ВАКУУММЕТР - Түзөтүүлөр тарыхы

Dilde, 11:08, 18 Июнь (Кулжа) 2024 карата

2024-06-18T11:08:22Z

← Мурунку нускасы		11:08, 18 Июнь (Кулжа) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''~~ВАКУУММЕ~~́ТР ''' ''(вакуум'' ж-а ''...метр) –'' сейректелген газ басымын (10<sup>5</sup>–10<sup>–12</sup> ''Па'') өлчөөчү прибор. Бардык тармактагы төмөнкү басымды өлчөөчү универсалдуу ~~Вакуумметр~~ болбойт. Вакуумметр түзүлүшү жана иштөө принциби боюнча суюктуктуу, механикалык, жылуулук, электрондук иондоштургуч, магниттүү – электр разряддуу, илээшкектүү, радиометрдик болуп бөлүнөт. С у ю к т у к т у у (гидростатикалык) ~~Вакуумметрде~~ суюктугу (сымап же буу серпилгичтиги төмөн май) бар түтүк (столб) басым өзгөрткүч болуп эсептелип, газ басымын жана белгилүү басымды теӊдейт. Мындай ~~Вакуумметрдин~~ кемчилдиги – суюктук буусу вакуум системасына кирип кетет, ошондой эле басым өлчөө диапазону аз. Механикалык ~~Вакуумметрде~~ газ басымын сезгич (серпилгич) элемент (сильфон, мембрана ж. б.) сезет же кабыл алат. Механикалык ~~Вакуумметрдин~~ сезгичтигин жогорулатуу үчүн серпилгич элемент экинчи өзгөрткүч (көлөмдүк, индукциялык ж. б.) менен туташтырылат. Ж ы л у у л у к ~~Вакуумметринде~~ басым астында сейректелген газдардын жылуулук өткөргүчтүгү пайдаланылат. Электр тогу менен ысытылган өткөргүч басым өзгөрткүчүнүн сезгич элементи болуп кызмат кылат. Э л е к т р о н д у к и о н д о ш т у р г у ч ~~Вакуумметрде~~ ысытылган катоддон чыккан электрондор анодду көздөй тез жылат жана газ молекулаларын иондоштурат; пайда болгон иондор коллектор чынжырында басымга пропорциялуу ток пайда кылат. М а г н и т т ү ү э л е к т р р а з р я д д у у ~~Вакуумметрде~~ басым – электр жана магнит талаалары чогуу таасир эткен учурда өтө сейректелген газда пайда болуучу электр разрядынын тогу боюнча аныкталат. И л э э ш к е к т ү ү ~~Вакуумметрде~~ сейректелген газдын басымдын таасиринен болгон ички сүрүлүүгө көз карандылыгы пайдаланылат. Басым ченелүүчү газдуу идиштеги эркин кыймылдагы нерсенин (вибратор) токтоо мөөнөтү же декремент басым ченеми болуп эсептелет. Р а д и о м е т р д и к ~~Вакуумметр~~ сейректелген газдуу ар кандай температуралуу чөйрөгө салынган эки пластинанын түртүлүшүнө – радиометрдик натыйжага негизделген. Пластиналардын түртүлүшү газ басымына пропорциялуу болот. Негизинен ~~Вакуумметр~~ басымды башка физикалык чоӊдукка (сигналга) өзгөрткүчтөн (датчиктен) жана бул сигналды өлчөп, жыйынтыгын шкала түрүндөгү эсептегич түзүлүшкө берүүчү өлчөөчү блоктон турат.		'''ВАКУУММЕТР́ТР ''' ''(вакуум'' ж-а ''...метр) –'' сейректелген газ басымын (10<sup>5</sup>–10<sup>–12</sup> ''Па'') өлчөөчү прибор. Бардык тармактагы төмөнкү басымды өлчөөчү универсалдуу вакуумметр болбойт. Вакуумметр түзүлүшү жана иштөө принциби боюнча суюктуктуу, механикалык, жылуулук, электрондук иондоштургуч, магниттүү – электр разряддуу, илээшкектүү, радиометрдик болуп бөлүнөт. С у ю к т у к т у у (гидростатикалык) вакуумметрде суюктугу (сымап же буу серпилгичтиги төмөн май) бар түтүк (столб) басым өзгөрткүч болуп эсептелип, газ басымын жана белгилүү басымды теӊдейт. Мындай вакуумметрдин кемчилдиги – суюктук буусу вакуум системасына кирип кетет, ошондой эле басым өлчөө диапазону аз. Механикалык вакуумметрде газ басымын сезгич (серпилгич) элемент (сильфон, мембрана ж. б.) сезет же кабыл алат. Механикалык вакуумметрдин сезгичтигин жогорулатуу үчүн серпилгич элемент экинчи өзгөрткүч (көлөмдүк, индукциялык ж. б.) менен туташтырылат. Ж ы л у у л у к ввакуумметринде басым астында сейректелген газдардын жылуулук өткөргүчтүгү пайдаланылат. Электр тогу менен ысытылган өткөргүч басым өзгөрткүчүнүн сезгич элементи болуп кызмат кылат. Э л е к т р о н д у к и о н д о ш т у р г у ч вакуумметрде ысытылган катоддон чыккан электрондор анодду көздөй тез жылат жана газ молекулаларын иондоштурат; пайда болгон иондор коллектор чынжырында басымга пропорциялуу ток пайда кылат. М а г н и т т ү ү э л е к т р р а з р я д д у у вакуумметрде басым – электр жана магнит талаалары чогуу таасир эткен учурда өтө сейректелген газда пайда болуучу электр разрядынын тогу боюнча аныкталат. И л э э ш к е к т ү ү вакуумметрде сейректелген газдын басымдын таасиринен болгон ички сүрүлүүгө көз карандылыгы пайдаланылат. Басым ченелүүчү газдуу идиштеги эркин кыймылдагы нерсенин (вибратор) токтоо мөөнөтү же декремент басым ченеми болуп эсептелет. Р а д и о м е т р д и к вакуумметр сейректелген газдуу ар кандай температуралуу чөйрөгө салынган эки пластинанын түртүлүшүнө – радиометрдик натыйжага негизделген. Пластиналардын түртүлүшү газ басымына пропорциялуу болот. Негизинен вакуумметр басымды башка физикалык чоӊдукка (сигналга) өзгөрткүчтөн (датчиктен) жана бул сигналды өлчөп, жыйынтыгын шкала түрүндөгү эсептегич түзүлүшкө берүүчү өлчөөчү блоктон турат.
	[[Category: 2-том]]		[[Category: 2-том]]

Temirkan, 08:05, 22 Май (Бугу) 2024 карата

2024-05-22T08:05:02Z

← Мурунку нускасы		08:05, 22 Май (Бугу) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ВАКУУММЕ́ТР ''' ''(вакуум'' ж-а ''...метр) –'' сейректелген газ басымын (10<sup>5</sup>–10<sup>–12</sup> ''Па'') өлчөөчү прибор. Бардык тармактагы төмөнкү басымды өлчөөчү универсалдуу В. болбойт. В. түзүлүшү ~~ж-а~~ иштөө принциби ~~б-ча~~ суюктуктуу, ~~мех.~~, жылуулук, электрондук иондоштургуч, магниттүү – электр разряддуу, илээшкектүү, радиометрдик болуп бөлүнөт.		'''ВАКУУММЕ́ТР ''' ''(вакуум'' ж-а ''...метр) –'' сейректелген газ басымын (10<sup>5</sup>–10<sup>–12</sup> ''Па'') өлчөөчү прибор. Бардык тармактагы төмөнкү басымды өлчөөчү универсалдуу Вакуумметр болбойт. Вакуумметр түзүлүшү жана иштөө принциби боюнча суюктуктуу, механикалык, жылуулук, электрондук иондоштургуч, магниттүү – электр разряддуу, илээшкектүү, радиометрдик болуп бөлүнөт. С у ю к т у к т у у (гидростатикалык) Вакуумметрде суюктугу (сымап же буу серпилгичтиги төмөн май) бар түтүк (столб) басым өзгөрткүч болуп эсептелип, газ басымын жана белгилүү басымды теӊдейт. Мындай Вакуумметрдин кемчилдиги – суюктук буусу вакуум системасына кирип кетет, ошондой эле басым өлчөө диапазону аз. Механикалык Вакуумметрде газ басымын сезгич (серпилгич) элемент (сильфон, мембрана ж. б.) сезет же кабыл алат. Механикалык Вакуумметрдин сезгичтигин жогорулатуу үчүн серпилгич элемент экинчи өзгөрткүч (көлөмдүк, индукциялык ж. б.) менен туташтырылат. Ж ы л у у л у к Вакуумметринде басым астында сейректелген газдардын жылуулук өткөргүчтүгү пайдаланылат. Электр тогу менен ысытылган өткөргүч басым өзгөрткүчүнүн сезгич элементи болуп кызмат кылат. Э л е к т р о н д у к и о н д о ш т у р г у ч Вакуумметрде ысытылган катоддон чыккан электрондор анодду көздөй тез жылат жана газ молекулаларын иондоштурат; пайда болгон иондор коллектор чынжырында басымга пропорциялуу ток пайда кылат. М а г н и т т ү ү э л е к т р р а з р я д д у у Вакуумметрде басым – электр жана магнит талаалары чогуу таасир эткен учурда өтө сейректелген газда пайда болуучу электр разрядынын тогу боюнча аныкталат. И л э э ш к е к т ү ү Вакуумметрде сейректелген газдын басымдын таасиринен болгон ички сүрүлүүгө көз карандылыгы пайдаланылат. Басым ченелүүчү газдуу идиштеги эркин кыймылдагы нерсенин (вибратор) токтоо мөөнөтү же декремент басым ченеми болуп эсептелет. Р а д и о м е т р д и к Вакуумметр сейректелген газдуу ар кандай температуралуу чөйрөгө салынган эки пластинанын түртүлүшүнө – радиометрдик натыйжага негизделген. Пластиналардын түртүлүшү газ басымына пропорциялуу болот. Негизинен Вакуумметр басымды башка физикалык чоӊдукка (сигналга) өзгөрткүчтөн (датчиктен) жана бул сигналды өлчөп, жыйынтыгын шкала түрүндөгү эсептегич түзүлүшкө берүүчү өлчөөчү блоктон турат.
	~~<br/>~~С у ю к т у к т у у (гидростатикалык) ~~В-де~~ суюктугу (сымап же буу серпилгичтиги төмөн май) бар түтүк (столб) басым өзгөрткүч болуп эсептелип, газ басымын ~~ж-а~~ белгилүү басымды теӊдейт. Мындай ~~В-дин~~ кемчилдиги – суюктук буусу вакуум системасына кирип кетет, о. эле басым өлчөө диапазону аз. ~~М е х. В-де~~ газ басымын сезгич (серпилгич) элемент (сильфон, мембрана ж. б.) сезет же кабыл алат. ~~Мех. В-дин~~ сезгичтигин жогорулатуу үчүн серпилгич элемент экинчи өзгөрткүч (көлөмдүк, индукциялык ж. б.) ~~м-н~~ туташтырылат. Ж ы л у у л у к ~~В-инде~~ басым астында сейректелген газдардын жылуулук өткөргүчтүгү пайдаланылат. Электр тогу ~~м-н~~ ысытылган өткөргүч басым өзгөрткүчүнүн сезгич элементи болуп кызмат кылат. Э л е к т р о н д у к и о н д о ш т у р г у ч ~~В-де~~ ысытылган катоддон чыккан электрондор анодду көздөй тез жылат ~~ж-а~~ газ молекулаларын иондоштурат; пайда болгон иондор коллектор чынжырында басымга пропорциялуу ток пайда кылат. М а г н и т т ү ү э л е к т р р а з р я д д у у ~~В-де~~ басым – электр ~~ж-а~~ магнит талаалары чогуу таасир эткен учурда өтө сейректелген газда пайда болуучу электр разрядынын тогу ~~б-ча~~ аныкталат. И л э э ш к е к т ү ү ~~В-де~~ сейректелген газдын басымдын таасиринен болгон ички сүрүлүүгө көз карандылыгы пайдаланылат. Басым ченелүүчү газдуу идиштеги эркин кыймылдагы нерсенин (вибратор) токтоо мөөнөтү же декремент басым ченеми болуп эсептелет. Р а д и о м е т р д и к В. сейректелген газдуу ар кандай ~~темп-ралуу~~ чөйрөгө салынган эки пластинанын түртүлүшүнө – радиометрдик натыйжага негизделген. Пластиналардын түртүлүшү газ басымына пропорциялуу болот. Негизинен В. басымды башка ~~физ.~~ чоӊдукка (сигналга) өзгөрткүчтөн (датчиктен) ~~ж-а~~ бул сигналды өлчөп, жыйынтыгын шкала түрүндөгү эсептегич түзүлүшкө берүүчү өлчөөчү блоктон турат.
	[[Category: 2-том]]		[[Category: 2-том]]

Kadyrm: 1 версия

2024-03-25T09:38:57Z

1 версия

← Мурунку нускасы	09:38, 25 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы
(Айырма жок)

vol2_>KadyrM, 02:40, 25 Март (Жалган куран) 2024 карата

2024-03-25T02:40:40Z

← Мурунку нускасы		02:40, 25 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''ВАКУУММЕ́ТР''' ''(вакуум'' ж-а ''...метр) –'' сейректелген газ басымын (10<sup>5</sup>–10<sup>–12</sup> ''Па'') өлчөөчү прибор. Бардык тармактагы төмөнкү басымды өлчөөчү универсалдуу В. болбойт. В. түзүлүшү ж-а иштөө принциби б-ча суюктуктуу, мех., жылуулук, электрондук иондоштургуч, магниттүү – электр разряддуу, илээшкектүү, радиометрдик болуп бөлүнөт.		'''ВАКУУММЕ́ТР ''' ''(вакуум'' ж-а ''...метр) –'' сейректелген газ басымын (10<sup>5</sup>–10<sup>–12</sup> ''Па'') өлчөөчү прибор. Бардык тармактагы төмөнкү басымды өлчөөчү универсалдуу В. болбойт. В. түзүлүшү ж-а иштөө принциби б-ча суюктуктуу, мех., жылуулук, электрондук иондоштургуч, магниттүү – электр разряддуу, илээшкектүү, радиометрдик болуп бөлүнөт.
	С у ю к т у к т у у (гидростатикалык) В-де суюктугу (сымап же буу серпилгичтиги төмөн май) бар түтүк (столб) басым өзгөрткүч болуп эсептелип, газ басымын ж-а белгилүү басымды теӊдейт. Мындай В-дин кемчилдиги – суюктук буусу вакуум системасына кирип кетет, о. эле басым өлчөө диапазону аз. М е х. В-де газ басымын сезгич (серпилгич) элемент (сильфон, мембрана ж. б.) сезет же кабыл алат. Мех. В-дин сезгичтигин жогорулатуу үчүн серпилгич элемент экинчи өзгөрткүч (көлөмдүк, индукциялык ж. б.) м-н туташтырылат. Ж ы л у у л у к В-инде басым астында сейректелген газдардын жылуулук өткөргүчтүгү пайдаланылат. Электр тогу м-н ысытылган өткөргүч басым өзгөрткүчүнүн сезгич элементи болуп кызмат кылат. Э л е к т р о н д у к и о н д о ш т у р г у ч В-де ысытылган катоддон чыккан электрондор анодду көздөй тез жылат ж-а газ молекулаларын иондоштурат; пайда болгон иондор коллектор чынжырында басымга пропорциялуу ток пайда кылат. М а г н и т т ү ү э л е к т р р а з р я д д у у В-де басым – электр ж-а магнит талаалары чогуу таасир эткен учурда өтө сейректелген газда пайда болуучу электр разрядынын тогу б-ча аныкталат. И л э э ш к е к т ү ү В-де сейректелген газдын басымдын таасиринен болгон ички сүрүлүүгө көз карандылыгы пайдаланылат. Басым ченелүүчү газдуу идиштеги эркин кыймылдагы нерсенин (вибратор) токтоо мөөнөтү же декремент басым ченеми болуп эсептелет. Р а д и о м е т р д и к В. сейректелген газдуу ар кандай темп-ралуу чөйрөгө салынган эки пластинанын түртүлүшүнө – радиометрдик натыйжага негизделген. Пластиналардын түртүлүшү газ басымына пропорциялуу болот. Негизинен В. басымды башка физ. чоӊдукка (сигналга) өзгөрткүчтөн (датчиктен) ж-а бул сигналды өлчөп, жыйынтыгын шкала түрүндөгү эсептегич түзүлүшкө берүүчү өлчөөчү блоктон турат.		<br/>С у ю к т у к т у у (гидростатикалык) В-де суюктугу (сымап же буу серпилгичтиги төмөн май) бар түтүк (столб) басым өзгөрткүч болуп эсептелип, газ басымын ж-а белгилүү басымды теӊдейт. Мындай В-дин кемчилдиги – суюктук буусу вакуум системасына кирип кетет, о. эле басым өлчөө диапазону аз. М е х. В-де газ басымын сезгич (серпилгич) элемент (сильфон, мембрана ж. б.) сезет же кабыл алат. Мех. В-дин сезгичтигин жогорулатуу үчүн серпилгич элемент экинчи өзгөрткүч (көлөмдүк, индукциялык ж. б.) м-н туташтырылат. Ж ы л у у л у к В-инде басым астында сейректелген газдардын жылуулук өткөргүчтүгү пайдаланылат. Электр тогу м-н ысытылган өткөргүч басым өзгөрткүчүнүн сезгич элементи болуп кызмат кылат. Э л е к т р о н д у к и о н д о ш т у р г у ч В-де ысытылган катоддон чыккан электрондор анодду көздөй тез жылат ж-а газ молекулаларын иондоштурат; пайда болгон иондор коллектор чынжырында басымга пропорциялуу ток пайда кылат. М а г н и т т ү ү э л е к т р р а з р я д д у у В-де басым – электр ж-а магнит талаалары чогуу таасир эткен учурда өтө сейректелген газда пайда болуучу электр разрядынын тогу б-ча аныкталат. И л э э ш к е к т ү ү В-де сейректелген газдын басымдын таасиринен болгон ички сүрүлүүгө көз карандылыгы пайдаланылат. Басым ченелүүчү газдуу идиштеги эркин кыймылдагы нерсенин (вибратор) токтоо мөөнөтү же декремент басым ченеми болуп эсептелет. Р а д и о м е т р д и к В. сейректелген газдуу ар кандай темп-ралуу чөйрөгө салынган эки пластинанын түртүлүшүнө – радиометрдик натыйжага негизделген. Пластиналардын түртүлүшү газ басымына пропорциялуу болот. Негизинен В. басымды башка физ. чоӊдукка (сигналга) өзгөрткүчтөн (датчиктен) ж-а бул сигналды өлчөп, жыйынтыгын шкала түрүндөгү эсептегич түзүлүшкө берүүчү өлчөөчү блоктон турат.
	[[Category: 2-том]]		[[Category: 2-том]]

Kadyrm: 1 версия

2024-01-18T11:58:50Z

1 версия

← Мурунку нускасы	11:58, 18 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы
(Айырма жок)

2-tom>KadyrM, 03:32, 18 Январь (Үчтүн айы) 2024 карата

2024-01-18T03:32:27Z

← Мурунку нускасы		03:32, 18 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''~~ВАКУУММ~~́~~ЕТР~~''' ''(вакуум'' ж-а ''...метр) –'' сейректелген газ басымын (10<sup>5</sup>–10<sup>–12</sup> ''Па'') өлчөөчү прибор. Бардык тармактагы төмөнкү басымды өлчөөчү универсалдуу В. болбойт. В. түзүлүшү ж-а иштөө принциби б-ча суюктуктуу, мех., жылуулук, электрондук иондоштургуч, магниттүү – электр разряддуу, илээшкектүү, радиометрдик болуп бөлүнөт.		'''ВАКУУММЕ́ТР''' ''(вакуум'' ж-а ''...метр) –'' сейректелген газ басымын (10<sup>5</sup>–10<sup>–12</sup> ''Па'') өлчөөчү прибор. Бардык тармактагы төмөнкү басымды өлчөөчү универсалдуу В. болбойт. В. түзүлүшү ж-а иштөө принциби б-ча суюктуктуу, мех., жылуулук, электрондук иондоштургуч, магниттүү – электр разряддуу, илээшкектүү, радиометрдик болуп бөлүнөт.
	С у ю к т у к т у у (гидростатикалык) В-де суюктугу (сымап же буу серпилгичтиги төмөн май) бар түтүк (столб) басым өзгөрткүч болуп эсептелип, газ басымын ж-а белгилүү басымды теӊдейт. Мындай В-дин кемчилдиги – суюктук буусу вакуум системасына кирип кетет, о. эле басым өлчөө диапазону аз. М е х. В-де газ басымын сезгич (серпилгич) элемент (сильфон, мембрана ж. б.) сезет же кабыл алат. Мех. В-дин сезгичтигин жогорулатуу үчүн серпилгич элемент экинчи өзгөрткүч (көлөмдүк, индукциялык ж. б.) м-н туташтырылат. Ж ы л у у л у к В-инде басым астында сейректелген газдардын жылуулук өткөргүчтүгү пайдаланылат. Электр тогу м-н ысытылган өткөргүч басым өзгөрткүчүнүн сезгич элементи болуп кызмат кылат. Э л е к т р о н д у к и о н д о ш т у р г у ч В-де ысытылган катоддон чыккан электрондор анодду көздөй тез жылат ж-а газ молекулаларын иондоштурат; пайда болгон иондор коллектор чынжырында басымга пропорциялуу ток пайда кылат. М а г н и т т ү ү э л е к т р р а з р я д д у у В-де басым – электр ж-а магнит талаалары чогуу таасир эткен учурда өтө сейректелген газда пайда болуучу электр разрядынын тогу б-ча аныкталат. И л э э ш к е к т ү ү В-де сейректелген газдын басымдын таасиринен болгон ички сүрүлүүгө көз карандылыгы пайдаланылат. Басым ченелүүчү газдуу идиштеги эркин кыймылдагы нерсенин (вибратор) токтоо мөөнөтү же декремент басым ченеми болуп эсептелет. Р а д и о м е т р д и к В. сейректелген газдуу ар кандай темп-ралуу чөйрөгө салынган эки пластинанын түртүлүшүнө – радиометрдик натыйжага негизделген. Пластиналардын түртүлүшү газ басымына пропорциялуу болот. Негизинен В. басымды башка физ. чоӊдукка (сигналга) өзгөрткүчтөн (датчиктен) ж-а бул сигналды өлчөп, жыйынтыгын шкала түрүндөгү эсептегич түзүлүшкө берүүчү өлчөөчү блоктон турат.		С у ю к т у к т у у (гидростатикалык) В-де суюктугу (сымап же буу серпилгичтиги төмөн май) бар түтүк (столб) басым өзгөрткүч болуп эсептелип, газ басымын ж-а белгилүү басымды теӊдейт. Мындай В-дин кемчилдиги – суюктук буусу вакуум системасына кирип кетет, о. эле басым өлчөө диапазону аз. М е х. В-де газ басымын сезгич (серпилгич) элемент (сильфон, мембрана ж. б.) сезет же кабыл алат. Мех. В-дин сезгичтигин жогорулатуу үчүн серпилгич элемент экинчи өзгөрткүч (көлөмдүк, индукциялык ж. б.) м-н туташтырылат. Ж ы л у у л у к В-инде басым астында сейректелген газдардын жылуулук өткөргүчтүгү пайдаланылат. Электр тогу м-н ысытылган өткөргүч басым өзгөрткүчүнүн сезгич элементи болуп кызмат кылат. Э л е к т р о н д у к и о н д о ш т у р г у ч В-де ысытылган катоддон чыккан электрондор анодду көздөй тез жылат ж-а газ молекулаларын иондоштурат; пайда болгон иондор коллектор чынжырында басымга пропорциялуу ток пайда кылат. М а г н и т т ү ү э л е к т р р а з р я д д у у В-де басым – электр ж-а магнит талаалары чогуу таасир эткен учурда өтө сейректелген газда пайда болуучу электр разрядынын тогу б-ча аныкталат. И л э э ш к е к т ү ү В-де сейректелген газдын басымдын таасиринен болгон ички сүрүлүүгө көз карандылыгы пайдаланылат. Басым ченелүүчү газдуу идиштеги эркин кыймылдагы нерсенин (вибратор) токтоо мөөнөтү же декремент басым ченеми болуп эсептелет. Р а д и о м е т р д и к В. сейректелген газдуу ар кандай темп-ралуу чөйрөгө салынган эки пластинанын түртүлүшүнө – радиометрдик натыйжага негизделген. Пластиналардын түртүлүшү газ басымына пропорциялуу болот. Негизинен В. басымды башка физ. чоӊдукка (сигналга) өзгөрткүчтөн (датчиктен) ж-а бул сигналды өлчөп, жыйынтыгын шкала түрүндөгү эсептегич түзүлүшкө берүүчү өлчөөчү блоктон турат.
	[[Category: 2-том]]		[[Category: 2-том]]

Kadyrm: 1 версия

2024-01-17T11:41:47Z

1 версия

← Мурунку нускасы	11:41, 17 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы
(Айырма жок)

2-tom>KadyrM, 10:29, 17 Январь (Үчтүн айы) 2024 карата

2024-01-17T10:29:14Z

Жаңы барак

'''ВАКУУММ́ЕТР''' ''(вакуум'' ж-а ''...метр) –'' сейректелген газ басымын (10<sup>5</sup>–10<sup>–12</sup> ''Па'') өлчөөчү прибор. Бардык тармактагы төмөнкү басымды өлчөөчү универсалдуу В. болбойт. В. түзүлүшү ж-а иштөө принциби б-ча суюктуктуу, мех., жылуулук, электрондук иондоштургуч, магниттүү – электр разряддуу, илээшкектүү, радиометрдик болуп бөлүнөт.
С у ю к т у к т у у (гидростатикалык) В-де суюктугу (сымап же буу серпилгичтиги төмөн май) бар түтүк (столб) басым өзгөрткүч болуп эсептелип, газ басымын ж-а белгилүү басымды теӊдейт. Мындай В-дин кемчилдиги – суюктук буусу вакуум системасына кирип кетет, о. эле басым өлчөө диапазону аз. М е х. В-де газ басымын сезгич (серпилгич) элемент (сильфон, мембрана ж. б.) сезет же кабыл алат. Мех. В-дин сезгичтигин жогорулатуу үчүн серпилгич элемент экинчи өзгөрткүч (көлөмдүк, индукциялык ж. б.) м-н туташтырылат. Ж ы л у у л у к В-инде басым астында сейректелген газдардын жылуулук өткөргүчтүгү пайдаланылат. Электр тогу м-н ысытылган өткөргүч басым өзгөрткүчүнүн сезгич элементи болуп кызмат кылат. Э л е к т р о н д у к и о н д о ш т у р г у ч В-де ысытылган катоддон чыккан электрондор анодду көздөй тез жылат ж-а газ молекулаларын иондоштурат; пайда болгон иондор коллектор чынжырында басымга пропорциялуу ток пайда кылат. М а г н и т т ү ү э л е к т р р а з р я д д у у В-де басым – электр ж-а магнит талаалары чогуу таасир эткен учурда өтө сейректелген газда пайда болуучу электр разрядынын тогу б-ча аныкталат. И л э э ш к е к т ү ү В-де сейректелген газдын басымдын таасиринен болгон ички сүрүлүүгө көз карандылыгы пайдаланылат. Басым ченелүүчү газдуу идиштеги эркин кыймылдагы нерсенин (вибратор) токтоо мөөнөтү же декремент басым ченеми болуп эсептелет. Р а д и о м е т р д и к В. сейректелген газдуу ар кандай темп-ралуу чөйрөгө салынган эки пластинанын түртүлүшүнө – радиометрдик натыйжага негизделген. Пластиналардын түртүлүшү газ басымына пропорциялуу болот. Негизинен В. басымды башка физ. чоӊдукка (сигналга) өзгөрткүчтөн (датчиктен) ж-а бул сигналды өлчөп, жыйынтыгын шкала түрүндөгү эсептегич түзүлүшкө берүүчү өлчөөчү блоктон турат.
[[Category: 2-том]]