https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%9E%D0%A1%D0%9F%D0%9E%D0%A0_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98 2026-06-23T02:29:14Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A1%D0%9F%D0%9E%D0%A0_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&diff=81165&oldid=prev 2026-06-08T08:05:38Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:05, 8 Июнь (Кулжа) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОСПО&amp;#769;Р МАМЛЕКЕТИ''' , Б о с п о р – Кара деӊиздин түндүк жээгиндеги <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б. з. ч. </del>5-кылым – <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б. з. </del>4-кылымында өкүм сүргөн байыркы мамлекет. Борбору Пантикапей (азыркы Керчь) шаары болгон. Боспор мамлекетинин гүлдөгөн мезгили <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б. з. ч. </del>4–3-кылымдарга туура келет. Ошол учурда Боспор мамлекети Грекия жана Кичи Азия менен соода жүргүзүп, аларга негизинен дан, ошондой эле мал, балык жана кулдарды саткан. Жер ортолук деӊиз жээгиндеги мамлекеттерден өзүнө кездеме, зайтун майын, металлдан жасалган асем буюмдарды алып турушкан. Өлкөдө дыйканчылык, мал чарбачылыгы, кол өнөрчүлүгү абдан өнүгүп, анын экономикасы кулдардын, дыйкандардын жана көз каранды калктын эмгегин пайдаланууга негизделген. Анын шаарлары Грекия менен Кичи Азиянын шаарларына окшош болгон. Археологиялык казууларда Боспор мамлекетинин аймагынан көптөгөн шаар урандылары, храмдар, күмбөздөр, чептер, асем металл буюмдары табылган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. з. ч. </del>2-кылымда анын социалдык-экономикалык абалы бир топ начарлаган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. з. ч. </del>107-жылы Боспордо көз каранды скифтердин жана Савмак башкарган кулдардын көтөрүлүшү чыккан. Көтөрүлүш басылгандан кийин Боспор мамлекети адегенде Понт падышасына баш ийип, кийин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б. з. ч. </del>63-жылы Рим империясына көз каранды болуп калган. Бирок Боспор мамлекети Римге көз каранды болгонуна карабастан, өз алдынча саясат жүргүзүп, күмүш тыйындарды чыгарган жана <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б. з. </del>1–2-кылымында кайрадан гүлдөп&lt;br/&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОСПО&amp;#769;Р МАМЛЕКЕТИ''' , Б о с п о р – Кара деӊиздин түндүк жээгиндеги <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биздин заманга чейин </ins>5-кылым – <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биздин замандын </ins>4-кылымында өкүм сүргөн байыркы мамлекет. Борбору Пантикапей (азыркы Керчь) шаары болгон. Боспор мамлекетинин гүлдөгөн мезгили <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биздин заманга чейин </ins>4–3-кылымдарга туура келет. Ошол учурда Боспор мамлекети Грекия жана Кичи Азия менен соода жүргүзүп, аларга негизинен дан, ошондой эле мал, балык жана кулдарды саткан. Жер ортолук деӊиз жээгиндеги мамлекеттерден өзүнө кездеме, зайтун майын, металлдан жасалган асем буюмдарды алып турушкан. Өлкөдө дыйканчылык, мал чарбачылыгы, кол өнөрчүлүгү абдан өнүгүп, анын экономикасы кулдардын, дыйкандардын жана көз каранды калктын эмгегин пайдаланууга негизделген. Анын шаарлары Грекия менен Кичи Азиянын шаарларына окшош болгон. Археологиялык казууларда Боспор мамлекетинин аймагынан көптөгөн шаар урандылары, храмдар, күмбөздөр, чептер, асем металл буюмдары табылган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биздин заманга чейин </ins>2-кылымда анын социалдык-экономикалык абалы бир топ начарлаган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Биздин заманга чейин </ins>107-жылы Боспордо көз каранды скифтердин жана Савмак башкарган кулдардын көтөрүлүшү чыккан. Көтөрүлүш басылгандан кийин Боспор мамлекети адегенде Понт падышасына баш ийип, кийин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биздин заманга чейин </ins>63-жылы Рим империясына көз каранды болуп калган. Бирок Боспор мамлекети Римге көз каранды болгонуна карабастан, өз алдынча саясат жүргүзүп, күмүш тыйындарды чыгарган жана <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биздин замандын </ins>1–2-кылымында кайрадан гүлдөп&lt;br/&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БОСПОР МАМЛЕКЕТИ27.png | thumb | &lt;center&gt;Боспор мамлекети. Алтын чөйчөк <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. з. ч. </del>4-кылым Эрмитаж (С.-Петербург).&lt;/center&gt;]]өнүгүүгө жетишкен. Боспор мамлекетинин бийлиги Херсонеске жана Крымдын көпчүлүк бөлүгүнө чейин жеткен. Бирок, ошол мезгилдеги кул ээлөөчүлүк доордун жалпы кризиси Боспор мамлекетинин да начарлашына алып келген. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. з. </del>3-кылымында Боспор мамлекетинин аймагын ''варвар'' уруулары басып кире башташкан. 4-кылымдын аягындагы ''хунндардын'' жортуулу Боспор мамлекетинин биротоло жок болушуна алып келди.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БОСПОР МАМЛЕКЕТИ27.png | thumb | &lt;center&gt;Боспор мамлекети. Алтын чөйчөк <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биздин заманга чейин </ins>4-кылым Эрмитаж (С.-Петербург).&lt;/center&gt;]]өнүгүүгө жетишкен. Боспор мамлекетинин бийлиги Херсонеске жана Крымдын көпчүлүк бөлүгүнө чейин жеткен. Бирок, ошол мезгилдеги кул ээлөөчүлүк доордун жалпы кризиси Боспор мамлекетинин да начарлашына алып келген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Биздин замандын </ins>3-кылымында Боспор мамлекетинин аймагын ''варвар'' уруулары басып кире башташкан. 4-кылымдын аягындагы ''хунндардын'' жортуулу Боспор мамлекетинин биротоло жок болушуна алып келди.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr> </table>

Gulira https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A1%D0%9F%D0%9E%D0%A0_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&diff=9591&oldid=prev 2024-04-29T11:31:52Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:31, 29 Апрель (Чын куран) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОСПО&amp;#769;Р МАМЛЕКЕТИ''' , Б о с п о р – Кара деӊиздин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн. </del>жээгиндеги б. з. ч. 5-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к. </del>– б. з. 4-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-нда </del>өкүм сүргөн байыркы мамлекет. Борбору Пантикапей (азыркы Керчь) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ш. </del>болгон. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. м-нин </del>гүлдөгөн мезгили б. з. ч. 4–3-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-га </del>туура келет. Ошол учурда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. м. </del>Грекия <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>Кичи Азия <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>соода жүргүзүп, аларга негизинен дан, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле мал, балык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>кулдарды саткан. Жер ортолук деӊиз жээгиндеги мамлекеттерден өзүнө кездеме, зайтун майын, металлдан жасалган асем буюмдарды алып турушкан. Өлкөдө дыйканчылык, мал чарбачылыгы, кол өнөрчүлүгү абдан өнүгүп, анын экономикасы кулдардын, дыйкандардын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>көз каранды калктын эмгегин пайдаланууга негизделген. Анын шаарлары Грекия <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>Кичи Азиянын шаарларына окшош болгон. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Археол. </del>казууларда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. м-нин </del>аймагынан көптөгөн шаар урандылары, храмдар, күмбөздөр, чептер, асем металл буюмдары табылган. Б. з. ч. 2-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-да </del>анын социалдык-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">экон. </del>абалы бир топ начарлаган. Б. з. ч. 107-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Боспордо көз каранды скифтердин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>Савмак башкарган кулдардын көтөрүлүшү чыккан. Көтөрүлүш басылгандан кийин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. м. </del>адегенде Понт падышасына баш ийип, кийин б. з. ч. 63-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Рим империясына көз каранды болуп калган. Бирок <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. м. </del>Римге көз каранды болгонуна карабастан, өз алдынча саясат жүргүзүп, күмүш тыйындарды чыгарган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>б. з. 1–2-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-нда </del>кайрадан гүлдөп</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОСПО&amp;#769;Р МАМЛЕКЕТИ''' , Б о с п о р – Кара деӊиздин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк </ins>жээгиндеги б. з. ч. 5-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылым </ins>– б. з. 4-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымында </ins>өкүм сүргөн байыркы мамлекет. Борбору Пантикапей (азыркы Керчь) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаары </ins>болгон. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Боспор мамлекетинин </ins>гүлдөгөн мезгили б. з. ч. 4–3-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдарга </ins>туура келет. Ошол учурда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Боспор мамлекети </ins>Грекия <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>Кичи Азия <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>соода жүргүзүп, аларга негизинен дан, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле мал, балык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>кулдарды саткан. Жер ортолук деӊиз жээгиндеги мамлекеттерден өзүнө кездеме, зайтун майын, металлдан жасалган асем буюмдарды алып турушкан. Өлкөдө дыйканчылык, мал чарбачылыгы, кол өнөрчүлүгү абдан өнүгүп, анын экономикасы кулдардын, дыйкандардын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>көз каранды калктын эмгегин пайдаланууга негизделген. Анын шаарлары Грекия <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>Кичи Азиянын шаарларына окшош болгон. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Археологиялык </ins>казууларда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Боспор мамлекетинин </ins>аймагынан көптөгөн шаар урандылары, храмдар, күмбөздөр, чептер, асем металл буюмдары табылган. Б. з. ч. 2-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымда </ins>анын социалдык-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">экономикалык </ins>абалы бир топ начарлаган. Б. з. ч. 107-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Боспордо көз каранды скифтердин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>Савмак башкарган кулдардын көтөрүлүшү чыккан. Көтөрүлүш басылгандан кийин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Боспор мамлекети </ins>адегенде Понт падышасына баш ийип, кийин б. з. ч. 63-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Рим империясына көз каранды болуп калган. Бирок <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Боспор мамлекети </ins>Римге көз каранды болгонуна карабастан, өз алдынча саясат жүргүзүп, күмүш тыйындарды чыгарган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>б. з. 1–2-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымында </ins>кайрадан гүлдөп&lt;br/&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br/&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БОСПОР МАМЛЕКЕТИ27.png | thumb | &lt;center&gt;Боспор мамлекети. Алтын чөйчөк Б. з. ч. 4-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылым </ins>Эрмитаж (С.-Петербург).&lt;/center&gt;]]өнүгүүгө жетишкен. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Боспор мамлекетинин </ins>бийлиги Херсонеске <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>Крымдын көпчүлүк бөлүгүнө чейин жеткен. Бирок, ошол мезгилдеги кул ээлөөчүлүк доордун жалпы кризиси <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Боспор мамлекетинин </ins>да начарлашына алып келген. Б. з. 3-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымында Боспор мамлекетинин </ins>аймагын ''варвар'' уруулары басып кире башташкан. 4-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>аягындагы ''хунндардын'' жортуулу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Боспор мамлекетинин </ins>биротоло жок болушуна алып келди.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БОСПОР МАМЛЕКЕТИ27.png | thumb | &lt;center&gt;Боспор мамлекети. Алтын чөйчөк Б. з. ч. 4-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к. </del>Эрмитаж (С.-Петербург).&lt;/center&gt;]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>өнүгүүгө жетишкен. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. м-нин </del>бийлиги Херсонеске <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>Крымдын көпчүлүк бөлүгүнө чейин жеткен. Бирок, ошол мезгилдеги кул ээлөөчүлүк доордун жалпы кризиси <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. м-нин </del>да начарлашына алып келген. Б. з. 3-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-нда Б. м-нин </del>аймагын ''варвар'' уруулары басып кире башташкан. 4-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>аягындагы ''хунндардын'' жортуулу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. м-нин </del>биротоло жок болушуна алып келди.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A1%D0%9F%D0%9E%D0%A0_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&diff=6965&oldid=prev 2024-03-28T09:03:28Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:03, 28 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

vol2_>KadyrM https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A1%D0%9F%D0%9E%D0%A0_%D0%9C%D0%90%D0%9C%D0%9B%D0%95%D0%9A%D0%95%D0%A2%D0%98&diff=6966&oldid=prev 2024-03-28T04:57:07Z

<p>1 версия</p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&#039;&#039;&#039;БОСПО&amp;#769;Р МАМЛЕКЕТИ&#039;&#039;&#039; , Б о с п о р – Кара деӊиздин түн. жээгиндеги б. з. ч. 5-к. – б. з. 4-к-нда өкүм сүргөн байыркы мамлекет. Борбору Пантикапей (азыркы Керчь) ш. болгон. Б. м-нин гүлдөгөн мезгили б. з. ч. 4–3-к-га туура келет. Ошол учурда Б. м. Грекия ж-а Кичи Азия м-н соода жүргүзүп, аларга негизинен дан, о. эле мал, балык ж-а кулдарды саткан. Жер ортолук деӊиз жээгиндеги мамлекеттерден өзүнө кездеме, зайтун майын, металлдан жасалган асем буюмдарды алып турушкан. Өлкөдө дыйканчылык, мал чарбачылыгы, кол өнөрчүлүгү абдан өнүгүп, анын экономикасы кулдардын, дыйкандардын ж-а көз каранды калктын эмгегин пайдаланууга негизделген. Анын шаарлары Грекия м-н Кичи Азиянын шаарларына окшош болгон. Археол. казууларда Б. м-нин аймагынан көптөгөн шаар урандылары, храмдар, күмбөздөр, чептер, асем металл буюмдары табылган. Б. з. ч. 2-к-да анын социалдык-экон. абалы бир топ начарлаган. Б. з. ч. 107-ж. Боспордо көз каранды скифтердин ж-а Савмак башкарган кулдардын көтөрүлүшү чыккан. Көтөрүлүш басылгандан кийин Б. м. адегенде Понт падышасына баш ийип, кийин б. з. ч. 63-ж. Рим империясына көз каранды болуп калган. Бирок Б. м. Римге көз каранды болгонуна карабастан, өз алдынча саясат жүргүзүп, күмүш тыйындарды чыгарган ж-а б. з. 1–2-к-нда кайрадан гүлдөп<br /> &lt;br/&gt;<br /> [[File:БОСПОР МАМЛЕКЕТИ27.png | thumb | &lt;center&gt;Боспор мамлекети. Алтын чөйчөк Б. з. ч. 4-к. Эрмитаж (С.-Петербург).&lt;/center&gt;]]<br /> өнүгүүгө жетишкен. Б. м-нин бийлиги Херсонеске ж-а Крымдын көпчүлүк бөлүгүнө чейин жеткен. Бирок, ошол мезгилдеги кул ээлөөчүлүк доордун жалпы кризиси Б. м-нин да начарлашына алып келген. Б. з. 3-к-нда Б. м-нин аймагын &#039;&#039;варвар&#039;&#039; уруулары басып кире башташкан. 4-к-дын аягындагы &#039;&#039;хунндардын&#039;&#039; жортуулу Б. м-нин биротоло жок болушуна алып келди.<br /> [[Category: 2-том]]<br /> </div>

Kadyrm