https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D0%90%D0%9A%D0%A8%D0%AB 2026-04-20T23:39:20Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%90%D0%9A%D0%A8%D0%AB&diff=79915&oldid=prev 2026-04-20T10:00:16Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:00, 20 Апрель (Чын куран) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Файл:Бакшы.jpg|thumb]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Файл:Бакшы.jpg|thumb]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БАКШЫ '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- </del>1) өзбек, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">каракалпак</del>, түркмөн элин&amp;shy;де дутар менен өз ырларын жана элдик чыгарма&amp;shy;ларды аткарган ырчы. Алар музыка өнөрүн өнүктүрүүгө да салым кошкон; 2) түрк элдерин&amp;shy;де эмчи-домчу киши. Эркек жана аял бакшылар эки башка <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- </del>бакшы жана бүбү, же бүбү бакшы деп аталышкан. Бакшыны эл көзү ачык деп эсептешип, алар&amp;shy;дын бакшылык кыймыл-аракеттерине зор ишеним менен мамиле кылышкан. Кыргыздардын ичин&amp;shy;деги бакшылык, көпчүлүк учурда Сибирде жаша&amp;shy;ган түрк элдеринин, ошондой эле өзбек, казак, уйгур&amp;shy;лардын бакшылыгына окшоп кетет. Ислам дини&amp;shy;нин тарашы менен бакшылык биротоло жоголуп кет&amp;shy;пестен исламдын суфизм агымынын элементте&amp;shy;ри менен аралашып, синкретикалык татаал көрү&amp;shy;нүшкө айланган. Бакшы бир жерде туруктуу жаша&amp;shy;бастан дубаналык кылган. Башына ак куунун жүнүнөн жасалган күлө же гүлө деп аталган баш кийим, үстүнө ар кандай түстөгү кездемеден ирет&amp;shy;сиз бычылып, этек, жеңи кенен тигилген чапан сыяктуу узун жабуу кийген. Алкагына темир шакекчелер илинген добулбасын ала жүрүп, добулбас кагып жин-шайтандарды кууган. Бакшыны ар кандай ооруларды дарылоодо, төрөттү же&amp;shy;ңилдетет (кыйналып, эстен танган аялга, боз үйдү айлана чуркап, добулбасын каккылап, кый&amp;shy;кырып үн салган) деген ишенимде чакырышкан. Калк арасында бакшы өтө зор, бирок көзгө көрүнбө&amp;shy;гөн күчтөр менен байланыш түзө алат жана алар&amp;shy;дын жардамы менен оорулуу адамдарды сакайтат, кырсыкты, жин оорулуулардын жинин, тал&amp;shy;малуулардын талмасын, илешкени барлардын илешкенин кубалайт деген терең ишеним болгон. Зикир чалуу учурунда добулбас, камчы, бычак, тили жок коңгуроо, айрым мезгилде комуз, кыл кыяк, ооз комуз колдонушкан. Оору&amp;shy;лууну көргөндө жиндерин, колдоочуларын чакырып чарк урган, жер-суудагы мазарлардын, олуя-машаяктардын аттарын кыйкырып атаган. Отту чоң жактырып, үстүнөн секирген. Отко орок, бычак салып, кыпкызыл болуп чыкканда тили менен жалаган, үй-кепелерди тегерене жү&amp;shy;гүрүп, малдын үстүнө чыгып, астынан өткөн. Оорулуу кишини ары-бери аттап, аны ургула&amp;shy;ган. Эмдөөнүн ыгына карай оорулуунун дене&amp;shy;синдеги жамандык жинди кайсы бир жаныбар&amp;shy;га же буюмга, малга, канаттууларга, куурчак&amp;shy;ка «көчүргөн». Бакшылар кара жиндүү жана ак жиндүү бакшы болуп бөлүнгөн. Бара-бара анын ролу төмөндөгөнү менен алардын эмчи-домчулук касие&amp;shy;ти бир топко чейин сакталган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БАКШЫ''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">– </ins>1) өзбек, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кара калпак</ins>, түркмөн элин&amp;shy;де дутар менен өз ырларын жана элдик чыгарма&amp;shy;ларды аткарган ырчы. Алар музыка өнөрүн өнүктүрүүгө да салым кошкон; 2) түрк элдерин&amp;shy;де эмчи-домчу киши. Эркек жана аял бакшылар эки башка <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">– </ins>бакшы жана бүбү, же бүбү бакшы деп аталышкан. Бакшыны эл көзү ачык деп эсептешип, алар&amp;shy;дын бакшылык кыймыл-аракеттерине зор ишеним менен мамиле кылышкан. Кыргыздардын ичин&amp;shy;деги бакшылык, көпчүлүк учурда Сибирде жаша&amp;shy;ган түрк элдеринин, ошондой эле өзбек, казак, уйгур&amp;shy;лардын бакшылыгына окшоп кетет. Ислам дини&amp;shy;нин тарашы менен бакшылык биротоло жоголуп кет&amp;shy;пестен исламдын суфизм агымынын элементте&amp;shy;ри менен аралашып, синкретикалык татаал көрү&amp;shy;нүшкө айланган. Бакшы бир жерде туруктуу жаша&amp;shy;бастан дубаналык кылган. Башына ак куунун жүнүнөн жасалган күлө же гүлө деп аталган баш кийим, үстүнө ар кандай түстөгү кездемеден ирет&amp;shy;сиз бычылып, этек, жеңи кенен тигилген чапан сыяктуу узун жабуу кийген. Алкагына темир шакекчелер илинген добулбасын ала жүрүп, добулбас кагып жин-шайтандарды кууган. Бакшыны ар кандай ооруларды дарылоодо, төрөттү же&amp;shy;ңилдетет (кыйналып, эстен танган аялга, боз үйдү айлана чуркап, добулбасын каккылап, кый&amp;shy;кырып үн салган) деген ишенимде чакырышкан. Калк арасында бакшы өтө зор, бирок көзгө көрүнбө&amp;shy;гөн күчтөр менен байланыш түзө алат жана алар&amp;shy;дын жардамы менен оорулуу адамдарды сакайтат, кырсыкты, жин оорулуулардын жинин, тал&amp;shy;малуулардын талмасын, илешкени барлардын илешкенин кубалайт деген терең ишеним болгон. Зикир чалуу учурунда добулбас, камчы, бычак, тили жок коңгуроо, айрым мезгилде комуз, кыл кыяк, ооз комуз колдонушкан. Оору&amp;shy;лууну көргөндө жиндерин, колдоочуларын чакырып чарк урган, жер-суудагы мазарлардын, олуя-машаяктардын аттарын кыйкырып атаган. Отту чоң жактырып, үстүнөн секирген. Отко орок, бычак салып, кыпкызыл болуп чыкканда тили менен жалаган, үй-кепелерди тегерене жү&amp;shy;гүрүп, малдын үстүнө чыгып, астынан өткөн. Оорулуу кишини ары-бери аттап, аны ургула&amp;shy;ган. Эмдөөнүн ыгына карай оорулуунун дене&amp;shy;синдеги жамандык жинди кайсы бир жаныбар&amp;shy;га же буюмга, малга, канаттууларга, куурчак&amp;shy;ка «көчүргөн». Бакшылар кара жиндүү жана ак жиндүү бакшы болуп бөлүнгөн. Бара-бара анын ролу төмөндөгөнү менен алардын эмчи-домчулук касие&amp;shy;ти бир топко чейин сакталган.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''А. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Көчкунов</del>.''  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''А. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Көчкүнов</ins>.''  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том, 1-69 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том, 1-69 бб]]</div></td></tr> </table>

Gulira https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%90%D0%9A%D0%A8%D0%AB&diff=28221&oldid=prev 2025-07-16T08:35:41Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:35, 16 Июль (Теке) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Файл:Бакшы.jpg|thumb]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Файл:Бакшы.jpg|thumb]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БАКШЫ '''- 1) өзбек, каракалпак, түркмөн элин&amp;shy;де дутар менен өз ырларын жана элдик чыгарма&amp;shy;ларды аткарган ырчы. Алар музыка өнөрүн өнүктүрүүгө да салым кошкон; 2) түрк элдерин&amp;shy;де эмчи-домчу киши. Эркек жана аял <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшылар </del>эки башка - <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшы </del>жана бүбү, же бүбү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшы </del>деп аталышкан. Бакшыны эл көзү ачык деп эсептешип, алар&amp;shy;дын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшылык </del>кыймыл-аракеттерине зор ишеним менен мамиле кылышкан. Кыргыздардын ичин&amp;shy;деги <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшылык</del>, көпчүлүк учурда Сибирде жаша&amp;shy;ган түрк элдеринин, ошондой эле өзбек, казак, уйгур&amp;shy;лардын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшылыгына </del>окшоп кетет. Ислам дини&amp;shy;нин тарашы менен <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшылык </del>биротоло жоголуп кет&amp;shy;пестен исламдын суфизм агымынын элементте&amp;shy;ри менен аралашып, синкретикалык татаал көрү&amp;shy;нүшкө айланган. Бакшы бир жерде туруктуу жаша&amp;shy;бастан дубаналык кылган. Башына ак<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-</del>куунун жүнүнөн жасалган күлө же гүлө деп аталган баш кийим, үстүнө ар кандай түстөгү кездемеден ирет&amp;shy;сиз бычылып, этек, жеңи кенен тигилген чапан сыяктуу узун жабуу кийген. Алкагына темир шакекчелер илинген добулбасын ала жүрүп, добулбас кагып жин-шайтандарды кууган. Бакшыны ар кандай ооруларды дарылоодо, төрөттү же&amp;shy;ңилдетет (кыйналып, эстен танган аялга, боз үйдү айлана чуркап, добулбасын каккылап, кый&amp;shy;кырып үн салган) деген ишенимде чакырышкан. Калк арасында <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшы </del>өтө зор, бирок көзгө көрүнбө&amp;shy;гөн күчтөр менен байланыш түзө алат жана алар&amp;shy;дын жардамы менен оорулуу адамдарды сакайтат, кырсыкты, жин оорулуулардын жинин, тал&amp;shy;малуулардын талмасын, илешкени барлардын илешкенин кубалайт деген терең ишеним болгон. Зикир чалуу учурунда добулбас, камчы, бычак, тили жок коңгуроо, айрым мезгилде комуз, кыл кыяк, ооз комуз колдонушкан. Оору&amp;shy;лууну көргөндө жиндерин, колдоочуларын чакырып чарк урган, жер-суудагы мазарлардын, олуя-машаяктардын аттарын кыйкырып атаган. Отту чоң жактырып, үстүнөн секирген. Отко орок, бычак салып, кыпкызыл болуп чыкканда тили менен жалаган, үй-кепелерди тегерене жү&amp;shy;гүрүп, малдын үстүнө чыгып, астынан өткөн. Оорулуу кишини ары-бери аттап, аны ургула&amp;shy;ган. Эмдөөнүн ыгына карай оорулуунун дене&amp;shy;синдеги жамандык жинди кайсы бир жаныбар&amp;shy;га же буюмга, малга, канаттууларга, куурчак&amp;shy;ка «көчүргөн». Бакшылар кара жиндүү жана ак жиндүү бакшы болуп бөлүнгөн. Бара-бара анын ролу төмөндөгөнү менен алардын эмчи-домчулук касие&amp;shy;ти бир топко чейин сакталган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БАКШЫ '''- 1) өзбек, каракалпак, түркмөн элин&amp;shy;де дутар менен өз ырларын жана элдик чыгарма&amp;shy;ларды аткарган ырчы. Алар музыка өнөрүн өнүктүрүүгө да салым кошкон; 2) түрк элдерин&amp;shy;де эмчи-домчу киши. Эркек жана аял <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бакшылар </ins>эки башка - <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бакшы </ins>жана бүбү, же бүбү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бакшы </ins>деп аталышкан. Бакшыны эл көзү ачык деп эсептешип, алар&amp;shy;дын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бакшылык </ins>кыймыл-аракеттерине зор ишеним менен мамиле кылышкан. Кыргыздардын ичин&amp;shy;деги <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бакшылык</ins>, көпчүлүк учурда Сибирде жаша&amp;shy;ган түрк элдеринин, ошондой эле өзбек, казак, уйгур&amp;shy;лардын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бакшылыгына </ins>окшоп кетет. Ислам дини&amp;shy;нин тарашы менен <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бакшылык </ins>биротоло жоголуп кет&amp;shy;пестен исламдын суфизм агымынын элементте&amp;shy;ри менен аралашып, синкретикалык татаал көрү&amp;shy;нүшкө айланган. Бакшы бир жерде туруктуу жаша&amp;shy;бастан дубаналык кылган. Башына ак куунун жүнүнөн жасалган күлө же гүлө деп аталган баш кийим, үстүнө ар кандай түстөгү кездемеден ирет&amp;shy;сиз бычылып, этек, жеңи кенен тигилген чапан сыяктуу узун жабуу кийген. Алкагына темир шакекчелер илинген добулбасын ала жүрүп, добулбас кагып жин-шайтандарды кууган. Бакшыны ар кандай ооруларды дарылоодо, төрөттү же&amp;shy;ңилдетет (кыйналып, эстен танган аялга, боз үйдү айлана чуркап, добулбасын каккылап, кый&amp;shy;кырып үн салган) деген ишенимде чакырышкан. Калк арасында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бакшы </ins>өтө зор, бирок көзгө көрүнбө&amp;shy;гөн күчтөр менен байланыш түзө алат жана алар&amp;shy;дын жардамы менен оорулуу адамдарды сакайтат, кырсыкты, жин оорулуулардын жинин, тал&amp;shy;малуулардын талмасын, илешкени барлардын илешкенин кубалайт деген терең ишеним болгон. Зикир чалуу учурунда добулбас, камчы, бычак, тили жок коңгуроо, айрым мезгилде комуз, кыл кыяк, ооз комуз колдонушкан. Оору&amp;shy;лууну көргөндө жиндерин, колдоочуларын чакырып чарк урган, жер-суудагы мазарлардын, олуя-машаяктардын аттарын кыйкырып атаган. Отту чоң жактырып, үстүнөн секирген. Отко орок, бычак салып, кыпкызыл болуп чыкканда тили менен жалаган, үй-кепелерди тегерене жү&amp;shy;гүрүп, малдын үстүнө чыгып, астынан өткөн. Оорулуу кишини ары-бери аттап, аны ургула&amp;shy;ган. Эмдөөнүн ыгына карай оорулуунун дене&amp;shy;синдеги жамандык жинди кайсы бир жаныбар&amp;shy;га же буюмга, малга, канаттууларга, куурчак&amp;shy;ка «көчүргөн». Бакшылар кара жиндүү жана ак жиндүү бакшы болуп бөлүнгөн. Бара-бара анын ролу төмөндөгөнү менен алардын эмчи-домчулук касие&amp;shy;ти бир топко чейин сакталган.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;А. Көчкунов.&#039;&#039;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;А. Көчкунов.&#039;&#039;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том, 1-69 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том, 1-69 бб]]</div></td></tr> </table>

Lera https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%90%D0%9A%D0%A8%D0%AB&diff=15829&oldid=prev 2025-02-12T10:42:59Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:42, 12 Февраль (Бирдин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Файл:Бакшы.jpg|thumb]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Файл:Бакшы.jpg|thumb]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БАКШЫ '''- 1) өзбек, каракалпак, түркмөн элин&amp;shy;де дутар менен өз ырларын жана элдик чыгарма&amp;shy;ларды аткарган ырчы. Алар музыка өнөрүн өнүктүрүүгө да салым кошкон; 2) түрк элдерин&amp;shy;де эмчи-домчу киши. Эркек жана аял Бакшылар эки башка - Бакшы жана бүбү, же бүбү Бакшы деп аталышкан. Бакшыны эл көзү ачык деп эсептешип, алар&amp;shy;дын Бакшылык кыймыл-аракеттерине зор ишеним менен мамиле кылышкан. Кыргыздардын ичин&amp;shy;деги Бакшылык, көпчүлүк учурда Сибирде жаша&amp;shy;ган түрк элдеринин, ошондой эле өзбек, казак, уйгур&amp;shy;лардын Бакшылыгына окшоп кетет. Ислам дини&amp;shy;нин тарашы менен Бакшылык биротоло жоголуп кет&amp;shy;пестен исламдын суфизм агымынын элементте&amp;shy;ри менен аралашып, синкретикалык татаал көрү&amp;shy;нүшкө айланган. Бакшы бир жерде туруктуу жаша&amp;shy;бастан дубаналык кылган. Башына <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аккуунун </del>жүнүнөн жасалган күлө же гүлө деп аталган баш кийим, үстүнө ар кандай түстөгү кездемеден ирет&amp;shy;сиз бычылып, этек, жеңи кенен тигилген чапан сыяктуу узун жабуу кийген. Алкагына темир шакекчелер илинген добулбасын ала жүрүп, добулбас кагып жин-шайтандарды кууган. Бакшыны ар кандай ооруларды дарылоодо, төрөттү же&amp;shy;ңилдетет (кыйналып, эстен танган аялга, боз үйдү айлана чуркап, добулбасын каккылап, кый&amp;shy;кырып үн салган) деген ишенимде чакырышкан. Калк арасында Бакшы өтө зор, бирок көзгө көрүнбө&amp;shy;гөн күчтөр менен байланыш түзө алат жана алар&amp;shy;дын жардамы менен оорулуу адамдарды сакайтат, кырсыкты, жин оорулуулардын жинин, тал&amp;shy;малуулардын талмасын, илешкени барлардын илешкенин кубалайт деген терең ишеним болгон. Зикир чалуу учурунда добулбас, камчы, бычак, тили жок коңгуроо, айрым мезгилде комуз, кыл кыяк, ооз комуз колдонушкан. Оору&amp;shy;лууну көргөндө жиндерин, колдоочуларын чакырып чарк урган, жер-суудагы мазарлардын, олуя-машаяктардын аттарын кыйкырып атаган. Отту чоң жактырып, үстүнөн секирген. Отко орок, бычак салып, кыпкызыл болуп чыкканда тили менен жалаган, үй-кепелерди тегерене жү&amp;shy;гүрүп, малдын үстүнө чыгып, астынан өткөн. Оорулуу кишини ары-бери аттап, аны ургула&amp;shy;ган. Эмдөөнүн ыгына карай оорулуунун дене&amp;shy;синдеги жамандык жинди кайсы бир жаныбар&amp;shy;га же буюмга, малга, канаттууларга, куурчак&amp;shy;ка «көчүргөн». Бакшылар кара жиндүү жана ак жиндүү бакшы болуп бөлүнгөн. Бара-бара анын ролу төмөндөгөнү менен алардын эмчи-домчулук касие&amp;shy;ти бир топко чейин сакталган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БАКШЫ '''- 1) өзбек, каракалпак, түркмөн элин&amp;shy;де дутар менен өз ырларын жана элдик чыгарма&amp;shy;ларды аткарган ырчы. Алар музыка өнөрүн өнүктүрүүгө да салым кошкон; 2) түрк элдерин&amp;shy;де эмчи-домчу киши. Эркек жана аял Бакшылар эки башка - Бакшы жана бүбү, же бүбү Бакшы деп аталышкан. Бакшыны эл көзү ачык деп эсептешип, алар&amp;shy;дын Бакшылык кыймыл-аракеттерине зор ишеним менен мамиле кылышкан. Кыргыздардын ичин&amp;shy;деги Бакшылык, көпчүлүк учурда Сибирде жаша&amp;shy;ган түрк элдеринин, ошондой эле өзбек, казак, уйгур&amp;shy;лардын Бакшылыгына окшоп кетет. Ислам дини&amp;shy;нин тарашы менен Бакшылык биротоло жоголуп кет&amp;shy;пестен исламдын суфизм агымынын элементте&amp;shy;ри менен аралашып, синкретикалык татаал көрү&amp;shy;нүшкө айланган. Бакшы бир жерде туруктуу жаша&amp;shy;бастан дубаналык кылган. Башына <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ак-куунун </ins>жүнүнөн жасалган күлө же гүлө деп аталган баш кийим, үстүнө ар кандай түстөгү кездемеден ирет&amp;shy;сиз бычылып, этек, жеңи кенен тигилген чапан сыяктуу узун жабуу кийген. Алкагына темир шакекчелер илинген добулбасын ала жүрүп, добулбас кагып жин-шайтандарды кууган. Бакшыны ар кандай ооруларды дарылоодо, төрөттү же&amp;shy;ңилдетет (кыйналып, эстен танган аялга, боз үйдү айлана чуркап, добулбасын каккылап, кый&amp;shy;кырып үн салган) деген ишенимде чакырышкан. Калк арасында Бакшы өтө зор, бирок көзгө көрүнбө&amp;shy;гөн күчтөр менен байланыш түзө алат жана алар&amp;shy;дын жардамы менен оорулуу адамдарды сакайтат, кырсыкты, жин оорулуулардын жинин, тал&amp;shy;малуулардын талмасын, илешкени барлардын илешкенин кубалайт деген терең ишеним болгон. Зикир чалуу учурунда добулбас, камчы, бычак, тили жок коңгуроо, айрым мезгилде комуз, кыл кыяк, ооз комуз колдонушкан. Оору&amp;shy;лууну көргөндө жиндерин, колдоочуларын чакырып чарк урган, жер-суудагы мазарлардын, олуя-машаяктардын аттарын кыйкырып атаган. Отту чоң жактырып, үстүнөн секирген. Отко орок, бычак салып, кыпкызыл болуп чыкканда тили менен жалаган, үй-кепелерди тегерене жү&amp;shy;гүрүп, малдын үстүнө чыгып, астынан өткөн. Оорулуу кишини ары-бери аттап, аны ургула&amp;shy;ган. Эмдөөнүн ыгына карай оорулуунун дене&amp;shy;синдеги жамандык жинди кайсы бир жаныбар&amp;shy;га же буюмга, малга, канаттууларга, куурчак&amp;shy;ка «көчүргөн». Бакшылар кара жиндүү жана ак жиндүү бакшы болуп бөлүнгөн. Бара-бара анын ролу төмөндөгөнү менен алардын эмчи-домчулук касие&amp;shy;ти бир топко чейин сакталган.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;А. Көчкунов.&#039;&#039;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;А. Көчкунов.&#039;&#039;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том, 1-69 бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том, 1-69 бб]]</div></td></tr> </table>

Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%90%D0%9A%D0%A8%D0%AB&diff=15669&oldid=prev 2025-02-10T11:05:38Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:05, 10 Февраль (Бирдин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БАКШЫ '''- 1) өзбек, каракалпак, түркмөн элин&amp;shy;де дутар менен өз ырларын жана элдик чыгарма&amp;shy;ларды аткарган ырчы. Алар музыка өнөрүн өнүктүрүүгө да салым кошкон; 2) түрк элдерин&amp;shy;де эмчи-домчу киши. Эркек жана аял Бакшылар эки башка - Бакшы жана бүбү, же бүбү Бакшы деп аталышкан. Бакшыны эл көзү ачык деп эсептешип, алар&amp;shy;дын Бакшылык кыймыл-аракеттерине зор ишеним менен мамиле кылышкан. Кыргыздардын ичин&amp;shy;деги Бакшылык, көпчүлүк учурда Сибирде жаша&amp;shy;ган түрк элдеринин, ошондой эле өзбек, казак, уйгур&amp;shy;лардын Бакшылыгына окшоп кетет. Ислам дини&amp;shy;нин тарашы менен Бакшылык биротоло жоголуп кет&amp;shy;пестен исламдын суфизм агымынын элементте&amp;shy;ри менен аралашып, синкретикалык татаал көрү&amp;shy;нүшкө айланган. Бакшы бир жерде туруктуу жаша&amp;shy;бастан дубаналык кылган. Башына аккуунун жүнүнөн жасалган күлө же гүлө деп аталган баш кийим, үстүнө ар кандай түстөгү кездемеден ирет&amp;shy;сиз бычылып, этек, жеңи кенен тигилген чапан сыяктуу узун жабуу кийген. Алкагына темир шакекчелер илинген добулбасын ала жүрүп, добулбас кагып жин-шайтандарды кууган. Бакшыны ар кандай ооруларды дарылоодо, төрөттү же&amp;shy;ңилдетет (кыйналып, эстен танган аялга, боз үйдү айлана чуркап, добулбасын каккылап, кый&amp;shy;кырып үн салган) деген ишенимде чакырышкан. Калк арасында Бакшы өтө зор, бирок көзгө көрүнбө&amp;shy;гөн күчтөр менен байланыш түзө алат жана алар&amp;shy;дын жардамы менен оорулуу адамдарды сакайтат, кырсыкты, жин оорулуулардын жинин, тал&amp;shy;малуулардын талмасын, илешкени барлардын илешкенин кубалайт деген терең ишеним болгон. Зикир чалуу учурунда добулбас, камчы, бычак, тили жок коңгуроо, айрым мезгилде комуз, кыл кыяк, ооз комуз колдонушкан. Оору&amp;shy;лууну көргөндө жиндерин, колдоочуларын чакырып чарк урган, жер-суудагы мазарлардын, олуя-машаяктардын аттарын кыйкырып атаган. Отту чоң жактырып, үстүнөн секирген. Отко орок, бычак салып, кыпкызыл болуп чыкканда тили менен жалаган, үй-кепелерди тегерене жү&amp;shy;гүрүп, малдын үстүнө чыгып, астынан өткөн. Оорулуу кишини ары-бери аттап, аны ургула&amp;shy;ган. Эмдөөнүн ыгына карай оорулуунун дене&amp;shy;синдеги жамандык жинди кайсы бир жаныбар&amp;shy;га же буюмга, малга, канаттууларга, куурчак&amp;shy;ка «көчүргөн». Бакшылар кара жиндүү жана ак жиндүү бакшы болуп бөлүнгөн. Бара-бара анын ролу төмөндөгөнү менен алардын эмчи-домчулук касие&amp;shy;ти бир топко чейин сакталган. ''А. Көчкунов.'' [[Category: 2-том, 1-69 бб]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Файл:Бакшы.jpg|thumb]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БАКШЫ '''- 1) өзбек, каракалпак, түркмөн элин&amp;shy;де дутар менен өз ырларын жана элдик чыгарма&amp;shy;ларды аткарган ырчы. Алар музыка өнөрүн өнүктүрүүгө да салым кошкон; 2) түрк элдерин&amp;shy;де эмчи-домчу киши. Эркек жана аял Бакшылар эки башка - Бакшы жана бүбү, же бүбү Бакшы деп аталышкан. Бакшыны эл көзү ачык деп эсептешип, алар&amp;shy;дын Бакшылык кыймыл-аракеттерине зор ишеним менен мамиле кылышкан. Кыргыздардын ичин&amp;shy;деги Бакшылык, көпчүлүк учурда Сибирде жаша&amp;shy;ган түрк элдеринин, ошондой эле өзбек, казак, уйгур&amp;shy;лардын Бакшылыгына окшоп кетет. Ислам дини&amp;shy;нин тарашы менен Бакшылык биротоло жоголуп кет&amp;shy;пестен исламдын суфизм агымынын элементте&amp;shy;ри менен аралашып, синкретикалык татаал көрү&amp;shy;нүшкө айланган. Бакшы бир жерде туруктуу жаша&amp;shy;бастан дубаналык кылган. Башына аккуунун жүнүнөн жасалган күлө же гүлө деп аталган баш кийим, үстүнө ар кандай түстөгү кездемеден ирет&amp;shy;сиз бычылып, этек, жеңи кенен тигилген чапан сыяктуу узун жабуу кийген. Алкагына темир шакекчелер илинген добулбасын ала жүрүп, добулбас кагып жин-шайтандарды кууган. Бакшыны ар кандай ооруларды дарылоодо, төрөттү же&amp;shy;ңилдетет (кыйналып, эстен танган аялга, боз үйдү айлана чуркап, добулбасын каккылап, кый&amp;shy;кырып үн салган) деген ишенимде чакырышкан. Калк арасында Бакшы өтө зор, бирок көзгө көрүнбө&amp;shy;гөн күчтөр менен байланыш түзө алат жана алар&amp;shy;дын жардамы менен оорулуу адамдарды сакайтат, кырсыкты, жин оорулуулардын жинин, тал&amp;shy;малуулардын талмасын, илешкени барлардын илешкенин кубалайт деген терең ишеним болгон. Зикир чалуу учурунда добулбас, камчы, бычак, тили жок коңгуроо, айрым мезгилде комуз, кыл кыяк, ооз комуз колдонушкан. Оору&amp;shy;лууну көргөндө жиндерин, колдоочуларын чакырып чарк урган, жер-суудагы мазарлардын, олуя-машаяктардын аттарын кыйкырып атаган. Отту чоң жактырып, үстүнөн секирген. Отко орок, бычак салып, кыпкызыл болуп чыкканда тили менен жалаган, үй-кепелерди тегерене жү&amp;shy;гүрүп, малдын үстүнө чыгып, астынан өткөн. Оорулуу кишини ары-бери аттап, аны ургула&amp;shy;ган. Эмдөөнүн ыгына карай оорулуунун дене&amp;shy;синдеги жамандык жинди кайсы бир жаныбар&amp;shy;га же буюмга, малга, канаттууларга, куурчак&amp;shy;ка «көчүргөн». Бакшылар кара жиндүү жана ак жиндүү бакшы болуп бөлүнгөн. Бара-бара анын ролу төмөндөгөнү менен алардын эмчи-домчулук касие&amp;shy;ти бир топко чейин сакталган.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''А. Көчкунов.''  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том, 1-69 бб]]</div></td></tr> </table>

Lera https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%90%D0%9A%D0%A8%D0%AB&diff=15667&oldid=prev 2025-02-10T11:02:23Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:02, 10 Февраль (Бирдин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БАКШЫ '''- 1) өзбек, каракалпак, түркмөн элин&amp;shy;де дутар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>өз ырларын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>элдик чыгарма&amp;shy;ларды аткарган ырчы. Алар музыка өнөрүн өнүктүрүүгө да салым кошкон; 2) түрк элдерин&amp;shy;де эмчи-домчу киши. Эркек <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>аял <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б-лар </del>эки башка - <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. ж-а </del>бүбү, же бүбү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. </del>деп аталышкан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б-ны </del>эл көзү ачык деп эсептешип, алар&amp;shy;дын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б-лык </del>кыймыл-аракеттерине зор ишеним <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>мамиле кылышкан. Кыргыздардын ичин&amp;shy;деги <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б-лык</del>, көпчүлүк учурда Сибирде жаша&amp;shy;ган түрк элдеринин, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле өзбек, казак, уйгур&amp;shy;лардын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б-лыгына </del>окшоп кетет. Ислам дини&amp;shy;нин тарашы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н Б-лык </del>биротоло жоголуп кет&amp;shy;пестен исламдын суфизм агымынын элементте&amp;shy;ри <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>аралашып, синкретикалык татаал көрү&amp;shy;нүшкө айланган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. </del>бир жерде туруктуу жаша&amp;shy;бастан дубаналык кылган. Башына аккуунун жүнүнөн жасалган күлө же гүлө деп аталган баш кийим, үстүнө ар кандай түстөгү кездемеден ирет&amp;shy;сиз бычылып, этек, жеңи кенен тигилген чапан сыяктуу узун жабуу кийген. Алкагына темир шакекчелер илинген добулбасын ала жүрүп, добулбас кагып жин-шайтандарды кууган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б-ны </del>ар кандай ооруларды дарылоодо, төрөттү же&amp;shy;ңилдетет (кыйналып, эстен танган аялга, боз үйдү айлана чуркап, добулбасын каккылап, кый&amp;shy;кырып үн салган) деген ишенимде чакырышкан. Калк арасында <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. </del>өтө зор, бирок көзгө көрүнбө&amp;shy;гөн күчтөр <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>байланыш түзө алат <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>алар&amp;shy;дын жардамы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>оорулуу адамдарды сакайтат, кырсыкты, жин оорулуулардын жинин, тал&amp;shy;малуулардын талмасын, илешкени барлардын илешкенин кубалайт деген терең ишеним болгон. Зикир чалуу учурунда добулбас, камчы, бычак, тили жок коңгуроо, айрым мезгилде комуз, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылкыяк</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">оозкомуз </del>колдонушкан. Оору&amp;shy;лууну көргөндө жиндерин, колдоочуларын чакырып чарк урган, жер-суудагы мазарлардын, олуя-машаяктардын аттарын кыйкырып атаган. Отту чоң жактырып, үстүнөн секирген. Отко орок, бычак салып, кыпкызыл болуп чыкканда тили <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>жалаган, үй-кепелерди тегерене жү&amp;shy;гүрүп, малдын үстүнө чыгып, астынан өткөн. Оорулуу кишини ары-бери аттап, аны ургула&amp;shy;ган. Эмдөөнүн ыгына карай оорулуунун дене&amp;shy;синдеги жамандык жинди кайсы бир жаныбар&amp;shy;га же буюмга, малга, канаттууларга, куурчак&amp;shy;ка «көчүргөн». <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б-лар </del>кара жиндүү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>ак жиндүү бакшы болуп бөлүнгөн. Бара-бара анын ролу төмөндөгөнү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>алардын эмчи-домчулук касие&amp;shy;ти <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биртопко </del>чейин сакталган. ''А. Көчкунов.'' [[Category: 2-том, 1-69 бб]]  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БАКШЫ '''- 1) өзбек, каракалпак, түркмөн элин&amp;shy;де дутар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>өз ырларын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>элдик чыгарма&amp;shy;ларды аткарган ырчы. Алар музыка өнөрүн өнүктүрүүгө да салым кошкон; 2) түрк элдерин&amp;shy;де эмчи-домчу киши. Эркек <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>аял <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшылар </ins>эки башка - <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшы жана </ins>бүбү, же бүбү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшы </ins>деп аталышкан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшыны </ins>эл көзү ачык деп эсептешип, алар&amp;shy;дын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшылык </ins>кыймыл-аракеттерине зор ишеним <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>мамиле кылышкан. Кыргыздардын ичин&amp;shy;деги <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшылык</ins>, көпчүлүк учурда Сибирде жаша&amp;shy;ган түрк элдеринин, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле өзбек, казак, уйгур&amp;shy;лардын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшылыгына </ins>окшоп кетет. Ислам дини&amp;shy;нин тарашы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен Бакшылык </ins>биротоло жоголуп кет&amp;shy;пестен исламдын суфизм агымынын элементте&amp;shy;ри <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>аралашып, синкретикалык татаал көрү&amp;shy;нүшкө айланган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшы </ins>бир жерде туруктуу жаша&amp;shy;бастан дубаналык кылган. Башына аккуунун жүнүнөн жасалган күлө же гүлө деп аталган баш кийим, үстүнө ар кандай түстөгү кездемеден ирет&amp;shy;сиз бычылып, этек, жеңи кенен тигилген чапан сыяктуу узун жабуу кийген. Алкагына темир шакекчелер илинген добулбасын ала жүрүп, добулбас кагып жин-шайтандарды кууган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшыны </ins>ар кандай ооруларды дарылоодо, төрөттү же&amp;shy;ңилдетет (кыйналып, эстен танган аялга, боз үйдү айлана чуркап, добулбасын каккылап, кый&amp;shy;кырып үн салган) деген ишенимде чакырышкан. Калк арасында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшы </ins>өтө зор, бирок көзгө көрүнбө&amp;shy;гөн күчтөр <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>байланыш түзө алат <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>алар&amp;shy;дын жардамы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>оорулуу адамдарды сакайтат, кырсыкты, жин оорулуулардын жинин, тал&amp;shy;малуулардын талмасын, илешкени барлардын илешкенин кубалайт деген терең ишеним болгон. Зикир чалуу учурунда добулбас, камчы, бычак, тили жок коңгуроо, айрым мезгилде комуз, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыл кыяк</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ооз комуз </ins>колдонушкан. Оору&amp;shy;лууну көргөндө жиндерин, колдоочуларын чакырып чарк урган, жер-суудагы мазарлардын, олуя-машаяктардын аттарын кыйкырып атаган. Отту чоң жактырып, үстүнөн секирген. Отко орок, бычак салып, кыпкызыл болуп чыкканда тили <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>жалаган, үй-кепелерди тегерене жү&amp;shy;гүрүп, малдын үстүнө чыгып, астынан өткөн. Оорулуу кишини ары-бери аттап, аны ургула&amp;shy;ган. Эмдөөнүн ыгына карай оорулуунун дене&amp;shy;синдеги жамандык жинди кайсы бир жаныбар&amp;shy;га же буюмга, малга, канаттууларга, куурчак&amp;shy;ка «көчүргөн». <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бакшылар </ins>кара жиндүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>ак жиндүү бакшы болуп бөлүнгөн. Бара-бара анын ролу төмөндөгөнү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>алардын эмчи-домчулук касие&amp;shy;ти <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бир топко </ins>чейин сакталган. ''А. Көчкунов.'' [[Category: 2-том, 1-69 бб]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Lera https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%90%D0%9A%D0%A8%D0%AB&diff=14902&oldid=prev 2025-01-30T13:34:51Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">13:34, 30 Январь (Үчтүн айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%90%D0%9A%D0%A8%D0%AB&diff=14901&oldid=prev 2025-01-30T07:22:44Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&#039;&#039;&#039;БАКШЫ &#039;&#039;&#039;- 1) өзбек, каракалпак, түркмөн элин&amp;shy;де дутар м-н өз ырларын ж-а элдик чыгарма&amp;shy;ларды аткарган ырчы. Алар музыка өнөрүн өнүктүрүүгө да салым кошкон; 2) түрк элдерин&amp;shy;де эмчи-домчу киши. Эркек ж-а аял Б-лар эки башка - Б. ж-а бүбү, же бүбү Б. деп аталышкан. Б-ны эл көзү ачык деп эсептешип, алар&amp;shy;дын Б-лык кыймыл-аракеттерине зор ишеним м-н мамиле кылышкан. Кыргыздардын ичин&amp;shy;деги Б-лык, көпчүлүк учурда Сибирде жаша&amp;shy;ган түрк элдеринин, о. эле өзбек, казак, уйгур&amp;shy;лардын Б-лыгына окшоп кетет. Ислам дини&amp;shy;нин тарашы м-н Б-лык биротоло жоголуп кет&amp;shy;пестен исламдын суфизм агымынын элементте&amp;shy;ри м-н аралашып, синкретикалык татаал көрү&amp;shy;нүшкө айланган. Б. бир жерде туруктуу жаша&amp;shy;бастан дубаналык кылган. Башына аккуунун жүнүнөн жасалган күлө же гүлө деп аталган баш кийим, үстүнө ар кандай түстөгү кездемеден ирет&amp;shy;сиз бычылып, этек, жеңи кенен тигилген чапан сыяктуу узун жабуу кийген. Алкагына темир шакекчелер илинген добулбасын ала жүрүп, добулбас кагып жин-шайтандарды кууган. Б-ны ар кандай ооруларды дарылоодо, төрөттү же&amp;shy;ңилдетет (кыйналып, эстен танган аялга, боз үйдү айлана чуркап, добулбасын каккылап, кый&amp;shy;кырып үн салган) деген ишенимде чакырышкан. Калк арасында Б. өтө зор, бирок көзгө көрүнбө&amp;shy;гөн күчтөр м-н байланыш түзө алат ж-а алар&amp;shy;дын жардамы м-н оорулуу адамдарды сакайтат, кырсыкты, жин оорулуулардын жинин, тал&amp;shy;малуулардын талмасын, илешкени барлардын илешкенин кубалайт деген терең ишеним болгон. Зикир чалуу учурунда добулбас, камчы, бычак, тили жок коңгуроо, айрым мезгилде комуз, кылкыяк, оозкомуз колдонушкан. Оору&amp;shy;лууну көргөндө жиндерин, колдоочуларын чакырып чарк урган, жер-суудагы мазарлардын, олуя-машаяктардын аттарын кыйкырып атаган. Отту чоң жактырып, үстүнөн секирген. Отко орок, бычак салып, кыпкызыл болуп чыкканда тили м-н жалаган, үй-кепелерди тегерене жү&amp;shy;гүрүп, малдын үстүнө чыгып, астынан өткөн. Оорулуу кишини ары-бери аттап, аны ургула&amp;shy;ган. Эмдөөнүн ыгына карай оорулуунун дене&amp;shy;синдеги жамандык жинди кайсы бир жаныбар&amp;shy;га же буюмга, малга, канаттууларга, куурчак&amp;shy;ка «көчүргөн». Б-лар кара жиндүү ж-а ак жиндүү бакшы болуп бөлүнгөн. Бара-бара анын ролу төмөндөгөнү м-н алардын эмчи-домчулук касие&amp;shy;ти биртопко чейин сакталган. &#039;&#039;А. Көчкунов.&#039;&#039; [[Category: 2-том, 1-69 бб]] <br /> </div>

vol2_1-69_>KadyrM