https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%A1%D0%A2%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%AC_%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%AB%D0%93%D0%AB 2026-05-02T23:59:49Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A1%D0%A2%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%AC_%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%AB%D0%93%D0%AB&diff=70686&oldid=prev 2026-02-19T08:50:10Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:50, 19 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АСТРАХАНЬ ХАНДЫГЫ''' ‒ ''Алтын Ордонун'' бытырашынын натыйжасында түзүлгөн татарлардын мусулман мамлекети. Борбору ‒ Ажытархан (Астрахань). Эмир Ажы-Черкестин 14-кылымдын 2-жарымында түзүлгөн ээлигинин аймагында калыптанган. Айрым тарыхчылар өз алдынча Астрахань хандыгынын келип чыгышын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1459‒60</del>-жылдарга (Ахмед хан &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; мамилесин үзгөн Махмуд хандын такка отурушу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt;) туура келет деп эсептесе, кээ бирлери 1502-жылдан (Чоӊ Ордонун Крым ханы Менгли-Гирей тарабынан кыйратылышынан соӊ) башталат деп карашат. Чыгыш жагы Ногой ордосу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешип, түштүк жагы ‒ Терек, батыш жагы ‒ Кубань, Дон дарыяларына, түндүк жагы Сарай шаарына чейин созулган. Түрк тилинде сүйлөгөн Астрахань хандыгынын калкынын (алчиндер, коӊураттар, маӊгыттар) негизги кесиби: көчмөн мал чарбачылык, аӊчылык, балыкчылык, туз өндүрүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; дыйканчылык болгон. Астрахань хандыгы Чыгыш өлкөлөрү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; соода жүргүзүүнүн борбору болгон. Аны алтынордолук хан Тимур-Кутлугдун тукумдарынын династиясы башкарган. Хандан кийин эле мамлекеттеги экинчи киши болуп, калга (мураскер) саналган. Ак сөөктөр султандар, огландар, бектер, мырзалардан турган. Тышкы саясатта Астрахань хандыгы адегенде Чоӊ Ордого, андан кийин Ногой Ордосуна &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ''Крым хандыгына'' дайыма көз каранды болгон. Андан кутулуу максатында Астрахань хандыгы орус мамлекети &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; жакындашып, 1533-жылы союздук келишим түзөт. Каспий деӊизине чыгууга, крымдыктар &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; түрктөрдүн кол салууларынан коргонууга кызыккан орус мамлекети 1554-жылы Астрахань хандыгына жортуул жасап, Крым хандыгы тарабынан коюлган Жамгырчы (Ямгурча) ханды кулатып, анын ордуна узак мезгил бою Москвада жашап, падышанын колдоосуна ээ болуп келген Исмаил Дервиш-Алини падыша ''Иван IV Васильевич'' (Грозный) өзүнүн вассалы катарында коёт. Анын жанында такай орус кеӊешчиси отурган. Бирок, Дервиш-Али Крым хандыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; союздаш болууга аракеттенип, ханзаданы чакырат. Астрахан-Крым коалициясынын түзүлүшүнөн чочулаган орус өкмөтү жаӊы жортуул уюштуруп, 1556-жылы Астрахань хандыгы Россияга биротоло кошулат.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АСТРАХАНЬ ХАНДЫГЫ''' ‒ ''Алтын Ордонун'' бытырашынын натыйжасында түзүлгөн татарлардын мусулман мамлекети. Борбору ‒ Ажытархан (Астрахань). Эмир Ажы-Черкестин 14-кылымдын 2-жарымында түзүлгөн ээлигинин аймагында калыптанган. Айрым тарыхчылар өз алдынча Астрахань хандыгынын келип чыгышын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1459‒1460</ins>-жылдарга (Ахмед хан &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; мамилесин үзгөн Махмуд хандын такка отурушу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt;) туура келет деп эсептесе, кээ бирлери 1502-жылдан (Чоӊ Ордонун Крым ханы Менгли-Гирей тарабынан кыйратылышынан соӊ) башталат деп карашат. Чыгыш жагы Ногой ордосу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешип, түштүк жагы ‒ Терек, батыш жагы ‒ Кубань, Дон дарыяларына, түндүк жагы Сарай шаарына чейин созулган. Түрк тилинде сүйлөгөн Астрахань хандыгынын калкынын (алчиндер, коӊураттар, маӊгыттар) негизги кесиби: көчмөн мал чарбачылык, аӊчылык, балыкчылык, туз өндүрүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; дыйканчылык болгон. Астрахань хандыгы Чыгыш өлкөлөрү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; соода жүргүзүүнүн борбору болгон. Аны алтынордолук хан Тимур-Кутлугдун тукумдарынын династиясы башкарган. Хандан кийин эле мамлекеттеги экинчи киши болуп, калга (мураскер) саналган. Ак сөөктөр султандар, огландар, бектер, мырзалардан турган. Тышкы саясатта Астрахань хандыгы адегенде Чоӊ Ордого, андан кийин Ногой Ордосуна &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ''Крым хандыгына'' дайыма көз каранды болгон. Андан кутулуу максатында Астрахань хандыгы орус мамлекети &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; жакындашып, 1533-жылы союздук келишим түзөт. Каспий деӊизине чыгууга, крымдыктар &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; түрктөрдүн кол салууларынан коргонууга кызыккан орус мамлекети 1554-жылы Астрахань хандыгына жортуул жасап, Крым хандыгы тарабынан коюлган Жамгырчы (Ямгурча) ханды кулатып, анын ордуна узак мезгил бою Москвада жашап, падышанын колдоосуна ээ болуп келген Исмаил Дервиш-Алини падыша ''Иван IV Васильевич'' (Грозный) өзүнүн вассалы катарында коёт. Анын жанында такай орус кеӊешчиси отурган. Бирок, Дервиш-Али Крым хандыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; союздаш болууга аракеттенип, ханзаданы чакырат. Астрахан-Крым коалициясынын түзүлүшүнөн чочулаган орус өкмөтү жаӊы жортуул уюштуруп, 1556-жылы Астрахань хандыгы Россияга биротоло кошулат.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

imported>Gulira https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A1%D0%A2%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%AC_%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%AB%D0%93%D0%AB&diff=70685&oldid=prev 2024-09-12T04:35:57Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span> категория кошуу</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:35, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АСТРАХАНЬ ХАНДЫГЫ&#039;&#039;&#039; ‒ &#039;&#039;Алтын Ордонун&#039;&#039; бытырашынын натыйжасында түзүлгөн татарлардын мусулман мамлекети. Борбору ‒ Ажытархан (Астрахань). Эмир Ажы-Черкестин 14-кылымдын 2-жарымында түзүлгөн ээлигинин аймагында калыптанган. Айрым тарыхчылар өз алдынча Астрахань хандыгынын келип чыгышын 1459‒60-жылдарга (Ахмед хан &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; мамилесин үзгөн Махмуд хандын такка отурушу &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt;) туура келет деп эсептесе, кээ бирлери 1502-жылдан (Чоӊ Ордонун Крым ханы Менгли-Гирей тарабынан кыйратылышынан соӊ) башталат деп карашат. Чыгыш жагы Ногой ордосу &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; чектешип, түштүк жагы ‒ Терек, батыш жагы ‒ Кубань, Дон дарыяларына, түндүк жагы Сарай шаарына чейин созулган. Түрк тилинде сүйлөгөн Астрахань хандыгынын калкынын (алчиндер, коӊураттар, маӊгыттар) негизги кесиби: көчмөн мал чарбачылык, аӊчылык, балыкчылык, туз өндүрүү &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; дыйканчылык болгон. Астрахань хандыгы Чыгыш өлкөлөрү &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; соода жүргүзүүнүн борбору болгон. Аны алтынордолук хан Тимур-Кутлугдун тукумдарынын династиясы башкарган. Хандан кийин эле мамлекеттеги экинчи киши болуп, калга (мураскер) саналган. Ак сөөктөр султандар, огландар, бектер, мырзалардан турган. Тышкы саясатта Астрахань хандыгы адегенде Чоӊ Ордого, андан кийин Ногой Ордосуна &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; &#039;&#039;Крым хандыгына&#039;&#039; дайыма көз каранды болгон. Андан кутулуу максатында Астрахань хандыгы орус мамлекети &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; жакындашып, 1533-жылы союздук келишим түзөт. Каспий деӊизине чыгууга, крымдыктар &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; түрктөрдүн кол салууларынан коргонууга кызыккан орус мамлекети 1554-жылы Астрахань хандыгына жортуул жасап, Крым хандыгы тарабынан коюлган Жамгырчы (Ямгурча) ханды кулатып, анын ордуна узак мезгил бою Москвада жашап, падышанын колдоосуна ээ болуп келген Исмаил Дервиш-Алини падыша &#039;&#039;Иван IV Васильевич&#039;&#039; (Грозный) өзүнүн вассалы катарында коёт. Анын жанында такай орус кеӊешчиси отурган. Бирок, Дервиш-Али Крым хандыгы &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; союздаш болууга аракеттенип, ханзаданы чакырат. Астрахан-Крым коалициясынын түзүлүшүнөн чочулаган орус өкмөтү жаӊы жортуул уюштуруп, 1556-жылы Астрахань хандыгы Россияга биротоло кошулат.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АСТРАХАНЬ ХАНДЫГЫ&#039;&#039;&#039; ‒ &#039;&#039;Алтын Ордонун&#039;&#039; бытырашынын натыйжасында түзүлгөн татарлардын мусулман мамлекети. Борбору ‒ Ажытархан (Астрахань). Эмир Ажы-Черкестин 14-кылымдын 2-жарымында түзүлгөн ээлигинин аймагында калыптанган. Айрым тарыхчылар өз алдынча Астрахань хандыгынын келип чыгышын 1459‒60-жылдарга (Ахмед хан &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; мамилесин үзгөн Махмуд хандын такка отурушу &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt;) туура келет деп эсептесе, кээ бирлери 1502-жылдан (Чоӊ Ордонун Крым ханы Менгли-Гирей тарабынан кыйратылышынан соӊ) башталат деп карашат. Чыгыш жагы Ногой ордосу &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; чектешип, түштүк жагы ‒ Терек, батыш жагы ‒ Кубань, Дон дарыяларына, түндүк жагы Сарай шаарына чейин созулган. Түрк тилинде сүйлөгөн Астрахань хандыгынын калкынын (алчиндер, коӊураттар, маӊгыттар) негизги кесиби: көчмөн мал чарбачылык, аӊчылык, балыкчылык, туз өндүрүү &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; дыйканчылык болгон. Астрахань хандыгы Чыгыш өлкөлөрү &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; соода жүргүзүүнүн борбору болгон. Аны алтынордолук хан Тимур-Кутлугдун тукумдарынын династиясы башкарган. Хандан кийин эле мамлекеттеги экинчи киши болуп, калга (мураскер) саналган. Ак сөөктөр султандар, огландар, бектер, мырзалардан турган. Тышкы саясатта Астрахань хандыгы адегенде Чоӊ Ордого, андан кийин Ногой Ордосуна &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; &#039;&#039;Крым хандыгына&#039;&#039; дайыма көз каранды болгон. Андан кутулуу максатында Астрахань хандыгы орус мамлекети &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; жакындашып, 1533-жылы союздук келишим түзөт. Каспий деӊизине чыгууга, крымдыктар &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; түрктөрдүн кол салууларынан коргонууга кызыккан орус мамлекети 1554-жылы Астрахань хандыгына жортуул жасап, Крым хандыгы тарабынан коюлган Жамгырчы (Ямгурча) ханды кулатып, анын ордуна узак мезгил бою Москвада жашап, падышанын колдоосуна ээ болуп келген Исмаил Дервиш-Алини падыша &#039;&#039;Иван IV Васильевич&#039;&#039; (Грозный) өзүнүн вассалы катарында коёт. Анын жанында такай орус кеӊешчиси отурган. Бирок, Дервиш-Али Крым хандыгы &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; союздаш болууга аракеттенип, ханзаданы чакырат. Астрахан-Крым коалициясынын түзүлүшүнөн чочулаган орус өкмөтү жаӊы жортуул уюштуруп, 1556-жылы Астрахань хандыгы Россияга биротоло кошулат.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:1-Том]]</ins></div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A1%D0%A2%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%AC_%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%AB%D0%93%D0%AB&diff=70684&oldid=prev 2023-12-25T03:49:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:49, 25 Декабрь (Бештин айы) 2023 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АСТРАХАНЬ ХАНДЫГЫ''' ‒ ''Алтын Ордонун'' бытырашынын натыйжасында түзүлгөн татарлардын мусулман мамлекети. Борбору ‒ Ажытархан (Астрахань). Эмир Ажы-Черкестин 14-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>2-жарымында түзүлгөн ээлигинин аймагында калыптанган. Айрым тарыхчылар өз алдынча <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. х-нын </del>келип чыгышын 1459‒60-жылдарга (Ахмед хан &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; мамилесин үзгөн Махмуд хандын такка отурушу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt;) туура келет деп эсептесе, кээ бирлери 1502-жылдан (Чоӊ Ордонун Крым ханы Менгли-Гирей тарабынан кыйратылышынан соӊ) башталат деп карашат. Чыгыш жагы Ногой ордосу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешип, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түш. </del>жагы ‒ Терек, батыш жагы ‒ Кубань, Дон <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">д-ларына</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн. </del>жагы Сарай <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ш-на </del>чейин созулган. Түрк тилинде сүйлөгөн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. х-нын </del>калкынын (алчиндер, коӊураттар, маӊгыттар) негизги кесиби: көчмөн мал чарбачылык, аӊчылык, балыкчылык, туз өндүрүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; дыйканчылык болгон. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. х. </del>Чыгыш өлкөлөрү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; соода жүргүзүүнүн борбору болгон. Аны алтынордолук хан Тимур-Кутлугдун тукумдарынын династиясы башкарган. Хандан кийин эле мамлекеттеги экинчи киши болуп, калга (мураскер) саналган. Ак сөөктөр султандар, огландар, бектер, мырзалардан турган. Тышкы саясатта <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. х. </del>адегенде Чоӊ Ордого, андан кийин Ногой Ордосуна &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ''Крым хандыгына'' дайыма көз каранды болгон. Андан кутулуу максатында <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. х. </del>орус мамлекети &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; жакындашып, 1533-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>союздук келишим түзөт. Каспий деӊизине чыгууга, крымдыктар &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; түрктөрдүн кол салууларынан коргонууга кызыккан орус мамлекети 1554-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. А. х-на </del>жортуул жасап, Крым хандыгы тарабынан коюлган Жамгырчы (Ямгурча) ханды кулатып, анын ордуна узак мезгил бою Москвада жашап, падышанын колдоосуна ээ болуп келген Исмаил Дервиш-Алини падыша ''Иван IV Васильевич'' (Грозный) өзүнүн вассалы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">катарын да </del>коёт. Анын жанында такай орус кеӊешчиси отурган. Бирок, Дервиш-Али Крым хандыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; союздаш болууга аракеттенип, ханзаданы чакырат. Астрахан-Крым коалициясынын түзүлүшүнөн чочулаган орус өкмөтү жаӊы жортуул уюштуруп, 1556-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. А. х. </del>Россияга биротоло кошулат.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АСТРАХАНЬ ХАНДЫГЫ''' ‒ ''Алтын Ордонун'' бытырашынын натыйжасында түзүлгөн татарлардын мусулман мамлекети. Борбору ‒ Ажытархан (Астрахань). Эмир Ажы-Черкестин 14-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>2-жарымында түзүлгөн ээлигинин аймагында калыптанган. Айрым тарыхчылар өз алдынча <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Астрахань хандыгынын </ins>келип чыгышын 1459‒60-жылдарга (Ахмед хан &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; мамилесин үзгөн Махмуд хандын такка отурушу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt;) туура келет деп эсептесе, кээ бирлери 1502-жылдан (Чоӊ Ордонун Крым ханы Менгли-Гирей тарабынан кыйратылышынан соӊ) башталат деп карашат. Чыгыш жагы Ногой ордосу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; чектешип, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түштүк </ins>жагы ‒ Терек, батыш жагы ‒ Кубань, Дон <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дарыяларына</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк </ins>жагы Сарай <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаарына </ins>чейин созулган. Түрк тилинде сүйлөгөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Астрахань хандыгынын </ins>калкынын (алчиндер, коӊураттар, маӊгыттар) негизги кесиби: көчмөн мал чарбачылык, аӊчылык, балыкчылык, туз өндүрүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; дыйканчылык болгон. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Астрахань хандыгы </ins>Чыгыш өлкөлөрү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; соода жүргүзүүнүн борбору болгон. Аны алтынордолук хан Тимур-Кутлугдун тукумдарынын династиясы башкарган. Хандан кийин эле мамлекеттеги экинчи киши болуп, калга (мураскер) саналган. Ак сөөктөр султандар, огландар, бектер, мырзалардан турган. Тышкы саясатта <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Астрахань хандыгы </ins>адегенде Чоӊ Ордого, андан кийин Ногой Ордосуна &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ''Крым хандыгына'' дайыма көз каранды болгон. Андан кутулуу максатында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Астрахань хандыгы </ins>орус мамлекети &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; жакындашып, 1533-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>союздук келишим түзөт. Каспий деӊизине чыгууга, крымдыктар &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; түрктөрдүн кол салууларынан коргонууга кызыккан орус мамлекети 1554-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы Астрахань хандыгына </ins>жортуул жасап, Крым хандыгы тарабынан коюлган Жамгырчы (Ямгурча) ханды кулатып, анын ордуна узак мезгил бою Москвада жашап, падышанын колдоосуна ээ болуп келген Исмаил Дервиш-Алини падыша ''Иван IV Васильевич'' (Грозный) өзүнүн вассалы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">катарында </ins>коёт. Анын жанында такай орус кеӊешчиси отурган. Бирок, Дервиш-Али Крым хандыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; союздаш болууга аракеттенип, ханзаданы чакырат. Астрахан-Крым коалициясынын түзүлүшүнөн чочулаган орус өкмөтү жаӊы жортуул уюштуруп, 1556-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы Астрахань хандыгы </ins>Россияга биротоло кошулат.&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A1%D0%A2%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%AC_%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%AB%D0%93%D0%AB&diff=70683&oldid=prev 2022-12-05T11:45:34Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span>clean up, replaced: м-н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (7), ж-а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (2)</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:45, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АСТРАХАНЬ ХАНДЫГЫ''' ‒ ''Алтын Ордонун'' бытырашынын натыйжасында түзүлгөн татарлардын мусулман мамлекети. Борбору ‒ Ажытархан (Астрахань). Эмир Ажы-Черкестин 14-к-дын 2-жарымында түзүлгөн ээлигинин аймагында калыптанган. Айрым тарыхчылар өз алдынча А. х-нын келип чыгышын 1459‒60-жылдарга (Ахмед хан м-н мамилесин үзгөн Махмуд хандын такка отурушу м-н) туура келет деп эсептесе, кээ бирлери 1502-жылдан (Чоӊ Ордонун Крым ханы Менгли-Гирей тарабынан кыйратылышынан соӊ) башталат деп карашат. Чыгыш жагы Ногой ордосу м-н чектешип, түш. жагы ‒ Терек, батыш жагы ‒ Кубань, Дон д-ларына, түн. жагы Сарай ш-на чейин созулган. Түрк тилинде сүйлөгөн А. х-нын калкынын (алчиндер, коӊураттар, маӊгыттар) негизги кесиби: көчмөн мал чарбачылык, аӊчылык, балыкчылык, туз өндүрүү ж-а дыйканчылык болгон. А. х. Чыгыш өлкөлөрү м-н соода жүргүзүүнүн борбору болгон. Аны алтынордолук хан Тимур-Кутлугдун тукумдарынын династиясы башкарган. Хандан кийин эле мамлекеттеги экинчи киши болуп, калга (мураскер) саналган. Ак сөөктөр султандар, огландар, бектер, мырзалардан турган. Тышкы саясатта А. х. адегенде Чоӊ Ордого, андан кийин Ногой Ордосуна ж-а ''Крым хандыгына'' дайыма көз каранды болгон. Андан кутулуу максатында А. х. орус мамлекети м-н жакындашып, 1533-ж. союздук келишим түзөт. Каспий деӊизине чыгууга, крымдыктар м-н түрктөрдүн кол салууларынан коргонууга кызыккан орус мамлекети 1554-ж. А. х-на жортуул жасап, Крым хандыгы тарабынан коюлган Жамгырчы (Ямгурча) ханды кулатып, анын ордуна узак мезгил бою Москвада жашап, падышанын колдоосуна ээ болуп келген Исмаил Дервиш-Алини падыша ''Иван IV Васильевич'' (Грозный) өзүнүн вассалы катарын да коёт. Анын жанында такай орус кеӊешчиси отурган. Бирок, Дервиш-Али Крым хандыгы м-н союздаш болууга аракеттенип, ханзаданы чакырат. Астрахан-Крым коалициясынын түзүлүшүнөн чочулаган орус өкмөтү жаӊы жортуул уюштуруп, 1556-ж. А. х. Россияга биротоло кошулат.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АСТРАХАНЬ ХАНДЫГЫ''' ‒ ''Алтын Ордонун'' бытырашынын натыйжасында түзүлгөн татарлардын мусулман мамлекети. Борбору ‒ Ажытархан (Астрахань). Эмир Ажы-Черкестин 14-к-дын 2-жарымында түзүлгөн ээлигинин аймагында калыптанган. Айрым тарыхчылар өз алдынча А. х-нын келип чыгышын 1459‒60-жылдарга (Ахмед хан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>мамилесин үзгөн Махмуд хандын такка отурушу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt;</ins>) туура келет деп эсептесе, кээ бирлери 1502-жылдан (Чоӊ Ордонун Крым ханы Менгли-Гирей тарабынан кыйратылышынан соӊ) башталат деп карашат. Чыгыш жагы Ногой ордосу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>чектешип, түш. жагы ‒ Терек, батыш жагы ‒ Кубань, Дон д-ларына, түн. жагы Сарай ш-на чейин созулган. Түрк тилинде сүйлөгөн А. х-нын калкынын (алчиндер, коӊураттар, маӊгыттар) негизги кесиби: көчмөн мал чарбачылык, аӊчылык, балыкчылык, туз өндүрүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>дыйканчылык болгон. А. х. Чыгыш өлкөлөрү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>соода жүргүзүүнүн борбору болгон. Аны алтынордолук хан Тимур-Кутлугдун тукумдарынын династиясы башкарган. Хандан кийин эле мамлекеттеги экинчи киши болуп, калга (мураскер) саналган. Ак сөөктөр султандар, огландар, бектер, мырзалардан турган. Тышкы саясатта А. х. адегенде Чоӊ Ордого, андан кийин Ногой Ордосуна <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>''Крым хандыгына'' дайыма көз каранды болгон. Андан кутулуу максатында А. х. орус мамлекети <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>жакындашып, 1533-ж. союздук келишим түзөт. Каспий деӊизине чыгууга, крымдыктар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>түрктөрдүн кол салууларынан коргонууга кызыккан орус мамлекети 1554-ж. А. х-на жортуул жасап, Крым хандыгы тарабынан коюлган Жамгырчы (Ямгурча) ханды кулатып, анын ордуна узак мезгил бою Москвада жашап, падышанын колдоосуна ээ болуп келген Исмаил Дервиш-Алини падыша ''Иван IV Васильевич'' (Грозный) өзүнүн вассалы катарын да коёт. Анын жанында такай орус кеӊешчиси отурган. Бирок, Дервиш-Али Крым хандыгы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>союздаш болууга аракеттенип, ханзаданы чакырат. Астрахан-Крым коалициясынын түзүлүшүнөн чочулаган орус өкмөтү жаӊы жортуул уюштуруп, 1556-ж. А. х. Россияга биротоло кошулат.&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A1%D0%A2%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%AC_%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%AB%D0%93%D0%AB&diff=70682&oldid=prev 2022-12-05T11:29:36Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:29, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del>‒ ''Алтын Ордонун'' бытырашынын натыйжасында түзүлгөн татарлардын мусулман мамлекети. Борбору ‒ Ажытархан (Астрахань). Эмир Ажы-Черкестин 14-к-дын 2-жарымында түзүлгөн ээлигинин аймагында калыптанган. Айрым тарыхчылар өз алдынча А. х-нын келип чыгышын 1459‒60-жылдарга (Ахмед хан м-н мамилесин үзгөн Махмуд хандын такка отурушу м-н) туура келет деп эсептесе, кээ бирлери 1502-жылдан (Чоӊ Ордонун Крым ханы Менгли-Гирей тарабынан кыйратылышынан соӊ) башталат деп карашат. Чыгыш жагы Ногой ордосу м-н чектешип, түш. жагы ‒ Терек, батыш жагы ‒ Кубань, Дон д-ларына, түн. жагы Сарай ш-на чейин созулган. Түрк тилинде сүйлөгөн А. х-нын калкынын (алчиндер, коӊураттар, маӊгыттар) негизги кесиби: көчмөн мал чарбачылык, аӊчылык, балыкчылык, туз өндүрүү ж-а дыйканчылык болгон. А. х. Чыгыш өлкөлөрү м-н соода жүргүзүүнүн борбору болгон. Аны алтынордолук хан Тимур-Кутлугдун тукумдарынын династиясы башкарган. Хандан кийин эле мамлекеттеги экинчи киши болуп, калга (мураскер) саналган. Ак сөөктөр султандар, огландар, бектер, мырзалардан турган. Тышкы саясатта А. х. адегенде Чоӊ Ордого, андан кийин Ногой Ордосуна ж-а ''Крым хандыгына'' дайыма көз каранды болгон. Андан кутулуу максатында А. х. орус мамлекети м-н жакындашып, 1533-ж. союздук келишим түзөт. Каспий деӊизине чыгууга, крымдыктар м-н түрктөрдүн кол салууларынан коргонууга кызыккан орус мамлекети 1554-ж. А. х-на жортуул жасап, Крым хандыгы тарабынан коюлган Жамгырчы (Ямгурча) ханды кулатып, анын ордуна узак мезгил бою Москвада жашап, падышанын колдоосуна ээ болуп келген Исмаил Дервиш-Алини падыша ''Иван IV Васильевич'' (Грозный) өзүнүн вассалы катарын да коёт. Анын жанында такай орус кеӊешчиси отурган. Бирок, Дервиш-Али Крым хандыгы м-н союздаш болууга аракеттенип, ханзаданы чакырат. Астрахан-Крым коалициясынын түзүлүшүнөн чочулаган орус өкмөтү жаӊы жортуул уюштуруп, 1556-ж. А. х. Россияга биротоло кошулат.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''АСТРАХАНЬ ХАНДЫГЫ''' </ins>‒ ''Алтын Ордонун'' бытырашынын натыйжасында түзүлгөн татарлардын мусулман мамлекети. Борбору ‒ Ажытархан (Астрахань). Эмир Ажы-Черкестин 14-к-дын 2-жарымында түзүлгөн ээлигинин аймагында калыптанган. Айрым тарыхчылар өз алдынча А. х-нын келип чыгышын 1459‒60-жылдарга (Ахмед хан м-н мамилесин үзгөн Махмуд хандын такка отурушу м-н) туура келет деп эсептесе, кээ бирлери 1502-жылдан (Чоӊ Ордонун Крым ханы Менгли-Гирей тарабынан кыйратылышынан соӊ) башталат деп карашат. Чыгыш жагы Ногой ордосу м-н чектешип, түш. жагы ‒ Терек, батыш жагы ‒ Кубань, Дон д-ларына, түн. жагы Сарай ш-на чейин созулган. Түрк тилинде сүйлөгөн А. х-нын калкынын (алчиндер, коӊураттар, маӊгыттар) негизги кесиби: көчмөн мал чарбачылык, аӊчылык, балыкчылык, туз өндүрүү ж-а дыйканчылык болгон. А. х. Чыгыш өлкөлөрү м-н соода жүргүзүүнүн борбору болгон. Аны алтынордолук хан Тимур-Кутлугдун тукумдарынын династиясы башкарган. Хандан кийин эле мамлекеттеги экинчи киши болуп, калга (мураскер) саналган. Ак сөөктөр султандар, огландар, бектер, мырзалардан турган. Тышкы саясатта А. х. адегенде Чоӊ Ордого, андан кийин Ногой Ордосуна ж-а ''Крым хандыгына'' дайыма көз каранды болгон. Андан кутулуу максатында А. х. орус мамлекети м-н жакындашып, 1533-ж. союздук келишим түзөт. Каспий деӊизине чыгууга, крымдыктар м-н түрктөрдүн кол салууларынан коргонууга кызыккан орус мамлекети 1554-ж. А. х-на жортуул жасап, Крым хандыгы тарабынан коюлган Жамгырчы (Ямгурча) ханды кулатып, анын ордуна узак мезгил бою Москвада жашап, падышанын колдоосуна ээ болуп келген Исмаил Дервиш-Алини падыша ''Иван IV Васильевич'' (Грозный) өзүнүн вассалы катарын да коёт. Анын жанында такай орус кеӊешчиси отурган. Бирок, Дервиш-Али Крым хандыгы м-н союздаш болууга аракеттенип, ханзаданы чакырат. Астрахан-Крым коалициясынын түзүлүшүнөн чочулаган орус өкмөтү жаӊы жортуул уюштуруп, 1556-ж. А. х. Россияга биротоло кошулат.&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A1%D0%A2%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%AC_%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%AB%D0%93%D0%AB&diff=70681&oldid=prev 2022-02-25T15:05:23Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15:05, 25 Февраль (Бирдин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   ‒ ''Алтын Ордонун'' бытырашынын натыйжасында түзүлгөн татарлардын мусулман мамлекети. Борбору ‒ Ажытархан (Астрахань). Эмир Ажы-Черкестин 14-к-дын 2-жарымында түзүлгөн ээлигинин аймагында калыптанган. Айрым тарыхчылар өз алдынча А. х-нын келип чыгышын 1459‒60-жылдарга (Ахмед хан м-н мамилесин үзгөн Махмуд хандын такка отурушу м-н) туура келет деп эсептесе, кээ бирлери 1502-жылдан (Чоӊ Ордонун Крым ханы Менгли-Гирей тарабынан кыйратылышынан соӊ) башталат деп карашат. Чыгыш жагы Ногой ордосу м-н чектешип, түш. жагы ‒ Терек, батыш жагы ‒ Кубань, Дон д-ларына, түн. жагы Сарай ш-на чейин созулган. Түрк тилинде сүйлөгөн А. х-нын калкынын (алчиндер, коӊураттар, маӊгыттар) негизги кесиби: көчмөн мал чарбачылык, аӊчылык, балыкчылык, туз өндүрүү ж-а дыйканчылык болгон. А. х. Чыгыш өлкөлөрү м-н соода жүргүзүүнүн борбору болгон. Аны алтынордолук хан Тимур-Кутлугдун тукумдарынын династиясы башкарган. Хандан кийин эле мамлекеттеги экинчи киши болуп, калга (мураскер) саналган. Ак сөөктөр султандар, огландар, бектер, мырзалардан турган. Тышкы саясатта А. х. адегенде Чоӊ Ордого, андан кийин Ногой Ордосуна ж-а ''Крым хандыгына'' дайыма көз каранды болгон. Андан кутулуу максатында А. х. орус мамлекети м-н жакындашып, 1533-ж. союздук келишим түзөт. Каспий деӊизине чыгууга, крымдыктар м-н түрктөрдүн кол салууларынан</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   ‒ ''Алтын Ордонун'' бытырашынын натыйжасында түзүлгөн татарлардын мусулман мамлекети. Борбору ‒ Ажытархан (Астрахань). Эмир Ажы-Черкестин 14-к-дын 2-жарымында түзүлгөн ээлигинин аймагында калыптанган. Айрым тарыхчылар өз алдынча А. х-нын келип чыгышын 1459‒60-жылдарга (Ахмед хан м-н мамилесин үзгөн Махмуд хандын такка отурушу м-н) туура келет деп эсептесе, кээ бирлери 1502-жылдан (Чоӊ Ордонун Крым ханы Менгли-Гирей тарабынан кыйратылышынан соӊ) башталат деп карашат. Чыгыш жагы Ногой ордосу м-н чектешип, түш. жагы ‒ Терек, батыш жагы ‒ Кубань, Дон д-ларына, түн. жагы Сарай ш-на чейин созулган. Түрк тилинде сүйлөгөн А. х-нын калкынын (алчиндер, коӊураттар, маӊгыттар) негизги кесиби: көчмөн мал чарбачылык, аӊчылык, балыкчылык, туз өндүрүү ж-а дыйканчылык болгон. А. х. Чыгыш өлкөлөрү м-н соода жүргүзүүнүн борбору болгон. Аны алтынордолук хан Тимур-Кутлугдун тукумдарынын династиясы башкарган. Хандан кийин эле мамлекеттеги экинчи киши болуп, калга (мураскер) саналган. Ак сөөктөр султандар, огландар, бектер, мырзалардан турган. Тышкы саясатта А. х. адегенде Чоӊ Ордого, андан кийин Ногой Ордосуна ж-а ''Крым хандыгына'' дайыма көз каранды болгон. Андан кутулуу максатында А. х. орус мамлекети м-н жакындашып, 1533-ж. союздук келишим түзөт. Каспий деӊизине чыгууга, крымдыктар м-н түрктөрдүн кол салууларынан коргонууга кызыккан орус мамлекети 1554-ж. А. х-на жортуул жасап, Крым хандыгы тарабынан коюлган Жамгырчы (Ямгурча) ханды кулатып, анын ордуна узак мезгил бою Москвада жашап, падышанын колдоосуна ээ болуп келген Исмаил Дервиш-Алини падыша ''Иван IV Васильевич'' (Грозный) өзүнүн вассалы катарын да коёт. Анын жанында такай орус кеӊешчиси отурган. Бирок, Дервиш-Али Крым хандыгы м-н союздаш болууга аракеттенип, ханзаданы чакырат. Астрахан-Крым коалициясынын түзүлүшүнөн чочулаган орус өкмөтү жаӊы жортуул уюштуруп, 1556-ж. А. х. Россияга биротоло кошулат.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>коргонууга кызыккан орус мамлекети 1554-ж. А. х-на жортуул жасап, Крым хандыгы тарабынан коюлган Жамгырчы (Ямгурча) ханды кулатып, анын ордуна узак мезгил бою Москвада жашап, падышанын колдоосуна ээ болуп келген Исмаил Дервиш-Алини падыша ''Иван IV Васильевич'' (Грозный) өзүнүн вассалы катарын да коёт. Анын жанында такай орус кеӊешчиси отурган. Бирок, Дервиш-Али Крым хандыгы м-н союздаш болууга аракеттенип, ханзаданы чакырат. Астрахан-Крым коалициясынын түзүлүшүнөн чочулаган орус өкмөтү жаӊы жортуул уюштуруп, 1556-ж. А. х. Россияга биротоло кошулат.&lt;br&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

imported>Kerimova-59 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A1%D0%A2%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%AC_%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%AB%D0%93%D0%AB&diff=70679&oldid=prev 2022-02-20T08:22:26Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:22, 20 Февраль (Бирдин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

556-684>KadyrM https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A1%D0%A2%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%AC_%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%AB%D0%93%D0%AB&diff=70680&oldid=prev 2022-02-19T19:03:43Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">19:03, 19 Февраль (Бирдин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

imported>Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A1%D0%A2%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%AC_%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%AB%D0%93%D0%AB&diff=70678&oldid=prev 2022-02-19T18:36:56Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">18:36, 19 Февраль (Бирдин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

imported>Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A1%D0%A2%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%AC_%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%AB%D0%93%D0%AB&diff=70677&oldid=prev 2022-02-19T08:22:26Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div> ‒ &#039;&#039;Алтын Ордонун&#039;&#039; бытырашынын натыйжасында түзүлгөн татарлардын мусулман мамлекети. Борбору ‒ Ажытархан (Астрахань). Эмир Ажы-Черкестин 14-к-дын 2-жарымында түзүлгөн ээлигинин аймагында калыптанган. Айрым тарыхчылар өз алдынча А. х-нын келип чыгышын 1459‒60-жылдарга (Ахмед хан м-н мамилесин үзгөн Махмуд хандын такка отурушу м-н) туура келет деп эсептесе, кээ бирлери 1502-жылдан (Чоӊ Ордонун Крым ханы Менгли-Гирей тарабынан кыйратылышынан соӊ) башталат деп карашат. Чыгыш жагы Ногой ордосу м-н чектешип, түш. жагы ‒ Терек, батыш жагы ‒ Кубань, Дон д-ларына, түн. жагы Сарай ш-на чейин созулган. Түрк тилинде сүйлөгөн А. х-нын калкынын (алчиндер, коӊураттар, маӊгыттар) негизги кесиби: көчмөн мал чарбачылык, аӊчылык, балыкчылык, туз өндүрүү ж-а дыйканчылык болгон. А. х. Чыгыш өлкөлөрү м-н соода жүргүзүүнүн борбору болгон. Аны алтынордолук хан Тимур-Кутлугдун тукумдарынын династиясы башкарган. Хандан кийин эле мамлекеттеги экинчи киши болуп, калга (мураскер) саналган. Ак сөөктөр султандар, огландар, бектер, мырзалардан турган. Тышкы саясатта А. х. адегенде Чоӊ Ордого, андан кийин Ногой Ордосуна ж-а &#039;&#039;Крым хандыгына&#039;&#039; дайыма көз каранды болгон. Андан кутулуу максатында А. х. орус мамлекети м-н жакындашып, 1533-ж. союздук келишим түзөт. Каспий деӊизине чыгууга, крымдыктар м-н түрктөрдүн кол салууларынан<br /> коргонууга кызыккан орус мамлекети 1554-ж. А. х-на жортуул жасап, Крым хандыгы тарабынан коюлган Жамгырчы (Ямгурча) ханды кулатып, анын ордуна узак мезгил бою Москвада жашап, падышанын колдоосуна ээ болуп келген Исмаил Дервиш-Алини падыша &#039;&#039;Иван IV Васильевич&#039;&#039; (Грозный) өзүнүн вассалы катарын да коёт. Анын жанында такай орус кеӊешчиси отурган. Бирок, Дервиш-Али Крым хандыгы м-н союздаш болууга аракеттенип, ханзаданы чакырат. Астрахан-Крым коалициясынын түзүлүшүнөн чочулаган орус өкмөтү жаӊы жортуул уюштуруп, 1556-ж. А. х. Россияга биротоло кошулат.&lt;br&gt;<br /> </div>

556-684>KadyrM