https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%9E%D0%A0%D0%9E%D0%9C%D0%91%D0%90%D0%99_%D0%9C%D0%B5%D3%8A%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83 2026-04-18T14:56:38Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A0%D0%9E%D0%9C%D0%91%D0%90%D0%99_%D0%9C%D0%B5%D3%8A%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=21902&oldid=prev 2025-04-23T03:12:04Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:12, 23 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОРОМБАЙ Меӊмурат уулу''' (1778–1780-жылдар чен–1858) – бугу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уруусунун </del>билерманы, белек уругунан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Кыргыз <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">санжырасында'' </del>Белектин уулу Алдаштан Меңмурат, Шапак, Тазабек, Кудайменде, Бирназар, Түкөк аттуу алты уулу болгону айтылат. Документалдуу маалыматтарда Бурамбай, Буромбай, Бурумбай, Буранбай Бекмуратов (Бек-Муратов) түрүндө кезигет. Жазма маалыматтарда алгач 1839-жылы эскерилет. Анда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кашкарга </del>каттаган маанилүү кербен жолунда жайгашып, мурунтан бери орус бийлигин кабыл алууга өтүнүч кылып жүргөн бугу уруусун Боромбай бийлеп турганы, аларды колго алуу өтө маанилүү экени белгиленген. Ал үчүн татар улутундагы Файзулла Ногоев менен Мухаммед-Галим Тагиров аттуу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">молдолор </del>жиберилген. Цин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">императору </del>(1820–1850) Даогуан тарабынан ага 1849-жылы 3-баскычтагы кызыл шарик (отого диңсе) менен белгиленген княздык (ван) наам ыйгарылган жана жылына 10 жамбы маяна каралган. Файзулла Ногоев 1858-жылга чейин Боромбайдын кеңешчиси катары кызмат кылган. Боромбай алгач 1844-жылы август айында Петербургга атайын өкүлчүлүк аттандырууга уруксат сурап, өз атынан Омск чебиндеги орус бийлигине кайрылган. Жазган катында <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Цин империясы<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>(1644–1912) жана кокондуктардан (кара: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Кокон хандыгы<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>) катуу жабыр тартып жатканын, ошондуктан орус императорунун букарасы болууга ниетин билдирген. Бирок кыргыздар жашаган жердин миң чакырымдай алыстыгына байланыштуу анын өтүнүчүн аткаруу мүмкүн болбогондуктан, Батыш <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Сибирдин </del>генерал-губернатору (1836–1850) П. Д. Горчаков <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кийинки жылы </del>орус өкмөтүнө кылган адал кызматын баалап, белекке алтын жип менен кооздолгон чепкен берип жиберген. 1848-жылы кол алдындагы 10 миң түтүн бугу, ошондой эле кошуна жайгашкан бир нече миң солто, саяк уруулары орус бийлигин кабыл алууга даяр экендигин, бул жерге шаар (чеп) куруу жана өзүнчө диван (округ) ачуу өтүнүчү менен <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Качыбек Шераалы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уулун'' </del>кайрадан Омск чебине аттандырган. Орус өкмөтү анын бул сунушун колдоп, келечекте аткарыла турганын белгилеген жана Боромбайга кымбат белектерди жиберип, элчисин артка узаткан. 1853-жылы сентябрь айында бир нече бийлер менен бирге мурунку өтүнүчүн кайталап, Батыш Сибирдин генерал-губернатору (1850–1861) Г.Х. Гасфордко кайрылган, бирок терс жооп алган. Кийинчерээк Г. Гасфорд жалгыз Россия империясы менен гана мамиле түзүп, орус өкмөтүнө караштуу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">казактардын </del>(Чоң ордо) тынчын албай, кербендерди коштоп, кайтарууга алышса, орус бийлигинин букаралагына  кабыл алууга макулдугун билдирген. 1854-жылы 26-сентябрда Омск чебине келген Качыбек бир нече жолку сүйлөшүүлөрдөн кийин, 1855-жылы 17-январда бугу уруусунун атынан Россия <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">империясынын </del>букаралагына өткөнү тууралуу ыйык ''куран'' кармап, салтанат менен ант берген. Ушул эле күнү орус өкмөтү тарабынан Боромбай бугу уруусунун башкы (ага) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">манаптыгына </del>бекитилип, орус армиясынын подполковник чени ыйгарылган жана күмүш акча менен жылына 343 рубль чегерилген. Бугу уруусу минтип, башка уруулардан бөлүнүп, орус падышасынын букаралагын кабыл алышы кыргыз урууларынын, өзгөчө бугу менен сарыбагыш уруулар ортосундагы мамиленин кескин бузулушуна алып келген (кара: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Бугу жана сарыбагыш урууларынын чабышы<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>). Орус падышасынан башка бийликке өзүн көз карандысыз деп эсептеген Боромбай 1855-жылы март-апрель айында бугу жана сарыбагыш урууларынын ортосунда чыккан чатакта <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Ормон <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хандын'' </del>жарат алышына тоскоол боло алган эмес. Натыйжада жарат алган Ормон бугулардын колуна түшүп, көп узабай каза болгон. Ушул учурларда Ысык-Көл <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өрөөнүнө </del>келген Чоң ордонун приставы М. Хоментовский, орус аскер кызматчысы Ч. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Валиханов<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>, саякатчы П. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Семенов-Тянь-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Шанскийлер'' </del>1856–1858-жылдары Боромбайдын өзүнө жолугуп, сый конок болушкан жана бир нече жолу көзмө-көз баарлашкан.&lt;br/&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОРОМБАЙ Меӊмурат уулу''' (1778–1780-жылдар чен–1858) – <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>бугу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уруусу]]нун </ins>билерманы, белек уругунан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Кыргыз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">санжырасы]]нда </ins>Белектин уулу Алдаштан Меңмурат, Шапак, Тазабек, Кудайменде, Бирназар, Түкөк аттуу алты уулу болгону айтылат. Документалдуу маалыматтарда Бурамбай, Буромбай, Бурумбай, Буранбай Бекмуратов (Бек-Муратов) түрүндө кезигет. Жазма маалыматтарда алгач 1839-жылы эскерилет. Анда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Кашкар]]га </ins>каттаган маанилүү кербен жолунда жайгашып, мурунтан бери орус бийлигин кабыл алууга өтүнүч кылып жүргөн бугу уруусун Боромбай бийлеп турганы, аларды колго алуу өтө маанилүү экени белгиленген. Ал үчүн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>татар<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>улутундагы Файзулла Ногоев менен Мухаммед-Галим Тагиров аттуу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[молдо]]лор </ins>жиберилген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Цин<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[император]]у </ins>(1820–1850) Даогуан тарабынан ага 1849-жылы 3-баскычтагы кызыл шарик (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>отого диңсе<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) менен белгиленген княздык (ван) наам ыйгарылган жана жылына 10 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>жамбы<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>маяна каралган. Файзулла Ногоев 1858-жылга чейин Боромбайдын кеңешчиси катары кызмат кылган. Боромбай алгач 1844-жылы август айында Петербургга атайын өкүлчүлүк аттандырууга уруксат сурап, өз атынан Омск чебиндеги орус бийлигине кайрылган. Жазган катында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Цин империясы<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(1644–1912) жана кокондуктардан (кара: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Кокон хандыгы<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) катуу жабыр тартып жатканын, ошондуктан орус императорунун букарасы болууга ниетин билдирген. Бирок кыргыздар жашаган жердин миң чакырымдай алыстыгына байланыштуу анын өтүнүчүн аткаруу мүмкүн болбогондуктан, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кийинки жылы [[</ins>Батыш <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Сибир]]дин </ins>генерал-губернатору (1836–1850) П. Д. Горчаков орус өкмөтүнө кылган адал кызматын баалап, белекке алтын жип менен кооздолгон чепкен берип жиберген. 1848-жылы кол алдындагы 10 миң түтүн бугу, ошондой эле кошуна жайгашкан бир нече миң <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>солто<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>саяк<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>уруулары орус бийлигин кабыл алууга даяр экендигин, бул жерге шаар (чеп) куруу жана өзүнчө диван (округ) ачуу өтүнүчү менен <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Качыбек Шераалы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уулу]]н </ins>кайрадан Омск чебине аттандырган. Орус өкмөтү анын бул сунушун колдоп, келечекте аткарыла турганын белгилеген жана Боромбайга кымбат белектерди жиберип, элчисин артка узаткан. 1853-жылы сентябрь айында бир нече бийлер менен бирге мурунку өтүнүчүн кайталап, Батыш Сибирдин генерал-губернатору (1850–1861) Г.Х. Гасфордко кайрылган, бирок терс жооп алган. Кийинчерээк Г. Гасфорд жалгыз Россия империясы менен гана мамиле түзүп, орус өкмөтүнө караштуу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[казактар]]дын </ins>(Чоң ордо) тынчын албай, кербендерди коштоп, кайтарууга алышса, орус бийлигинин букаралагына  кабыл алууга макулдугун билдирген. 1854-жылы 26-сентябрда Омск чебине келген Качыбек бир нече жолку сүйлөшүүлөрдөн кийин, 1855-жылы 17-январда бугу уруусунун атынан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Россия <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">империясы]]нын </ins>букаралагына өткөнү тууралуу ыйык ''куран'' кармап, салтанат менен ант берген. Ушул эле күнү орус өкмөтү тарабынан Боромбай бугу уруусунун башкы (ага) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[манап]]тыгына </ins>бекитилип, орус армиясынын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>подполковник<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>чени ыйгарылган жана күмүш акча менен жылына 343 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>рубль<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>чегерилген. Бугу уруусу минтип, башка уруулардан бөлүнүп, орус падышасынын букаралагын кабыл алышы кыргыз урууларынын, өзгөчө бугу менен <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>сарыбагыш<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>уруулар ортосундагы мамиленин кескин бузулушуна алып келген (кара: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Бугу жана сарыбагыш урууларынын чабышы<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>). Орус падышасынан башка бийликке өзүн көз карандысыз деп эсептеген Боромбай 1855-жылы март-апрель айында бугу жана сарыбагыш урууларынын ортосунда чыккан чатакта <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Ормон <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хан]]дын </ins>жарат алышына тоскоол боло алган эмес. Натыйжада жарат алган Ормон бугулардын колуна түшүп, көп узабай каза болгон. Ушул учурларда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Ысык-Көл <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өрөөнү]]нө </ins>келген Чоң ордонун приставы М. Хоментовский, орус аскер кызматчысы Ч. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Валиханов<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, саякатчы П. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Семенов-Тянь-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Шанский]]лер </ins>1856–1858-жылдары Боромбайдын өзүнө жолугуп, сый конок болушкан жана бир нече жолу көзмө-көз баарлашкан.&lt;br/&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БОРОМБАЙ 118.png | thumb | none]]Ушул жерден Ч. Валиханов анын портретин тартып алса, П. Семенов Боромбайдын сексен жашты чамалап калганын жана анын Алма, Меке деген аялдарын; Жүзүм, Мейиз ж.б. 4 кызын; Кылыч, Өмүрзак, Түркмөн, Канай деген уулдары тууралуу эскерип кеткен. Ч. Валихановдун маалыматы боюнча Боромбай 1858-жылдын баш чендеринде көз жумган. Замандаштары калтырган көптөгөн көрсөтмө-билдирүүлөр жана көп сандагы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">фольклордук </del>материалдар аркылуу Боромбайдын саясий ишмердүүлүгүнө бир беткей мүнөздөмө берүү мүмкүн эмес. Ч. Валиханов аны акылман катары бааласа, генерал-губернатор Г. Гасфорд менен М. Хоментовский терс жактарын баса көрсөтүшөт. Боромбайга байланыштуу оозеки адабияттагы айрым маалыматтар документалдуу фактыларга дал келбей, ойдон чыгарылган жана бири-биринен кескин айырмаланган окуялар көп жолугат.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БОРОМБАЙ 118.png | thumb | none]]Ушул жерден Ч. Валиханов анын портретин тартып алса, П. Семенов Боромбайдын сексен жашты чамалап калганын жана анын Алма, Меке деген аялдарын; Жүзүм, Мейиз ж.б. 4 кызын; Кылыч, Өмүрзак, Түркмөн, Канай деген уулдары тууралуу эскерип кеткен. Ч. Валихановдун маалыматы боюнча Боромбай 1858-жылдын баш чендеринде көз жумган. Замандаштары калтырган көптөгөн көрсөтмө-билдирүүлөр жана көп сандагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[фольклор]]дук </ins>материалдар аркылуу Боромбайдын саясий ишмердүүлүгүнө бир беткей мүнөздөмө берүү мүмкүн эмес. Ч. Валиханов аны акылман катары бааласа, генерал-губернатор Г. Гасфорд менен М. Хоментовский терс жактарын баса көрсөтүшөт. Боромбайга байланыштуу оозеки адабияттагы айрым маалыматтар документалдуу фактыларга дал келбей, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аларда </ins>ойдон чыгарылган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ар кыл </ins>жана бири-биринен кескин айырмаланган окуялар көп жолугат.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Абдыракманов Ы. Кыргыздардын келип чыгышы. /КР Улуттук илимдер академиясынын кол жазмалар фонду. Инв. №116 (319); Семенов-Тян-Шанский П. П. Мемуары. Т. 2. /Путешествие в Тянь-Шань в 1856–1857 годах. М., 1946; Джамгерчинов Б. Присоединение Киргизии к России, М., 1959; Ошонуку эле. Очерки политической истории Киргизии XIX века, Ф., 1966; Аристов Н. А. Усуни и кыргызы или кара-кыргызы. Б., 2001; Валиханов Ч. Ч. Собр. соч. в пяти томах. Т. 3. А.-А., 1985; Солтоноев Б. Кызыл кыргыз тарыхы. Б., 1993. Т. 1-2; Үсөйүн ажы. Кыргыз санжырасы. /Ала-Тоо журналынын редакциясы, 1994; Боотаева Б. Кыргызы между Кокандом, Китаем и Россией. Б., 1995; Ормон хан илимий эмгектерде жана архивдик материалдарда. Б., 2002; Махаева А. Ш. Қазақ-қырғыз саяси байланыстарының тарихы (ХVІІІ ғасырдың екінші жартысы – ХХ ғасырдың бас кезі). А., 2007;  Сапаралиев Д. Боронбай Бекмурат уулу жана ал мезгилдеги урунттуу учурлар. /Жаңы Ала-Тоо 2013, 7 (51); Кененсариев Т. Кыргызстан XIX кылымдын ортосунда: геосаясат, эл тагдыры, Боромбай (Улуу инсандын 225 жылдыгына карата), /Мурас. 26.02.2015.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Абдыракманов Ы. Кыргыздардын келип чыгышы. /КР Улуттук илимдер академиясынын кол жазмалар фонду. Инв. №116 (319); Семенов-Тян-Шанский П. П. Мемуары. Т. 2. /Путешествие в Тянь-Шань в 1856–1857 годах. М., 1946; Джамгерчинов Б. Присоединение Киргизии к России, М., 1959; Ошонуку эле. Очерки политической истории Киргизии XIX века, Ф., 1966; Аристов Н. А. Усуни и кыргызы или кара-кыргызы. Б., 2001; Валиханов Ч. Ч. Собр. соч. в пяти томах. Т. 3. А.-А., 1985; Солтоноев Б. Кызыл кыргыз тарыхы. Б., 1993. Т. 1-2; Үсөйүн ажы. Кыргыз санжырасы. /Ала-Тоо журналынын редакциясы, 1994; Боотаева Б. Кыргызы между Кокандом, Китаем и Россией. Б., 1995; Ормон хан илимий эмгектерде жана архивдик материалдарда. Б., 2002; Махаева А. Ш. Қазақ-қырғыз саяси байланыстарының тарихы (ХVІІІ ғасырдың екінші жартысы – ХХ ғасырдың бас кезі). А., 2007;  Сапаралиев Д. Боронбай Бекмурат уулу жана ал мезгилдеги урунттуу учурлар. /Жаңы Ала-Тоо 2013, 7 (51); Кененсариев Т. Кыргызстан XIX кылымдын ортосунда: геосаясат, эл тагдыры, Боромбай (Улуу инсандын 225 жылдыгына карата), /Мурас. 26.02.2015.  </div></td></tr> </table>

Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A0%D0%9E%D0%9C%D0%91%D0%90%D0%99_%D0%9C%D0%B5%D3%8A%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=9818&oldid=prev 2024-05-13T01:41:33Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">01:41, 13 Май (Бугу) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОРОМБАЙ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' '''</del>Меӊмурат уулу''' (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1789–90</del>-жылдар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чен – 1858</del>) – <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ысык-Көл кылаасын жердеген </del>бугу уруусунун <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ири манаптарынын бири; </del>белек уругунан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1843</del>-жылы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жууку суусунун боюнда Кызыл</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Үӊкүр деген жерде чеп </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">коргон</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">курдурган</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Коргондун ичине 10дон ашуун боз үй тигилчү</del>. 1844-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдан </del>өз <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уруусунун </del>атынан <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Россияга букаралыкка алуу </del>өтүнүчү менен Батыш <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Сибирь </del>генерал-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">губернаторлугуна татар соодагерлери аркылуу кат </del>менен <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кайрылган </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1844</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1848</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1853–55)</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Анын элчилери </del>1855-жылы 17-январда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Омск шаарында Россияга өтүү антын кармашкан</del>. Боромбай орус армиясынын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">подполковниги чинин алып</del>, бугу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уруусунун чоӊ манабы катары таанылган. </del>''Бугу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </del>сарыбагыш урууларынын чабышы'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">маалында анын эл</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">журту Текести көздөй көчүп</del>, орус <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бийликтерине кайрылган</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ич ара жаӊжалды тынчытууда </del>Боромбайдын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өтүнүчү менен келген орус аскерлеринин чакан кошуунунун чоӊ жардамы тийген</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Элдин</del>&lt;br/&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОРОМБАЙ Меӊмурат уулу''' (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1778–1780</ins>-жылдар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чен–1858</ins>) – бугу уруусунун <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">билерманы, </ins>белек уругунан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''Кыргыз санжырасында'' Белектин уулу Алдаштан Меңмурат, Шапак, Тазабек, Кудайменде, Бирназар, Түкөк аттуу алты уулу болгону айтылат. Документалдуу маалыматтарда Бурамбай, Буромбай, Бурумбай, Буранбай Бекмуратов (Бек-Муратов) түрүндө кезигет. Жазма маалыматтарда алгач 1839-жылы эскерилет. Анда Кашкарга каттаган маанилүү кербен жолунда жайгашып, мурунтан бери орус бийлигин кабыл алууга өтүнүч кылып жүргөн бугу уруусун Боромбай бийлеп турганы, аларды колго алуу өтө маанилүү экени белгиленген. Ал үчүн татар улутундагы Файзулла Ногоев менен Мухаммед-Галим Тагиров аттуу молдолор жиберилген. Цин императору (1820–1850) Даогуан тарабынан ага 1849</ins>-жылы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">баскычтагы кызыл шарик (отого диңсе) менен белгиленген княздык </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ван</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">наам ыйгарылган жана жылына 10 жамбы маяна каралган</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Файзулла Ногоев 1858-жылга чейин Боромбайдын кеңешчиси катары кызмат кылган</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Боромбай алгач </ins>1844-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы август айында Петербургга атайын өкүлчүлүк аттандырууга уруксат сурап, </ins>өз атынан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Омск чебиндеги орус бийлигине кайрылган. Жазган катында ''Цин империясы'' (1644–1912) жана кокондуктардан (кара: ''Кокон хандыгы'') катуу жабыр тартып жатканын, ошондуктан орус императорунун букарасы болууга ниетин билдирген. Бирок кыргыздар жашаган жердин миң чакырымдай алыстыгына байланыштуу анын өтүнүчүн аткаруу мүмкүн болбогондуктан, Батыш Сибирдин генерал-губернатору (1836–1850) П. Д. Горчаков кийинки жылы орус өкмөтүнө кылган адал кызматын баалап, белекке алтын жип менен кооздолгон чепкен берип жиберген. 1848-жылы кол алдындагы 10 миң түтүн бугу, ошондой эле кошуна жайгашкан бир нече миң солто, саяк уруулары орус бийлигин кабыл алууга даяр экендигин, бул жерге шаар (чеп) куруу жана өзүнчө диван (округ) ачуу </ins>өтүнүчү менен <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''Качыбек Шераалы уулун'' кайрадан Омск чебине аттандырган. Орус өкмөтү анын бул сунушун колдоп, келечекте аткарыла турганын белгилеген жана Боромбайга кымбат белектерди жиберип, элчисин артка узаткан. 1853-жылы сентябрь айында бир нече бийлер менен бирге мурунку өтүнүчүн кайталап, </ins>Батыш <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Сибирдин </ins>генерал-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">губернатору (1850–1861) Г.Х. Гасфордко кайрылган, бирок терс жооп алган. Кийинчерээк Г. Гасфорд жалгыз Россия империясы </ins>менен <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">гана мамиле түзүп, орус өкмөтүнө караштуу казактардын </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Чоң ордо) тынчын албай, кербендерди коштоп</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кайтарууга алышса</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орус бийлигинин букаралагына  кабыл алууга макулдугун билдирген</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1854-жылы 26-сентябрда Омск чебине келген Качыбек бир нече жолку сүйлөшүүлөрдөн кийин, </ins>1855-жылы 17-январда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бугу уруусунун атынан Россия империясынын букаралагына өткөнү тууралуу ыйык ''куран'' кармап, салтанат менен ант берген</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ушул эле күнү орус өкмөтү тарабынан </ins>Боромбай <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бугу уруусунун башкы (ага) манаптыгына бекитилип, </ins>орус армиясынын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">подполковник чени ыйгарылган жана күмүш акча менен жылына 343 рубль чегерилген. Бугу уруусу минтип, башка уруулардан бөлүнүп, орус падышасынын букаралагын кабыл алышы кыргыз урууларынын</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өзгөчө </ins>бугу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен сарыбагыш уруулар ортосундагы мамиленин кескин бузулушуна алып келген (кара: </ins>''Бугу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>сарыбагыш урууларынын чабышы''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">). Орус падышасынан башка бийликке өзүн көз карандысыз деп эсептеген Боромбай 1855-жылы март-апрель айында бугу жана сарыбагыш урууларынын ортосунда чыккан чатакта ''Ормон хандын'' жарат алышына тоскоол боло алган эмес. Натыйжада жарат алган Ормон бугулардын колуна түшүп, көп узабай каза болгон. Ушул учурларда Ысык</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Көл өрөөнүнө келген Чоң ордонун приставы М. Хоментовский</ins>, орус <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аскер кызматчысы Ч. ''Валиханов'', саякатчы П</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''Семенов-Тянь-Шанскийлер'' 1856–1858-жылдары </ins>Боромбайдын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өзүнө жолугуп, сый конок болушкан жана бир нече жолу көзмө-көз баарлашкан</ins>.&lt;br/&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БОРОМБАЙ 118.png | thumb | none]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">турмушун оӊдоо үчүн калкын эгин эгип</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жер-жемиш өстүрүп, бак-дарак тигүүгө үндөгөн</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жерлерин кашаа менен тостуруп</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">арык каздырып</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">суу чыгартып, эгин эктирген, алма, өрүк, алмурут </del>ж. б. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тиктирген. Анын демилгеси менен Көлдүн тескейиндеги өзөн</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">сууларга суу тегирмендери курулган</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Анын П</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">П</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Семёнов</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Тян</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Шанскийге да көмөк көрсөткөнү маалым</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1856-жылы Чокон Валиханов Боромбайдын айлында жүрүп</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">баалуу маалыматтарды жыйнаган </del>жана <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">портретин карандаш менен тартып алган</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БОРОМБАЙ 118.png | thumb | none]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ушул жерден Ч. Валиханов анын портретин тартып алса</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">П</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Семенов Боромбайдын сексен жашты чамалап калганын жана анын Алма</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Меке деген аялдарын; Жүзүм</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мейиз </ins>ж.б. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4 кызын; Кылыч, Өмүрзак, Түркмөн</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Канай деген уулдары тууралуу эскерип кеткен</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ч</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Валихановдун маалыматы боюнча Боромбай 1858-жылдын баш чендеринде көз жумган</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Замандаштары калтырган көптөгөн көрсөтмө</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">билдирүүлөр жана көп сандагы фольклордук материалдар аркылуу Боромбайдын саясий ишмердүүлүгүнө бир беткей мүнөздөмө берүү мүмкүн эмес. Ч. Валиханов аны акылман катары бааласа, генерал</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">губернатор Г</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Гасфорд менен М. Хоментовский терс жактарын баса көрсөтүшөт. Боромбайга байланыштуу оозеки адабияттагы айрым маалыматтар документалдуу фактыларга дал келбей</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ойдон чыгарылган </ins>жана <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бири-биринен кескин айырмаланган окуялар көп жолугат</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;br</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;</del>''Т. Өмүрбеков.''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ад.: Абдыракманов Ы. Кыргыздардын келип чыгышы. </ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">КР Улуттук илимдер академиясынын кол жазмалар фонду. Инв. №116 (319); Семенов-Тян-Шанский П. П. Мемуары. Т. 2. /Путешествие в Тянь-Шань в 1856–1857 годах. М., 1946; Джамгерчинов Б. Присоединение Киргизии к России, М., 1959; Ошонуку эле. Очерки политической истории Киргизии XIX века, Ф., 1966; Аристов Н. А. Усуни и кыргызы или кара-кыргызы. Б., 2001; Валиханов Ч. Ч. Собр. соч. в пяти томах. Т. 3. А.-А., 1985; Солтоноев Б. Кызыл кыргыз тарыхы. Б., 1993. Т. 1-2; Үсөйүн ажы. Кыргыз санжырасы. /Ала-Тоо журналынын редакциясы, 1994; Боотаева Б. Кыргызы между Кокандом, Китаем и Россией. Б., 1995; Ормон хан илимий эмгектерде жана архивдик материалдарда. Б., 2002; Махаева А. Ш. Қазақ-қырғыз саяси байланыстарының тарихы (ХVІІІ ғасырдың екінші жартысы – ХХ ғасырдың бас кезі). А., 2007;  Сапаралиев Д. Боронбай Бекмурат уулу жана ал мезгилдеги урунттуу учурлар. /Жаңы Ала-Тоо 2013, 7 (51); Кененсариев Т. Кыргызстан XIX кылымдын ортосунда: геосаясат, эл тагдыры, Боромбай (Улуу инсандын 225 жылдыгына карата), /Мурас. 26.02.2015. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''Т. Өмүрбеков.''</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr> </table>

Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A0%D0%9E%D0%9C%D0%91%D0%90%D0%99_%D0%9C%D0%B5%D3%8A%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=9558&oldid=prev 2024-04-29T09:16:32Z

<p>Temirkan moved page <a href="/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A0%D0%9E%D0%9C%D0%91%D0%90%D0%99_1&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="БОРОМБАЙ 1 (мындай барак жок)">БОРОМБАЙ 1</a> to <a href="/index.php/%D0%91%D0%9E%D0%A0%D0%9E%D0%9C%D0%91%D0%90%D0%99_%D0%9C%D0%B5%D3%8A%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83" title="БОРОМБАЙ Меӊмурат уулу">БОРОМБАЙ Меӊмурат уулу</a></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:16, 29 Апрель (Чын куран) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A0%D0%9E%D0%9C%D0%91%D0%90%D0%99_%D0%9C%D0%B5%D3%8A%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=9557&oldid=prev 2024-04-29T09:15:59Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:15, 29 Апрель (Чын куран) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОРОМБАЙ ''' Меӊмурат уулу (1789–90-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>чен – 1858) – Ысык-Көл кылаасын жердеген бугу уруусунун ири манаптарынын бири; белек уругунан. 1843-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Жууку суусунун боюнда Кызыл-Үӊкүр деген жерде чеп (коргон) курдурган. Коргондун ичине 10дон ашуун боз үй тигилчү. 1844-жылдан өз уруусунун атынан Россияга букаралыкка алуу өтүнүчү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>Батыш Сибирь генерал-губернаторлугуна татар соодагерлери аркылуу кат <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>кайрылган (1844, 1848, 1853–55). Анын элчилери 1855-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>17-январда Омск <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ш-нда </del>Россияга өтүү антын кармашкан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. </del>орус армиясынын подполковниги чинин алып, бугу уруусунун чоӊ манабы катары таанылган. ''Бугу менен сарыбагыш урууларынын чабышы'' маалында анын эл-журту Текести көздөй көчүп, орус бийликтерине кайрылган. Ич ара жаӊжалды тынчытууда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б-дын </del>өтүнүчү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>келген орус аскерлеринин чакан кошуунунун чоӊ жардамы тийген. Элдин</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БОРОМБАЙ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>'''Меӊмурат уулу<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>(1789–90-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдар </ins>чен – 1858) – Ысык-Көл кылаасын жердеген бугу уруусунун ири манаптарынын бири; белек уругунан. 1843-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Жууку суусунун боюнда Кызыл-Үӊкүр деген жерде чеп (коргон) курдурган. Коргондун ичине 10дон ашуун боз үй тигилчү. 1844-жылдан өз уруусунун атынан Россияга букаралыкка алуу өтүнүчү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>Батыш Сибирь генерал-губернаторлугуна татар соодагерлери аркылуу кат <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>кайрылган (1844, 1848, 1853–55). Анын элчилери 1855-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>17-январда Омск <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаарында </ins>Россияга өтүү антын кармашкан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Боромбай </ins>орус армиясынын подполковниги чинин алып, бугу уруусунун чоӊ манабы катары таанылган. ''Бугу менен сарыбагыш урууларынын чабышы'' маалында анын эл-журту Текести көздөй көчүп, орус бийликтерине кайрылган. Ич ара жаӊжалды тынчытууда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Боромбайдын </ins>өтүнүчү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>келген орус аскерлеринин чакан кошуунунун чоӊ жардамы тийген. Элдин&lt;br/&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br/&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БОРОМБАЙ 118.png | thumb | none]]турмушун оӊдоо үчүн калкын эгин эгип, жер-жемиш өстүрүп, бак-дарак тигүүгө үндөгөн. Жерлерин кашаа <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>тостуруп, арык каздырып, суу чыгартып, эгин эктирген, алма, өрүк, алмурут ж. б. тиктирген. Анын демилгеси <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>Көлдүн тескейиндеги өзөн, сууларга суу тегирмендери курулган. Анын П. П. Семёнов-Тян-Шанскийге да көмөк көрсөткөнү маалым. 1856-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Чокон Валиханов <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Боромбайдын </ins>айлында жүрүп, баалуу маалыматтарды жыйнаган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>портретин карандаш <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>тартып алган.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:БОРОМБАЙ 118.png | thumb | none]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>турмушун оӊдоо үчүн калкын эгин эгип, жер-жемиш өстүрүп, бак-дарак тигүүгө үндөгөн. Жерлерин кашаа <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>тостуруп, арык каздырып, суу чыгартып, эгин эктирген, алма, өрүк, алмурут ж. б. тиктирген. Анын демилгеси <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>Көлдүн тескейиндеги өзөн, сууларга суу тегирмендери курулган. Анын П. П. Семёнов-Тян-Шанскийге да көмөк көрсөткөнү маалым. 1856-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Чокон Валиханов <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б-дын </del>айлында жүрүп, баалуу маалыматтарды жыйнаган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>портретин карандаш <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>тартып алган.  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br/&gt;&#039;&#039;Т. Өмүрбеков.&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br/&gt;&#039;&#039;Т. Өмүрбеков.&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A0%D0%9E%D0%9C%D0%91%D0%90%D0%99_%D0%9C%D0%B5%D3%8A%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=6931&oldid=prev 2024-03-28T09:03:28Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:03, 28 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

vol2_>KadyrM https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A0%D0%9E%D0%9C%D0%91%D0%90%D0%99_%D0%9C%D0%B5%D3%8A%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=6932&oldid=prev 2024-03-28T04:57:05Z

<p>1 версия</p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&#039;&#039;&#039;БОРОМБАЙ &#039;&#039;&#039; Меӊмурат уулу (1789–90-ж. чен – 1858) – Ысык-Көл кылаасын жердеген бугу уруусунун ири манаптарынын бири; белек уругунан. 1843-ж. Жууку суусунун боюнда Кызыл-Үӊкүр деген жерде чеп (коргон) курдурган. Коргондун ичине 10дон ашуун боз үй тигилчү. 1844-жылдан өз уруусунун атынан Россияга букаралыкка алуу өтүнүчү м-н Батыш Сибирь генерал-губернаторлугуна татар соодагерлери аркылуу кат м-н кайрылган (1844, 1848, 1853–55). Анын элчилери 1855-ж. 17-январда Омск ш-нда Россияга өтүү антын кармашкан. Б. орус армиясынын подполковниги чинин алып, бугу уруусунун чоӊ манабы катары таанылган. &#039;&#039;Бугу менен сарыбагыш урууларынын чабышы&#039;&#039; маалында анын эл-журту Текести көздөй көчүп, орус бийликтерине кайрылган. Ич ара жаӊжалды тынчытууда Б-дын өтүнүчү м-н келген орус аскерлеринин чакан кошуунунун чоӊ жардамы тийген. Элдин<br /> &lt;br/&gt;<br /> [[File:БОРОМБАЙ 118.png | thumb | none]]<br /> турмушун оӊдоо үчүн калкын эгин эгип, жер-жемиш өстүрүп, бак-дарак тигүүгө үндөгөн. Жерлерин кашаа м-н тостуруп, арык каздырып, суу чыгартып, эгин эктирген, алма, өрүк, алмурут ж. б. тиктирген. Анын демилгеси м-н Көлдүн тескейиндеги өзөн, сууларга суу тегирмендери курулган. Анын П. П. Семёнов-Тян-Шанскийге да көмөк көрсөткөнү маалым. 1856-ж. Чокон Валиханов Б-дын айлында жүрүп, баалуу маалыматтарды жыйнаган ж-а портретин карандаш м-н тартып алган. <br /> &lt;br/&gt;&#039;&#039;Т. Өмүрбеков.&#039;&#039;<br /> [[Category: 2-том]]<br /> </div>

Kadyrm