<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF</id>
	<title>ВАВИЛОНИЯ - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-17T16:22:58Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=10866&amp;oldid=prev</id>
		<title>Lera, 10:30, 5 Август (Баш оона) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=10866&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-08-05T10:30:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:30, 5 Август (Баш оона) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ВАВИЛОНИЯ &#039;&#039;&#039; – Месопотамиянын түштүк бөлүгүндө (азыркы Ирактын аймагы) жайгашкан тарыхый аймак жана байыркы мамлекет. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. з. ч. &lt;/del&gt;2-миӊ жылдыктын башынан &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б. з. ч. &lt;/del&gt;539-жылы перстер тарабынан басып алынганга чейин өкүм сүргөн. Адегенде Вавилониянын аймагы Шумер жана Аккад деп аталган. Кийинчерээк, мамлекеттин маанилүү саясий, маданий жана чарбалык борборуна айланган &#039;&#039;Вавилон&#039;&#039; шаарынын аталышынан Вавилония делип калган. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. з. ч. 19-&lt;/del&gt;кылымдын башына чейин Вавилонияны Аккад падышалары, кийин Ура династиясынан чыккандар (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б. з. ч. 22-&lt;/del&gt;кылымдын аягы – &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;21-&lt;/del&gt;кылым) бийлеген. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. з. ч. &lt;/del&gt;1894-жылы Вавилонияда аморит урууларынан чыккан жергиликтүү династия бийликке келип, анын көрүнүктүү өкүлү &#039;&#039;Хаммурапи&#039;&#039; (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б. з. ч. 1792–50&lt;/del&gt;) бүткүл Месопотамияны бирдиктүү борборлошкон мамлекетке айландырган. Анын тушунда Вавилония күчтүү мамлекетке айланып, Хаммурапи таланттуу администратор, реформатор жана мыйзамчы катары таанылган. Анын атынан чыгарылган мыйзам кодекстери («Хаммурапи мыйзамдары») – байыркы замандагы эӊ белгилүү юридикалык документ болуп саналат. Хаммурапинин мураскерлеринин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;мезги-&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ВАВИЛОНИЯ &#039;&#039;&#039; – Месопотамиянын түштүк бөлүгүндө (азыркы Ирактын аймагы) жайгашкан тарыхый аймак жана байыркы мамлекет. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Биздин заманга чейинки &lt;/ins&gt;2-миӊ жылдыктын башынан &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;биздин заманга чейинки &lt;/ins&gt;539-жылы перстер тарабынан басып алынганга чейин өкүм сүргөн. Адегенде Вавилониянын аймагы Шумер жана Аккад деп аталган. Кийинчерээк, мамлекеттин маанилүү саясий, маданий жана чарбалык борборуна айланган &#039;&#039;Вавилон&#039;&#039; шаарынын аталышынан Вавилония делип калган. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Биздин заманга чейинки XIX &lt;/ins&gt;кылымдын башына чейин Вавилонияны Аккад падышалары, кийин Ура династиясынан чыккандар (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;биздин заманга чейинки XXII &lt;/ins&gt;кылымдын аягы – &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;XXI &lt;/ins&gt;кылым) бийлеген. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Биздин заманга чейинки &lt;/ins&gt;1894-жылы Вавилонияда аморит урууларынан чыккан жергиликтүү династия бийликке келип, анын көрүнүктүү өкүлү &#039;&#039;Хаммурапи&#039;&#039; (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;биздин заманга чейинки 1792–1750&lt;/ins&gt;) бүткүл Месопотамияны бирдиктүү борборлошкон мамлекетке айландырган. Анын тушунда Вавилония күчтүү мамлекетке айланып, Хаммурапи таланттуу администратор, реформатор жана мыйзамчы катары таанылган. Анын атынан чыгарылган мыйзам кодекстери («Хаммурапи мыйзамдары») – байыркы замандагы эӊ белгилүү юридикалык документ болуп саналат. Хаммурапинин мураскерлеринин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;мезгилинде&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:ВАВИЛОНИЯ4.png | thumb | «Дүйнөнүн Вавилон картасы». Б. з. ч. 700–500-ж. Британ музейи (Лондон).]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:ВАВИЛОНИЯ4.png | thumb | «Дүйнөнүн Вавилон картасы». Б. з. ч. 700–500-ж. Британ музейи (Лондон).]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;линде &lt;/del&gt;Вавилонияда сепаратисттик кыймылдар күч алып, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б. з. ч. &lt;/del&gt;1595-жылы Вавилонду хетт падышасы Мурсили I басып алат. Болжол менен 1518-жылы хеттердин союздаштары, Орто Азиянын талааларынан келген көчмөн касситтер шаарды ээлешип, Вавилонияда жаӊы династияны негиздешет. Касситтер династиясы сурап турганда (1518–1150) Вавилониянын экономикасы жогорулаган. Касситтердин жана андан кийинки династиялар тушунда (Исиндин II династиясы, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б. з. ч. &lt;/del&gt;1150–1027-жылдар) Вавилонияга сырткы душмандар (ассириялыктар, эламиттер) далай жолу басып кирген. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. з. ч. &lt;/del&gt;729-жылы Ассириянын падышасы Тиглатпаласар III Вавилонияга аскерлерин киргизип, Пулу деген ат менен өзүн Вавилониянын падышасы деп жарыялаган. Вавилониядагы ассириялык падышалардын башкаруу мезгили мамлекеттеги саясий-экономикалык туруксуздук менен белгилүү болгон. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. з. ч. 7-&lt;/del&gt;кылымда Ассирия аскерлери Вавилонияны 2 жолу (689- &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;648-жылдар) кыйраткан. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. з. ч. 7-&lt;/del&gt;кылымдын ортосунда Ассирияда түзүлгөн башаламандыктан пайдаланып, Вавилониялыктар өзүнүн көз каранды эместигин калыбына келтирүүгө аракеттенишкен. Ассириялыктарды өлкөдөн кууп чыгууда Набопаласар чоӊ роль ойногон. Чечүүчү салгылашта Вавилониялыктар жеӊип чыгышып, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б. з. ч. &lt;/del&gt;626-жылы Набопаласарды падыша деп жарыялашып, Вавилонияда жаӊы династия түптөлөт. 626-жылдан Жаӊы падышалыктын мезгили башталат. Кийинки падыша Навуходоносор IIнин тушунда Вавилония Египетке жана анын азиялык союздаштарына каршы ийгиликтүү согушкан. 586-жылы Иерусалим талкаланып, Иудея падышалыгы Вавилония провинциясына айланган. Набопаласар менен Навуходоносор IIнин тушунда Вавилониянын экономикасы бир кыйла жогорулап, Вавилон Алдыӊкы Азиядагы негизги соода борборуна айланган. Навуходоносор IIнин өлүмүнөн кийин Вавилонияда бир нече жолу сарай төӊкөрүштөрү ишке ашырылган. Вавилониянын акыркы падышасы Набонид болгон (556–539). &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. з. ч. &lt;/del&gt;539-жылы Персия падышасы Кир II Вавилонду басып алгандан кийин, Вавилония өз алдынча мамлекет катары өмүр сүрүүсүн токтоткон.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Вавилонияда сепаратисттик кыймылдар күч алып, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;биздин заманга чейинки &lt;/ins&gt;1595-жылы Вавилонду хетт падышасы Мурсили I басып алат. Болжол менен 1518-жылы хеттердин союздаштары, Орто Азиянын талааларынан келген көчмөн касситтер шаарды ээлешип, Вавилонияда жаӊы династияны негиздешет. Касситтер династиясы сурап турганда (1518–1150) Вавилониянын экономикасы жогорулаган. Касситтердин жана андан кийинки династиялар тушунда (Исиндин II династиясы, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;биздин заманга чейинки &lt;/ins&gt;1150–1027-жылдар) Вавилонияга сырткы душмандар (ассириялыктар, эламиттер) далай жолу басып кирген. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Биздин заманга чейинки &lt;/ins&gt;729-жылы Ассириянын падышасы Тиглатпаласар III Вавилонияга аскерлерин киргизип, Пулу деген ат менен өзүн Вавилониянын падышасы деп жарыялаган. Вавилониядагы ассириялык падышалардын башкаруу мезгили мамлекеттеги саясий-экономикалык туруксуздук менен белгилүү болгон. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Биздин заманга чейинки VII &lt;/ins&gt;кылымда Ассирия аскерлери Вавилонияны 2 жолу (689- &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;648-жылдар) кыйраткан. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Биздин заманга чейинки VII &lt;/ins&gt;кылымдын ортосунда Ассирияда түзүлгөн башаламандыктан пайдаланып, Вавилониялыктар өзүнүн көз каранды эместигин калыбына келтирүүгө аракеттенишкен. Ассириялыктарды өлкөдөн кууп чыгууда Набопаласар чоӊ роль ойногон. Чечүүчү салгылашта Вавилониялыктар жеӊип чыгышып, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;биздин заманга чейинки &lt;/ins&gt;626-жылы Набопаласарды падыша деп жарыялашып, Вавилонияда жаӊы династия түптөлөт. 626-жылдан Жаӊы падышалыктын мезгили башталат. Кийинки падыша Навуходоносор IIнин тушунда Вавилония Египетке жана анын азиялык союздаштарына каршы ийгиликтүү согушкан. 586-жылы Иерусалим талкаланып, Иудея падышалыгы Вавилония провинциясына айланган. Набопаласар менен Навуходоносор IIнин тушунда Вавилониянын экономикасы бир кыйла жогорулап, Вавилон Алдыӊкы Азиядагы негизги соода борборуна айланган. Навуходоносор IIнин өлүмүнөн кийин Вавилонияда бир нече жолу сарай төӊкөрүштөрү ишке ашырылган. Вавилониянын акыркы падышасы Набонид болгон (556–539). &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Биздин заманга чейинки &lt;/ins&gt;539-жылы Персия падышасы Кир II Вавилонду басып алгандан кийин, Вавилония өз алдынча мамлекет катары өмүр сүрүүсүн токтоткон.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br /&amp;gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Дандамаев Д. А&amp;#039;&amp;#039;. Рабство в Вавилонии. VII – IV вв. до н. э. (625 – 331 гг.). М., 1974; &amp;#039;&amp;#039;Рифтин А. П&amp;#039;&amp;#039;. Старо-вавилонские юридические и админстративные документы в собраниях СССР. М.; Л., 1937; &amp;#039;&amp;#039;Дьяконов И. М.&amp;#039;&amp;#039; Законы Вавилонии, Ассирии и Хеттского царства //Вестник древней истории, 1952, ¹ 3–4; История Древнего мира. М., 1989.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br /&amp;gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Дандамаев Д. А&amp;#039;&amp;#039;. Рабство в Вавилонии. VII – IV вв. до н. э. (625 – 331 гг.). М., 1974; &amp;#039;&amp;#039;Рифтин А. П&amp;#039;&amp;#039;. Старо-вавилонские юридические и админстративные документы в собраниях СССР. М.; Л., 1937; &amp;#039;&amp;#039;Дьяконов И. М.&amp;#039;&amp;#039; Законы Вавилонии, Ассирии и Хеттского царства //Вестник древней истории, 1952, ¹ 3–4; История Древнего мира. М., 1989.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Lera</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=10139&amp;oldid=prev</id>
		<title>Temirkan, 09:53, 21 Май (Бугу) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=10139&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-05-21T09:53:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:53, 21 Май (Бугу) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ВАВИЛОНИЯ &#039;&#039;&#039; – Месопотамиянын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түш. &lt;/del&gt;бөлүгүндө (азыркы Ирактын аймагы) жайгашкан тарыхый аймак &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;байыркы мамлекет. Б. з. ч. 2-миӊ жылдыктын башынан б. з. ч. 539-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;перстер тарабынан басып алынганга чейин өкүм сүргөн. Адегенде &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-нын &lt;/del&gt;аймагы Шумер &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;Аккад деп аталган. Кийинчерээк, мамлекеттин маанилүү саясий, маданий &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;чарбалык борборуна айланган &#039;&#039;Вавилон&#039;&#039; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ш-нын &lt;/del&gt;аталышынан &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В. &lt;/del&gt;делип калган. Б. з. ч. 19-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;башына чейин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-ны &lt;/del&gt;Аккад падышалары, кийин Ура династиясынан чыккандар (б. з. ч. 22-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;аягы – 21-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к.&lt;/del&gt;) бийлеген. Б. з. ч. 1894-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. В-да &lt;/del&gt;аморит урууларынан чыккан &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жерг. &lt;/del&gt;династия бийликке келип, анын көрүнүктүү өкүлү &#039;&#039;Хаммурапи&#039;&#039; (б. з. ч. 1792–50) бүткүл Месопотамияны бирдиктүү борборлошкон мамлекетке айландырган. Анын тушунда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В. &lt;/del&gt;күчтүү мамлекетке айланып, Хаммурапи таланттуу администратор, реформатор &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;мыйзамчы катары таанылган. Анын атынан чыгарылган мыйзам кодекстери («Хаммурапи мыйзамдары») – байыркы замандагы эӊ белгилүү &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;юрид. &lt;/del&gt;документ болуп саналат. Хаммурапинин мураскерлеринин мезги-&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ВАВИЛОНИЯ &#039;&#039;&#039; – Месопотамиянын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түштүк &lt;/ins&gt;бөлүгүндө (азыркы Ирактын аймагы) жайгашкан тарыхый аймак &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;байыркы мамлекет. Б. з. ч. 2-миӊ жылдыктын башынан б. з. ч. 539-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;перстер тарабынан басып алынганга чейин өкүм сүргөн. Адегенде &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилониянын &lt;/ins&gt;аймагы Шумер &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;Аккад деп аталган. Кийинчерээк, мамлекеттин маанилүү саясий, маданий &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;чарбалык борборуна айланган &#039;&#039;Вавилон&#039;&#039; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаарынын &lt;/ins&gt;аталышынан &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилония &lt;/ins&gt;делип калган. Б. з. ч. 19-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;башына чейин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилонияны &lt;/ins&gt;Аккад падышалары, кийин Ура династиясынан чыккандар (б. з. ч. 22-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;аягы – 21-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылым&lt;/ins&gt;) бийлеген. Б. з. ч. 1894-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы Вавилонияда &lt;/ins&gt;аморит урууларынан чыккан &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жергиликтүү &lt;/ins&gt;династия бийликке келип, анын көрүнүктүү өкүлү &#039;&#039;Хаммурапи&#039;&#039; (б. з. ч. 1792–50) бүткүл Месопотамияны бирдиктүү борборлошкон мамлекетке айландырган. Анын тушунда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилония &lt;/ins&gt;күчтүү мамлекетке айланып, Хаммурапи таланттуу администратор, реформатор &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;мыйзамчы катары таанылган. Анын атынан чыгарылган мыйзам кодекстери («Хаммурапи мыйзамдары») – байыркы замандагы эӊ белгилүү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;юридикалык &lt;/ins&gt;документ болуп саналат. Хаммурапинин мураскерлеринин мезги-&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:ВАВИЛОНИЯ4.png | thumb | «Дүйнөнүн Вавилон картасы». Б. з. ч. 700–500-ж. Британ музейи (Лондон).]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:ВАВИЛОНИЯ4.png | thumb | «Дүйнөнүн Вавилон картасы». Б. з. ч. 700–500-ж. Британ музейи (Лондон).]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;линде &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-да &lt;/del&gt;сепаратисттик кыймылдар күч алып, б. з. ч. 1595-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;Вавилонду хетт падышасы Мурсили I басып алат. Болжол &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;1518-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;хеттердин союздаштары, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;О. &lt;/del&gt;Азиянын талааларынан келген көчмөн касситтер шаарды ээлешип, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-да &lt;/del&gt;жаӊы династияны негиздешет. Касситтер династиясы сурап турганда (1518–1150) &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-нын &lt;/del&gt;экономикасы жогорулаган. Касситтердин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;андан кийинки династиялар тушунда (Исиндин II династиясы, б. з. ч. 1150–1027-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж.&lt;/del&gt;) &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-га &lt;/del&gt;сырткы душмандар (ассириялыктар, эламиттер) далай жолу басып кирген. Б. з. ч. 729-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;Ассириянын падышасы Тиглатпаласар III &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-га &lt;/del&gt;аскерлерин киргизип, Пулу деген ат &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;өзүн &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-нын &lt;/del&gt;падышасы деп жарыялаган. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-дагы &lt;/del&gt;ассириялык падышалардын башкаруу мезгили мамлекеттеги саясий-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экон. &lt;/del&gt;туруксуздук &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;белгилүү болгон. Б. з. ч. 7-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-да &lt;/del&gt;Ассирия аскерлери &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-ны &lt;/del&gt;2 жолу (689- ж-а 648-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж.&lt;/del&gt;) кыйраткан. Б. з. ч. 7-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;ортосунда Ассирияда түзүлгөн башаламандыктан пайдаланып, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-лыктар &lt;/del&gt;өзүнүн көз каранды эместигин калыбына келтирүүгө аракеттенишкен. Ассириялыктарды өлкөдөн кууп чыгууда Набопаласар чоӊ роль ойногон. Чечүүчү салгылашта &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-лыктар &lt;/del&gt;жеӊип чыгышып, б. з. ч. 626-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;Набопаласарды падыша деп жарыялашып, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-да &lt;/del&gt;жаӊы династия түптөлөт. 626-жылдан Жаӊы падышалыктын мезгили башталат. Кийинки падыша Навуходоносор IIнин тушунда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В. &lt;/del&gt;Египетке &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;анын азиялык союздаштарына каршы ийгиликтүү согушкан. 586-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;Иерусалим талкаланып, Иудея падышалыгы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В. &lt;/del&gt;провинциясына айланган. Набопаласар &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;Навуходоносор IIнин тушунда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-нын &lt;/del&gt;экономикасы бир кыйла жогорулап, Вавилон Алдыӊкы Азиядагы негизги соода борборуна айланган. Навуходоносор IIнин өлүмүнөн кийин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-да &lt;/del&gt;бир нече жолу сарай төӊкөрүштөрү ишке ашырылган. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В-нын &lt;/del&gt;акыркы падышасы Набонид болгон (556–539). Б. з. ч. 539-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;Персия падышасы Кир II Вавилонду басып алгандан кийин, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;В. &lt;/del&gt;өз алдынча мамлекет катары өмүр сүрүүсүн токтоткон.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;линде &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилонияда &lt;/ins&gt;сепаратисттик кыймылдар күч алып, б. з. ч. 1595-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;Вавилонду хетт падышасы Мурсили I басып алат. Болжол &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;1518-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;хеттердин союздаштары, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Орто &lt;/ins&gt;Азиянын талааларынан келген көчмөн касситтер шаарды ээлешип, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилонияда &lt;/ins&gt;жаӊы династияны негиздешет. Касситтер династиясы сурап турганда (1518–1150) &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилониянын &lt;/ins&gt;экономикасы жогорулаган. Касситтердин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;андан кийинки династиялар тушунда (Исиндин II династиясы, б. з. ч. 1150–1027-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылдар&lt;/ins&gt;) &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилонияга &lt;/ins&gt;сырткы душмандар (ассириялыктар, эламиттер) далай жолу басып кирген. Б. з. ч. 729-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;Ассириянын падышасы Тиглатпаласар III &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилонияга &lt;/ins&gt;аскерлерин киргизип, Пулу деген ат &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;өзүн &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилониянын &lt;/ins&gt;падышасы деп жарыялаган. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилониядагы &lt;/ins&gt;ассириялык падышалардын башкаруу мезгили мамлекеттеги саясий-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экономикалык &lt;/ins&gt;туруксуздук &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;белгилүү болгон. Б. з. ч. 7-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымда &lt;/ins&gt;Ассирия аскерлери &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилонияны &lt;/ins&gt;2 жолу (689- ж-а 648-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылдар&lt;/ins&gt;) кыйраткан. Б. з. ч. 7-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;ортосунда Ассирияда түзүлгөн башаламандыктан пайдаланып, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилониялыктар &lt;/ins&gt;өзүнүн көз каранды эместигин калыбына келтирүүгө аракеттенишкен. Ассириялыктарды өлкөдөн кууп чыгууда Набопаласар чоӊ роль ойногон. Чечүүчү салгылашта &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилониялыктар &lt;/ins&gt;жеӊип чыгышып, б. з. ч. 626-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;Набопаласарды падыша деп жарыялашып, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилонияда &lt;/ins&gt;жаӊы династия түптөлөт. 626-жылдан Жаӊы падышалыктын мезгили башталат. Кийинки падыша Навуходоносор IIнин тушунда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилония &lt;/ins&gt;Египетке &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;анын азиялык союздаштарына каршы ийгиликтүү согушкан. 586-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;Иерусалим талкаланып, Иудея падышалыгы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилония &lt;/ins&gt;провинциясына айланган. Набопаласар &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;Навуходоносор IIнин тушунда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилониянын &lt;/ins&gt;экономикасы бир кыйла жогорулап, Вавилон Алдыӊкы Азиядагы негизги соода борборуна айланган. Навуходоносор IIнин өлүмүнөн кийин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилонияда &lt;/ins&gt;бир нече жолу сарай төӊкөрүштөрү ишке ашырылган. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилониянын &lt;/ins&gt;акыркы падышасы Набонид болгон (556–539). Б. з. ч. 539-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;Персия падышасы Кир II Вавилонду басып алгандан кийин, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Вавилония &lt;/ins&gt;өз алдынча мамлекет катары өмүр сүрүүсүн токтоткон.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Дандамаев Д. А&#039;&#039;. Рабство в Вавилонии. VII – IV вв. до н. э. (625 – 331 гг.). М., 1974; &#039;&#039;Рифтин А. П&#039;&#039;. Старо-вавилонские юридические и админстративные документы в собраниях СССР. М.; Л., 1937; &#039;&#039;Дьяконов И. М.&#039;&#039; Законы Вавилонии, Ассирии и Хеттского царства //Вестник древней истории, 1952, ¹ 3–4; История Древнего мира. М., 1989.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br /&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Дандамаев Д. А&#039;&#039;. Рабство в Вавилонии. VII – IV вв. до н. э. (625 – 331 гг.). М., 1974; &#039;&#039;Рифтин А. П&#039;&#039;. Старо-вавилонские юридические и админстративные документы в собраниях СССР. М.; Л., 1937; &#039;&#039;Дьяконов И. М.&#039;&#039; Законы Вавилонии, Ассирии и Хеттского царства //Вестник древней истории, 1952, ¹ 3–4; История Древнего мира. М., 1989.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=4345&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=4345&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-25T09:38:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:38, 25 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=4344&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol2_&gt;KadyrM, 02:40, 25 Март (Жалган куран) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=4344&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-25T02:40:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;02:40, 25 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;– Месопотамиянын түш. бөлүгүндө (азыркы Ирактын аймагы) жайгашкан тарыхый аймак ж-а байыркы мамлекет. Б. з. ч. 2-миӊ жылдыктын башынан б. з. ч. 539-ж. перстер тарабынан басып алынганга чейин өкүм сүргөн. Адегенде В-нын аймагы Шумер ж-а Аккад деп аталган. Кийинчерээк, мамлекеттин маанилүү саясий, маданий ж-а чарбалык борборуна айланган &#039;&#039;Вавилон&#039;&#039; ш-нын аталышынан В. делип калган. Б. з. ч. 19-к-дын башына чейин В-ны Аккад падышалары, кийин Ура династиясынан чыккандар (б. з. ч. 22-к-дын аягы – 21-к.) бийлеген. Б. з. ч. 1894-ж. В-да аморит урууларынан чыккан жерг. династия бийликке келип, анын көрүнүктүү өкүлү &#039;&#039;Хаммурапи&#039;&#039; (б. з. ч. 1792–50) бүткүл Месопотамияны бирдиктүү борборлошкон мамлекетке айландырган. Анын тушунда В. күчтүү мамлекетке айланып, Хаммурапи таланттуу администратор, реформатор ж-а мыйзамчы катары таанылган. Анын атынан чыгарылган мыйзам кодекстери («Хаммурапи мыйзамдары») – байыркы замандагы эӊ белгилүү юрид. документ болуп саналат. Хаммурапинин мураскерлеринин мезги-&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;ВАВИЛОНИЯ &#039;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;– Месопотамиянын түш. бөлүгүндө (азыркы Ирактын аймагы) жайгашкан тарыхый аймак ж-а байыркы мамлекет. Б. з. ч. 2-миӊ жылдыктын башынан б. з. ч. 539-ж. перстер тарабынан басып алынганга чейин өкүм сүргөн. Адегенде В-нын аймагы Шумер ж-а Аккад деп аталган. Кийинчерээк, мамлекеттин маанилүү саясий, маданий ж-а чарбалык борборуна айланган &#039;&#039;Вавилон&#039;&#039; ш-нын аталышынан В. делип калган. Б. з. ч. 19-к-дын башына чейин В-ны Аккад падышалары, кийин Ура династиясынан чыккандар (б. з. ч. 22-к-дын аягы – 21-к.) бийлеген. Б. з. ч. 1894-ж. В-да аморит урууларынан чыккан жерг. династия бийликке келип, анын көрүнүктүү өкүлү &#039;&#039;Хаммурапи&#039;&#039; (б. з. ч. 1792–50) бүткүл Месопотамияны бирдиктүү борборлошкон мамлекетке айландырган. Анын тушунда В. күчтүү мамлекетке айланып, Хаммурапи таланттуу администратор, реформатор ж-а мыйзамчы катары таанылган. Анын атынан чыгарылган мыйзам кодекстери («Хаммурапи мыйзамдары») – байыркы замандагы эӊ белгилүү юрид. документ болуп саналат. Хаммурапинин мураскерлеринин мезги-&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«Дүйнөнүн Вавилон картасы». Б. з. ч. 700–500-ж. Британ музейи (Лондон).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[File:ВАВИЛОНИЯ4.png | thumb | &lt;/ins&gt;«Дүйнөнүн Вавилон картасы». Б. з. ч. 700–500-ж. Британ музейи (Лондон).&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;линде В-да сепаратисттик кыймылдар күч алып, б. з. ч. 1595-ж. Вавилонду хетт падышасы Мурсили I басып алат. Болжол м-н 1518-ж. хеттердин союздаштары, О. Азиянын талааларынан келген көчмөн касситтер шаарды ээлешип, В-да жаӊы династияны негиздешет. Касситтер династиясы сурап турганда (1518–1150) В-нын экономикасы жогорулаган. Касситтердин ж-а андан кийинки династиялар тушунда (Исиндин II династиясы, б. з. ч. 1150–1027-ж.) В-га сырткы душмандар (ассириялыктар, эламиттер) далай жолу басып кирген. Б. з. ч. 729-ж. Ассириянын падышасы Тиглатпаласар III В-га аскерлерин киргизип, Пулу деген ат м-н өзүн В-нын падышасы деп жарыялаган. В-дагы ассириялык падышалардын башкаруу мезгили мамлекеттеги саясий-экон. туруксуздук м-н белгилүү болгон. Б. з. ч. 7-к-да Ассирия аскерлери В-ны 2 жолу (689- ж-а 648-ж.) кыйраткан. Б. з. ч. 7-к-дын ортосунда Ассирияда түзүлгөн башаламандыктан пайдаланып, В-лыктар өзүнүн көз каранды эместигин калыбына келтирүүгө аракеттенишкен. Ассириялыктарды өлкөдөн кууп чыгууда Набопаласар чоӊ роль ойногон. Чечүүчү салгылашта В-лыктар жеӊип чыгышып, б. з. ч. 626-ж. Набопаласарды падыша деп жарыялашып, В-да жаӊы династия түптөлөт. 626-жылдан Жаӊы падышалыктын мезгили башталат. Кийинки падыша Навуходоносор IIнин тушунда В. Египетке ж-а анын азиялык союздаштарына каршы ийгиликтүү согушкан. 586-ж. Иерусалим талкаланып, Иудея падышалыгы В. провинциясына айланган. Набопаласар м-н Навуходоносор IIнин тушунда В-нын экономикасы бир кыйла жогорулап, Вавилон Алдыӊкы Азиядагы негизги соода борборуна айланган. Навуходоносор IIнин өлүмүнөн кийин В-да бир нече жолу сарай төӊкөрүштөрү ишке ашырылган. В-нын акыркы падышасы Набонид болгон (556–539). Б. з. ч. 539-ж. Персия падышасы Кир II Вавилонду басып алгандан кийин, В. өз алдынча мамлекет катары өмүр сүрүүсүн токтоткон.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;линде В-да сепаратисттик кыймылдар күч алып, б. з. ч. 1595-ж. Вавилонду хетт падышасы Мурсили I басып алат. Болжол м-н 1518-ж. хеттердин союздаштары, О. Азиянын талааларынан келген көчмөн касситтер шаарды ээлешип, В-да жаӊы династияны негиздешет. Касситтер династиясы сурап турганда (1518–1150) В-нын экономикасы жогорулаган. Касситтердин ж-а андан кийинки династиялар тушунда (Исиндин II династиясы, б. з. ч. 1150–1027-ж.) В-га сырткы душмандар (ассириялыктар, эламиттер) далай жолу басып кирген. Б. з. ч. 729-ж. Ассириянын падышасы Тиглатпаласар III В-га аскерлерин киргизип, Пулу деген ат м-н өзүн В-нын падышасы деп жарыялаган. В-дагы ассириялык падышалардын башкаруу мезгили мамлекеттеги саясий-экон. туруксуздук м-н белгилүү болгон. Б. з. ч. 7-к-да Ассирия аскерлери В-ны 2 жолу (689- ж-а 648-ж.) кыйраткан. Б. з. ч. 7-к-дын ортосунда Ассирияда түзүлгөн башаламандыктан пайдаланып, В-лыктар өзүнүн көз каранды эместигин калыбына келтирүүгө аракеттенишкен. Ассириялыктарды өлкөдөн кууп чыгууда Набопаласар чоӊ роль ойногон. Чечүүчү салгылашта В-лыктар жеӊип чыгышып, б. з. ч. 626-ж. Набопаласарды падыша деп жарыялашып, В-да жаӊы династия түптөлөт. 626-жылдан Жаӊы падышалыктын мезгили башталат. Кийинки падыша Навуходоносор IIнин тушунда В. Египетке ж-а анын азиялык союздаштарына каршы ийгиликтүү согушкан. 586-ж. Иерусалим талкаланып, Иудея падышалыгы В. провинциясына айланган. Набопаласар м-н Навуходоносор IIнин тушунда В-нын экономикасы бир кыйла жогорулап, Вавилон Алдыӊкы Азиядагы негизги соода борборуна айланган. Навуходоносор IIнин өлүмүнөн кийин В-да бир нече жолу сарай төӊкөрүштөрү ишке ашырылган. В-нын акыркы падышасы Набонид болгон (556–539). Б. з. ч. 539-ж. Персия падышасы Кир II Вавилонду басып алгандан кийин, В. өз алдынча мамлекет катары өмүр сүрүүсүн токтоткон.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ад.: &#039;&#039;Дандамаев Д. А&#039;&#039;. Рабство в Вавилонии. VII – IV вв. до н. э. (625 – 331 гг.). М., 1974; &#039;&#039;Рифтин А. П&#039;&#039;. Старо-вавилонские юридические и админстративные документы в собраниях СССР. М.; Л., 1937; &#039;&#039;Дьяконов И. М.&#039;&#039; Законы Вавилонии, Ассирии и Хеттского царства //Вестник древней истории, 1952, ¹ 3–4; История Древнего мира. М., 1989.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/ins&gt;Ад.: &#039;&#039;Дандамаев Д. А&#039;&#039;. Рабство в Вавилонии. VII – IV вв. до н. э. (625 – 331 гг.). М., 1974; &#039;&#039;Рифтин А. П&#039;&#039;. Старо-вавилонские юридические и админстративные документы в собраниях СССР. М.; Л., 1937; &#039;&#039;Дьяконов И. М.&#039;&#039; Законы Вавилонии, Ассирии и Хеттского царства //Вестник древней истории, 1952, ¹ 3–4; История Древнего мира. М., 1989.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>vol2_&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=632&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=632&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-01-18T11:58:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;11:58, 18 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=631&amp;oldid=prev</id>
		<title>2-tom&gt;KadyrM, 03:32, 18 Январь (Үчтүн айы) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=631&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-01-18T03:32:27Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;03:32, 18 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>2-tom&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=15&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=15&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-01-17T11:41:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;11:41, 17 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=14&amp;oldid=prev</id>
		<title>2-tom&gt;KadyrM, 10:29, 17 Январь (Үчтүн айы) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%92%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%98%D0%AF&amp;diff=14&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-01-17T10:29:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt; – Месопотамиянын түш. бөлүгүндө (азыркы Ирактын аймагы) жайгашкан тарыхый аймак ж-а байыркы мамлекет. Б. з. ч. 2-миӊ жылдыктын башынан б. з. ч. 539-ж. перстер тарабынан басып алынганга чейин өкүм сүргөн. Адегенде В-нын аймагы Шумер ж-а Аккад деп аталган. Кийинчерээк, мамлекеттин маанилүү саясий, маданий ж-а чарбалык борборуна айланган &amp;#039;&amp;#039;Вавилон&amp;#039;&amp;#039; ш-нын аталышынан В. делип калган. Б. з. ч. 19-к-дын башына чейин В-ны Аккад падышалары, кийин Ура династиясынан чыккандар (б. з. ч. 22-к-дын аягы – 21-к.) бийлеген. Б. з. ч. 1894-ж. В-да аморит урууларынан чыккан жерг. династия бийликке келип, анын көрүнүктүү өкүлү &amp;#039;&amp;#039;Хаммурапи&amp;#039;&amp;#039; (б. з. ч. 1792–50) бүткүл Месопотамияны бирдиктүү борборлошкон мамлекетке айландырган. Анын тушунда В. күчтүү мамлекетке айланып, Хаммурапи таланттуу администратор, реформатор ж-а мыйзамчы катары таанылган. Анын атынан чыгарылган мыйзам кодекстери («Хаммурапи мыйзамдары») – байыркы замандагы эӊ белгилүү юрид. документ болуп саналат. Хаммурапинин мураскерлеринин мезги-&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«Дүйнөнүн Вавилон картасы». Б. з. ч. 700–500-ж. Британ музейи (Лондон).&lt;br /&gt;
линде В-да сепаратисттик кыймылдар күч алып, б. з. ч. 1595-ж. Вавилонду хетт падышасы Мурсили I басып алат. Болжол м-н 1518-ж. хеттердин союздаштары, О. Азиянын талааларынан келген көчмөн касситтер шаарды ээлешип, В-да жаӊы династияны негиздешет. Касситтер династиясы сурап турганда (1518–1150) В-нын экономикасы жогорулаган. Касситтердин ж-а андан кийинки династиялар тушунда (Исиндин II династиясы, б. з. ч. 1150–1027-ж.) В-га сырткы душмандар (ассириялыктар, эламиттер) далай жолу басып кирген. Б. з. ч. 729-ж. Ассириянын падышасы Тиглатпаласар III В-га аскерлерин киргизип, Пулу деген ат м-н өзүн В-нын падышасы деп жарыялаган. В-дагы ассириялык падышалардын башкаруу мезгили мамлекеттеги саясий-экон. туруксуздук м-н белгилүү болгон. Б. з. ч. 7-к-да Ассирия аскерлери В-ны 2 жолу (689- ж-а 648-ж.) кыйраткан. Б. з. ч. 7-к-дын ортосунда Ассирияда түзүлгөн башаламандыктан пайдаланып, В-лыктар өзүнүн көз каранды эместигин калыбына келтирүүгө аракеттенишкен. Ассириялыктарды өлкөдөн кууп чыгууда Набопаласар чоӊ роль ойногон. Чечүүчү салгылашта В-лыктар жеӊип чыгышып, б. з. ч. 626-ж. Набопаласарды падыша деп жарыялашып, В-да жаӊы династия түптөлөт. 626-жылдан Жаӊы падышалыктын мезгили башталат. Кийинки падыша Навуходоносор IIнин тушунда В. Египетке ж-а анын азиялык союздаштарына каршы ийгиликтүү согушкан. 586-ж. Иерусалим талкаланып, Иудея падышалыгы В. провинциясына айланган. Набопаласар м-н Навуходоносор IIнин тушунда В-нын экономикасы бир кыйла жогорулап, Вавилон Алдыӊкы Азиядагы негизги соода борборуна айланган. Навуходоносор IIнин өлүмүнөн кийин В-да бир нече жолу сарай төӊкөрүштөрү ишке ашырылган. В-нын акыркы падышасы Набонид болгон (556–539). Б. з. ч. 539-ж. Персия падышасы Кир II Вавилонду басып алгандан кийин, В. өз алдынча мамлекет катары өмүр сүрүүсүн токтоткон.&lt;br /&gt;
Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Дандамаев Д. А&amp;#039;&amp;#039;. Рабство в Вавилонии. VII – IV вв. до н. э. (625 – 331 гг.). М., 1974; &amp;#039;&amp;#039;Рифтин А. П&amp;#039;&amp;#039;. Старо-вавилонские юридические и админстративные документы в собраниях СССР. М.; Л., 1937; &amp;#039;&amp;#039;Дьяконов И. М.&amp;#039;&amp;#039; Законы Вавилонии, Ассирии и Хеттского царства //Вестник древней истории, 1952, ¹ 3–4; История Древнего мира. М., 1989.&lt;br /&gt;
[[Category: 2-том]]&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>2-tom&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
</feed>