https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%98%D0%9E%D0%A1%D0%A4%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%9D%D0%AB_%D0%91%D0%A3%D0%9B%D0%93%D0%9E%D0%9EБИОСФЕРАНЫ БУЛГОО - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-22T06:31:08ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%98%D0%9E%D0%A1%D0%A4%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%9D%D0%AB_%D0%91%D0%A3%D0%9B%D0%93%D0%9E%D0%9E&diff=12838&oldid=prevvol2_>KadyrM, 08:27, 20 Январь (Үчтүн айы) 2025 карата2025-01-20T08:27:09Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:27, 20 Январь (Үчтүн айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БИОСФЕРАНЫ БУЛГОО ''' – адамзат коомунун ''биосферага'' тийгизген терс таасирлеринин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жыйындысы</del>. Алар биосферада зыяндуу заттардын өлчөмүн көбөйтүп, жашоо чөйрөсүнө залалдуу жаӊы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">химиялык </del>бирикмелерди пайда кылат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Натыйжада </del>биосферада бир топ өзгөрүүлөр болот. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мисалы</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">температуранын </del>кескин көтөрүлүшү, табигий <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">радиоактивдүүлүктүн </del>күчөөсү ж. б. Мындай <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кесепеттер </del>өз кезегинде адамдын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ден соолугуна жана айлана</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чөйрөгө өтө зыяндуу таасирин тийгизип, адамзаттын жашоо мүмкүнчүлүгүн чектөөдө. Учурда адамзаттын иш-аракетинин реалдуу натыйжасында тигил же бул формасына алып келүүдө. Буга өнөр жайдын, энергетиканын, транспорттун чар жайыт өнүгүүсү, айыл чарбасынын жана тиричиликтин химияланышы, калктын тез өсүшү, ошондой эле планетанын ургаалдуу урбанизациясы түрткү болууда. Мисалы, Жердин түпкүрүнөн жылына 300 млрд т тоо тек казып алынып, млрд т чамасында шарттуу отун жагылат; атмосферага 20 млрд т СО</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, 300 млн т СО, 50 млн т NOХ, 150 млн т SO</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</del>>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4–5 млн т H</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">S ж</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б. зыяндуу газдар, 400 млн т күл жана чаӊ кошулат; гидросферага 600 млрд т өнөр жай жана тиричилик таштандылары төгүлүп, 10 млн т нефть жана нефть бирикмелери ташталат. Биосферага жерден казылып алынган металлдардын 50%, химиялык сырьёнун 30%, жылуулук электр станцияларынын иштелип чыккан жылуулуктун 67% кошулууда. Мындан жылына биосферада мурда такыр кездешпеген жана зыяндуу касиеттеринен ажырабаган химиялык бирикмелер (ксенобиотиктер) пайда болот. Биосфераны </del>булгоонун <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">масштабы өтө зор болгондо метаболизмдин табигый процесстерин жана атмосфера менен гидросферанын суюлтуу мүмкүнчүлүгү планетанын айрым бөлүктөрүндө адамзаттын чарбалык зыяндуу таасирин жөнгө сала албай калат. Бул биосферанын өзүн-өзү жөнгө салуу процессине тоскоол болуп, табият системаларынын бузулушу, токой менен айыл чарба аянттарынын кыскарышы жана түшүмдүүлүгүнүн төмөндөшү, экосистемалардын деградациясы, адамзаттын ден соолугунун начарлашы менен коштолууда.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">br/</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''Б. Үсөнканов.''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''' БИОСФЕРАНЫ БУЛГОО''' – адамзат коомунун ''биосферага'' тийгизген терс таасирлеринин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж<font color='green'>ы</font>йындысы</ins>. Алар биосферада зыяндуу заттардын</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өлчөмүн көбөйтүп, жашоо чөйрөсүнө залалдуу жаӊы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хим. </ins>бирикмелерди пайда кылат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Наты<font color='green'>й</font>жада </ins>биосферада бир топ өзгөрүүлөр болот. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мис.</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">темп-ранын </ins>кескин көтөрүлүшү, табигий <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ради<font color='green'>о</font>активдүүлүктүн </ins>күчөөсү ж. б. Мындай <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кесепе<font color='green'>т</font>тер </ins>өз кезегинде адамдын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">денсоолугуна ж</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а а</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font color='green'</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">й</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">лана-чөйрөгө кыйла зыяндуу таасирин тийг</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font color='green'</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">и</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">зип</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">адамзаттын жашоо мүмкүнчүлүгүн чектө</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font color='green'</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ө</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дө</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бүгүнкү күндө адамдын иш-аракети реалдуу түрдө </ins>булгоонун <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тигил же бул формасына алып</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ph</ins>>[[Category: 2-том<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, бүтө элек</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
</table>vol2_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%98%D0%9E%D0%A1%D0%A4%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%9D%D0%AB_%D0%91%D0%A3%D0%9B%D0%93%D0%9E%D0%9E&diff=13440&oldid=prevKadyrm: Кайра 12839 жокко Kadyrm (сюзюу)2025-01-20T06:52:44Z<p>Кайра 12839 жокко <a href="/index.php/%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD:Contributions/Kadyrm" title="Атайын:Contributions/Kadyrm">Kadyrm</a> (<a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83%D0%BD%D1%83%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%83%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new" title="Колдонуучунун баарлашуулары:Kadyrm (мындай барак жок)">сюзюу</a>)</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">06:52, 20 Январь (Үчтүн айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''' БИОСФЕРАНЫ БУЛГОО''' – адамзат коомунун ''биосферага'' тийгизген терс таасирлеринин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж<font color='green'>ы</font>йындысы</del>. Алар биосферада зыяндуу заттардын</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БИОСФЕРАНЫ БУЛГОО ''' – адамзат коомунун ''биосферага'' тийгизген терс таасирлеринин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жыйындысы</ins>. Алар биосферада зыяндуу заттардын өлчөмүн көбөйтүп, жашоо чөйрөсүнө залалдуу жаӊы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">химиялык </ins>бирикмелерди пайда кылат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Натыйжада </ins>биосферада бир топ өзгөрүүлөр болот. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мисалы</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">температуранын </ins>кескин көтөрүлүшү, табигий <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">радиоактивдүүлүктүн </ins>күчөөсү ж. б. Мындай <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кесепеттер </ins>өз кезегинде адамдын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ден соолугуна жана айлана-чөйрөгө өтө зыяндуу таасирин тийгизип, адамзаттын жашоо мүмкүнчүлүгүн чектөөдө. Учурда адамзаттын иш</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аракетинин реалдуу натыйжасында тигил же бул формасына алып келүүдө. Буга өнөр жайдын, энергетиканын, транспорттун чар жайыт өнүгүүсү, айыл чарбасынын жана тиричиликтин химияланышы, калктын тез өсүшү, ошондой эле планетанын ургаалдуу урбанизациясы түрткү болууда. Мисалы, Жердин түпкүрүнөн жылына 300 млрд т тоо тек казып алынып, млрд т чамасында шарттуу отун жагылат; атмосферага 20 млрд т СО</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, 300 млн т СО, 50 млн т NOХ, 150 млн т SO</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</ins>>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4–5 млн т H</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">S ж. б. зыяндуу газдар, 400 млн т күл жана чаӊ кошулат; гидросферага 600 млрд т өнөр жай жана тиричилик таштандылары төгүлүп, 10 млн т нефть жана нефть бирикмелери ташталат. Биосферага жерден казылып алынган металлдардын 50%, химиялык сырьёнун 30%, жылуулук электр станцияларынын иштелип чыккан жылуулуктун 67% кошулууда. Мындан жылына биосферада мурда такыр кездешпеген жана зыяндуу касиеттеринен ажырабаган химиялык бирикмелер (ксенобиотиктер) пайда болот</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Биосфераны булгоонун масштабы өтө зор болгондо метаболизмдин табигый процесстерин жана атмосфера менен гидросферанын суюлтуу мүмкүнчүлүгү планетанын айрым бөлүктөрүндө адамзаттын чарбалык зыяндуу таасирин жөнгө сала албай калат. Бул биосферанын өзүн</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өзү жөнгө салуу процессине тоскоол болуп, табият системаларынын бузулушу, токой менен айыл чарба аянттарынын кыскарышы жана түшүмдүүлүгүнүн төмөндөшү, экосистемалардын деградациясы, адамзаттын ден соолугунун начарлашы менен коштолууда.</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">br/</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''Б. Үсөнканов.''</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өлчөмүн көбөйтүп, жашоо чөйрөсүнө залалдуу жаӊы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хим. </del>бирикмелерди пайда кылат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Наты<font color='green'>й</font>жада </del>биосферада бир топ өзгөрүүлөр болот. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мис.</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">темп-ранын </del>кескин көтөрүлүшү, табигий <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ради<font color='green'>о</font>активдүүлүктүн </del>күчөөсү ж. б. Мындай <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кесепе<font color='green'>т</font>тер </del>өз кезегинде адамдын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">денсоолугуна ж</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а а</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font color='green'</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">й</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">лана-чөйрөгө кыйла зыяндуу таасирин тийг</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font color='green'</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">и</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">зип</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">адамзаттын жашоо мүмкүнчүлүгүн чектө</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font color='green'</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ө</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дө</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бүгүнкү күндө адамдын иш</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аракети реалдуу түрдө булгоонун тигил же бул формасына алып</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ph</del>>[[Category: 2-том<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, бүтө элек</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%98%D0%9E%D0%A1%D0%A4%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%9D%D0%AB_%D0%91%D0%A3%D0%9B%D0%93%D0%9E%D0%9E&diff=12839&oldid=prevKadyrm: 1 версия2025-01-20T02:41:56Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">02:41, 20 Январь (Үчтүн айы) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БИОСФЕРАНЫ БУЛГОО ''' – адамзат коомунун ''биосферага'' тийгизген терс таасирлеринин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жыйындысы</del>. Алар биосферада зыяндуу заттардын өлчөмүн көбөйтүп, жашоо чөйрөсүнө залалдуу жаӊы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">химиялык </del>бирикмелерди пайда кылат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Натыйжада </del>биосферада бир топ өзгөрүүлөр болот. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мисалы</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">температуранын </del>кескин көтөрүлүшү, табигий <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">радиоактивдүүлүктүн </del>күчөөсү ж. б. Мындай <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кесепеттер </del>өз кезегинде адамдын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ден соолугуна жана айлана</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чөйрөгө өтө зыяндуу таасирин тийгизип, адамзаттын жашоо мүмкүнчүлүгүн чектөөдө. Учурда адамзаттын иш-аракетинин реалдуу натыйжасында тигил же бул формасына алып келүүдө. Буга өнөр жайдын, энергетиканын, транспорттун чар жайыт өнүгүүсү, айыл чарбасынын жана тиричиликтин химияланышы, калктын тез өсүшү, ошондой эле планетанын ургаалдуу урбанизациясы түрткү болууда. Мисалы, Жердин түпкүрүнөн жылына 300 млрд т тоо тек казып алынып, млрд т чамасында шарттуу отун жагылат; атмосферага 20 млрд т СО</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, 300 млн т СО, 50 млн т NOХ, 150 млн т SO</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</del>>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4–5 млн т H</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sub</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">S ж</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б. зыяндуу газдар, 400 млн т күл жана чаӊ кошулат; гидросферага 600 млрд т өнөр жай жана тиричилик таштандылары төгүлүп, 10 млн т нефть жана нефть бирикмелери ташталат. Биосферага жерден казылып алынган металлдардын 50%, химиялык сырьёнун 30%, жылуулук электр станцияларынын иштелип чыккан жылуулуктун 67% кошулууда. Мындан жылына биосферада мурда такыр кездешпеген жана зыяндуу касиеттеринен ажырабаган химиялык бирикмелер (ксенобиотиктер) пайда болот. Биосфераны </del>булгоонун <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">масштабы өтө зор болгондо метаболизмдин табигый процесстерин жана атмосфера менен гидросферанын суюлтуу мүмкүнчүлүгү планетанын айрым бөлүктөрүндө адамзаттын чарбалык зыяндуу таасирин жөнгө сала албай калат. Бул биосферанын өзүн-өзү жөнгө салуу процессине тоскоол болуп, табият системаларынын бузулушу, токой менен айыл чарба аянттарынын кыскарышы жана түшүмдүүлүгүнүн төмөндөшү, экосистемалардын деградациясы, адамзаттын ден соолугунун начарлашы менен коштолууда.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">br/</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''Б. Үсөнканов.''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''' БИОСФЕРАНЫ БУЛГОО''' – адамзат коомунун ''биосферага'' тийгизген терс таасирлеринин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж<font color='green'>ы</font>йындысы</ins>. Алар биосферада зыяндуу заттардын</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өлчөмүн көбөйтүп, жашоо чөйрөсүнө залалдуу жаӊы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хим. </ins>бирикмелерди пайда кылат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Наты<font color='green'>й</font>жада </ins>биосферада бир топ өзгөрүүлөр болот. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мис.</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">темп-ранын </ins>кескин көтөрүлүшү, табигий <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ради<font color='green'>о</font>активдүүлүктүн </ins>күчөөсү ж. б. Мындай <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кесепе<font color='green'>т</font>тер </ins>өз кезегинде адамдын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">денсоолугуна ж</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а а</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font color='green'</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">й</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">лана-чөйрөгө кыйла зыяндуу таасирин тийг</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font color='green'</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">и</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">зип</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">адамзаттын жашоо мүмкүнчүлүгүн чектө</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font color='green'</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ө</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">font</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дө</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бүгүнкү күндө адамдын иш-аракети реалдуу түрдө </ins>булгоонун <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тигил же бул формасына алып</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ph</ins>>[[Category: 2-том<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, бүтө элек</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
</table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%98%D0%9E%D0%A1%D0%A4%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%9D%D0%AB_%D0%91%D0%A3%D0%9B%D0%93%D0%9E%D0%9E&diff=12649&oldid=prevБекзат, 04:43, 10 Декабрь (Бештин айы) 2024 карата2024-12-10T04:43:20Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:43, 10 Декабрь (Бештин айы) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БИОСФЕРАНЫ БУЛГОО ''' – адамзат коомунун ''биосферага'' тийгизген терс таасирлеринин жыйындысы. Алар биосферада зыяндуу заттардын өлчөмүн көбөйтүп, жашоо чөйрөсүнө залалдуу жаӊы химиялык бирикмелерди пайда кылат. Натыйжада биосферада бир топ өзгөрүүлөр болот. Мисалы, температуранын кескин көтөрүлүшү, табигий радиоактивдүүлүктүн күчөөсү ж. б. Мындай кесепеттер өз кезегинде адамдын ден соолугуна жана айлана-чөйрөгө өтө зыяндуу таасирин тийгизип, адамзаттын жашоо мүмкүнчүлүгүн чектөөдө. Учурда адамзаттын иш-аракетинин реалдуу натыйжасында тигил же бул формасына алып келүүдө. Буга өнөр жайдын, энергетиканын, транспорттун чар жайыт өнүгүүсү, айыл чарбасынын жана тиричиликтин химияланышы, калктын тез өсүшү, ошондой эле планетанын ургаалдуу урбанизациясы түрткү болууда. Мисалы, Жердин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">булгануунун </del>түпкүрүнөн жылына 300 млрд т тоо тек казып алынып, млрд т чамасында шарттуу отун жагылат; атмосферага 20 млрд т СО<sub>2</sub>, 300 млн т СО, 50 млн т NOХ, 150 млн т SO<sub>2</sub>, 4–5 млн т H<sub>2</sub>S ж. б. зыяндуу газдар, 400 млн т күл жана чаӊ кошулат; гидросферага 600 млрд т өнөр жай жана тиричилик таштандылары төгүлүп, 10 млн т нефть жана нефть бирикмелери ташталат. Биосферага жерден казылып алынган металлдардын 50%, химиялык сырьёнун 30%, жылуулук электр станцияларынын иштелип чыккан жылуулуктун 67% кошулууда. Мындан жылына биосферада мурда такыр кездешпеген жана зыяндуу касиеттеринен ажырабаган химиялык бирикмелер (ксенобиотиктер) пайда болот. Биосфераны булгоонун масштабы өтө зор болгондо метаболизмдин табигый процесстерин жана атмосфера менен гидросферанын суюлтуу мүмкүнчүлүгү планетанын айрым бөлүктөрүндө адамзаттын чарбалык зыяндуу таасирин жөнгө сала албай калат. Бул биосферанын өзүн-өзү жөнгө салуу процессине тоскоол болуп, табият системаларынын бузулушу, токой менен айыл чарба аянттарынын кыскарышы жана түшүмдүүлүгүнүн төмөндөшү, экосистемалардын деградациясы, адамзаттын ден соолугунун начарлашы менен коштолууда.<br/>''Б. Үсөнканов.''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БИОСФЕРАНЫ БУЛГОО ''' – адамзат коомунун ''биосферага'' тийгизген терс таасирлеринин жыйындысы. Алар биосферада зыяндуу заттардын өлчөмүн көбөйтүп, жашоо чөйрөсүнө залалдуу жаӊы химиялык бирикмелерди пайда кылат. Натыйжада биосферада бир топ өзгөрүүлөр болот. Мисалы, температуранын кескин көтөрүлүшү, табигий радиоактивдүүлүктүн күчөөсү ж. б. Мындай кесепеттер өз кезегинде адамдын ден соолугуна жана айлана-чөйрөгө өтө зыяндуу таасирин тийгизип, адамзаттын жашоо мүмкүнчүлүгүн чектөөдө. Учурда адамзаттын иш-аракетинин реалдуу натыйжасында тигил же бул формасына алып келүүдө. Буга өнөр жайдын, энергетиканын, транспорттун чар жайыт өнүгүүсү, айыл чарбасынын жана тиричиликтин химияланышы, калктын тез өсүшү, ошондой эле планетанын ургаалдуу урбанизациясы түрткү болууда. Мисалы, Жердин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>түпкүрүнөн жылына 300 млрд т тоо тек казып алынып, млрд т чамасында шарттуу отун жагылат; атмосферага 20 млрд т СО<sub>2</sub>, 300 млн т СО, 50 млн т NOХ, 150 млн т SO<sub>2</sub>, 4–5 млн т H<sub>2</sub>S ж. б. зыяндуу газдар, 400 млн т күл жана чаӊ кошулат; гидросферага 600 млрд т өнөр жай жана тиричилик таштандылары төгүлүп, 10 млн т нефть жана нефть бирикмелери ташталат. Биосферага жерден казылып алынган металлдардын 50%, химиялык сырьёнун 30%, жылуулук электр станцияларынын иштелип чыккан жылуулуктун 67% кошулууда. Мындан жылына биосферада мурда такыр кездешпеген жана зыяндуу касиеттеринен ажырабаган химиялык бирикмелер (ксенобиотиктер) пайда болот. Биосфераны булгоонун масштабы өтө зор болгондо метаболизмдин табигый процесстерин жана атмосфера менен гидросферанын суюлтуу мүмкүнчүлүгү планетанын айрым бөлүктөрүндө адамзаттын чарбалык зыяндуу таасирин жөнгө сала албай калат. Бул биосферанын өзүн-өзү жөнгө салуу процессине тоскоол болуп, табият системаларынын бузулушу, токой менен айыл чарба аянттарынын кыскарышы жана түшүмдүүлүгүнүн төмөндөшү, экосистемалардын деградациясы, адамзаттын ден соолугунун начарлашы менен коштолууда.<br/>''Б. Үсөнканов.''</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr>
</table>Бекзатhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%98%D0%9E%D0%A1%D0%A4%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%9D%D0%AB_%D0%91%D0%A3%D0%9B%D0%93%D0%9E%D0%9E&diff=9120&oldid=prevTemirkan, 02:42, 18 Апрель (Чын куран) 2024 карата2024-04-18T02:42:42Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">02:42, 18 Апрель (Чын куран) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БИОСФЕРАНЫ БУЛГОО ''' – адамзат коомунун ''биосферага'' тийгизген терс таасирлеринин жыйындысы. Алар биосферада зыяндуу заттардын өлчөмүн көбөйтүп, жашоо чөйрөсүнө залалдуу жаӊы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хим. </del>бирикмелерди пайда кылат. Натыйжада биосферада бир топ өзгөрүүлөр болот. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мис.</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">темп-ранын </del>кескин көтөрүлүшү, табигий радиоактивдүүлүктүн күчөөсү ж. б. Мындай кесепеттер өз кезегинде адамдын ден соолугуна <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>айлана-чөйрөгө өтө зыяндуу таасирин тийгизип, адамзаттын жашоо мүмкүнчүлүгүн чектөөдө. Учурда адамзаттын иш-аракетинин реалдуу натыйжасында тигил же бул формасына алып келүүдө. Буга өнөр жайдын, энергетиканын, транспорттун чар жайыт өнүгүүсү, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а. ч-нын ж-а </del>тиричиликтин химияланышы, калктын тез өсүшү, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле планетанын ургаалдуу урбанизациясы түрткү болууда. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мис.</del>, Жердин булгануунун түпкүрүнөн жылына 300 млрд т тоо тек казып алынып, млрд т чамасында шарттуу отун жагылат; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атм-га </del>20 млрд т СО<sub>2</sub>, 300 млн т СО, 50 млн т NOХ, 150 млн т SO<sub>2</sub>, 4–5 млн т H<sub>2</sub>S ж. б. зыяндуу газдар, 400 млн т күл <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>чаӊ кошулат; гидросферага 600 млрд т өнөр жай <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>тиричилик таштандылары төгүлүп, 10 млн т нефть <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>нефть бирикмелери ташталат. Биосферага жерден казылып алынган металлдардын 50%, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хим. </del>сырьёнун 30%, жылуулук электр станцияларынын иштелип чыккан жылуулуктун 67% кошулууда. Мындан жылына биосферада мурда такыр кездешпеген <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>зыяндуу касиеттеринен ажырабаган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хим. </del>бирикмелер (ксенобиотиктер) пайда болот. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. б-нун </del>масштабы өтө зор болгондо метаболизмдин табигый процесстерин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а атм. м-н </del>гидросферанын суюлтуу мүмкүнчүлүгү планетанын айрым бөлүктөрүндө адамзаттын чарбалык зыяндуу таасирин жөнгө сала албай калат. Бул биосферанын өзүн-өзү жөнгө салуу процессине тоскоол болуп, табият системаларынын бузулушу, токой <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н а. ч. </del>аянттарынын кыскарышы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>түшүмдүүлүгүнүн төмөндөшү, экосистемалардын деградациясы, адамзаттын ден соолугунун начарлашы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>коштолууда.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БИОСФЕРАНЫ БУЛГОО ''' – адамзат коомунун ''биосферага'' тийгизген терс таасирлеринин жыйындысы. Алар биосферада зыяндуу заттардын өлчөмүн көбөйтүп, жашоо чөйрөсүнө залалдуу жаӊы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">химиялык </ins>бирикмелерди пайда кылат. Натыйжада биосферада бир топ өзгөрүүлөр болот. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мисалы</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">температуранын </ins>кескин көтөрүлүшү, табигий радиоактивдүүлүктүн күчөөсү ж. б. Мындай кесепеттер өз кезегинде адамдын ден соолугуна <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>айлана-чөйрөгө өтө зыяндуу таасирин тийгизип, адамзаттын жашоо мүмкүнчүлүгүн чектөөдө. Учурда адамзаттын иш-аракетинин реалдуу натыйжасында тигил же бул формасына алып келүүдө. Буга өнөр жайдын, энергетиканын, транспорттун чар жайыт өнүгүүсү, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">айыл чарбасынын жана </ins>тиричиликтин химияланышы, калктын тез өсүшү, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле планетанын ургаалдуу урбанизациясы түрткү болууда. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мисалы</ins>, Жердин булгануунун түпкүрүнөн жылына 300 млрд т тоо тек казып алынып, млрд т чамасында шарттуу отун жагылат; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">атмосферага </ins>20 млрд т СО<sub>2</sub>, 300 млн т СО, 50 млн т NOХ, 150 млн т SO<sub>2</sub>, 4–5 млн т H<sub>2</sub>S ж. б. зыяндуу газдар, 400 млн т күл <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>чаӊ кошулат; гидросферага 600 млрд т өнөр жай <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>тиричилик таштандылары төгүлүп, 10 млн т нефть <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>нефть бирикмелери ташталат. Биосферага жерден казылып алынган металлдардын 50%, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">химиялык </ins>сырьёнун 30%, жылуулук электр станцияларынын иштелип чыккан жылуулуктун 67% кошулууда. Мындан жылына биосферада мурда такыр кездешпеген <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>зыяндуу касиеттеринен ажырабаган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">химиялык </ins>бирикмелер (ксенобиотиктер) пайда болот. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Биосфераны булгоонун </ins>масштабы өтө зор болгондо метаболизмдин табигый процесстерин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана атмосфера менен </ins>гидросферанын суюлтуу мүмкүнчүлүгү планетанын айрым бөлүктөрүндө адамзаттын чарбалык зыяндуу таасирин жөнгө сала албай калат. Бул биосферанын өзүн-өзү жөнгө салуу процессине тоскоол болуп, табият системаларынын бузулушу, токой <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен айыл чарба </ins>аянттарынын кыскарышы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>түшүмдүүлүгүнүн төмөндөшү, экосистемалардын деградациясы, адамзаттын ден соолугунун начарлашы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>коштолууда.<br/>''Б. Үсөнканов.''</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br/>''Б. Үсөнканов.''</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Temirkanhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%98%D0%9E%D0%A1%D0%A4%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%9D%D0%AB_%D0%91%D0%A3%D0%9B%D0%93%D0%9E%D0%9E&diff=7397&oldid=prevvol2_>KadyrM, 11:52, 28 Март (Жалган куран) 2024 карата2024-03-28T11:52:10Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:52, 28 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol2_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%98%D0%9E%D0%A1%D0%A4%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%9D%D0%AB_%D0%91%D0%A3%D0%9B%D0%93%D0%9E%D0%9E&diff=7398&oldid=prevKadyrm: 1 версия2024-03-28T05:57:11Z<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div>'''БИОСФЕРАНЫ БУЛГОО ''' – адамзат коомунун ''биосферага'' тийгизген терс таасирлеринин жыйындысы. Алар биосферада зыяндуу заттардын өлчөмүн көбөйтүп, жашоо чөйрөсүнө залалдуу жаӊы хим. бирикмелерди пайда кылат. Натыйжада биосферада бир топ өзгөрүүлөр болот. Мис., темп-ранын кескин көтөрүлүшү, табигий радиоактивдүүлүктүн күчөөсү ж. б. Мындай кесепеттер өз кезегинде адамдын ден соолугуна ж-а айлана-чөйрөгө өтө зыяндуу таасирин тийгизип, адамзаттын жашоо мүмкүнчүлүгүн чектөөдө. Учурда адамзаттын иш-аракетинин реалдуу натыйжасында тигил же бул формасына алып келүүдө. Буга өнөр жайдын, энергетиканын, транспорттун чар жайыт өнүгүүсү, а. ч-нын ж-а тиричиликтин химияланышы, калктын тез өсүшү, о. эле планетанын ургаалдуу урбанизациясы түрткү болууда. Мис., Жердин булгануунун түпкүрүнөн жылына 300 млрд т тоо тек казып алынып, млрд т чамасында шарттуу отун жагылат; атм-га 20 млрд т СО<sub>2</sub>, 300 млн т СО, 50 млн т NOХ, 150 млн т SO<sub>2</sub>, 4–5 млн т H<sub>2</sub>S ж. б. зыяндуу газдар, 400 млн т күл ж-а чаӊ кошулат; гидросферага 600 млрд т өнөр жай ж-а тиричилик таштандылары төгүлүп, 10 млн т нефть ж-а нефть бирикмелери ташталат. Биосферага жерден казылып алынган металлдардын 50%, хим. сырьёнун 30%, жылуулук электр станцияларынын иштелип чыккан жылуулуктун 67% кошулууда. Мындан жылына биосферада мурда такыр кездешпеген ж-а зыяндуу касиеттеринен ажырабаган хим. бирикмелер (ксенобиотиктер) пайда болот. Б. б-нун масштабы өтө зор болгондо метаболизмдин табигый процесстерин ж-а атм. м-н гидросферанын суюлтуу мүмкүнчүлүгү планетанын айрым бөлүктөрүндө адамзаттын чарбалык зыяндуу таасирин жөнгө сала албай калат. Бул биосферанын өзүн-өзү жөнгө салуу процессине тоскоол болуп, табият системаларынын бузулушу, токой м-н а. ч. аянттарынын кыскарышы ж-а түшүмдүүлүгүнүн төмөндөшү, экосистемалардын деградациясы, адамзаттын ден соолугунун начарлашы м-н коштолууда.<br />
<br/>''Б. Үсөнканов.''<br />
[[Category: 2-том]]<br />
</div>Kadyrm