https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%A3%D0%9C%D0%AB%D0%9D 2026-04-18T21:28:18Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%A3%D0%9C%D0%AB%D0%9D&diff=44375&oldid=prev 2026-02-12T07:16:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:16, 12 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БУМЫН'''  (490–552, Түрк кагандыгы) – Улуу Түрк кагандыгынын (552–744) негиздөөчүсү жана анын 1-каганы. ''Ашина'' уруусунан. Түрк жазма булактарында Бумын каган, ал эми кытай жазма булактарында Тумын каган деп да аталат. Бумын адегенде башка мамлекеттер менен соода жана элчилик байланыштарды түзө баштаган. 545-жылы анын ордосуна жужандардын душманы болгон Батыш Вэй императору Тайцзудан элчи келген. Кийинки жылы Бумын өз элчисин императордун сарайына жиберген жана акырындык менен өзүнүн душмандарына каршы союз түзө баштаган. Жужандарга каршы &lt;br/&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БУМЫН'''  (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">байыркы түркчө 𐰉𐰆𐰢𐰣:𐰴𐰍𐰣‎, кыт. tumen,  </ins>490–552, Түрк кагандыгы) – Улуу Түрк кагандыгынын (552–744) негиздөөчүсү жана анын 1-каганы. ''Ашина'' уруусунан. Түрк жазма булактарында Бумын каган, ал эми кытай жазма булактарында Тумын каган<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, Н. Я. Бичурин Тумы́нь, С. Е. Малов Тумы́н </ins>деп да аталат. Бумын адегенде башка мамлекеттер менен соода жана элчилик байланыштарды түзө баштаган. 545-жылы анын ордосуна жужандардын душманы болгон Батыш Вэй императору Тайцзудан элчи келген. Кийинки жылы Бумын өз элчисин императордун сарайына жиберген жана акырындык менен өзүнүн душмандарына каршы союз түзө баштаган. Жужандарга каршы &lt;br/&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БУМЫН17.png | thumb | none]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БУМЫН17.png | thumb | none]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чыгууга али эрте экендигин түшүнгөн Бумын алардын ханы Анахуанга мурункудай эле көз каранды бий катары темирден жасалган буюмдарды жөнөтүп турган. Кала берсе ал жужандардын бийлигине каршы көтөрүлүштөрдүн бирин баскан. 550-жылы Жунгарияда жашаган теле уруулары Монголиядагы Анахуандын ордосун көздөй жортуулга жөнөшкөн. Бирок алар жарым жолго келгенде жакшы куралданган Бумындын атчан аскерлери тарабынан талкаланган. Бул жеӊиштен соӊ Бумын жужандарга каршы согушка даярдана баштаган. Ал Анахуан менен кагылышуу максатын көздөп, анын кызынын колун сураган. Буга ачуусу келген Анахуан «сен менин темир эриткичимсиӊ, кантип сен мага ушундай сунуш кылууга батындыӊ» деп одоно жооп берген. Бумын мындай жооп менен келген Анахуандын элчисин өлтүрөт, батыш вейлик император Вэньди менен жужандарга каршы келишим түзүп, анын кызы Чилеге үйлөнөт. 552-жылы Бумын жужандарга каршы согуш ачып, аларды аёосуз талкалаган. Жеӊилген Анахуан өзүн өзү өлтүргөн. Ошентип, Борбордук Азияда Улуу Түрк кагандыгы түзүлүп, Бумын «илигкаган» деген титул алган.&lt;br/&gt;Ад.: &#039;&#039;Гумилев&#039;&#039; Л. Н. Древние тюрки. М., 1967; &#039;&#039;Караев Ө.&#039;&#039; Көөнө түрктөр тарыхы. Б., 1994.&lt;br/&gt;&#039;&#039;Ө. Караев&#039;&#039;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чыгууга али эрте экендигин түшүнгөн Бумын алардын ханы Анахуанга мурункудай эле көз каранды бий катары темирден жасалган буюмдарды жөнөтүп турган. Кала берсе ал жужандардын бийлигине каршы көтөрүлүштөрдүн бирин баскан. 550-жылы Жунгарияда жашаган теле уруулары Монголиядагы Анахуандын ордосун көздөй жортуулга жөнөшкөн. Бирок алар жарым жолго келгенде жакшы куралданган Бумындын атчан аскерлери тарабынан талкаланган. Бул жеӊиштен соӊ Бумын жужандарга каршы согушка даярдана баштаган. Ал Анахуан менен кагылышуу максатын көздөп, анын кызынын колун сураган. Буга ачуусу келген Анахуан «сен менин темир эриткичимсиӊ, кантип сен мага ушундай сунуш кылууга батындыӊ» деп одоно жооп берген. Бумын мындай жооп менен келген Анахуандын элчисин өлтүрөт, батыш вейлик император Вэньди менен жужандарга каршы келишим түзүп, анын кызы Чилеге үйлөнөт. 552-жылы Бумын жужандарга каршы согуш ачып, аларды аёосуз талкалаган. Жеӊилген Анахуан өзүн өзү өлтүргөн. Ошентип, Борбордук Азияда Улуу Түрк кагандыгы түзүлүп, Бумын «илигкаган» деген титул алган.&lt;br/&gt;Ад.: &#039;&#039;Гумилев&#039;&#039; Л. Н. Древние тюрки. М., 1967; &#039;&#039;Караев Ө.&#039;&#039; Көөнө түрктөр тарыхы. Б., 1994.&lt;br/&gt;&#039;&#039;Ө. Караев&#039;&#039;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr> </table>

Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%A3%D0%9C%D0%AB%D0%9D&diff=9831&oldid=prev 2024-05-13T10:47:07Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:47, 13 Май (Бугу) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БУМЫН'''  (490–552, Түрк кагандыгы) – Улуу Түрк кагандыгынын (552–744) негиздөөчүсү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>анын 1-каганы. ''Ашина'' уруусунан. Түрк жазма булактарында <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. </del>каган, ал эми кытай жазма булактарында Тумын каган деп да аталат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. </del>адегенде башка мамлекеттер <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>соода <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>элчилик байланыштарды түзө баштаган. 545-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>анын ордосуна жужандардын душманы болгон Батыш Вэй императору Тайцзудан элчи келген. Кийинки жылы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. </del>өз элчисин императордун сарайына жиберген <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>акырындык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>өзүнүн душмандарына каршы союз түзө баштаган. Жужандарга каршы  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БУМЫН'''  (490–552, Түрк кагандыгы) – Улуу Түрк кагандыгынын (552–744) негиздөөчүсү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>анын 1-каганы. ''Ашина'' уруусунан. Түрк жазма булактарында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бумын </ins>каган, ал эми кытай жазма булактарында Тумын каган деп да аталат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бумын </ins>адегенде башка мамлекеттер <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>соода <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>элчилик байланыштарды түзө баштаган. 545-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>анын ордосуна жужандардын душманы болгон Батыш Вэй императору Тайцзудан элчи келген. Кийинки жылы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бумын </ins>өз элчисин императордун сарайына жиберген <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>акырындык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>өзүнүн душмандарына каршы союз түзө баштаган. Жужандарга каршы &lt;br/&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br/&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БУМЫН17.png | thumb | none]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БУМЫН17.png | thumb | none]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чыгууга али эрте экендигин түшүнгөн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. </del>алардын ханы Анахуанга мурункудай эле көз каранды бий катары темирден жасалган буюмдарды жөнөтүп турган. Кала берсе ал жужандардын бийлигине каршы көтөрүлүштөрдүн бирин баскан. 550-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Жунгарияда жашаган теле уруулары Монголиядагы Анахуандын ордосун көздөй жортуулга жөнөшкөн. Бирок алар жарым жолго келгенде жакшы куралданган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б-дын </del>атчан аскерлери тарабынан талкаланган. Бул жеӊиштен соӊ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. </del>жужандарга каршы согушка даярдана баштаган. Ал Анахуан <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>кагылышуу максатын көздөп, анын кызынын колун сураган. Буга ачуусу келген Анахуан «сен менин темир эриткичимсиӊ, кантип сен мага ушундай сунуш кылууга батындыӊ» деп одоно жооп берген. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. </del>мындай жооп <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>келген Анахуандын элчисин өлтүрөт, батыш вейлик император Вэньди <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>жужандарга каршы келишим түзүп, анын кызы Чилеге үйлөнөт. 552-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. Б. </del>жужандарга каршы согуш ачып, аларды аёосуз талкалаган. Жеӊилген Анахуан өзүн өзү өлтүргөн. Ошентип, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Борб. </del>Азияда Улуу Түрк кагандыгы түзүлүп, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. </del>«илигкаган» деген титул алган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чыгууга али эрте экендигин түшүнгөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бумын </ins>алардын ханы Анахуанга мурункудай эле көз каранды бий катары темирден жасалган буюмдарды жөнөтүп турган. Кала берсе ал жужандардын бийлигине каршы көтөрүлүштөрдүн бирин баскан. 550-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Жунгарияда жашаган теле уруулары Монголиядагы Анахуандын ордосун көздөй жортуулга жөнөшкөн. Бирок алар жарым жолго келгенде жакшы куралданган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бумындын </ins>атчан аскерлери тарабынан талкаланган. Бул жеӊиштен соӊ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бумын </ins>жужандарга каршы согушка даярдана баштаган. Ал Анахуан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>кагылышуу максатын көздөп, анын кызынын колун сураган. Буга ачуусу келген Анахуан «сен менин темир эриткичимсиӊ, кантип сен мага ушундай сунуш кылууга батындыӊ» деп одоно жооп берген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бумын </ins>мындай жооп <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>келген Анахуандын элчисин өлтүрөт, батыш вейлик император Вэньди <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>жужандарга каршы келишим түзүп, анын кызы Чилеге үйлөнөт. 552-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы Бумын </ins>жужандарга каршы согуш ачып, аларды аёосуз талкалаган. Жеӊилген Анахуан өзүн өзү өлтүргөн. Ошентип, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Борбордук </ins>Азияда Улуу Түрк кагандыгы түзүлүп, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бумын </ins>«илигкаган» деген титул алган.&lt;br/&gt;Ад.: ''Гумилев'' Л. Н. Древние тюрки. М., 1967; ''Караев Ө.'' Көөнө түрктөр тарыхы. Б., 1994.&lt;br/&gt;''Ө. Караев''.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br/&gt;Ад.: ''Гумилев'' Л. Н. Древние тюрки. М., 1967; ''Караев Ө.'' Көөнө түрктөр тарыхы. Б., 1994.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br/&gt;''Ө. Караев''.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%A3%D0%9C%D0%AB%D0%9D&diff=6184&oldid=prev 2024-03-27T07:37:21Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:37, 27 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%A3%D0%9C%D0%AB%D0%9D&diff=6183&oldid=prev 2024-03-27T01:19:03Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&#039;&#039;&#039;БУМЫН&#039;&#039;&#039; (490–552, Түрк кагандыгы) – Улуу Түрк кагандыгынын (552–744) негиздөөчүсү ж-а анын 1-каганы. &#039;&#039;Ашина&#039;&#039; уруусунан. Түрк жазма булактарында Б. каган, ал эми кытай жазма булактарында Тумын каган деп да аталат. Б. адегенде башка мамлекеттер м-н соода ж-а элчилик байланыштарды түзө баштаган. 545-ж. анын ордосуна жужандардын душманы болгон Батыш Вэй императору Тайцзудан элчи келген. Кийинки жылы Б. өз элчисин императордун сарайына жиберген ж-а акырындык м-н өзүнүн душмандарына каршы союз түзө баштаган. Жужандарга каршы <br /> &lt;br/&gt;<br /> [[File:БУМЫН17.png | thumb | none]]<br /> чыгууга али эрте экендигин түшүнгөн Б. алардын ханы Анахуанга мурункудай эле көз каранды бий катары темирден жасалган буюмдарды жөнөтүп турган. Кала берсе ал жужандардын бийлигине каршы көтөрүлүштөрдүн бирин баскан. 550-ж. Жунгарияда жашаган теле уруулары Монголиядагы Анахуандын ордосун көздөй жортуулга жөнөшкөн. Бирок алар жарым жолго келгенде жакшы куралданган Б-дын атчан аскерлери тарабынан талкаланган. Бул жеӊиштен соӊ Б. жужандарга каршы согушка даярдана баштаган. Ал Анахуан м-н кагылышуу максатын көздөп, анын кызынын колун сураган. Буга ачуусу келген Анахуан «сен менин темир эриткичимсиӊ, кантип сен мага ушундай сунуш кылууга батындыӊ» деп одоно жооп берген. Б. мындай жооп м-н келген Анахуандын элчисин өлтүрөт, батыш вейлик император Вэньди м-н жужандарга каршы келишим түзүп, анын кызы Чилеге үйлөнөт. 552-ж. Б. жужандарга каршы согуш ачып, аларды аёосуз талкалаган. Жеӊилген Анахуан өзүн өзү өлтүргөн. Ошентип, Борб. Азияда Улуу Түрк кагандыгы түзүлүп, Б. «илигкаган» деген титул алган.<br /> &lt;br/&gt;Ад.: &#039;&#039;Гумилев&#039;&#039; Л. Н. Древние тюрки. М., 1967; &#039;&#039;Караев Ө.&#039;&#039; Көөнө түрктөр тарыхы. Б., 1994.<br /> &lt;br/&gt;&#039;&#039;Ө. Караев&#039;&#039;.<br /> [[Category: 2-том]]<br /> </div>

vol2_>KadyrM