<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90</id>
	<title>АТОМИСТИКА - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-03T18:13:07Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72305&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Gulira, 05:13, 25 Февраль (Бирдин айы) 2026 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72305&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-25T05:13:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;05:13, 25 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АТОМИСТИКА&#039;&#039;&#039;  а т о м и з м ‒ материянын үзүлмө (дискреттүү) түзүлүшү жөнүндөгү окуу (атомдор, молекулалар &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. б. &lt;/del&gt;макробөлүкчөлөр). Материя үзүлмөлүү (дискреттүү) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; туташтык (үзүлбөгөндүк) биримдигинен тураарын түшүндүрөт. Атомистика жөнүндөгү окуу байыркы Индиянын философиялык агымдарында берилген. Кийинчерээк Левкипп, Демокрит, Лукреций, Эпикур &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. б. &lt;/del&gt;антикалык философтор толуктап &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бир негизге келтиришкен. Алар атомдор бөлүнгүс, чектүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; эӊ майда бөлүкчөлөр, ал бардан жок болбойт, жоктон бар болбойт деп эсептешкен. Атомдордун аздыгынан же көптүгүнөн, салмагынан, ылдамдыгынан &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бири-бирине болгон жайгашуусунан заттардын Ааламдагы чексиз түрлөрү түзүлөт деп түшүндүрүшкөн. Атомистика  идеясы экперименталдык табият таануу алкактарында, баарынан мурда химия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; физикада ар тараптуу иштерди жүргүзүү үчүн кубаттуу колдоого ээ болгон. Атом түшүнүгүнүн өзү мурдагы каймана, үстүрт көрсөтүүлөрдөн арылып, химияда элементтин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;хим. &lt;/del&gt;касиеттерин алып жүргөн ажырагыс бөлүгүн түшүндүрүп калды. Заттын бир же бир нече атомдордон турган эӊ кичине бөлүгүн молекула деп аташты. Атомистика  табият таануунун кыйла фундаменталдуу проблемаларын чечүүгө жол ачты. Макротелолордун касиеттерин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; закондорун билүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; атомдордун &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; молекулалардын касиеттерин, кыймылын жөнөкөй жол &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түшүндүрүүгө боло тургандыгы аныкталды (химиялык  реакциялардын табияты, жылуулуктун молекулалык-кинетикалык теориясы. Физиканын статистикалык закондору &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. б. у. с.&lt;/del&gt;). Энергиянын нур чыгаруу, жутулуу процесстеринин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; фотоэффекттин үзүлмө мүнөзүнүн ачылышы мүмкүндүк берди, аларда болсо кванттык талаалар атомдор сыпатында каралат.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АТОМИСТИКА&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;,&lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;  а т о м и з м ‒ материянын үзүлмө (дискреттүү) түзүлүшү жөнүндөгү окуу (атомдор, молекулалар &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана башка &lt;/ins&gt;макробөлүкчөлөр). Материя үзүлмөлүү (дискреттүү) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; туташтык (үзүлбөгөндүк) биримдигинен тураарын түшүндүрөт. Атомистика жөнүндөгү окуу байыркы Индиянын философиялык агымдарында берилген. Кийинчерээк Левкипп, Демокрит, Лукреций, Эпикур &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана башка &lt;/ins&gt;антикалык философтор толуктап &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бир негизге келтиришкен. Алар атомдор бөлүнгүс, чектүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; эӊ майда бөлүкчөлөр, ал бардан жок болбойт, жоктон бар болбойт деп эсептешкен. Атомдордун аздыгынан же көптүгүнөн, салмагынан, ылдамдыгынан &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бири-бирине болгон жайгашуусунан заттардын Ааламдагы чексиз түрлөрү түзүлөт деп түшүндүрүшкөн. Атомистика  идеясы экперименталдык табият таануу алкактарында, баарынан мурда химия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; физикада ар тараптуу иштерди жүргүзүү үчүн кубаттуу колдоого ээ болгон. Атом түшүнүгүнүн өзү мурдагы каймана, үстүрт көрсөтүүлөрдөн арылып, химияда элементтин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;химиялык &lt;/ins&gt;касиеттерин алып жүргөн ажырагыс бөлүгүн түшүндүрүп калды. Заттын бир же бир нече атомдордон турган эӊ кичине бөлүгүн молекула деп аташты. Атомистика  табият таануунун кыйла фундаменталдуу проблемаларын чечүүгө жол ачты. Макротелолордун касиеттерин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; закондорун билүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; атомдордун &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; молекулалардын касиеттерин, кыймылын жөнөкөй жол &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түшүндүрүүгө боло тургандыгы аныкталды (химиялык  реакциялардын табияты, жылуулуктун молекулалык-кинетикалык теориясы. Физиканын статистикалык закондору &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана башка ушундай сыяктуу&lt;/ins&gt;). Энергиянын нур чыгаруу, жутулуу процесстеринин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; фотоэффекттин үзүлмө мүнөзүнүн ачылышы мүмкүндүк берди, аларда болсо кванттык талаалар атомдор сыпатында каралат.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;                                                                                                             &lt;/del&gt;&#039;&#039;Г. Т. Ботоканова.&#039;&#039;&amp;lt;br&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;                                                                                                                                                 &lt;/ins&gt;&#039;&#039;Г. Т. Ботоканова.&#039;&#039;&amp;lt;br&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Gulira</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72304&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */ категория кошуу</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72304&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-09-12T04:49:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt; категория кошуу&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;04:49, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;АТОМИСТИКА&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;  а т о м и з м ‒ материянын үзүлмө (дискреттүү) түзүлүшү жөнүндөгү окуу (атомдор, молекулалар ж. б. макробөлүкчөлөр). Материя үзүлмөлүү (дискреттүү) &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; туташтык (үзүлбөгөндүк) биримдигинен тураарын түшүндүрөт. Атомистика жөнүндөгү окуу байыркы Индиянын философиялык агымдарында берилген. Кийинчерээк Левкипп, Демокрит, Лукреций, Эпикур ж. б. антикалык философтор толуктап &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бир негизге келтиришкен. Алар атомдор бөлүнгүс, чектүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; эӊ майда бөлүкчөлөр, ал бардан жок болбойт, жоктон бар болбойт деп эсептешкен. Атомдордун аздыгынан же көптүгүнөн, салмагынан, ылдамдыгынан &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бири-бирине болгон жайгашуусунан заттардын Ааламдагы чексиз түрлөрү түзүлөт деп түшүндүрүшкөн. Атомистика  идеясы экперименталдык табият таануу алкактарында, баарынан мурда химия &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; физикада ар тараптуу иштерди жүргүзүү үчүн кубаттуу колдоого ээ болгон. Атом түшүнүгүнүн өзү мурдагы каймана, үстүрт көрсөтүүлөрдөн арылып, химияда элементтин хим. касиеттерин алып жүргөн ажырагыс бөлүгүн түшүндүрүп калды. Заттын бир же бир нече атомдордон турган эӊ кичине бөлүгүн молекула деп аташты. Атомистика  табият таануунун кыйла фундаменталдуу проблемаларын чечүүгө жол ачты. Макротелолордун касиеттерин &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; закондорун билүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; атомдордун &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; молекулалардын касиеттерин, кыймылын жөнөкөй жол &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түшүндүрүүгө боло тургандыгы аныкталды (химиялык  реакциялардын табияты, жылуулуктун молекулалык-кинетикалык теориясы. Физиканын статистикалык закондору ж. б. у. с.). Энергиянын нур чыгаруу, жутулуу процесстеринин &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; фотоэффекттин үзүлмө мүнөзүнүн ачылышы мүмкүндүк берди, аларда болсо кванттык талаалар атомдор сыпатында каралат.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;АТОМИСТИКА&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;  а т о м и з м ‒ материянын үзүлмө (дискреттүү) түзүлүшү жөнүндөгү окуу (атомдор, молекулалар ж. б. макробөлүкчөлөр). Материя үзүлмөлүү (дискреттүү) &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; туташтык (үзүлбөгөндүк) биримдигинен тураарын түшүндүрөт. Атомистика жөнүндөгү окуу байыркы Индиянын философиялык агымдарында берилген. Кийинчерээк Левкипп, Демокрит, Лукреций, Эпикур ж. б. антикалык философтор толуктап &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бир негизге келтиришкен. Алар атомдор бөлүнгүс, чектүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; эӊ майда бөлүкчөлөр, ал бардан жок болбойт, жоктон бар болбойт деп эсептешкен. Атомдордун аздыгынан же көптүгүнөн, салмагынан, ылдамдыгынан &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бири-бирине болгон жайгашуусунан заттардын Ааламдагы чексиз түрлөрү түзүлөт деп түшүндүрүшкөн. Атомистика  идеясы экперименталдык табият таануу алкактарында, баарынан мурда химия &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; физикада ар тараптуу иштерди жүргүзүү үчүн кубаттуу колдоого ээ болгон. Атом түшүнүгүнүн өзү мурдагы каймана, үстүрт көрсөтүүлөрдөн арылып, химияда элементтин хим. касиеттерин алып жүргөн ажырагыс бөлүгүн түшүндүрүп калды. Заттын бир же бир нече атомдордон турган эӊ кичине бөлүгүн молекула деп аташты. Атомистика  табият таануунун кыйла фундаменталдуу проблемаларын чечүүгө жол ачты. Макротелолордун касиеттерин &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; закондорун билүү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; атомдордун &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; молекулалардын касиеттерин, кыймылын жөнөкөй жол &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түшүндүрүүгө боло тургандыгы аныкталды (химиялык  реакциялардын табияты, жылуулуктун молекулалык-кинетикалык теориясы. Физиканын статистикалык закондору ж. б. у. с.). Энергиянын нур чыгаруу, жутулуу процесстеринин &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; фотоэффекттин үзүлмө мүнөзүнүн ачылышы мүмкүндүк берди, аларда болсо кванттык талаалар атомдор сыпатында каралат.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;                                                                                                              &amp;#039;&amp;#039;Г. Т. Ботоканова.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;                                                                                                              &amp;#039;&amp;#039;Г. Т. Ботоканова.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72303&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Temirkan, 08:03, 27 Декабрь (Бештин айы) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72303&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-12-27T08:03:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;08:03, 27 Декабрь (Бештин айы) 2023 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АТОМИСТИКА&#039;&#039;&#039;  а т о м и з м ‒ материянын үзүлмө (дискреттүү) түзүлүшү &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-дөгү &lt;/del&gt;окуу (атомдор, молекулалар ж. б. макробөлүкчөлөр). Материя үзүлмөлүү (дискреттүү) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; туташтык (үзүлбөгөндүк) биримдигинен тураарын түшүндүрөт. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. ж-дөгү &lt;/del&gt;окуу байыркы Индиянын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;филос. &lt;/del&gt;агымдарында берилген. Кийинчерээк Левкипп, Демокрит, Лукреций, Эпикур ж. б. антикалык философтор толуктап &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бир негизге келтиришкен. Алар атомдор бөлүнгүс, чектүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; эӊ майда бөлүкчөлөр, ал бардан жок болбойт, жоктон бар болбойт деп эсептешкен. Атомдордун аздыгынан же көптүгүнөн, салмагынан, ылдамдыгынан &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бири-бирине болгон жайгашуусунан заттардын Ааламдагы чексиз түрлөрү түзүлөт деп түшүндүрүшкөн. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. &lt;/del&gt;идеясы экперименталдык табият таануу алкактарында, баарынан мурда химия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; физикада ар тараптуу иштерди жүргүзүү үчүн кубаттуу колдоого ээ болгон. Атом түшүнүгүнүн өзү мурдагы каймана, үстүрт көрсөтүүлөрдөн арылып, химияда элементтин хим. касиеттерин алып жүргөн ажырагыс бөлүгүн түшүндүрүп калды. Заттын бир же бир нече атомдордон турган эӊ кичине бөлүгүн молекула деп аташты. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. &lt;/del&gt;табият таануунун кыйла фундаменталдуу проблемаларын чечүүгө жол ачты. Макротелолордун касиеттерин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; закондорун билүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; атомдордун &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;молекулалар дын &lt;/del&gt;касиеттерин, кыймылын жөнөкөй жол &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түшүндүрүүгө боло тургандыгы аныкталды (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;хим., &lt;/del&gt;реакциялардын табияты, жылуулуктун молекулалык-кинетикалык теориясы. Физиканын статистикалык закондору ж. б. у. с.). Энергиянын нур чыгаруу, жутулуу процесстеринин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; фотоэффекттин үзүлмө мүнөзүнүн ачылышы мүмкүндүк берди, аларда болсо кванттык талаалар атомдор сыпатында каралат.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АТОМИСТИКА&#039;&#039;&#039;  а т о м и з м ‒ материянын үзүлмө (дискреттүү) түзүлүшү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жөнүндөгү &lt;/ins&gt;окуу (атомдор, молекулалар ж. б. макробөлүкчөлөр). Материя үзүлмөлүү (дискреттүү) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; туташтык (үзүлбөгөндүк) биримдигинен тураарын түшүндүрөт. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Атомистика жөнүндөгү &lt;/ins&gt;окуу байыркы Индиянын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;философиялык &lt;/ins&gt;агымдарында берилген. Кийинчерээк Левкипп, Демокрит, Лукреций, Эпикур ж. б. антикалык философтор толуктап &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бир негизге келтиришкен. Алар атомдор бөлүнгүс, чектүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; эӊ майда бөлүкчөлөр, ал бардан жок болбойт, жоктон бар болбойт деп эсептешкен. Атомдордун аздыгынан же көптүгүнөн, салмагынан, ылдамдыгынан &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бири-бирине болгон жайгашуусунан заттардын Ааламдагы чексиз түрлөрү түзүлөт деп түшүндүрүшкөн. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Атомистика  &lt;/ins&gt;идеясы экперименталдык табият таануу алкактарында, баарынан мурда химия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; физикада ар тараптуу иштерди жүргүзүү үчүн кубаттуу колдоого ээ болгон. Атом түшүнүгүнүн өзү мурдагы каймана, үстүрт көрсөтүүлөрдөн арылып, химияда элементтин хим. касиеттерин алып жүргөн ажырагыс бөлүгүн түшүндүрүп калды. Заттын бир же бир нече атомдордон турган эӊ кичине бөлүгүн молекула деп аташты. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Атомистика  &lt;/ins&gt;табият таануунун кыйла фундаменталдуу проблемаларын чечүүгө жол ачты. Макротелолордун касиеттерин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; закондорун билүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; атомдордун &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;молекулалардын &lt;/ins&gt;касиеттерин, кыймылын жөнөкөй жол &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түшүндүрүүгө боло тургандыгы аныкталды (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;химиялык  &lt;/ins&gt;реакциялардын табияты, жылуулуктун молекулалык-кинетикалык теориясы. Физиканын статистикалык закондору ж. б. у. с.). Энергиянын нур чыгаруу, жутулуу процесстеринин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; фотоэффекттин үзүлмө мүнөзүнүн ачылышы мүмкүндүк берди, аларда болсо кванттык талаалар атомдор сыпатында каралат.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;                                                                                                                     &lt;/del&gt;&#039;&#039;Г. Т. Ботоканова.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;                                                                                                             &lt;/ins&gt;&#039;&#039;Г. Т. Ботоканова.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72302&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Temirkan, 05:05, 7 Декабрь (Бештин айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72302&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-07T05:05:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;05:05, 7 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;а т о м и з м ‒ материянын үзүлмө (дискреттүү) түзүлүшү ж-дөгү окуу (атомдор, молекулалар ж. б. макробөлүкчөлөр). Материя үзүлмөлүү (дискреттүү) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; туташтык (үзүлбөгөндүк) биримдигинен тураарын түшүндүрөт. А. ж-дөгү окуу байыркы Индиянын филос. агымдарында берилген. Кийинчерээк Левкипп, Демокрит, Лукреций, Эпикур ж. б. антикалык философтор толуктап &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бир негизге келтиришкен. Алар атомдор бөлүнгүс, чектүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; эӊ майда бөлүкчөлөр, ал бардан жок болбойт, жоктон бар болбойт деп эсептешкен. Атомдордун аздыгынан же көптүгүнөн, салмагынан, ылдамдыгынан &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бири-бирине болгон жайгашуусунан заттардын Ааламдагы чексиз түрлөрү түзүлөт деп түшүндүрүшкөн. А. идеясы экперименталдык табият таануу алкактарында, баарынан мурда химия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; физикада ар тараптуу иштерди жүргүзүү үчүн кубаттуу колдоого ээ болгон. Атом түшүнүгүнүн өзү мурдагы каймана, үстүрт көрсөтүүлөрдөн арылып, химияда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;элемент тин &lt;/del&gt;хим. касиеттерин алып жүргөн ажырагыс бөлүгүн түшүндүрүп калды. Заттын бир же бир нече атомдордон турган эӊ кичине бөлүгүн молекула деп аташты. А. табият таануунун кыйла фундаменталдуу проблемаларын чечүүгө жол ачты. Макротелолордун касиеттерин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; закондорун билүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; атомдордун &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; молекулалар дын касиеттерин, кыймылын жөнөкөй жол &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түшүндүрүүгө боло тургандыгы аныкталды (хим., реакциялардын табияты, жылуулуктун молекулалык-кинетикалык теориясы. Физиканын статистикалык закондору ж. б. у. с.). Энергиянын нур чыгаруу, жутулуу процесстеринин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; фотоэффекттин үзүлмө мүнөзүнүн ачылышы мүмкүндүк берди, аларда болсо кванттык талаалар атомдор сыпатында каралат.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;АТОМИСТИКА&#039;&#039;&#039;  &lt;/ins&gt;а т о м и з м ‒ материянын үзүлмө (дискреттүү) түзүлүшү ж-дөгү окуу (атомдор, молекулалар ж. б. макробөлүкчөлөр). Материя үзүлмөлүү (дискреттүү) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; туташтык (үзүлбөгөндүк) биримдигинен тураарын түшүндүрөт. А. ж-дөгү окуу байыркы Индиянын филос. агымдарында берилген. Кийинчерээк Левкипп, Демокрит, Лукреций, Эпикур ж. б. антикалык философтор толуктап &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бир негизге келтиришкен. Алар атомдор бөлүнгүс, чектүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; эӊ майда бөлүкчөлөр, ал бардан жок болбойт, жоктон бар болбойт деп эсептешкен. Атомдордун аздыгынан же көптүгүнөн, салмагынан, ылдамдыгынан &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бири-бирине болгон жайгашуусунан заттардын Ааламдагы чексиз түрлөрү түзүлөт деп түшүндүрүшкөн. А. идеясы экперименталдык табият таануу алкактарында, баарынан мурда химия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; физикада ар тараптуу иштерди жүргүзүү үчүн кубаттуу колдоого ээ болгон. Атом түшүнүгүнүн өзү мурдагы каймана, үстүрт көрсөтүүлөрдөн арылып, химияда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;элементтин &lt;/ins&gt;хим. касиеттерин алып жүргөн ажырагыс бөлүгүн түшүндүрүп калды. Заттын бир же бир нече атомдордон турган эӊ кичине бөлүгүн молекула деп аташты. А. табият таануунун кыйла фундаменталдуу проблемаларын чечүүгө жол ачты. Макротелолордун касиеттерин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; закондорун билүү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; атомдордун &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; молекулалар дын касиеттерин, кыймылын жөнөкөй жол &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түшүндүрүүгө боло тургандыгы аныкталды (хим., реакциялардын табияты, жылуулуктун молекулалык-кинетикалык теориясы. Физиканын статистикалык закондору ж. б. у. с.). Энергиянын нур чыгаруу, жутулуу процесстеринин &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; фотоэффекттин үзүлмө мүнөзүнүн ачылышы мүмкүндүк берди, аларда болсо кванттык талаалар атомдор сыпатында каралат.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;                                                                                                                      &amp;#039;&amp;#039;Г. Т. Ботоканова.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;                                                                                                                      &amp;#039;&amp;#039;Г. Т. Ботоканова.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72301&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (3), ж-а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (7)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72301&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-05T11:53:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt;clean up, replaced: м-н → &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (3), ж-а → &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; (7)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;11:53, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;а т о м и з м ‒ материянын үзүлмө (дискреттүү) түзүлүшү ж-дөгү окуу (атомдор, молекулалар ж. б. макробөлүкчөлөр). Материя үзүлмөлүү (дискреттүү) ж-а туташтык (үзүлбөгөндүк) биримдигинен тураарын түшүндүрөт. А. ж-дөгү окуу байыркы Индиянын филос. агымдарында берилген. Кийинчерээк Левкипп, Демокрит, Лукреций, Эпикур ж. б. антикалык философтор толуктап ж-а бир негизге келтиришкен. Алар атомдор бөлүнгүс, чектүү ж-а эӊ майда бөлүкчөлөр, ал бардан жок болбойт, жоктон бар болбойт деп эсептешкен. Атомдордун аздыгынан же көптүгүнөн, салмагынан, ылдамдыгынан ж-а бири-бирине болгон жайгашуусунан заттардын Ааламдагы чексиз түрлөрү түзүлөт деп түшүндүрүшкөн. А. идеясы экперименталдык табият таануу алкактарында, баарынан мурда химия м-н физикада ар тараптуу иштерди жүргүзүү үчүн кубаттуу колдоого ээ болгон. Атом түшүнүгүнүн өзү мурдагы каймана, үстүрт көрсөтүүлөрдөн арылып, химияда элемент тин хим. касиеттерин алып жүргөн ажырагыс бөлүгүн түшүндүрүп калды. Заттын бир же бир нече атомдордон турган эӊ кичине бөлүгүн молекула деп аташты. А. табият таануунун кыйла фундаменталдуу проблемаларын чечүүгө жол ачты. Макротелолордун касиеттерин ж-а закондорун билүү м-н атомдордун ж-а молекулалар дын касиеттерин, кыймылын жөнөкөй жол м-н түшүндүрүүгө боло тургандыгы аныкталды (хим., реакциялардын табияты, жылуулуктун молекулалык-кинетикалык теориясы. Физиканын статистикалык закондору ж. б. у. с.). Энергиянын нур чыгаруу, жутулуу процесстеринин ж-а фотоэффекттин үзүлмө мүнөзүнүн ачылышы мүмкүндүк берди, аларда болсо кванттык талаалар атомдор сыпатында каралат.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;а т о м и з м ‒ материянын үзүлмө (дискреттүү) түзүлүшү ж-дөгү окуу (атомдор, молекулалар ж. б. макробөлүкчөлөр). Материя үзүлмөлүү (дискреттүү) &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;туташтык (үзүлбөгөндүк) биримдигинен тураарын түшүндүрөт. А. ж-дөгү окуу байыркы Индиянын филос. агымдарында берилген. Кийинчерээк Левкипп, Демокрит, Лукреций, Эпикур ж. б. антикалык философтор толуктап &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;бир негизге келтиришкен. Алар атомдор бөлүнгүс, чектүү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;эӊ майда бөлүкчөлөр, ал бардан жок болбойт, жоктон бар болбойт деп эсептешкен. Атомдордун аздыгынан же көптүгүнөн, салмагынан, ылдамдыгынан &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;бири-бирине болгон жайгашуусунан заттардын Ааламдагы чексиз түрлөрү түзүлөт деп түшүндүрүшкөн. А. идеясы экперименталдык табият таануу алкактарында, баарынан мурда химия &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;физикада ар тараптуу иштерди жүргүзүү үчүн кубаттуу колдоого ээ болгон. Атом түшүнүгүнүн өзү мурдагы каймана, үстүрт көрсөтүүлөрдөн арылып, химияда элемент тин хим. касиеттерин алып жүргөн ажырагыс бөлүгүн түшүндүрүп калды. Заттын бир же бир нече атомдордон турган эӊ кичине бөлүгүн молекула деп аташты. А. табият таануунун кыйла фундаменталдуу проблемаларын чечүүгө жол ачты. Макротелолордун касиеттерин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;закондорун билүү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;атомдордун &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;молекулалар дын касиеттерин, кыймылын жөнөкөй жол &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;түшүндүрүүгө боло тургандыгы аныкталды (хим., реакциялардын табияты, жылуулуктун молекулалык-кинетикалык теориясы. Физиканын статистикалык закондору ж. б. у. с.). Энергиянын нур чыгаруу, жутулуу процесстеринин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;фотоэффекттин үзүлмө мүнөзүнүн ачылышы мүмкүндүк берди, аларда болсо кванттык талаалар атомдор сыпатында каралат.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;                                                                                                                      &amp;#039;&amp;#039;Г. Т. Ботоканова.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;                                                                                                                      &amp;#039;&amp;#039;Г. Т. Ботоканова.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72300&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kerimova-59, 16:30, 25 Февраль (Бирдин айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72300&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-25T16:30:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;16:30, 25 Февраль (Бирдин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  а т о м и з м ‒ материянын үзүлмө (дискреттүү) түзүлүшү ж-дөгү окуу (атомдор, молекулалар ж. б. макробөлүкчөлөр). Материя үзүлмөлүү (дискреттүү) ж-а туташтык (үзүлбөгөндүк) биримдигинен тураарын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түшүн&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  а т о м и з м ‒ материянын үзүлмө (дискреттүү) түзүлүшү ж-дөгү окуу (атомдор, молекулалар ж. б. макробөлүкчөлөр). Материя үзүлмөлүү (дискреттүү) ж-а туташтык (үзүлбөгөндүк) биримдигинен тураарын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түшүндүрөт&lt;/ins&gt;. А. ж-дөгү окуу байыркы Индиянын филос. агымдарында берилген. Кийинчерээк Левкипп, Демокрит, Лукреций, Эпикур ж. б. антикалык философтор толуктап ж-а бир негизге келтиришкен. Алар атомдор бөлүнгүс, чектүү ж-а эӊ майда бөлүкчөлөр, ал бардан жок болбойт, жоктон бар болбойт деп эсептешкен. Атомдордун аздыгынан же көптүгүнөн, салмагынан, ылдамдыгынан ж-а бири-бирине болгон жайгашуусунан заттардын Ааламдагы чексиз түрлөрү түзүлөт деп түшүндүрүшкөн. А. идеясы экперименталдык табият таануу алкактарында, баарынан мурда химия м-н физикада ар тараптуу иштерди жүргүзүү үчүн кубаттуу колдоого ээ болгон. Атом түшүнүгүнүн өзү мурдагы каймана, үстүрт көрсөтүүлөрдөн арылып, химияда элемент тин хим. касиеттерин алып жүргөн ажырагыс бөлүгүн түшүндүрүп калды. Заттын бир же бир нече атомдордон турган эӊ кичине бөлүгүн молекула деп аташты. А. табият таануунун кыйла фундаменталдуу проблемаларын чечүүгө жол ачты. Макротелолордун касиеттерин ж-а закондорун билүү м-н атомдордун ж-а молекулалар дын касиеттерин, кыймылын жөнөкөй жол м-н түшүндүрүүгө боло тургандыгы аныкталды (хим., реакциялардын табияты, жылуулуктун молекулалык-кинетикалык теориясы. Физиканын статистикалык закондору ж. б. у. с.). Энергиянын нур чыгаруу, жутулуу процесстеринин ж-а фотоэффекттин үзүлмө мүнөзүнүн ачылышы мүмкүндүк берди, аларда болсо кванттык талаалар атомдор сыпатында каралат.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;дүрөт&lt;/del&gt;. А. ж-дөгү окуу байыркы Индиянын филос. агымдарында берилген. Кийинчерээк Левкипп, Демокрит, Лукреций, Эпикур ж. б. антикалык философтор толуктап ж-а бир негизге келтиришкен. Алар атомдор бөлүнгүс, чектүү ж-а эӊ майда бөлүкчөлөр, ал бардан жок болбойт, жоктон бар болбойт деп эсептешкен. Атомдордун аздыгынан же көптүгүнөн, салмагынан, ылдамдыгынан ж-а бири-бирине болгон жайгашуусунан заттардын Ааламдагы чексиз түрлөрү түзүлөт деп түшүндүрүшкөн. А. идеясы экперименталдык табият таануу алкактарында, баарынан мурда химия м-н физикада ар тараптуу иштерди жүргүзүү үчүн кубаттуу колдоого ээ болгон. Атом түшүнүгүнүн өзү мурдагы каймана, үстүрт көрсөтүүлөрдөн арылып, химияда элемент тин хим. касиеттерин алып жүргөн ажырагыс бөлүгүн түшүндүрүп калды. Заттын бир же бир нече атомдордон турган эӊ кичине бөлүгүн молекула деп аташты. А. табият таануунун кыйла фундаменталдуу проблемаларын чечүүгө жол ачты. Макротелолордун касиеттерин ж-а закондорун билүү м-н атомдордун ж-а молекулалар дын касиеттерин, кыймылын жөнөкөй жол м-н түшүндүрүүгө боло тургандыгы аныкталды (хим., реакциялардын табияты, жылуулуктун молекулалык-кинетикалык теориясы. Физиканын статистикалык закондору ж. б. у. с.). Энергиянын нур чыгаруу, жутулуу процесстеринин ж-а фотоэффекттин үзүлмө мүнөзүнүн ачылышы мүмкүндүк берди, аларда болсо кванттык талаалар атомдор сыпатында каралат.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;                                                                                                                     &lt;/ins&gt;&#039;&#039;Г. Т. Ботоканова.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;Г. Т. Ботоканова.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kerimova-59</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72298&amp;oldid=prev</id>
		<title>556-684&gt;KadyrM, 08:22, 20 Февраль (Бирдин айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72298&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-20T08:22:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;08:22, 20 Февраль (Бирдин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>556-684&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72299&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%9E%D0%9C%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=72299&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-19T19:07:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt; а т о м и з м ‒ материянын үзүлмө (дискреттүү) түзүлүшү ж-дөгү окуу (атомдор, молекулалар ж. б. макробөлүкчөлөр). Материя үзүлмөлүү (дискреттүү) ж-а туташтык (үзүлбөгөндүк) биримдигинен тураарын түшүн&lt;br /&gt;
дүрөт. А. ж-дөгү окуу байыркы Индиянын филос. агымдарында берилген. Кийинчерээк Левкипп, Демокрит, Лукреций, Эпикур ж. б. антикалык философтор толуктап ж-а бир негизге келтиришкен. Алар атомдор бөлүнгүс, чектүү ж-а эӊ майда бөлүкчөлөр, ал бардан жок болбойт, жоктон бар болбойт деп эсептешкен. Атомдордун аздыгынан же көптүгүнөн, салмагынан, ылдамдыгынан ж-а бири-бирине болгон жайгашуусунан заттардын Ааламдагы чексиз түрлөрү түзүлөт деп түшүндүрүшкөн. А. идеясы экперименталдык табият таануу алкактарында, баарынан мурда химия м-н физикада ар тараптуу иштерди жүргүзүү үчүн кубаттуу колдоого ээ болгон. Атом түшүнүгүнүн өзү мурдагы каймана, үстүрт көрсөтүүлөрдөн арылып, химияда элемент тин хим. касиеттерин алып жүргөн ажырагыс бөлүгүн түшүндүрүп калды. Заттын бир же бир нече атомдордон турган эӊ кичине бөлүгүн молекула деп аташты. А. табият таануунун кыйла фундаменталдуу проблемаларын чечүүгө жол ачты. Макротелолордун касиеттерин ж-а закондорун билүү м-н атомдордун ж-а молекулалар дын касиеттерин, кыймылын жөнөкөй жол м-н түшүндүрүүгө боло тургандыгы аныкталды (хим., реакциялардын табияты, жылуулуктун молекулалык-кинетикалык теориясы. Физиканын статистикалык закондору ж. б. у. с.). Энергиянын нур чыгаруу, жутулуу процесстеринин ж-а фотоэффекттин үзүлмө мүнөзүнүн ачылышы мүмкүндүк берди, аларда болсо кванттык талаалар атомдор сыпатында каралат.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Г. Т. Ботоканова.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
</feed>