https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D3%A8%D0%9A%D0%95%D0%99%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%92 2026-06-14T10:32:50Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D3%A8%D0%9A%D0%95%D0%99%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%92&diff=81168&oldid=prev 2026-06-08T08:17:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:17, 8 Июнь (Кулжа) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БӨКЕЙХАНОВ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>'''Алихан Нурмухамед уулу<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">25</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>. 1866, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мурдагы </del>Семей облусу, Каркыралы уезди, Токыраун болуштугу – 27. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9</del>. 1937, Москва<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) </del>– <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Казакстандын </del>коомдук жана мамлекеттик ишмери; улуттук-боштондук жана Алаш кыймылынын жетекчиси, Алаш-Ордо автономиялык өкмөтүнүн төрагасы, публицист, илимпоз, котормочу. Каркыралы шаарындагы мектепти (1886), Омскидеги техникалык окуу жайын (1890), Санкт-Петербургдагы токой чарба институтунун экономика факультетин (1894) бүтүргөн. Санкт-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Петербургда </del>окуп жүргөн мезгилде студенттик кыймылга активдүү катышкан. Институтту аяктаган соӊ Омск токой чарба окуу жайында мугалим болуп иштеген. 1896–1903-жылдары Россия империясынын казак жергесине жүргүзгөн экспедициясына катышкан. Экспедиция учурунда ал падышалык Россиянын жүргүзгөн колониялык саясатын иш жүзүндө тереӊ баамдап жана ага каршы күрөш жүргүзүү үчүн бүткүл казак элин бириктирүүнү, бул күрөштө расмий бийликке каршы турган саясий күчтөргө таянууну көздөгөн. Бөкейханов 1905-жылы «Эл боштондугу» (конституциялык-демократиялык) партиясына мүчө болуп кирген. Ал Семей облусунан I Мамлекеттик Думага депутат болуп шайланган, бирок ошол мезгилде талаа генерал-губернаторунун Указы менен Павлодар түрмөсүндө 3 ай негизсиз камалгандыктан, Думага катыша алган эмес. 1906-жылы Омскиде чыккан «Голос степи», «Иртыш», 1908-жылы Петербургда – «Товарищ», «Речь», «Слово» гезиттеринде редакторлук кызмат аткарган, ошондой эле «Казак» гезитинин жарык көрүшүнө жана анын улуттук деӊгээлге көтөрүлүшүнө зор эмгек сиӊирген. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1912–17</del>-жылдары кадеттер партиясынын уюштуруу комитетинин мүчөсү болгон. 1917-жылы Убактылуу өкмөттүн Торгой облустук комиссары жана Түркстан <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кмитетинин </del>мүчөлүгүнө дайындалган. Анын демилгеси менен 1917-жылы 1-Бүткүл казак съезди өткөрүлгөн жана «Алаш» партиясы түзүлгөн, ошол эле жылы Бөкейханов менен Байтурсынов баштаган бир топ казак лидерлери 1917-жылдагы кийинки съездде «Алаш-Ордо» өкмөтүн түзүшкөн. Кийин бул өкмөт Совет бийлигине каршы күрөшүп, ак казактар менен падышалык генералдар тарабында болгон (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1919–20</del>-жылдары Совет өкмөтү Алаш кыймылына катышкандарга кечирим жарыялаган). 1920-жылы Казак АССРинин дыйканчылык Эл комиссариатынын коллегиясынын мүчөсү, 1922-жылы Москвадагы Улуттук иштер комиссариатынын басмасында, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1926–27</del>-жылдары Россия ИАда илимий кызматкер болуп иштеген. 1937-жылы Казак <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ССРинин </del>Жогорку сотунун өкүмү менен атуу жазасы берилген. Акыркы тергөөдө ал «Алаш» партиясынын Совет бийлигине каршы аракеттерине байланыштуу бардык жоопкерчиликти өз мойнуна алган. 1989-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">акталган</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;br/&gt;</del>''А. Жуманалиев''.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БӨКЕЙХАНОВ ''' Алихан Нурмухамед уулу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">каз</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан), 05. 03</ins>. 1866, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Россия империясы]], </ins>Семей <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Семипалатинск) </ins>облусу, Каркыралы уезди, Токыраун болуштугу – 27. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">09</ins>. 1937, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[СССР]], [[</ins>Москва <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаары]], Бутырск түрмөсү] </ins>– <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[КАЗАКСТАН|Казакстан]]дын </ins>коомдук жана мамлекеттик ишмери; улуттук-боштондук жана Алаш кыймылынын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(кара: [[«АЛАШ ОРДО»|«Алаш-Ордо»]], «[[«АЛАШ» ПАРТИЯСЫ|Алаш» партиясы]]) </ins>жетекчиси, Алаш-Ордо автономиялык өкмөтүнүн төрагасы, публицист, илимпоз, котормочу. Каркыралы шаарындагы мектепти (1886), Омскидеги техникалык окуу жайын (1890), Санкт-Петербургдагы токой чарба институтунун экономика факультетин (1894) бүтүргөн. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Санкт-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Петербург]]да </ins>окуп жүргөн мезгилде студенттик кыймылга активдүү катышкан. Институтту аяктаган соӊ Омск токой чарба окуу жайында мугалим болуп иштеген. 1896–1903-жылдары Россия империясынын казак жергесине жүргүзгөн экспедициясына катышкан. Экспедиция учурунда ал падышалык Россиянын жүргүзгөн колониялык саясатын иш жүзүндө тереӊ баамдап жана ага каршы күрөш жүргүзүү үчүн бүткүл казак элин бириктирүүнү, бул күрөштө расмий бийликке каршы турган саясий күчтөргө таянууну көздөгөн<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. А</ins>. Бөкейханов 1905-жылы «Эл боштондугу» (конституциялык-демократиялык) партиясына мүчө болуп кирген. Ал Семей облусунан I Мамлекеттик Думага депутат болуп шайланган, бирок ошол мезгилде талаа генерал-губернаторунун Указы менен Павлодар түрмөсүндө 3 ай негизсиз камалгандыктан, Думага катыша алган эмес. 1906-жылы Омскиде чыккан «Голос степи», «Иртыш», 1908-жылы Петербургда – «Товарищ», «Речь», «Слово» гезиттеринде редакторлук кызмат аткарган, ошондой эле «Казак» гезитинин жарык көрүшүнө жана анын улуттук деӊгээлге көтөрүлүшүнө зор эмгек сиӊирген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1912–1917</ins>-жылдары кадеттер партиясынын уюштуруу комитетинин мүчөсү болгон. 1917-жылы Убактылуу өкмөттүн Торгой облустук комиссары жана Түркстан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">комитетинин </ins>мүчөлүгүнө дайындалган. Анын демилгеси менен 1917-жылы 1-Бүткүл казак съезди өткөрүлгөн жана «Алаш» партиясы түзүлгөн, ошол эле жылы Бөкейханов менен Байтурсынов баштаган бир топ казак лидерлери 1917-жылдагы кийинки съездде «Алаш-Ордо» өкмөтүн түзүшкөн. Кийин бул өкмөт Совет бийлигине каршы күрөшүп, ак казактар менен падышалык генералдар тарабында болгон (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1919–1920</ins>-жылдары Совет өкмөтү Алаш кыймылына катышкандарга кечирим жарыялаган). 1920-жылы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кыргыз (</ins>Казак<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) </ins>АССРинин дыйканчылык Эл комиссариатынын коллегиясынын мүчөсү, 1922-жылы Москвадагы Улуттук иштер комиссариатынын басмасында, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1926–1927</ins>-жылдары Россия ИАда илимий кызматкер болуп иштеген. 1937-жылы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[КАЗАКСТАН|</ins>Казак <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ССРи]]нин </ins>Жогорку сотунун өкүмү менен атуу жазасы берилген. Акыркы тергөөдө ал «Алаш» партиясынын Совет бийлигине каршы аракеттерине байланыштуу бардык жоопкерчиликти өз мойнуна алган. 1989-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы акталган</ins>.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ад.: ''Мамраева А. К.'' Общественно-политическое развитие Казахстана начала XX века и А. Букейханов. Алматы, 1998</ins>.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''А. Жуманалиев''.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr> </table>

Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D3%A8%D0%9A%D0%95%D0%99%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%92&diff=10079&oldid=prev 2024-05-20T07:29:50Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:29, 20 Май (Бугу) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БӨКЕЙХАНОВ ''' Алихан Нурмухамед уулу (25.3. 1866, мурдагы Семей <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">обл.</del>, Каркыралы уезди, Токыраун болуштугу – 27. 9. 1937, Москва) – Казакстандын коомдук <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а мамл. </del>ишмери; улуттук-боштондук <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>Алаш кыймылынын жетекчиси, Алаш-Ордо автономиялык өкмөтүнүн төрагасы, публицист, илимпоз, котормочу. Каркыралы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ш-ндагы </del>мектепти (1886), Омскидеги <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тех. </del>окуу жайын (1890), Санкт-Петербургдагы токой чарба <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-тунун </del>экономика <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ф-тин </del>(1894) бүтүргөн. Санкт-Петербургда окуп жүргөн мезгилде студенттик кыймылга активдүү катышкан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ин-тту </del>аяктаган соӊ Омск токой чарба окуу жайында мугалим болуп иштеген. 1896–1903-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Россия империясынын казак жергесине жүргүзгөн экспедициясына катышкан. Экспедиция учурунда ал падышалык Россиянын жүргүзгөн колониялык саясатын иш жүзүндө тереӊ баамдап <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>ага каршы күрөш жүргүзүү үчүн бүткүл казак элин бириктирүүнү, бул күрөштө расмий бийликке каршы турган саясий күчтөргө таянууну көздөгөн. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. </del>1905-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>«Эл боштондугу» (конституциялык-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демокр.</del>) партиясына мүчө болуп кирген. Ал Семей <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">обл-нан </del>I <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мамл. </del>Думага депутат болуп шайланган, бирок ошол мезгилде талаа генерал-губернаторунун Указы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>Павлодар түрмөсүндө 3 ай негизсиз камалгандыктан, Думага катыша алган эмес. 1906-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Омскиде чыккан «Голос степи», «Иртыш», 1908-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Петербургда – «Товарищ», «Речь», «Слово» гезиттеринде редакторлук кызмат аткарган, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле «Казак» гезитинин жарык көрүшүнө <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>анын улуттук деӊгээлге көтөрүлүшүнө зор эмгек сиӊирген. 1912–17-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>кадеттер партиясынын уюштуруу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-тинин </del>мүчөсү болгон. 1917-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Убактылуу өкмөттүн Торгой <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">обл. </del>комиссары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>Түркстан <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-тинин </del>мүчөлүгүнө дайындалган. Анын демилгеси <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>1917-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>1-Бүткүл казак съезди өткөрүлгөн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>«Алаш» партиясы түзүлгөн, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле жылы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. м-н </del>Байтурсынов баштаган бир топ казак лидерлери 1917-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>кийинки съездде «Алаш-Ордо» өкмөтүн түзүшкөн. Кийин бул өкмөт Совет бийлигине каршы күрөшүп, ак казактар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>падышалык генералдар тарабында болгон (1919–20-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Совет өкмөтү Алаш кыймылына катышкандарга кечирим жарыялаган). 1920-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Казак АССРинин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дыйканчылык </del>Эл комиссариатынын коллегиясынын мүчөсү, 1922-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Москвадагы Улуттук иштер комиссариатынын басмасында, 1926–27-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Россия ИАда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ил. </del>кызматкер болуп иштеген. 1937-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Казак ССРинин Жогорку сотунун өкүмү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>атуу жазасы берилген. Акыркы тергөөдө ал «Алаш» партиясынын Совет бийлигине каршы аракеттерине байланыштуу бардык жоопкерчиликти өз мойнуна алган. 1989-ж. акталган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БӨКЕЙХАНОВ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>'''Алихан Нурмухамед уулу<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>(25.3. 1866, мурдагы Семей <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">облусу</ins>, Каркыралы уезди, Токыраун болуштугу – 27. 9. 1937, Москва) – Казакстандын коомдук <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана мамлекеттик </ins>ишмери; улуттук-боштондук <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>Алаш кыймылынын жетекчиси, Алаш-Ордо автономиялык өкмөтүнүн төрагасы, публицист, илимпоз, котормочу. Каркыралы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаарындагы </ins>мектепти (1886), Омскидеги <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">техникалык </ins>окуу жайын (1890), Санкт-Петербургдагы токой чарба <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институтунун </ins>экономика <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">факультетин </ins>(1894) бүтүргөн. Санкт-Петербургда окуп жүргөн мезгилде студенттик кыймылга активдүү катышкан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Институтту </ins>аяктаган соӊ Омск токой чарба окуу жайында мугалим болуп иштеген. 1896–1903-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдары </ins>Россия империясынын казак жергесине жүргүзгөн экспедициясына катышкан. Экспедиция учурунда ал падышалык Россиянын жүргүзгөн колониялык саясатын иш жүзүндө тереӊ баамдап <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>ага каршы күрөш жүргүзүү үчүн бүткүл казак элин бириктирүүнү, бул күрөштө расмий бийликке каршы турган саясий күчтөргө таянууну көздөгөн. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бөкейханов </ins>1905-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>«Эл боштондугу» (конституциялык-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демократиялык</ins>) партиясына мүчө болуп кирген. Ал Семей <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">облусунан </ins>I <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мамлекеттик </ins>Думага депутат болуп шайланган, бирок ошол мезгилде талаа генерал-губернаторунун Указы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>Павлодар түрмөсүндө 3 ай негизсиз камалгандыктан, Думага катыша алган эмес. 1906-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Омскиде чыккан «Голос степи», «Иртыш», 1908-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Петербургда – «Товарищ», «Речь», «Слово» гезиттеринде редакторлук кызмат аткарган, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле «Казак» гезитинин жарык көрүшүнө <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>анын улуттук деӊгээлге көтөрүлүшүнө зор эмгек сиӊирген. 1912–17-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдары </ins>кадеттер партиясынын уюштуруу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">комитетинин </ins>мүчөсү болгон. 1917-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Убактылуу өкмөттүн Торгой <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">облустук </ins>комиссары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>Түркстан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кмитетинин </ins>мүчөлүгүнө дайындалган. Анын демилгеси <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>1917-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>1-Бүткүл казак съезди өткөрүлгөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>«Алаш» партиясы түзүлгөн, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошол </ins>эле жылы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бөкейханов менен </ins>Байтурсынов баштаган бир топ казак лидерлери 1917-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдагы </ins>кийинки съездде «Алаш-Ордо» өкмөтүн түзүшкөн. Кийин бул өкмөт Совет бийлигине каршы күрөшүп, ак казактар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>падышалык генералдар тарабында болгон (1919–20-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдары </ins>Совет өкмөтү Алаш кыймылына катышкандарга кечирим жарыялаган). 1920-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Казак АССРинин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дыйканчылык </ins>Эл комиссариатынын коллегиясынын мүчөсү, 1922-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Москвадагы Улуттук иштер комиссариатынын басмасында, 1926–27-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдары </ins>Россия ИАда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">илимий </ins>кызматкер болуп иштеген. 1937-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Казак ССРинин Жогорку сотунун өкүмү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>атуу жазасы берилген. Акыркы тергөөдө ал «Алаш» партиясынын Совет бийлигине каршы аракеттерине байланыштуу бардык жоопкерчиликти өз мойнуна алган. 1989-ж. акталган.&lt;br/&gt;''А. Жуманалиев''.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br/&gt;''А. Жуманалиев''.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D3%A8%D0%9A%D0%95%D0%99%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%92&diff=7073&oldid=prev 2024-03-28T09:03:28Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:03, 28 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

vol2_>KadyrM https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D3%A8%D0%9A%D0%95%D0%99%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%92&diff=7074&oldid=prev 2024-03-28T04:57:11Z

<p>1 версия</p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&#039;&#039;&#039;БӨКЕЙХАНОВ &#039;&#039;&#039; Алихан Нурмухамед уулу (25.3. 1866, мурдагы Семей обл., Каркыралы уезди, Токыраун болуштугу – 27. 9. 1937, Москва) – Казакстандын коомдук ж-а мамл. ишмери; улуттук-боштондук ж-а Алаш кыймылынын жетекчиси, Алаш-Ордо автономиялык өкмөтүнүн төрагасы, публицист, илимпоз, котормочу. Каркыралы ш-ндагы мектепти (1886), Омскидеги тех. окуу жайын (1890), Санкт-Петербургдагы токой чарба ин-тунун экономика ф-тин (1894) бүтүргөн. Санкт-Петербургда окуп жүргөн мезгилде студенттик кыймылга активдүү катышкан. Ин-тту аяктаган соӊ Омск токой чарба окуу жайында мугалим болуп иштеген. 1896–1903-ж. Россия империясынын казак жергесине жүргүзгөн экспедициясына катышкан. Экспедиция учурунда ал падышалык Россиянын жүргүзгөн колониялык саясатын иш жүзүндө тереӊ баамдап ж-а ага каршы күрөш жүргүзүү үчүн бүткүл казак элин бириктирүүнү, бул күрөштө расмий бийликке каршы турган саясий күчтөргө таянууну көздөгөн. Б. 1905-ж. «Эл боштондугу» (конституциялык-демокр.) партиясына мүчө болуп кирген. Ал Семей обл-нан I Мамл. Думага депутат болуп шайланган, бирок ошол мезгилде талаа генерал-губернаторунун Указы м-н Павлодар түрмөсүндө 3 ай негизсиз камалгандыктан, Думага катыша алган эмес. 1906-ж. Омскиде чыккан «Голос степи», «Иртыш», 1908-ж. Петербургда – «Товарищ», «Речь», «Слово» гезиттеринде редакторлук кызмат аткарган, о. эле «Казак» гезитинин жарык көрүшүнө ж-а анын улуттук деӊгээлге көтөрүлүшүнө зор эмгек сиӊирген. 1912–17-ж. кадеттер партиясынын уюштуруу к-тинин мүчөсү болгон. 1917-ж. Убактылуу өкмөттүн Торгой обл. комиссары ж-а Түркстан к-тинин мүчөлүгүнө дайындалган. Анын демилгеси м-н 1917-ж. 1-Бүткүл казак съезди өткөрүлгөн ж-а «Алаш» партиясы түзүлгөн, о. эле жылы Б. м-н Байтурсынов баштаган бир топ казак лидерлери 1917-ж. кийинки съездде «Алаш-Ордо» өкмөтүн түзүшкөн. Кийин бул өкмөт Совет бийлигине каршы күрөшүп, ак казактар м-н падышалык генералдар тарабында болгон (1919–20-ж. Совет өкмөтү Алаш кыймылына катышкандарга кечирим жарыялаган). 1920-ж. Казак АССРинин Дыйканчылык Эл комиссариатынын коллегиясынын мүчөсү, 1922-ж. Москвадагы Улуттук иштер комиссариатынын басмасында, 1926–27-ж. Россия ИАда ил. кызматкер болуп иштеген. 1937-ж. Казак ССРинин Жогорку сотунун өкүмү м-н атуу жазасы берилген. Акыркы тергөөдө ал «Алаш» партиясынын Совет бийлигине каршы аракеттерине байланыштуу бардык жоопкерчиликти өз мойнуна алган. 1989-ж. акталган.<br /> &lt;br/&gt;&#039;&#039;А. Жуманалиев&#039;&#039;.<br /> [[Category: 2-том]]<br /> </div>

Kadyrm