ВЕНА - Түзөтүүлөр тарыхы

Lera, 08:29, 25 Июль (Теке) 2025 карата

2025-07-25T08:29:38Z

← Мурунку нускасы		08:29, 25 Июль (Теке) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ВЕ́НА ''' (Wien) – Австриянын борбор шаары. Өлкөнүн башкы экономикалык, маданий жана илимий борбору; өзүнчө административдик бирдикти түзөт (федерация жери статусуна ээ). Калкы 1,9 млн (2020; шаар агломерациясында 2,1 млн). Дунай дарыясынын боюнда, Вена Токою тоо массивинин этегинде жайгашкан. Өлкөнүн башкы жолдор тоому. Шаар айланта магистралдар (анын ичинде автобандар) жана ~~те-~~ <br/>		'''ВЕ́НА ''' (Wien) – Австриянын борбор шаары. Өлкөнүн башкы экономикалык, маданий жана илимий борбору; өзүнчө административдик бирдикти түзөт (федерация жери статусуна ээ). Калкы 1,9 млн (2020; шаар агломерациясында 2,1 млн). Дунай дарыясынын боюнда, Вена Токою тоо массивинин этегинде жайгашкан. Өлкөнүн башкы жолдор тоому. Шаар айланта магистралдар (анын ичинде автобандар) жана темир жол тармактары салынган. <br/>
	[[File:ВЕНА76.png \| thumb \| Шёнбрунн ак сарайы.]]		[[File:ВЕНА76.png \| thumb \| Шёнбрунн ак сарайы.]]
	~~мир жол тармактары салынган.~~ Эл аралык транзиттик мааниге ээ магистралдар: Франкфурт-на-Майне – Вена – Будапешт – Стамбул, Варшава – Вена – Милан, Берлин – Прага – Вена – Загреб. Ири жүк ташуучу авиаборбор. Эл аралык Вена-Швехат аэропорту, метрополитен бар. Деӊиз порту. Байыркы кельттердин тургун жайы; ~~б. з. 1-~~кылымынан римдик Виндобона (же Виенна) аскер лагери. 1221-жылдан шаар. ~~16-~~кылымда императорлор резиденциясы, бирок иш жүзүндө Габсбургдар мамлекетинин, 1804-жылдан Австрия империясынын (1867–1918-жылдары Австрия-Венгриянын) борбору болгон. ~~18-~~кылымдын 1-жарымында Вена – европалык маданияттын, айрыкча музыканын өнүккөн жери. ~~1848–49~~-жылдары Австриядагы революциячыл кү-~~<br/>~~		Эл аралык транзиттик мааниге ээ магистралдар: Франкфурт-на-Майне – Вена – Будапешт – Стамбул, Варшава – Вена – Милан, Берлин – Прага – Вена – Загреб. Ири жүк ташуучу авиаборбор. Эл аралык Вена-Швехат аэропорту, метрополитен бар. Деӊиз порту. Байыркы кельттердин тургун жайы; биздин замандын I кылымынан римдик Виндобона (же Виенна) аскер лагери. 1221-жылдан шаар. XVI кылымда императорлор резиденциясы, бирок иш жүзүндө Габсбургдар мамлекетинин, 1804-жылдан Австрия империясынын (1867–1918-жылдары Австрия-Венгриянын) борбору болгон. XVIII кылымдын 1-жарымында Вена – европалык маданияттын, айрыкча музыканын өнүккөн жери. 1848–1849-жылдары Австриядагы революциячыл күрөштүн очогу. 1918-жылдан Австрия Республикасынын борбору.
	[[File:ВЕНА77.png \| thumb \| В. А. Моцарттын Бурггартендеги эстелиги. 1896.]]		[[File:ВЕНА77.png \| thumb \| В. А. Моцарттын Бурггартендеги эстелиги. 1896.]]
	~~рөштүн очогу. 1918-жылдан Австрия Респпубликасынын борбору.~~ <br/>Венага өлкөнүн жалпы өнөр жай өндүрүшүнүн <sup>1</sup>/<sub>3</sub>инен ашыгы туура келет. Машина куруу (транспорт, радиоэлектроника, электр-техника, станок, прибор куруу, айыл чарба машиналары), полиграфия, химия-фармацевтика, тигүү, текстиль, тамак-аш өнөр жай ишканалары иштеп, аялдардын модалуу кийимдери, трикотаж, шляпа, кооз эмеректер, музыкалык аспаптар чыгарылат. Шаарда Австриядагы эӊ ири нефть ажыратуучу завод иштейт. Ыйык Стефан собору (шаардын символу), роман, готика стилиндеги чиркөөлөр, ратуша, парк фонтандары менен сарайлар, Бельведер, вилла сакталган. Шаардын борбордук бөлүгүндө соода үйлөрү, газометрлер курулуп, эстеликтер (император Иосиф IIге, В. А. Моцартка Бурггартенде, И. Штрауска, Ф. Шубертке) тургузулган. Венанын тарыхый борбору жана Шёнбрунн сарайы ''Бүткүл дүйнөлүк ~~мурастын~~'' тизмесине кирген. ИА, 100дөн ашык илимий-изилдөө институттар, илимий коомдор, университеттер, асем искусство академиясы, 53 ири китепкана (анын ичинде парламенттин, улуттук ~~ж. б.~~), музейлер (анын ичинде табигый-тарыхый ~~ж. б.~~), Альбертина, сүрөт галереясы, гравюра кабинети, мемориалдык музейлер (Й. Гайдн, В. А. Моцарт, Л. ван Бетховен, Ф. Шуберт, И. Штраус уулунун), З. Фрейддин үй-музейи, театрлар иштейт. Эки жылда бир бий, заманбап музыка, жыл сайын опера фестивалдары, 1982-жылдан «Бельведер» эл аралык вокалисттер конкурсу ~~ж. б.~~ өткөрүлөт. Дүйнөдөгү эӊ ири музыка басмасы «Universal Edition» (1901) иштейт.<br/>Ад.: ''Сененко М. С''. Вена. М., 1970.		<br/>Венага өлкөнүн жалпы өнөр жай өндүрүшүнүн <sup>1</sup>/<sub>3</sub>инен ашыгы туура келет. Машина куруу (транспорт, радиоэлектроника, электр-техника, станок, прибор куруу, айыл чарба машиналары), полиграфия, химия-фармацевтика, тигүү, текстиль, тамак-аш өнөр жай ишканалары иштеп, аялдардын модалуу кийимдери, трикотаж, шляпа, кооз эмеректер, музыкалык аспаптар чыгарылат. Шаарда Австриядагы эӊ ири нефть ажыратуучу завод иштейт. Ыйык Стефан собору (шаардын символу), роман, готика стилиндеги чиркөөлөр, ратуша, парк фонтандары менен сарайлар, Бельведер, вилла сакталган. Шаардын борбордук бөлүгүндө соода үйлөрү, газометрлер курулуп, эстеликтер (император Иосиф IIге, В. А. Моцартка Бурггартенде, И. Штрауска, Ф. Шубертке) тургузулган. Венанын тарыхый борбору жана Шёнбрунн сарайы ''Бүткүл дүйнөлүк мурастар'' тизмесине кирген. Илимдер академиясы, 100дөн ашык илимий-изилдөө институттар, илимий коомдор, университеттер, асем искусство академиясы, 53 ири китепкана (анын ичинде парламенттин, улуттук жана башкалар), музейлер (анын ичинде табигый-тарыхый жана башкалар), Альбертина, сүрөт галереясы, гравюра кабинети, мемориалдык музейлер (Й. Гайдн, В. А. Моцарт, Л. ван Бетховен, Ф. Шуберт, И. Штраус уулунун), З. Фрейддин үй-музейи, театрлар иштейт. Эки жылда бир бий, заманбап музыка, жыл сайын опера фестивалдары, 1982-жылдан «Бельведер» эл аралык вокалисттер конкурсу жана башкалар өткөрүлөт. Дүйнөдөгү эӊ ири музыка басмасы «Universal Edition» (1901) иштейт.<br/>Ад.: ''Сененко М. С''. Вена. М., 1970.
	[[Category: 2-том]]		[[Category: 2-том]]

Temirkan, 07:20, 11 Июль (Теке) 2024 карата

2024-07-11T07:20:14Z

← Мурунку нускасы		07:20, 11 Июль (Теке) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ВЕ́НА ''' (Wien) – Австриянын борбор шаары. Өлкөнүн башкы ~~экон.~~, маданий ~~ж-а ил.~~ борбору; өзүнчө ~~адм.~~ бирдикти түзөт (федерация жери статусуна ээ). Калкы 1,9 млн (2020; шаар агломерациясында 2,1 млн). Дунай ~~д-нын~~ боюнда, Вена Токою тоо массивинин этегинде жайгашкан. Өлкөнүн башкы жолдор тоому. Шаар айланта магистралдар (~~а. и.~~ автобандар) ~~ж-а~~ те-		'''ВЕ́НА ''' (Wien) – Австриянын борбор шаары. Өлкөнүн башкы экономикалык, маданий жана илимий борбору; өзүнчө административдик бирдикти түзөт (федерация жери статусуна ээ). Калкы 1,9 млн (2020; шаар агломерациясында 2,1 млн). Дунай дарыясынын боюнда, Вена Токою тоо массивинин этегинде жайгашкан. Өлкөнүн башкы жолдор тоому. Шаар айланта магистралдар (анын ичинде автобандар) жана те- <br/>
	<br/>
	[[File:ВЕНА76.png \| thumb \| Шёнбрунн ак сарайы.]]		[[File:ВЕНА76.png \| thumb \| Шёнбрунн ак сарайы.]]
	мир жол тармактары салынган. Эл аралык транзиттик мааниге ээ магистралдар: Франкфурт-на-Майне – В. – Будапешт – Стамбул, Варшава – В. – Милан, Берлин – Прага – В. – Загреб. Ири жүк ташуучу авиаборбор. Эл аралык Вена-Швехат аэропорту, метрополитен бар. Деӊиз порту. Байыркы кельттердин тургун жайы; б. з. 1-~~к-нан~~ римдик Виндобона (же Виенна) аскер лагери. 1221-жылдан шаар. 16-~~к-да~~ императорлор резиденциясы, бирок иш жүзүндө Габсбургдар мамлекетинин, 1804-жылдан Австрия империясынын (1867–1918-ж. Австрия-Венгриянын) борбору болгон. 18-~~к-дын~~ 1-жарымында В. – европалык ~~мад-ттын~~, айрыкча музыканын өнүккөн жери. 1848–49-ж. Австриядагы ~~рев-ячыл~~ кү-		мир жол тармактары салынган. Эл аралык транзиттик мааниге ээ магистралдар: Франкфурт-на-Майне – Вена – Будапешт – Стамбул, Варшава – Вена – Милан, Берлин – Прага – Вена – Загреб. Ири жүк ташуучу авиаборбор. Эл аралык Вена-Швехат аэропорту, метрополитен бар. Деӊиз порту. Байыркы кельттердин тургун жайы; б. з. 1-кылымынан римдик Виндобона (же Виенна) аскер лагери. 1221-жылдан шаар. 16-кылымда императорлор резиденциясы, бирок иш жүзүндө Габсбургдар мамлекетинин, 1804-жылдан Австрия империясынын (1867–1918-жылдары Австрия-Венгриянын) борбору болгон. 18-кылымдын 1-жарымында Вена – европалык маданияттын, айрыкча музыканын өнүккөн жери. 1848–49-жылдары Австриядагы революциячыл кү-<br/>
	<br/>
	[[File:ВЕНА77.png \| thumb \| В. А. Моцарттын Бурггартендеги эстелиги. 1896.]]		[[File:ВЕНА77.png \| thumb \| В. А. Моцарттын Бурггартендеги эстелиги. 1896.]]
	рөштүн очогу. 1918-жылдан Австрия ~~Респ-нын~~ борбору.		рөштүн очогу. 1918-жылдан Австрия Респпубликасынын борбору. <br/>Венага өлкөнүн жалпы өнөр жай өндүрүшүнүн <sup>1</sup>/<sub>3</sub>инен ашыгы туура келет. Машина куруу (транспорт, радиоэлектроника, электр-техника, станок, прибор куруу, айыл чарба машиналары), полиграфия, химия-фармацевтика, тигүү, текстиль, тамак-аш өнөр жай ишканалары иштеп, аялдардын модалуу кийимдери, трикотаж, шляпа, кооз эмеректер, музыкалык аспаптар чыгарылат. Шаарда Австриядагы эӊ ири нефть ажыратуучу завод иштейт. Ыйык Стефан собору (шаардын символу), роман, готика стилиндеги чиркөөлөр, ратуша, парк фонтандары менен сарайлар, Бельведер, вилла сакталган. Шаардын борбордук бөлүгүндө соода үйлөрү, газометрлер курулуп, эстеликтер (император Иосиф IIге, В. А. Моцартка Бурггартенде, И. Штрауска, Ф. Шубертке) тургузулган. Венанын тарыхый борбору жана Шёнбрунн сарайы ''Бүткүл дүйнөлүк мурастын'' тизмесине кирген. ИА, 100дөн ашык илимий-изилдөө институттар, илимий коомдор, университеттер, асем искусство академиясы, 53 ири китепкана (анын ичинде парламенттин, улуттук ж. б.), музейлер (анын ичинде табигый-тарыхый ж. б.), Альбертина, сүрөт галереясы, гравюра кабинети, мемориалдык музейлер (Й. Гайдн, В. А. Моцарт, Л. ван Бетховен, Ф. Шуберт, И. Штраус уулунун), З. Фрейддин үй-музейи, театрлар иштейт. Эки жылда бир бий, заманбап музыка, жыл сайын опера фестивалдары, 1982-жылдан «Бельведер» эл аралык вокалисттер конкурсу ж. б. өткөрүлөт. Дүйнөдөгү эӊ ири музыка басмасы «Universal Edition» (1901) иштейт.<br/>Ад.: ''Сененко М. С''. Вена. М., 1970.
	<br/>~~В-га~~ өлкөнүн жалпы өнөр жай өндүрүшүнүн <sup>1</sup>/<sub>3</sub>инен ашыгы туура келет. Машина куруу (транспорт, радиоэлектроника, электр-~~тех.~~, станок, прибор куруу, ~~а. ч.~~ машиналары), ~~полигр.~~, ~~хим.~~-фармацевтика, тигүү, текстиль, тамак-аш өнөр жай ишканалары иштеп, аялдардын модалуу кийимдери, трикотаж, шляпа, кооз эмеректер, ~~муз.~~ аспаптар чыгарылат. Шаарда Австриядагы эӊ ири нефть ажыратуучу ~~з-д~~ иштейт. Ыйык Стефан собору (шаардын символу), роман, готика стилиндеги чиркөөлөр, ратуша, парк фонтандары ~~м-н~~ сарайлар, Бельведер, вилла сакталган. Шаардын ~~борб.~~ бөлүгүндө соода үйлөрү, газометрлер курулуп, эстеликтер (император Иосиф IIге, В. А. Моцартка Бурггартенде, И. Штрауска, Ф. Шубертке) тургузулган. ~~В-нын~~ тарыхый борбору ~~ж-а~~ Шёнбрунн сарайы ''Бүткүл дүйнөлүк мурастын'' тизмесине кирген. ИА, 100дөн ашык ~~ил.~~-~~из. ин-ттар~~, ~~ил.~~ коомдор, ~~ун-ттер~~, асем ~~иск-во~~ академиясы, 53 ири китепкана (~~а. и.~~ парламенттин, улуттук ж. б.), музейлер (~~а. и.~~ табигый-тарыхый ж. б.), Альбертина, сүрөт ~~гал.~~, гравюра кабинети, мемориалдык музейлер (Й. Гайдн, В. А. Моцарт, Л. ван Бетховен, Ф. Шуберт, И. Штраус уулунун), З. Фрейддин үй-музейи, театрлар иштейт. Эки жылда бир бий, заманбап музыка, жыл сайын опера фестивалдары, 1982-жылдан «Бельведер» эл аралык вокалисттер конкурсу ж. б. өткөрүлөт. Дүйнөдөгү эӊ ири музыка басмасы «Universal Edition» (1901) иштейт.
	<br/>Ад.: ''Сененко М. С''. Вена. М., 1970.
	[[Category: 2-том]]		[[Category: 2-том]]

Kadyrm: 1 версия

2024-03-25T09:39:15Z

1 версия

← Мурунку нускасы	09:39, 25 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы
(Айырма жок)

vol2_>KadyrM, 02:40, 25 Март (Жалган куран) 2024 карата

2024-03-25T02:40:40Z

← Мурунку нускасы		02:40, 25 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ВЕ́НА''' (Wien) – Австриянын борбор шаары. Өлкөнүн башкы экон., маданий ж-а ил. борбору; өзүнчө адм. бирдикти түзөт (федерация жери статусуна ээ). Калкы 1,9 млн (2020; шаар агломерациясында 2,1 млн). Дунай д-нын боюнда, Вена Токою тоо массивинин этегинде жайгашкан. Өлкөнүн башкы жолдор тоому. Шаар айланта магистралдар (а. и. автобандар) ж-а те-		'''ВЕ́НА ''' (Wien) – Австриянын борбор шаары. Өлкөнүн башкы экон., маданий ж-а ил. борбору; өзүнчө адм. бирдикти түзөт (федерация жери статусуна ээ). Калкы 1,9 млн (2020; шаар агломерациясында 2,1 млн). Дунай д-нын боюнда, Вена Токою тоо массивинин этегинде жайгашкан. Өлкөнүн башкы жолдор тоому. Шаар айланта магистралдар (а. и. автобандар) ж-а те-
			<br/>
	Шёнбрунн ак сарайы.		[[File:ВЕНА76.png \| thumb \| Шёнбрунн ак сарайы.]]
	мир жол тармактары салынган. Эл аралык транзиттик мааниге ээ магистралдар: Франкфурт-на-Майне – В. – Будапешт – Стамбул, Варшава – В. – Милан, Берлин – Прага – В. – Загреб. Ири жүк ташуучу авиаборбор. Эл аралык Вена-Швехат аэропорту, метрополитен бар. Деӊиз порту. Байыркы кельттердин тургун жайы; б. з. 1-к-нан римдик Виндобона (же Виенна) аскер лагери. 1221-жылдан шаар. 16-к-да императорлор резиденциясы, бирок иш жүзүндө Габсбургдар мамлекетинин, 1804-жылдан Австрия империясынын (1867–1918-ж. Австрия-Венгриянын) борбору болгон. 18-к-дын 1-жарымында В. – европалык мад-ттын, айрыкча музыканын өнүккөн жери. 1848–49-ж. Австриядагы рев-ячыл кү-		мир жол тармактары салынган. Эл аралык транзиттик мааниге ээ магистралдар: Франкфурт-на-Майне – В. – Будапешт – Стамбул, Варшава – В. – Милан, Берлин – Прага – В. – Загреб. Ири жүк ташуучу авиаборбор. Эл аралык Вена-Швехат аэропорту, метрополитен бар. Деӊиз порту. Байыркы кельттердин тургун жайы; б. з. 1-к-нан римдик Виндобона (же Виенна) аскер лагери. 1221-жылдан шаар. 16-к-да императорлор резиденциясы, бирок иш жүзүндө Габсбургдар мамлекетинин, 1804-жылдан Австрия империясынын (1867–1918-ж. Австрия-Венгриянын) борбору болгон. 18-к-дын 1-жарымында В. – европалык мад-ттын, айрыкча музыканын өнүккөн жери. 1848–49-ж. Австриядагы рев-ячыл кү-
			<br/>
	В. А. Моцарттын Бурггартендеги эстелиги. 1896.		[[File:ВЕНА77.png \| thumb \| В. А. Моцарттын Бурггартендеги эстелиги. 1896.]]
	рөштүн очогу. 1918-жылдан Австрия Респ-нын борбору.		рөштүн очогу. 1918-жылдан Австрия Респ-нын борбору.
	В-га өлкөнүн жалпы өнөр жай өндүрүшүнүн <sup>1</sup>/<sub>3</sub>инен ашыгы туура келет. Машина куруу (транспорт, радиоэлектроника, электр-тех., станок, прибор куруу, а. ч. машиналары), полигр., хим.-фармацевтика, тигүү, текстиль, тамак-аш өнөр жай ишканалары иштеп, аялдардын модалуу кийимдери, трикотаж, шляпа, кооз эмеректер, муз. аспаптар чыгарылат. Шаарда Австриядагы эӊ ири нефть ажыратуучу з-д иштейт. Ыйык Стефан собору (шаардын символу), роман, готика стилиндеги чиркөөлөр, ратуша, парк фонтандары м-н сарайлар, Бельведер, вилла сакталган. Шаардын борб. бөлүгүндө соода үйлөрү, газометрлер курулуп, эстеликтер (император Иосиф IIге, В. А. Моцартка Бурггартенде, И. Штрауска, Ф. Шубертке) тургузулган. В-нын тарыхый борбору ж-а Шёнбрунн сарайы ''Бүткүл дүйнөлүк мурастын'' тизмесине кирген. ИА, 100дөн ашык ил.-из. ин-ттар, ил. коомдор, ун-ттер, асем иск-во академиясы, 53 ири китепкана (а. и. парламенттин, улуттук ж. б.), музейлер (а. и. табигый-тарыхый ж. б.), Альбертина, сүрөт гал., гравюра кабинети, мемориалдык музейлер (Й. Гайдн, В. А. Моцарт, Л. ван Бетховен, Ф. Шуберт, И. Штраус уулунун), З. Фрейддин үй-музейи, театрлар иштейт. Эки жылда бир бий, заманбап музыка, жыл сайын опера фестивалдары, 1982-жылдан «Бельведер» эл аралык вокалисттер конкурсу ж. б. өткөрүлөт. Дүйнөдөгү эӊ ири музыка басмасы «Universal Edition» (1901) иштейт.		<br/>В-га өлкөнүн жалпы өнөр жай өндүрүшүнүн <sup>1</sup>/<sub>3</sub>инен ашыгы туура келет. Машина куруу (транспорт, радиоэлектроника, электр-тех., станок, прибор куруу, а. ч. машиналары), полигр., хим.-фармацевтика, тигүү, текстиль, тамак-аш өнөр жай ишканалары иштеп, аялдардын модалуу кийимдери, трикотаж, шляпа, кооз эмеректер, муз. аспаптар чыгарылат. Шаарда Австриядагы эӊ ири нефть ажыратуучу з-д иштейт. Ыйык Стефан собору (шаардын символу), роман, готика стилиндеги чиркөөлөр, ратуша, парк фонтандары м-н сарайлар, Бельведер, вилла сакталган. Шаардын борб. бөлүгүндө соода үйлөрү, газометрлер курулуп, эстеликтер (император Иосиф IIге, В. А. Моцартка Бурггартенде, И. Штрауска, Ф. Шубертке) тургузулган. В-нын тарыхый борбору ж-а Шёнбрунн сарайы ''Бүткүл дүйнөлүк мурастын'' тизмесине кирген. ИА, 100дөн ашык ил.-из. ин-ттар, ил. коомдор, ун-ттер, асем иск-во академиясы, 53 ири китепкана (а. и. парламенттин, улуттук ж. б.), музейлер (а. и. табигый-тарыхый ж. б.), Альбертина, сүрөт гал., гравюра кабинети, мемориалдык музейлер (Й. Гайдн, В. А. Моцарт, Л. ван Бетховен, Ф. Шуберт, И. Штраус уулунун), З. Фрейддин үй-музейи, театрлар иштейт. Эки жылда бир бий, заманбап музыка, жыл сайын опера фестивалдары, 1982-жылдан «Бельведер» эл аралык вокалисттер конкурсу ж. б. өткөрүлөт. Дүйнөдөгү эӊ ири музыка басмасы «Universal Edition» (1901) иштейт.
	Ад.: ''Сененко М. С''. Вена. М., 1970.		<br/>Ад.: ''Сененко М. С''. Вена. М., 1970.
	[[Category: 2-том]]		[[Category: 2-том]]

Kadyrm: 1 версия

2024-01-18T11:59:19Z

1 версия

← Мурунку нускасы	11:59, 18 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы
(Айырма жок)

2-tom>KadyrM, 03:32, 18 Январь (Үчтүн айы) 2024 карата

2024-01-18T03:32:27Z

← Мурунку нускасы		03:32, 18 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''В́~~ЕНА~~''' (Wien) – Австриянын борбор шаары. Өлкөнүн башкы экон., маданий ж-а ил. борбору; өзүнчө адм. бирдикти түзөт (федерация жери статусуна ээ). Калкы 1,9 млн (2020; шаар агломерациясында 2,1 млн). Дунай д-нын боюнда, Вена Токою тоо массивинин этегинде жайгашкан. Өлкөнүн башкы жолдор тоому. Шаар айланта магистралдар (а. и. автобандар) ж-а те-		'''ВЕ́НА''' (Wien) – Австриянын борбор шаары. Өлкөнүн башкы экон., маданий ж-а ил. борбору; өзүнчө адм. бирдикти түзөт (федерация жери статусуна ээ). Калкы 1,9 млн (2020; шаар агломерациясында 2,1 млн). Дунай д-нын боюнда, Вена Токою тоо массивинин этегинде жайгашкан. Өлкөнүн башкы жолдор тоому. Шаар айланта магистралдар (а. и. автобандар) ж-а те-

	Шёнбрунн ак сарайы.		Шёнбрунн ак сарайы.

Kadyrm: 1 версия

2024-01-17T11:42:06Z

1 версия

← Мурунку нускасы	11:42, 17 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы
(Айырма жок)

2-tom>KadyrM, 10:29, 17 Январь (Үчтүн айы) 2024 карата

2024-01-17T10:29:14Z

Жаңы барак

'''В́ЕНА''' (Wien) – Австриянын борбор шаары. Өлкөнүн башкы экон., маданий ж-а ил. борбору; өзүнчө адм. бирдикти түзөт (федерация жери статусуна ээ). Калкы 1,9 млн (2020; шаар агломерациясында 2,1 млн). Дунай д-нын боюнда, Вена Токою тоо массивинин этегинде жайгашкан. Өлкөнүн башкы жолдор тоому. Шаар айланта магистралдар (а. и. автобандар) ж-а те-

Шёнбрунн ак сарайы.
мир жол тармактары салынган. Эл аралык транзиттик мааниге ээ магистралдар: Франкфурт-на-Майне – В. – Будапешт – Стамбул, Варшава – В. – Милан, Берлин – Прага – В. – Загреб. Ири жүк ташуучу авиаборбор. Эл аралык Вена-Швехат аэропорту, метрополитен бар. Деӊиз порту. Байыркы кельттердин тургун жайы; б. з. 1-к-нан римдик Виндобона (же Виенна) аскер лагери. 1221-жылдан шаар. 16-к-да императорлор резиденциясы, бирок иш жүзүндө Габсбургдар мамлекетинин, 1804-жылдан Австрия империясынын (1867–1918-ж. Австрия-Венгриянын) борбору болгон. 18-к-дын 1-жарымында В. – европалык мад-ттын, айрыкча музыканын өнүккөн жери. 1848–49-ж. Австриядагы рев-ячыл кү-

В. А. Моцарттын Бурггартендеги эстелиги. 1896.
рөштүн очогу. 1918-жылдан Австрия Респ-нын борбору.
В-га өлкөнүн жалпы өнөр жай өндүрүшүнүн <sup>1</sup>/<sub>3</sub>инен ашыгы туура келет. Машина куруу (транспорт, радиоэлектроника, электр-тех., станок, прибор куруу, а. ч. машиналары), полигр., хим.-фармацевтика, тигүү, текстиль, тамак-аш өнөр жай ишканалары иштеп, аялдардын модалуу кийимдери, трикотаж, шляпа, кооз эмеректер, муз. аспаптар чыгарылат. Шаарда Австриядагы эӊ ири нефть ажыратуучу з-д иштейт. Ыйык Стефан собору (шаардын символу), роман, готика стилиндеги чиркөөлөр, ратуша, парк фонтандары м-н сарайлар, Бельведер, вилла сакталган. Шаардын борб. бөлүгүндө соода үйлөрү, газометрлер курулуп, эстеликтер (император Иосиф IIге, В. А. Моцартка Бурггартенде, И. Штрауска, Ф. Шубертке) тургузулган. В-нын тарыхый борбору ж-а Шёнбрунн сарайы ''Бүткүл дүйнөлүк мурастын'' тизмесине кирген. ИА, 100дөн ашык ил.-из. ин-ттар, ил. коомдор, ун-ттер, асем иск-во академиясы, 53 ири китепкана (а. и. парламенттин, улуттук ж. б.), музейлер (а. и. табигый-тарыхый ж. б.), Альбертина, сүрөт гал., гравюра кабинети, мемориалдык музейлер (Й. Гайдн, В. А. Моцарт, Л. ван Бетховен, Ф. Шуберт, И. Штраус уулунун), З. Фрейддин үй-музейи, театрлар иштейт. Эки жылда бир бий, заманбап музыка, жыл сайын опера фестивалдары, 1982-жылдан «Бельведер» эл аралык вокалисттер конкурсу ж. б. өткөрүлөт. Дүйнөдөгү эӊ ири музыка басмасы «Universal Edition» (1901) иштейт.
Ад.: ''Сененко М. С''. Вена. М., 1970.
[[Category: 2-том]]