<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%A3%D0%9B%D0%98%D0%97%D0%9C_%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%83</id>
	<title>БОТУЛИЗМ оорусу - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%A3%D0%9B%D0%98%D0%97%D0%9C_%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%83"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%A3%D0%9B%D0%98%D0%97%D0%9C_%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%83&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-04T03:16:01Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%A3%D0%9B%D0%98%D0%97%D0%9C_%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%83&amp;diff=18716&amp;oldid=prev</id>
		<title>Dilde, 03:15, 20 Март (Жалган куран) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%A3%D0%9B%D0%98%D0%97%D0%9C_%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%83&amp;diff=18716&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-03-20T03:15:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;03:15, 20 Март (Жалган куран) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОТУЛИ&amp;amp;#769;ЗМ &#039;&#039;&#039; (лат. botulus – колбаса) – ботулис микробу бөлүп чыгарган уудан (токсин) пайда болуучу, капысынан башталып, катуу кармаган оору. Ботулизмдин козгогучтары жаратылышта кеӊири таралган жана анаэробдук шартта жашап, споралары айлана-чөйрөдө өтө чыдамдуу. Инфекциянын булагы – жаныбарлар. Алардын ичегисинде көбөйгөн бацилла заӊ менен сыртка чыгып, айлана-чөйрөнү булгайт. Киши оорунун козгогучтары менен булганган тамак-аш аркылуу (чала бышкан эт, балык, колбаса, ар түрдүү консерваланган тамак) жугузуп алат. Ботулизмдин жашылча (бадыраӊ, кызылча, баклажан ж. б.), жер-жемиш, козу карын ж. б. өсүмдүктөрдөн үй шартында консерваланган азыктардан болгон түрү коркунучтуу. Себеби жылчыксыз жабылган идиштеги, таза жуулбаган жана жетишерлик кайнатылбаган өсүмдүктөгү козгогучтар анаэробдук шартта тез көбөйөт. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Бул &lt;/del&gt;тамак-ашты жегенде кишилер ууланат. Уу ичегиге тез сиӊет, андан кан менен бүт денеге тарап, түрдүү органдарды, өзгөчө нерв системасын жабыркатат. Оорунун жашыруун (инкубациялык) мезгили 2 сааттан 1 жумага чейин. Ал адатта булганган тамакты жегенден 12–24 сааттан кийин капыстан башталат. Оорулуу алсызданат, башы айланып ооруйт, денеси ысып, кусат, оозу жана эрини кургайт, суусайт, ичи өтөт же катат, уйкусу качат, нерв системасы жабыркагандыктан, парез жана паралич (шал) белгилери, көзгө кош көрүнүү байкалат. Көз жапкагы жабылып (птоз), карек чоӊоёт, аба жетпей деми кыстыгат, муунат, денеси көгөрүп, 2–3 сутканын ичинде өлүмгө учурашы мүмкүн. Ботулизмдеги алгачкы (экстрендик) жардам: ичеги-карынды клизма аркылуу тазалоо жана тезинен канга антитоксин (кан сары суусу) куюлат. Ботулизмди алдын алуу тамак-аш азыктарын даярдоодо, ташууда, сактоодо жана бышырууда санитария-гигиеналык эрежелерди, жашылчаларды, жер-жемиштерди үй шартында консервалоодо технологиялык талапты сактоо керек.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОТУЛИ&amp;amp;#769;ЗМ &#039;&#039;&#039; (лат. botulus – колбаса) – ботулис микробу бөлүп чыгарган уудан (токсин) пайда болуучу, капысынан башталып, катуу кармаган оору. Ботулизмдин козгогучтары жаратылышта кеӊири таралган жана анаэробдук шартта жашап, споралары айлана-чөйрөдө өтө чыдамдуу. Инфекциянын булагы – жаныбарлар. Алардын ичегисинде көбөйгөн бацилла заӊ менен сыртка чыгып, айлана-чөйрөнү булгайт. Киши оорунун козгогучтары менен булганган тамак-аш аркылуу (чала бышкан эт, балык, колбаса, ар түрдүү консерваланган тамак) жугузуп алат. Ботулизмдин жашылча (бадыраӊ, кызылча, баклажан ж. б.), жер-жемиш, козу карын ж. б. өсүмдүктөрдөн үй шартында консерваланган азыктардан болгон түрү коркунучтуу. Себеби жылчыксыз жабылган идиштеги, таза жуулбаган жана жетишерлик кайнатылбаган өсүмдүктөгү козгогучтар анаэробдук шартта тез көбөйөт. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Мындай &lt;/ins&gt;тамак-ашты жегенде кишилер ууланат. Уу ичегиге тез сиӊет, андан кан менен бүт денеге тарап, түрдүү органдарды, өзгөчө нерв системасын жабыркатат. Оорунун жашыруун (инкубациялык) мезгили 2 сааттан 1 жумага чейин. Ал адатта булганган тамакты жегенден 12–24 сааттан кийин капыстан башталат. Оорулуу алсызданат, башы айланып ооруйт, денеси ысып, кусат, оозу жана эрини кургайт, суусайт, ичи өтөт же катат, уйкусу качат, нерв системасы жабыркагандыктан, парез жана паралич (шал) белгилери, көзгө кош көрүнүү байкалат. Көз жапкагы жабылып (птоз), карек чоӊоёт, аба жетпей деми кыстыгат, муунат, денеси көгөрүп, 2–3 сутканын ичинде өлүмгө учурашы мүмкүн. Ботулизмдеги алгачкы (экстрендик) жардам: ичеги-карынды клизма аркылуу тазалоо жана тезинен канга антитоксин (кан сары суусу) куюлат. Ботулизмди алдын алуу тамак-аш азыктарын даярдоодо, ташууда, сактоодо жана бышырууда санитария-гигиеналык эрежелерди, жашылчаларды, жер-жемиштерди үй шартында консервалоодо технологиялык талапты сактоо керек.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Dilde</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%A3%D0%9B%D0%98%D0%97%D0%9C_%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%83&amp;diff=9641&amp;oldid=prev</id>
		<title>Temirkan: Temirkan moved page БОТУЛИЗМ 1 to БОТУЛИЗМ оорусу</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%A3%D0%9B%D0%98%D0%97%D0%9C_%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%83&amp;diff=9641&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-05-06T03:30:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Temirkan moved page &lt;a href=&quot;/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%A3%D0%9B%D0%98%D0%97%D0%9C_1&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;БОТУЛИЗМ 1 (мындай барак жок)&quot;&gt;БОТУЛИЗМ 1&lt;/a&gt; to &lt;a href=&quot;/index.php/%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%A3%D0%9B%D0%98%D0%97%D0%9C_%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%83&quot; title=&quot;БОТУЛИЗМ оорусу&quot;&gt;БОТУЛИЗМ оорусу&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;03:30, 6 Май (Бугу) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%A3%D0%9B%D0%98%D0%97%D0%9C_%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%83&amp;diff=9640&amp;oldid=prev</id>
		<title>Temirkan, 03:30, 6 Май (Бугу) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%A3%D0%9B%D0%98%D0%97%D0%9C_%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%83&amp;diff=9640&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-05-06T03:30:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;03:30, 6 Май (Бугу) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОТУЛИ&amp;amp;#769;ЗМ &#039;&#039;&#039; (лат. botulus – колбаса) – ботулис микробу бөлүп чыгарган уудан (токсин) пайда болуучу, капысынан башталып, катуу кармаган оору. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б-дин &lt;/del&gt;козгогучтары жаратылышта кеӊири таралган &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;анаэробдук шартта жашап, споралары айлана-чөйрөдө өтө чыдамдуу. Инфекциянын булагы – жаныбарлар. Алардын ичегисинде көбөйгөн бацилла заӊ &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;сыртка чыгып, айлана-чөйрөнү булгайт. Киши оорунун козгогучтары &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;булганган тамак-аш аркылуу (чала бышкан эт, балык, колбаса, ар түрдүү консерваланган тамак) жугузуп алат. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б-дин &lt;/del&gt;жашылча (бадыраӊ, кызылча, баклажан ж. б.), жер-жемиш, козу карын ж. б. өсүмдүктөрдөн үй шартында консерваланган азыктардан болгон түрү коркунучтуу. Себеби жылчыксыз жабылган идиштеги, таза жуулбаган &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;жетишерлик кайнатылбаган өсүмдүктөгү козгогучтар анаэробдук шартта тез көбөйөт. Бул тамак-ашты жегенде кишилер ууланат. Уу ичегиге тез сиӊет, андан кан &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;бүт денеге тарап, түрдүү органдарды, өзгөчө нерв системасын жабыркатат. Оорунун жашыруун (инкубациялык) мезгили 2 сааттан 1 жумага чейин. Ал адатта булганган тамакты жегенден 12–24 сааттан кийин капыстан башталат. Оорулуу алсызданат, башы айланып ооруйт, денеси ысып, кусат, оозу &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;эрини кургайт, суусайт, ичи өтөт же катат, уйкусу качат, нерв системасы жабыркагандыктан, парез &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;паралич (шал) белгилери, көзгө кош көрүнүү байкалат. Көз жапкагы жабылып (птоз), карек чоӊоёт, аба жетпей деми кыстыгат, муунат, денеси көгөрүп, 2–3 сутканын ичинде өлүмгө учурашы мүмкүн. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б-деги &lt;/del&gt;алгачкы (экстрендик) жардам: ичеги-карынды клизма аркылуу тазалоо &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;тезинен канга антитоксин (кан сары суусу) куюлат. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б-ди &lt;/del&gt;алдын алуу тамак-аш азыктарын даярдоодо, ташууда, сактоодо &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;бышырууда санитария-гигиеналык эрежелерди, жашылчаларды, жер-жемиштерди үй шартында консервалоодо &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;технол. &lt;/del&gt;талапты сактоо керек.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОТУЛИ&amp;amp;#769;ЗМ &#039;&#039;&#039; (лат. botulus – колбаса) – ботулис микробу бөлүп чыгарган уудан (токсин) пайда болуучу, капысынан башталып, катуу кармаган оору. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботулизмдин &lt;/ins&gt;козгогучтары жаратылышта кеӊири таралган &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;анаэробдук шартта жашап, споралары айлана-чөйрөдө өтө чыдамдуу. Инфекциянын булагы – жаныбарлар. Алардын ичегисинде көбөйгөн бацилла заӊ &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;сыртка чыгып, айлана-чөйрөнү булгайт. Киши оорунун козгогучтары &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;булганган тамак-аш аркылуу (чала бышкан эт, балык, колбаса, ар түрдүү консерваланган тамак) жугузуп алат. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботулизмдин &lt;/ins&gt;жашылча (бадыраӊ, кызылча, баклажан ж. б.), жер-жемиш, козу карын ж. б. өсүмдүктөрдөн үй шартында консерваланган азыктардан болгон түрү коркунучтуу. Себеби жылчыксыз жабылган идиштеги, таза жуулбаган &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;жетишерлик кайнатылбаган өсүмдүктөгү козгогучтар анаэробдук шартта тез көбөйөт. Бул тамак-ашты жегенде кишилер ууланат. Уу ичегиге тез сиӊет, андан кан &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;бүт денеге тарап, түрдүү органдарды, өзгөчө нерв системасын жабыркатат. Оорунун жашыруун (инкубациялык) мезгили 2 сааттан 1 жумага чейин. Ал адатта булганган тамакты жегенден 12–24 сааттан кийин капыстан башталат. Оорулуу алсызданат, башы айланып ооруйт, денеси ысып, кусат, оозу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;эрини кургайт, суусайт, ичи өтөт же катат, уйкусу качат, нерв системасы жабыркагандыктан, парез &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;паралич (шал) белгилери, көзгө кош көрүнүү байкалат. Көз жапкагы жабылып (птоз), карек чоӊоёт, аба жетпей деми кыстыгат, муунат, денеси көгөрүп, 2–3 сутканын ичинде өлүмгө учурашы мүмкүн. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботулизмдеги &lt;/ins&gt;алгачкы (экстрендик) жардам: ичеги-карынды клизма аркылуу тазалоо &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;тезинен канга антитоксин (кан сары суусу) куюлат. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботулизмди &lt;/ins&gt;алдын алуу тамак-аш азыктарын даярдоодо, ташууда, сактоодо &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;бышырууда санитария-гигиеналык эрежелерди, жашылчаларды, жер-жемиштерди үй шартында консервалоодо &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;технологиялык &lt;/ins&gt;талапты сактоо керек.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%A3%D0%9B%D0%98%D0%97%D0%9C_%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%83&amp;diff=7025&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol2_&gt;KadyrM, 09:03, 28 Март (Жалган куран) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%A3%D0%9B%D0%98%D0%97%D0%9C_%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%83&amp;diff=7025&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-28T09:03:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:03, 28 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>vol2_&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%A3%D0%9B%D0%98%D0%97%D0%9C_%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%83&amp;diff=7026&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%A3%D0%9B%D0%98%D0%97%D0%9C_%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%83&amp;diff=7026&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-28T04:57:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;БОТУЛИ&amp;amp;#769;ЗМ &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (лат. botulus – колбаса) – ботулис микробу бөлүп чыгарган уудан (токсин) пайда болуучу, капысынан башталып, катуу кармаган оору. Б-дин козгогучтары жаратылышта кеӊири таралган ж-а анаэробдук шартта жашап, споралары айлана-чөйрөдө өтө чыдамдуу. Инфекциянын булагы – жаныбарлар. Алардын ичегисинде көбөйгөн бацилла заӊ м-н сыртка чыгып, айлана-чөйрөнү булгайт. Киши оорунун козгогучтары м-н булганган тамак-аш аркылуу (чала бышкан эт, балык, колбаса, ар түрдүү консерваланган тамак) жугузуп алат. Б-дин жашылча (бадыраӊ, кызылча, баклажан ж. б.), жер-жемиш, козу карын ж. б. өсүмдүктөрдөн үй шартында консерваланган азыктардан болгон түрү коркунучтуу. Себеби жылчыксыз жабылган идиштеги, таза жуулбаган ж-а жетишерлик кайнатылбаган өсүмдүктөгү козгогучтар анаэробдук шартта тез көбөйөт. Бул тамак-ашты жегенде кишилер ууланат. Уу ичегиге тез сиӊет, андан кан м-н бүт денеге тарап, түрдүү органдарды, өзгөчө нерв системасын жабыркатат. Оорунун жашыруун (инкубациялык) мезгили 2 сааттан 1 жумага чейин. Ал адатта булганган тамакты жегенден 12–24 сааттан кийин капыстан башталат. Оорулуу алсызданат, башы айланып ооруйт, денеси ысып, кусат, оозу ж-а эрини кургайт, суусайт, ичи өтөт же катат, уйкусу качат, нерв системасы жабыркагандыктан, парез ж-а паралич (шал) белгилери, көзгө кош көрүнүү байкалат. Көз жапкагы жабылып (птоз), карек чоӊоёт, аба жетпей деми кыстыгат, муунат, денеси көгөрүп, 2–3 сутканын ичинде өлүмгө учурашы мүмкүн. Б-деги алгачкы (экстрендик) жардам: ичеги-карынды клизма аркылуу тазалоо ж-а тезинен канга антитоксин (кан сары суусу) куюлат. Б-ди алдын алуу тамак-аш азыктарын даярдоодо, ташууда, сактоодо ж-а бышырууда санитария-гигиеналык эрежелерди, жашылчаларды, жер-жемиштерди үй шартында консервалоодо технол. талапты сактоо керек.&lt;br /&gt;
[[Category: 2-том]]&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
</feed>