noord en Oost Tartarye») аттуу китеби басылып чыккан. Ал Сибирдин географиялык шарты жана ал жерде жашаган элдердин этнографиялык абалы сүрөттөлүп, Европада биринчи жолу жарык көргөн эмгек болгон. Н. Витсендин картасы менен китебинде азыркы Крым, Кавказ, Түркстан, Сибирь, Монголия, Тибет, Кытай жана Кореянын 17-кылымдардагы тарыхый жана географиялык топонимикалары, ошондой эле ал жерлерди мекендеген түрдүү эл же уруулар [мисалы, өзбек (usbec, sive zagathay), түркмөн (turсmen), казак (kasak же kozak), якут (iakuten), калмак (calmacken), тангут (tangutsche), остяк (ostiacken), кыргыздар (kirgizen)] ж.б. жөнүндө этнографиялык баалуу маалыматтар жолугат. Ошол мезгилде жашаган мекенине жараша Н. Витсен кыргыздарды сибирдик жана кашкарлык деп, эки түргө бөлүп караган. Сибирь кыргыздары тууралуу: «Тартариядагы остяктар менен кыргыздар сокур кечилдерди абдан сыйлайт, алар өтө көп, кебетеси кечил болуш үчүн көзүнөн ажыроого даяр болушат окшойт» деп эскертет. Андан ары этнографиялык маалымат катары Калмакия же калмактардын жери жөнүндөгү бөлүмдө якут, калмак, тангут ж.б. менен бирге остяк жанан кыргыздардын кийимчен сүрөтүн келтирген. Мындан алардын окшош кийим кийип жүрүшкөнүн көрүүгө болот. Ал эми Чыгыш Түркстанда Каскар (Cascar) деген шаар жайгашканын жана анын айланасында мусулман дининдеги калк жашап, алардын бири саны 20 миңдей «ак кыргыздар» деген маалымат берет. Бирок Н. Витсен аталган жерлердин баарын өзү кыдырып чыккан эмес, ар узак убакыт бою ар кайсы жазма же тарыхйы булактардан жыйнап, тактап чыккан. Бул эмгектин экинчи, толукталган басылышы 1000 бетти түзүп, 1705-жылы эки том болуп басылып чыккан жана анда болжол менен 9500 ашык топографиялык аталыштар камтылган. Эмгек үчүнчү жолу 1785-жылы басылып чыккан. Ошол учурдагы алдыңкы окумуштуулар тарабынан ага «бул эмгекте Борбордук жана Түндүк Азияга тиешелүү бардык илимдер камтылган» деген жогорку баа берилген. Н. Витсендин эки томдук «Түндүк жана Чыгыш Тартария» эмгеги 1705-жылдан баштап орус тилине которула баштап, ал 1950-жылы аягына чыккан (котормочусу В. Г. Трисман). Бул эмгек Борбордук Азия, анын ичинде кыргыздардын тарыхын окутууда өтө маанилүү булактардын бири болуп эсептелет.<br /> <br /> Ад.: Николаас Витсен. Северная и Восточная Тартария, включающая области, расположенные в северной и восточной частях Европы и Азии / Перевод с голланд. В. Г. Трисман. В 3-х томах. Амстердам, 2010.</div>

Турганбаев Элебай