<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90</id>
	<title>АРКТИКА - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-23T17:30:35Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68224&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Gulira, 05:29, 9 Февраль (Бирдин айы) 2026 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68224&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-09T05:29:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;05:29, 9 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АРКТИКА&#039;&#039;&#039; (грекче &#039;&#039;arktikos&#039;&#039; – «түндүк» деген мааниде) – Жер шарынын түндүк уюл аймагы. Евразия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Түндүк Америка (Гренландиянын түштүгү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Лабрадор жарым аралынан башка) материктеринин түндүк четин, дээрлик Түндүк Муз океанды аралдары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (Норвег деңизинин чыгышы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түштүгүнөн башка), ошондой эле Атлантика жанa Тынч океандарынын жакын жаткан бөлүктөрүн камтыйт. Арктиканын түштүк чеги тундра зонасынын түштүк чегине дал келет. Аянты 27 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей; айрым учурда Арктиканын түштүк чеги катары Түндүк уюл тегереги алынат (анда Арктиканын аянты 21 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;.&#039;&#039; Евразиялык Арктиканын кургактык бөлүгү негизинен түзөң, айрым жерлери (айрыкча аралдары) тоолуу. Эң бийик жери Кола жарым аралындагы Хибин тоолору, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1191-ж&lt;/del&gt;. Түндүк Американын материктик бөлүгүндө күдүрлүү бөксө тоолор (бийиктиги 400–700 &#039;&#039;м)&#039;&#039; көп аянтты ээлейт. Эң бийик тоолор Гренландиянын чыгышында (Арктиканын эң бийик жери Гунбьёрн чокусу, 3700 &#039;&#039;м).&#039;&#039; Түндүк Муз океан шельфтерин четки деңиздер (Баренц, Кара, Лаптевдер, Чыгыш Сибирь, Чукча, Бофорт, Баффин) ээлейт. Мында материктен бөлүнүп калган аралдар (Түндүк Жер, Жаңы Сибирь аралдары, Франц Иосиф Жери, Канадалык Арктика архипелагы) жайгашкан. Океандын терең бөлүгү – &#039;&#039;Арктика бассейни.&#039;&#039; Арктиканын табияты жай айларындагы (орточо температурасы 0&amp;lt;sup&amp;gt;°&amp;lt;/sup&amp;gt;Cгe жакын) төмөнкү радиациялык балансы (жылдык орточо температурасы 0°Сден төмөн), муздардын (аянты 2 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;ден&#039;&#039; ашык), көп жылдык тоңдун, арктика чөлү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тундранын басымдуулугу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; өзгөчөлөнөт. Деңиз акваториясындагы муздун аянты кышында 11 млн км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;дей, жайында 8 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей. Россиялык арктиканы өздөштүрүүдө Түндүк деңиз жолунун мааниси зор. Деңиз фаунасына балыктын 150 (сом, корюшка, треска сымалдуулар, май канаттар), деңиз сүт эмүүчүлөрүнүн 17 түрү (кит, морж, түлөн) кирет. Аралдарында жанa кургактыкта ак аюу, ак түлкү, түндүк бугусу жашайт. Азыркы эл аралык укукта арктиканы 5&amp;lt;br&amp;gt;[[File:АРКТИКА_5.png | thumb|Арктикалык экспедициянын базасы.]]секторго бөлүү белгиленген. Ал секторлордун негизин Россия, АКШ (Аляска), Канада, Дания (Гренландия) жанa Hopвегиянын түндүк чек аралары, капталдарын меридиандар, чокусун түндүк уюл түзөт. Ap бир сектордо жайгашкан бардык жер жанa аралдар жакын жаткан мамлекеттердин курамына кирет. &amp;lt;br&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Горбацкий Г. В.&#039;&#039; Северная полярная область.., 1964; &#039;&#039;ошонуку эле&#039;&#039; Физико-географическое районирование Арктики. 4.1., 1967.&amp;lt;br&amp;gt;&#039;&#039;Ө. Бараталиев.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АРКТИКА&#039;&#039;&#039; (грекче &#039;&#039;arktikos&#039;&#039; – «түндүк» деген мааниде) – Жер шарынын түндүк уюл аймагы. Евразия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Түндүк Америка (Гренландиянын түштүгү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Лабрадор жарым аралынан башка) материктеринин түндүк четин, дээрлик Түндүк Муз океанды аралдары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (Норвег деңизинин чыгышы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түштүгүнөн башка), ошондой эле Атлантика жанa Тынч океандарынын жакын жаткан бөлүктөрүн камтыйт. Арктиканын түштүк чеги тундра зонасынын түштүк чегине дал келет. Аянты 27 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей; айрым учурда Арктиканын түштүк чеги катары Түндүк уюл тегереги алынат (анда Арктиканын аянты 21 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;.&#039;&#039; Евразиялык Арктиканын кургактык бөлүгү негизинен түзөң, айрым жерлери (айрыкча аралдары) тоолуу. Эң бийик жери Кола жарым аралындагы Хибин тоолору, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1191м&lt;/ins&gt;. Түндүк Американын материктик бөлүгүндө күдүрлүү бөксө тоолор (бийиктиги 400–700 &#039;&#039;м)&#039;&#039; көп аянтты ээлейт. Эң бийик тоолор Гренландиянын чыгышында (Арктиканын эң бийик жери Гунбьёрн чокусу, 3700 &#039;&#039;м).&#039;&#039; Түндүк Муз океан шельфтерин четки деңиздер (Баренц, Кара, Лаптевдер, Чыгыш Сибирь, Чукча, Бофорт, Баффин) ээлейт. Мында материктен бөлүнүп калган аралдар (Түндүк Жер, Жаңы Сибирь аралдары, Франц Иосиф Жери, Канадалык Арктика архипелагы) жайгашкан. Океандын терең бөлүгү – &#039;&#039;Арктика бассейни.&#039;&#039; Арктиканын табияты жай айларындагы (орточо температурасы 0&amp;lt;sup&amp;gt;°&amp;lt;/sup&amp;gt;Cгe жакын) төмөнкү радиациялык балансы (жылдык орточо температурасы 0°Сден төмөн), муздардын (аянты 2 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;ден&#039;&#039; ашык), көп жылдык тоңдун, арктика чөлү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тундранын басымдуулугу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; өзгөчөлөнөт. Деңиз акваториясындагы муздун аянты кышында 11 млн км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;дей, жайында 8 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей. Россиялык арктиканы өздөштүрүүдө Түндүк деңиз жолунун мааниси зор. Деңиз фаунасына балыктын 150 (сом, корюшка, треска сымалдуулар, май канаттар), деңиз сүт эмүүчүлөрүнүн 17 түрү (кит, морж, түлөн) кирет. Аралдарында жанa кургактыкта ак аюу, ак түлкү, түндүк бугусу жашайт. Азыркы эл аралык укукта арктиканы 5&amp;lt;br&amp;gt;[[File:АРКТИКА_5.png | thumb|Арктикалык экспедициянын базасы.]]секторго бөлүү белгиленген. Ал секторлордун негизин Россия, АКШ (Аляска), Канада, Дания (Гренландия) жанa Hopвегиянын түндүк чек аралары, капталдарын меридиандар, чокусун түндүк уюл түзөт. Ap бир сектордо жайгашкан бардык жер жанa аралдар жакын жаткан мамлекеттердин курамына кирет. &amp;lt;br&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Горбацкий Г. В.&#039;&#039; Северная полярная область.., 1964; &#039;&#039;ошонуку эле&#039;&#039; Физико-географическое районирование Арктики. 4.1., 1967.&amp;lt;br&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;                                                                               &lt;/ins&gt;&#039;&#039;Ө. Бараталиев.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Gulira</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68223&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */ категория кошуу</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68223&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-09-12T04:18:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt; категория кошуу&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;04:18, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;АРКТИКА&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (грекче &amp;#039;&amp;#039;arktikos&amp;#039;&amp;#039; – «түндүк» деген мааниде) – Жер шарынын түндүк уюл аймагы. Евразия &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Түндүк Америка (Гренландиянын түштүгү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Лабрадор жарым аралынан башка) материктеринин түндүк четин, дээрлик Түндүк Муз океанды аралдары &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (Норвег деңизинин чыгышы &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түштүгүнөн башка), ошондой эле Атлантика жанa Тынч океандарынын жакын жаткан бөлүктөрүн камтыйт. Арктиканын түштүк чеги тундра зонасынын түштүк чегине дал келет. Аянты 27 млн &amp;#039;&amp;#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;дей; айрым учурда Арктиканын түштүк чеги катары Түндүк уюл тегереги алынат (анда Арктиканын аянты 21 млн &amp;#039;&amp;#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;.&amp;#039;&amp;#039; Евразиялык Арктиканын кургактык бөлүгү негизинен түзөң, айрым жерлери (айрыкча аралдары) тоолуу. Эң бийик жери Кола жарым аралындагы Хибин тоолору, 1191-ж. Түндүк Американын материктик бөлүгүндө күдүрлүү бөксө тоолор (бийиктиги 400–700 &amp;#039;&amp;#039;м)&amp;#039;&amp;#039; көп аянтты ээлейт. Эң бийик тоолор Гренландиянын чыгышында (Арктиканын эң бийик жери Гунбьёрн чокусу, 3700 &amp;#039;&amp;#039;м).&amp;#039;&amp;#039; Түндүк Муз океан шельфтерин четки деңиздер (Баренц, Кара, Лаптевдер, Чыгыш Сибирь, Чукча, Бофорт, Баффин) ээлейт. Мында материктен бөлүнүп калган аралдар (Түндүк Жер, Жаңы Сибирь аралдары, Франц Иосиф Жери, Канадалык Арктика архипелагы) жайгашкан. Океандын терең бөлүгү – &amp;#039;&amp;#039;Арктика бассейни.&amp;#039;&amp;#039; Арктиканын табияты жай айларындагы (орточо температурасы 0&amp;lt;sup&amp;gt;°&amp;lt;/sup&amp;gt;Cгe жакын) төмөнкү радиациялык балансы (жылдык орточо температурасы 0°Сден төмөн), муздардын (аянты 2 млн &amp;#039;&amp;#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;ден&amp;#039;&amp;#039; ашык), көп жылдык тоңдун, арктика чөлү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тундранын басымдуулугу &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; өзгөчөлөнөт. Деңиз акваториясындагы муздун аянты кышында 11 млн км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;дей, жайында 8 млн &amp;#039;&amp;#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;дей. Россиялык арктиканы өздөштүрүүдө Түндүк деңиз жолунун мааниси зор. Деңиз фаунасына балыктын 150 (сом, корюшка, треска сымалдуулар, май канаттар), деңиз сүт эмүүчүлөрүнүн 17 түрү (кит, морж, түлөн) кирет. Аралдарында жанa кургактыкта ак аюу, ак түлкү, түндүк бугусу жашайт. Азыркы эл аралык укукта арктиканы 5&amp;lt;br&amp;gt;[[File:АРКТИКА_5.png | thumb|Арктикалык экспедициянын базасы.]]секторго бөлүү белгиленген. Ал секторлордун негизин Россия, АКШ (Аляска), Канада, Дания (Гренландия) жанa Hopвегиянын түндүк чек аралары, капталдарын меридиандар, чокусун түндүк уюл түзөт. Ap бир сектордо жайгашкан бардык жер жанa аралдар жакын жаткан мамлекеттердин курамына кирет. &amp;lt;br&amp;gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Горбацкий Г. В.&amp;#039;&amp;#039; Северная полярная область.., 1964; &amp;#039;&amp;#039;ошонуку эле&amp;#039;&amp;#039; Физико-географическое районирование Арктики. 4.1., 1967.&amp;lt;br&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Ө. Бараталиев.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;АРКТИКА&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (грекче &amp;#039;&amp;#039;arktikos&amp;#039;&amp;#039; – «түндүк» деген мааниде) – Жер шарынын түндүк уюл аймагы. Евразия &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Түндүк Америка (Гренландиянын түштүгү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Лабрадор жарым аралынан башка) материктеринин түндүк четин, дээрлик Түндүк Муз океанды аралдары &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (Норвег деңизинин чыгышы &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түштүгүнөн башка), ошондой эле Атлантика жанa Тынч океандарынын жакын жаткан бөлүктөрүн камтыйт. Арктиканын түштүк чеги тундра зонасынын түштүк чегине дал келет. Аянты 27 млн &amp;#039;&amp;#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;дей; айрым учурда Арктиканын түштүк чеги катары Түндүк уюл тегереги алынат (анда Арктиканын аянты 21 млн &amp;#039;&amp;#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;.&amp;#039;&amp;#039; Евразиялык Арктиканын кургактык бөлүгү негизинен түзөң, айрым жерлери (айрыкча аралдары) тоолуу. Эң бийик жери Кола жарым аралындагы Хибин тоолору, 1191-ж. Түндүк Американын материктик бөлүгүндө күдүрлүү бөксө тоолор (бийиктиги 400–700 &amp;#039;&amp;#039;м)&amp;#039;&amp;#039; көп аянтты ээлейт. Эң бийик тоолор Гренландиянын чыгышында (Арктиканын эң бийик жери Гунбьёрн чокусу, 3700 &amp;#039;&amp;#039;м).&amp;#039;&amp;#039; Түндүк Муз океан шельфтерин четки деңиздер (Баренц, Кара, Лаптевдер, Чыгыш Сибирь, Чукча, Бофорт, Баффин) ээлейт. Мында материктен бөлүнүп калган аралдар (Түндүк Жер, Жаңы Сибирь аралдары, Франц Иосиф Жери, Канадалык Арктика архипелагы) жайгашкан. Океандын терең бөлүгү – &amp;#039;&amp;#039;Арктика бассейни.&amp;#039;&amp;#039; Арктиканын табияты жай айларындагы (орточо температурасы 0&amp;lt;sup&amp;gt;°&amp;lt;/sup&amp;gt;Cгe жакын) төмөнкү радиациялык балансы (жылдык орточо температурасы 0°Сден төмөн), муздардын (аянты 2 млн &amp;#039;&amp;#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;ден&amp;#039;&amp;#039; ашык), көп жылдык тоңдун, арктика чөлү &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тундранын басымдуулугу &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; өзгөчөлөнөт. Деңиз акваториясындагы муздун аянты кышында 11 млн км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;дей, жайында 8 млн &amp;#039;&amp;#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;дей. Россиялык арктиканы өздөштүрүүдө Түндүк деңиз жолунун мааниси зор. Деңиз фаунасына балыктын 150 (сом, корюшка, треска сымалдуулар, май канаттар), деңиз сүт эмүүчүлөрүнүн 17 түрү (кит, морж, түлөн) кирет. Аралдарында жанa кургактыкта ак аюу, ак түлкү, түндүк бугусу жашайт. Азыркы эл аралык укукта арктиканы 5&amp;lt;br&amp;gt;[[File:АРКТИКА_5.png | thumb|Арктикалык экспедициянын базасы.]]секторго бөлүү белгиленген. Ал секторлордун негизин Россия, АКШ (Аляска), Канада, Дания (Гренландия) жанa Hopвегиянын түндүк чек аралары, капталдарын меридиандар, чокусун түндүк уюл түзөт. Ap бир сектордо жайгашкан бардык жер жанa аралдар жакын жаткан мамлекеттердин курамына кирет. &amp;lt;br&amp;gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Горбацкий Г. В.&amp;#039;&amp;#039; Северная полярная область.., 1964; &amp;#039;&amp;#039;ошонуку эле&amp;#039;&amp;#039; Физико-географическое районирование Арктики. 4.1., 1967.&amp;lt;br&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Ө. Бараталиев.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68222&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Temirkan, 03:26, 18 Декабрь (Бештин айы) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68222&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-12-18T03:26:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;03:26, 18 Декабрь (Бештин айы) 2023 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АРКТИКА&#039;&#039;&#039; (грекче &#039;&#039;arktikos&#039;&#039; – «түндүк» деген мааниде) – Жер шарынын түндүк уюл аймагы. Евразия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Түндүк Америка (Гренландиянын түштүгү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Лабрадор жарым аралынан башка) материктеринин түндүк четин, дээрлик Түндүк Муз океанды аралдары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (Норвег деңизинин чыгышы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түштүгүнөн башка), ошондой эле Атлантика жанa Тынч океандарынын жакын жаткан бөлүктөрүн камтыйт. Арктиканын түштүк чеги тундра зонасынын түштүк чегине дал келет. Аянты 27 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей; айрым учурда Арктиканын түштүк чеги катары Түндүк уюл тегереги алынат (анда Арктиканын аянты 21 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;.&#039;&#039; Евразиялык Арктиканын кургактык бөлүгү негизинен түзөң, айрым жерлери (айрыкча аралдары) тоолуу. Эң бийик жери Кола жарым аралындагы Хибин тоолору, 1191-ж. Түндүк Американын материктик бөлүгүндө күдүрлүү бөксө тоолор (бийиктиги 400–700 &#039;&#039;м)&#039;&#039; көп аянтты ээлейт. Эң бийик тоолор Гренландиянын чыгышында (Арктиканын эң бийик жери Гунбьёрн чокусу, 3700 &#039;&#039;м).&#039;&#039; Түндүк Муз океан шельфтерин четки деңиздер (Баренц, Кара, Лаптевдер, Чыгыш Сибирь, Чукча, Бофорт, Баффин) ээлейт. Мында материктен бөлүнүп калган аралдар (Түндүк Жер, Жаңы Сибирь аралдары, Франц Иосиф Жери, Канадалык Арктика архипелагы) жайгашкан. Океандын терең бөлүгү – &#039;&#039;Арктика бассейни.&#039;&#039; Арктиканын табияты жай айларындагы (орточо температурасы 0&amp;lt;sup&amp;gt;°&amp;lt;/sup&amp;gt;Cгe жакын) төмөнкү радиациялык балансы (жылдык орточо температурасы 0°Сден төмөн), муздардын (аянты 2 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;ден&#039;&#039; ашык), көп жылдык тоңдун, арктика чөлү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тундранын басымдуулугу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; өзгөчөлөнөт. Деңиз акваториясындагы муздун аянты кышында 11 млн км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;дей, жайында 8 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей. Россиялык арктиканы өздөштүрүүдө Түндүк деңиз жолунун мааниси зор. Деңиз фаунасына балыктын 150 (сом, корюшка, треска сымалдуулар, май канаттар), деңиз сүт эмүүчүлөрүнүн 17 түрү (кит, морж, түлөн) кирет. Аралдарында жанa кургактыкта ак аюу, ак түлкү, түндүк бугусу жашайт. Азыркы эл аралык укукта арктиканы 5&amp;lt;br&amp;gt;[[File:АРКТИКА_5.png | thumb|Арктикалык экспедициянын базасы.]]секторго бөлүү белгиленген. Ал секторлордун негизин Россия, АКШ (Аляска), Канада, Дания (Гренландия) жанa Hopвегиянын түндүк чек аралары, капталдарын меридиандар, чокусун &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түн. &lt;/del&gt;уюл түзөт. Ap бир сектордо жайгашкан бардык жер &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-a &lt;/del&gt;аралдар жакын жаткан мамлекеттердин курамына кирет&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. (А-нын картасы 500-бетте)&lt;/del&gt;.&amp;lt;br&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Горбацкий Г. В.&#039;&#039; Северная полярная область.., 1964; &#039;&#039;ошонуку эле&#039;&#039; Физико-географическое районирование Арктики. 4.1., 1967.&amp;lt;br&amp;gt;&#039;&#039;Ө. Бараталиев.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АРКТИКА&#039;&#039;&#039; (грекче &#039;&#039;arktikos&#039;&#039; – «түндүк» деген мааниде) – Жер шарынын түндүк уюл аймагы. Евразия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Түндүк Америка (Гренландиянын түштүгү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Лабрадор жарым аралынан башка) материктеринин түндүк четин, дээрлик Түндүк Муз океанды аралдары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (Норвег деңизинин чыгышы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түштүгүнөн башка), ошондой эле Атлантика жанa Тынч океандарынын жакын жаткан бөлүктөрүн камтыйт. Арктиканын түштүк чеги тундра зонасынын түштүк чегине дал келет. Аянты 27 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей; айрым учурда Арктиканын түштүк чеги катары Түндүк уюл тегереги алынат (анда Арктиканын аянты 21 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;.&#039;&#039; Евразиялык Арктиканын кургактык бөлүгү негизинен түзөң, айрым жерлери (айрыкча аралдары) тоолуу. Эң бийик жери Кола жарым аралындагы Хибин тоолору, 1191-ж. Түндүк Американын материктик бөлүгүндө күдүрлүү бөксө тоолор (бийиктиги 400–700 &#039;&#039;м)&#039;&#039; көп аянтты ээлейт. Эң бийик тоолор Гренландиянын чыгышында (Арктиканын эң бийик жери Гунбьёрн чокусу, 3700 &#039;&#039;м).&#039;&#039; Түндүк Муз океан шельфтерин четки деңиздер (Баренц, Кара, Лаптевдер, Чыгыш Сибирь, Чукча, Бофорт, Баффин) ээлейт. Мында материктен бөлүнүп калган аралдар (Түндүк Жер, Жаңы Сибирь аралдары, Франц Иосиф Жери, Канадалык Арктика архипелагы) жайгашкан. Океандын терең бөлүгү – &#039;&#039;Арктика бассейни.&#039;&#039; Арктиканын табияты жай айларындагы (орточо температурасы 0&amp;lt;sup&amp;gt;°&amp;lt;/sup&amp;gt;Cгe жакын) төмөнкү радиациялык балансы (жылдык орточо температурасы 0°Сден төмөн), муздардын (аянты 2 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;ден&#039;&#039; ашык), көп жылдык тоңдун, арктика чөлү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тундранын басымдуулугу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; өзгөчөлөнөт. Деңиз акваториясындагы муздун аянты кышында 11 млн км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;дей, жайында 8 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей. Россиялык арктиканы өздөштүрүүдө Түндүк деңиз жолунун мааниси зор. Деңиз фаунасына балыктын 150 (сом, корюшка, треска сымалдуулар, май канаттар), деңиз сүт эмүүчүлөрүнүн 17 түрү (кит, морж, түлөн) кирет. Аралдарында жанa кургактыкта ак аюу, ак түлкү, түндүк бугусу жашайт. Азыркы эл аралык укукта арктиканы 5&amp;lt;br&amp;gt;[[File:АРКТИКА_5.png | thumb|Арктикалык экспедициянын базасы.]]секторго бөлүү белгиленген. Ал секторлордун негизин Россия, АКШ (Аляска), Канада, Дания (Гренландия) жанa Hopвегиянын түндүк чек аралары, капталдарын меридиандар, чокусун &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түндүк &lt;/ins&gt;уюл түзөт. Ap бир сектордо жайгашкан бардык жер &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жанa &lt;/ins&gt;аралдар жакын жаткан мамлекеттердин курамына кирет. &amp;lt;br&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Горбацкий Г. В.&#039;&#039; Северная полярная область.., 1964; &#039;&#039;ошонуку эле&#039;&#039; Физико-географическое районирование Арктики. 4.1., 1967.&amp;lt;br&amp;gt;&#039;&#039;Ө. Бараталиев.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68221&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Begay, 09:22, 10 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68221&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-10-10T09:22:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:22, 10 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АРКТИКА&#039;&#039;&#039; (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;гр. &lt;/del&gt;&#039;&#039;arktikos&#039;&#039; – «түндүк» деген мааниде) – Жер шарынын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түн. &lt;/del&gt;уюл аймагы. Евразия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түн. &lt;/del&gt;Америка (Гренландиянын түштүгү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АРКТИКА&#039;&#039;&#039; (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;грекче &lt;/ins&gt;&#039;&#039;arktikos&#039;&#039; – «түндүк» деген мааниде) – Жер шарынын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түндүк &lt;/ins&gt;уюл аймагы. Евразия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түндүк &lt;/ins&gt;Америка (Гренландиянын түштүгү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Лабрадор &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жарым аралынан &lt;/ins&gt;башка) материктеринин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түндүк &lt;/ins&gt;четин, дээрлик &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түндүк &lt;/ins&gt;Муз океанды аралдары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (Норвег деңизинин чыгышы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түштүгүнөн башка), &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ошондой &lt;/ins&gt;эле Атлантика &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жанa &lt;/ins&gt;Тынч океандарынын жакын жаткан бөлүктөрүн камтыйт. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Арктиканын түштүк &lt;/ins&gt;чеги тундра зонасынын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түштүк &lt;/ins&gt;чегине дал келет. Аянты 27 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей; айрым учурда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Арктиканын түштүк &lt;/ins&gt;чеги катары &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түндүк &lt;/ins&gt;уюл тегереги алынат (анда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Арктиканын &lt;/ins&gt;аянты 21 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;.&#039;&#039; Евразиялык &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Арктиканын &lt;/ins&gt;кургактык бөлүгү негизинен түзөң, айрым жерлери (айрыкча аралдары) тоолуу. Эң бийик жери Кола &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жарым аралындагы &lt;/ins&gt;Хибин тоолору, 1191-ж. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түндүк &lt;/ins&gt;Американын материктик бөлүгүндө күдүрлүү бөксө тоолор (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;бийиктиги 400–700 &lt;/ins&gt;&#039;&#039;м)&#039;&#039; көп аянтты ээлейт. Эң бийик тоолор Гренландиянын чыгышында (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Арктиканын &lt;/ins&gt;эң бийик жери Гунбьёрн чокусу, 3700 &#039;&#039;м).&#039;&#039; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түндүк &lt;/ins&gt;Муз океан шельфтерин четки деңиздер (Баренц, Кара, Лаптевдер, Чыгыш Сибирь, Чукча, Бофорт, Баффин) ээлейт. Мында материктен бөлүнүп калган аралдар (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түндүк &lt;/ins&gt;Жер, Жаңы Сибирь &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;аралдары&lt;/ins&gt;, Франц Иосиф Жери, Канадалык Арктика архипелагы) жайгашкан. Океандын терең бөлүгү – &#039;&#039;Арктика &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;бассейни&lt;/ins&gt;.&#039;&#039; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Арктиканын &lt;/ins&gt;табияты жай айларындагы (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;орточо температурасы &lt;/ins&gt;0&amp;lt;sup&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;°&lt;/ins&gt;&amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Cгe &lt;/ins&gt;жакын) төмөнкү радиациялык балансы (жылдык &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;орточо температурасы &lt;/ins&gt;0°Сден төмөн), муздардын (аянты 2 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;ден&#039;&#039; ашык), көп жылдык тоңдун, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;арктика &lt;/ins&gt;чөлү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тундранын басымдуулугу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; өзгөчөлөнөт. Деңиз акваториясындагы муздун аянты кышында 11 млн км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;дей, жайында 8 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей. Россиялык &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;арктиканы &lt;/ins&gt;өздөштүрүүдө &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түндүк &lt;/ins&gt;деңиз жолунун мааниси зор. Деңиз фаунасына балыктын 150 (сом, корюшка, треска сымалдуулар, май канаттар), деңиз сүт эмүүчүлөрүнүн 17 түрү (кит, морж, түлөн) кирет. Аралдарында &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жанa &lt;/ins&gt;кургактыкта ак аюу, ак түлкү, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түндүк &lt;/ins&gt;бугусу жашайт. Азыркы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;эл аралык укукта арктиканы 5&lt;/ins&gt;&amp;lt;br&amp;gt;[[File:АРКТИКА_5.png | thumb|Арктикалык экспедициянын базасы.]]секторго бөлүү белгиленген. Ал секторлордун негизин Россия, АКШ (Аляска), Канада, Дания (Гренландия) &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жанa &lt;/ins&gt;Hopвегиянын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түндүк &lt;/ins&gt;чек аралары, капталдарын меридиандар, чокусун түн. уюл түзөт. Ap бир сектордо жайгашкан бардык жер ж-a аралдар жакын жаткан мамлекеттердин курамына кирет. (А-нын картасы 500-бетте).&amp;lt;br&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Горбацкий Г. В.&#039;&#039; Северная полярная область.., 1964; &#039;&#039;ошонуку эле&#039;&#039; Физико-географическое районирование Арктики. 4.1., 1967.&amp;lt;br&amp;gt;&#039;&#039;Ө. Бараталиев.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Лабрадор &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. а-нан &lt;/del&gt;башка) материктеринин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түн.&lt;/del&gt;четин, дээрлик &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түн. &lt;/del&gt;Муз океанды аралдары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (Норвег деңизинин чыгышы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; түштүгүнөн&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;башка), &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;о. &lt;/del&gt;эле Атлантика &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-a &lt;/del&gt;Тынч океандарынын жакын жаткан бөлүктөрүн камтыйт. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-нын түш. &lt;/del&gt;чеги тундра зонасынын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түш. &lt;/del&gt;чегине дал келет. Аянты 27 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей; айрым учурда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-нын түш. &lt;/del&gt;чеги катары &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түн. &lt;/del&gt;уюл тегереги алынат (анда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-нын &lt;/del&gt;аянты 21 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;.&#039;&#039; Евразиялык &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-нын &lt;/del&gt;кургактык бөлүгү негизинен түзөң, айрым жерлери (айрыкча аралдары) тоолуу. Эң бийик жери Кола &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. а-ндагы &lt;/del&gt;Хибин тоолору, 1191-ж. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түн. &lt;/del&gt;Американын материктик бөлүгүндө күдүрлүү бөксө тоолор (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;бийикт. 400– 700 &lt;/del&gt;&#039;&#039;м)&#039;&#039; көп аянтты ээлейт. Эң бийик тоолор Гренландиянын чыгышында (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-нын &lt;/del&gt;эң бийик жери Гунбьёрн чокусу, 3700 &#039;&#039;м).&#039;&#039; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түн. &lt;/del&gt;Муз океан шельфтерин четки деңиздер (Баренц, Кара, Лаптевдер, Чыгыш Сибирь, Чукча, Бофорт, Баффин) ээлейт. Мында материктен бөлүнүп калган аралдар (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түн. &lt;/del&gt;Жер, Жаңы Сибирь &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;а.&lt;/del&gt;, Франц Иосиф Жери, Канадалык Арктика архипелагы) жайгашкан. Океандын терең бөлүгү – &#039;&#039;Арктика &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;бассейны&lt;/del&gt;.&#039;&#039; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-нын &lt;/del&gt;табияты жай айларындагы (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;орт. темп-расы &lt;/del&gt;0&amp;lt;sup&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;0&lt;/del&gt;&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Cre &lt;/del&gt;жакын) төмөнкү радиациялык балансы (жылдык &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;орт. темп-расы &lt;/del&gt;0°Сден төмөн), муздардын (аянты 2 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;ден&#039;&#039; ашык), көп жылдык тоңдун, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. &lt;/del&gt;чөлү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; тундранын басымдуулугу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; өзгөчөлөнөт. Деңиз акваториясындагы муздун аянты кышында 11 млн км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;дей, жайында 8 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей. Россиялык&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-ны &lt;/del&gt;өздөштүрүүдө &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Түн. &lt;/del&gt;деңиз жолунун мааниси зор. Деңиз фаунасына балыктын 150 (сом, корюшка, треска сымалдуулар, май канаттар),&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;деңиз сүт эмүүчүлөрүнүн 17 түрү (кит, морж, түлөн) кирет. Аралдарында &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-a &lt;/del&gt;кургактыкта ак аюу, ак түлкү, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түн. &lt;/del&gt;бугусу жашайт. Азыркы&amp;lt;br&amp;gt;[[File:АРКТИКА_5.png | thumb|Арктикалык экспедициянын базасы.]]&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;эл аралык укукта А-ны 5 &lt;/del&gt;секторго бөлүү белгиленген. Ал секторлордун негизин Россия, АКШ (Аляска), Канада, Дания (Гренландия) &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-a &lt;/del&gt;Hopвегиянын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;түн. &lt;/del&gt;чек аралары, капталдарын меридиандар, чокусун түн. уюл түзөт. Ap бир сектордо жайгашкан бардык жер ж-a аралдар жакын жаткан мамлекеттердин курамына кирет. (А-нын картасы 500-бетте).&amp;lt;br&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Горбацкий Г. В.&#039;&#039; Северная полярная область.., 1964; &#039;&#039;ошонуку эле&#039;&#039; Физико-географическое районирование Арктики. 4.1., 1967.&amp;lt;br&amp;gt;&#039;&#039;Ө. Бараталиев.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Begay</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68220&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (6)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68220&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-05T11:30:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt;clean up, replaced: м-н → &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (6)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;11:30, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АРКТИКА&#039;&#039;&#039; (гр. &#039;&#039;arktikos&#039;&#039; – «түндүк» деген мааниде) – Жер шарынын түн. уюл аймагы. Евразия м-н Түн. Америка (Гренландиянын түштүгү м-н&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АРКТИКА&#039;&#039;&#039; (гр. &#039;&#039;arktikos&#039;&#039; – «түндүк» деген мааниде) – Жер шарынын түн. уюл аймагы. Евразия &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;Түн. Америка (Гренландиянын түштүгү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Лабрадор ж. а-нан башка) материктеринин түн.четин, дээрлик Түн. Муз океанды аралдары м-н (Норвег деңизинин чыгышы м-н түштүгүнөн&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Лабрадор ж. а-нан башка) материктеринин түн.четин, дээрлик Түн. Муз океанды аралдары &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;(Норвег деңизинин чыгышы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;түштүгүнөн&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;башка), о. эле Атлантика ж-a Тынч океандарынын жакын жаткан бөлүктөрүн камтыйт. А-нын түш. чеги тундра зонасынын түш. чегине дал келет. Аянты 27 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей; айрым учурда А-нын түш. чеги катары Түн. уюл тегереги алынат (анда А-нын аянты 21 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;.&#039;&#039; Евразиялык А-нын кургактык бөлүгү негизинен түзөң, айрым жерлери (айрыкча аралдары) тоолуу. Эң бийик жери Кола ж. а-ндагы Хибин тоолору, 1191-ж. Түн. Американын материктик бөлүгүндө күдүрлүү бөксө тоолор (бийикт. 400– 700 &#039;&#039;м)&#039;&#039; көп аянтты ээлейт. Эң бийик тоолор Гренландиянын чыгышында (А-нын эң бийик жери Гунбьёрн чокусу, 3700 &#039;&#039;м).&#039;&#039; Түн. Муз океан шельфтерин четки деңиздер (Баренц, Кара, Лаптевдер, Чыгыш Сибирь, Чукча, Бофорт, Баффин) ээлейт. Мында материктен бөлүнүп калган аралдар (Түн. Жер, Жаңы Сибирь а., Франц Иосиф Жери, Канадалык Арктика архипелагы) жайгашкан. Океандын терең бөлүгү – &#039;&#039;Арктика бассейны.&#039;&#039; А-нын табияты жай айларындагы (орт. темп-расы 0&amp;lt;sup&amp;gt;0&amp;lt;/sup&amp;gt; Cre жакын) төмөнкү радиациялык балансы (жылдык орт. темп-расы 0°Сден төмөн), муздардын (аянты 2 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;ден&#039;&#039; ашык), көп жылдык тоңдун, А. чөлү м-н тундранын басымдуулугу м-н өзгөчөлөнөт. Деңиз акваториясындагы муздун аянты кышында 11 млн км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;дей, жайында 8 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей. Россиялык&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;башка), о. эле Атлантика ж-a Тынч океандарынын жакын жаткан бөлүктөрүн камтыйт. А-нын түш. чеги тундра зонасынын түш. чегине дал келет. Аянты 27 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей; айрым учурда А-нын түш. чеги катары Түн. уюл тегереги алынат (анда А-нын аянты 21 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;.&#039;&#039; Евразиялык А-нын кургактык бөлүгү негизинен түзөң, айрым жерлери (айрыкча аралдары) тоолуу. Эң бийик жери Кола ж. а-ндагы Хибин тоолору, 1191-ж. Түн. Американын материктик бөлүгүндө күдүрлүү бөксө тоолор (бийикт. 400– 700 &#039;&#039;м)&#039;&#039; көп аянтты ээлейт. Эң бийик тоолор Гренландиянын чыгышында (А-нын эң бийик жери Гунбьёрн чокусу, 3700 &#039;&#039;м).&#039;&#039; Түн. Муз океан шельфтерин четки деңиздер (Баренц, Кара, Лаптевдер, Чыгыш Сибирь, Чукча, Бофорт, Баффин) ээлейт. Мында материктен бөлүнүп калган аралдар (Түн. Жер, Жаңы Сибирь а., Франц Иосиф Жери, Канадалык Арктика архипелагы) жайгашкан. Океандын терең бөлүгү – &#039;&#039;Арктика бассейны.&#039;&#039; А-нын табияты жай айларындагы (орт. темп-расы 0&amp;lt;sup&amp;gt;0&amp;lt;/sup&amp;gt; Cre жакын) төмөнкү радиациялык балансы (жылдык орт. темп-расы 0°Сден төмөн), муздардын (аянты 2 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;ден&#039;&#039; ашык), көп жылдык тоңдун, А. чөлү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;тундранын басымдуулугу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;өзгөчөлөнөт. Деңиз акваториясындагы муздун аянты кышында 11 млн км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;дей, жайында 8 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей. Россиялык&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;А-ны өздөштүрүүдө Түн. деңиз жолунун мааниси зор. Деңиз фаунасына балыктын 150 (сом, корюшка, треска сымалдуулар, май канаттар),&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;А-ны өздөштүрүүдө Түн. деңиз жолунун мааниси зор. Деңиз фаунасына балыктын 150 (сом, корюшка, треска сымалдуулар, май канаттар),&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;деңиз сүт эмүүчүлөрүнүн 17 түрү (кит, морж, түлөн) кирет. Аралдарында ж-a кургактыкта ак аюу, ак түлкү, түн. бугусу жашайт. Азыркы&amp;lt;br&amp;gt;[[File:АРКТИКА_5.png | thumb | Арктикалык экспедициянын базасы.]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;деңиз сүт эмүүчүлөрүнүн 17 түрү (кит, морж, түлөн) кирет. Аралдарында ж-a кургактыкта ак аюу, ак түлкү, түн. бугусу жашайт. Азыркы&amp;lt;br&amp;gt;[[File:АРКТИКА_5.png | thumb|Арктикалык экспедициянын базасы.]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;эл аралык укукта А-ны 5 секторго бөлүү белгиленген. Ал секторлордун негизин Россия, АКШ (Аляска), Канада, Дания (Гренландия) ж-a Hopвегиянын түн. чек аралары, капталдарын меридиандар, чокусун түн. уюл түзөт. Ap бир сектордо жайгашкан бардык жер ж-a аралдар жакын жаткан мамлекеттердин курамына кирет. (А-нын картасы 500-бетте).&amp;lt;br&amp;gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Горбацкий Г. В.&amp;#039;&amp;#039; Северная полярная область.., 1964; &amp;#039;&amp;#039;ошонуку эле&amp;#039;&amp;#039; Физико-географическое районирование Арктики. 4.1., 1967.&amp;lt;br&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Ө. Бараталиев.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;эл аралык укукта А-ны 5 секторго бөлүү белгиленген. Ал секторлордун негизин Россия, АКШ (Аляска), Канада, Дания (Гренландия) ж-a Hopвегиянын түн. чек аралары, капталдарын меридиандар, чокусун түн. уюл түзөт. Ap бир сектордо жайгашкан бардык жер ж-a аралдар жакын жаткан мамлекеттердин курамына кирет. (А-нын картасы 500-бетте).&amp;lt;br&amp;gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Горбацкий Г. В.&amp;#039;&amp;#039; Северная полярная область.., 1964; &amp;#039;&amp;#039;ошонуку эле&amp;#039;&amp;#039; Физико-географическое районирование Арктики. 4.1., 1967.&amp;lt;br&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Ө. Бараталиев.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68219&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Temirkan, 03:55, 1 Декабрь (Бештин айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68219&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-01T03:55:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;03:55, 1 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;(гр. &#039;&#039;arktikos&#039;&#039; – «түндүк» деген мааниде) – Жер шарынын түн. уюл аймагы. Евразия&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;АРКТИКА&#039;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;(гр. &#039;&#039;arktikos&#039;&#039; – «түндүк» деген мааниде) – Жер шарынын түн. уюл аймагы. Евразия м-н Түн. Америка (Гренландиянын түштүгү м-н&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;м-н Түн. Америка (Гренландиянын түштүгү м-н&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Лабрадор ж. а-нан башка) материктеринин түн.четин, дээрлик Түн. Муз океанды аралдары м-н (Норвег деңизинин чыгышы м-н түштүгүнөн&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Лабрадор ж. а-нан башка) материктеринин түн.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;башка), о. эле Атлантика ж-a Тынч океандарынын жакын жаткан бөлүктөрүн камтыйт. А-нын түш. чеги тундра зонасынын түш. чегине дал келет. Аянты 27 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей; айрым учурда А-нын түш. чеги катары Түн. уюл тегереги алынат (анда А-нын аянты 21 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;.&#039;&#039; Евразиялык А-нын кургактык бөлүгү негизинен түзөң, айрым жерлери (айрыкча аралдары) тоолуу. Эң бийик жери Кола ж. а-ндагы Хибин тоолору, 1191-ж. Түн. Американын материктик бөлүгүндө күдүрлүү бөксө тоолор (бийикт. 400– 700 &#039;&#039;м)&#039;&#039; көп аянтты ээлейт. Эң бийик тоолор Гренландиянын чыгышында (А-нын эң бийик жери Гунбьёрн чокусу, 3700 &#039;&#039;м).&#039;&#039; Түн. Муз океан шельфтерин четки деңиздер (Баренц, Кара, Лаптевдер, Чыгыш Сибирь, Чукча, Бофорт, Баффин) ээлейт. Мында материктен бөлүнүп калган аралдар (Түн. Жер, Жаңы Сибирь а., Франц Иосиф Жери, Канадалык Арктика архипелагы) жайгашкан. Океандын терең бөлүгү – &#039;&#039;Арктика бассейны.&#039;&#039; А-нын табияты жай айларындагы (орт. темп-расы 0&amp;lt;sup&amp;gt;0&amp;lt;/sup&amp;gt; Cre жакын) төмөнкү радиациялык балансы (жылдык орт. темп-расы 0°Сден төмөн), муздардын (аянты 2 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;ден&#039;&#039; ашык), көп жылдык тоңдун, А. чөлү м-н тундранын басымдуулугу м-н өзгөчөлөнөт. Деңиз акваториясындагы муздун аянты кышында 11 млн км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;дей, жайында 8 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей. Россиялык&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;четин, дээрлик Түн. Муз океанды аралдары м-н&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;А-ны өздөштүрүүдө Түн. деңиз жолунун мааниси зор. Деңиз фаунасына балыктын 150 (сом, корюшка, треска сымалдуулар, май канаттар),&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;(Норвег деңизинин чыгышы м-н түштүгүнөн&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;деңиз сүт эмүүчүлөрүнүн 17 түрү (кит, морж, түлөн) кирет. Аралдарында ж-a кургактыкта ак аюу, ак түлкү, түн. бугусу жашайт. Азыркы&amp;lt;br&amp;gt;[[File:АРКТИКА_5.png | thumb | Арктикалык экспедициянын базасы.]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;башка), о. эле Атлантика ж-a Тынч океандарынын жакын жаткан бөлүктөрүн камтыйт.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;эл аралык укукта А-ны 5 секторго бөлүү белгиленген. Ал секторлордун негизин Россия, АКШ (Аляска), Канада, Дания (Гренландия) ж-a Hopвегиянын түн. чек аралары, капталдарын меридиандар, чокусун түн. уюл түзөт. Ap бир сектордо жайгашкан бардык жер ж-a аралдар жакын жаткан мамлекеттердин курамына кирет. (А-нын картасы 500-бетте).&amp;lt;br&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Горбацкий Г. В.&#039;&#039; Северная полярная область.., 1964; &#039;&#039;ошонуку эле&#039;&#039; Физико-географическое районирование Арктики. 4.1., 1967.&amp;lt;br&amp;gt;&#039;&#039;Ө. Бараталиев.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;А-нын түш. чеги тундра зонасынын түш. чегине дал келет. Аянты 27 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей; айрым учурда А-нын түш. чеги катары Түн. уюл тегереги&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;алынат (анда А-нын аянты 21 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;.&#039;&#039; Евразиялык А-нын кургактык бөлүгү негизинен&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;түзөң, айрым жерлери (айрыкча аралдары) тоолуу. Эң бийик жери Кола ж. а-ндагы Хибин&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;тоолору, 1191-ж. Түн. Американын материктик&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;бөлүгүндө күдүрлүү бөксө тоолор (бийикт. 400–&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;700 &#039;&#039;м)&#039;&#039; көп аянтты ээлейт. Эң бийик тоолор Гренландиянын чыгышында (А-нын эң бийик жери&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Гунбьёрн чокусу, 3700 &#039;&#039;м).&#039;&#039; Түн. Муз океан шельфтерин четки деңиздер (Баренц, Кара, Лаптевдер, Чыгыш Сибирь, Чукча, Бофорт, Баффин)&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ээлейт. Мында материктен бөлүнүп калган аралдар (Түн. Жер, Жаңы Сибирь а., Франц Иосиф&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Жери, Канадалык Арктика архипелагы) жайгашкан. Океандын терең бөлүгү – &#039;&#039;Арктика бассейны.&#039;&#039; А-нын табияты жай айларындагы (орт.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;темп-расы 0&amp;lt;sup&amp;gt;0&amp;lt;/sup&amp;gt; Cre жакын) төмөнкү радиациялык&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;балансы (жылдык орт. темп-расы 0°Сден төмөн),&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;муздардын (аянты 2 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;ден&#039;&#039; ашык), көп&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;жылдык тоңдун, А. чөлү м-н тундранын басымдуулугу м-н өзгөчөлөнөт. Деңиз акваториясындагы муздун аянты кышында 11 млн&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;дей, жайында 8 млн &#039;&#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&#039;&#039;дей. Россиялык&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;А-ны өздөштүрүүдө Түн. деңиз жолунун мааниси зор. Деңиз фаунасына балыктын 150 (сом,&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;корюшка, треска сымалдуулар, май канаттар),&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;деңиз сүт эмүүчүлөрүнүн 17 түрү (кит, морж,&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;түлөн) кирет. Аралдарында ж-a кургактыкта&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ак аюу, ак түлкү, түн. бугусу жашайт. Азыркы&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АРКТИКА_5.png | thumb | Арктикалык экспедициянын базасы.]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;эл аралык укукта А-ны 5 секторго бөлүү белгиленген. Ал секторлордун негизин Россия, АКШ&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;(Аляска), Канада, Дания (Гренландия) ж-a Hopвегиянын түн. чек аралары, капталдарын меридиандар, чокусун түн. уюл түзөт. Ap бир сектордо жайгашкан бардык жер ж-a аралдар жакын жаткан мамлекеттердин курамына кирет.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;(А-нын картасы 500-бетте).&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ад.: &#039;&#039;Горбацкий Г. В.&#039;&#039; Северная полярная область.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;I&lt;/del&gt;., 1964; &#039;&#039;ошонуку эле&#039;&#039; Физико-географическое районирование Арктики. 4.1&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. JI&lt;/del&gt;., 1967.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;Ө. Бараталиев.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68218&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68218&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-07-04T12:48:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;12:48, 4 Июль (Теке) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68217&amp;oldid=prev</id>
		<title>497-555&gt;KadyrM, 09:58, 3 Июль (Теке) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=68217&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-07-03T09:58:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;(гр. &amp;#039;&amp;#039;arktikos&amp;#039;&amp;#039; – «түндүк» деген мааниде) – Жер шарынын түн. уюл аймагы. Евразия&lt;br /&gt;
м-н Түн. Америка (Гренландиянын түштүгү м-н&lt;br /&gt;
Лабрадор ж. а-нан башка) материктеринин түн.&lt;br /&gt;
четин, дээрлик Түн. Муз океанды аралдары м-н&lt;br /&gt;
(Норвег деңизинин чыгышы м-н түштүгүнөн&lt;br /&gt;
башка), о. эле Атлантика ж-a Тынч океандарынын жакын жаткан бөлүктөрүн камтыйт.&lt;br /&gt;
А-нын түш. чеги тундра зонасынын түш. чегине дал келет. Аянты 27 млн &amp;#039;&amp;#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;дей; айрым учурда А-нын түш. чеги катары Түн. уюл тегереги&lt;br /&gt;
алынат (анда А-нын аянты 21 млн &amp;#039;&amp;#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;.&amp;#039;&amp;#039; Евразиялык А-нын кургактык бөлүгү негизинен&lt;br /&gt;
түзөң, айрым жерлери (айрыкча аралдары) тоолуу. Эң бийик жери Кола ж. а-ндагы Хибин&lt;br /&gt;
тоолору, 1191-ж. Түн. Американын материктик&lt;br /&gt;
бөлүгүндө күдүрлүү бөксө тоолор (бийикт. 400–&lt;br /&gt;
700 &amp;#039;&amp;#039;м)&amp;#039;&amp;#039; көп аянтты ээлейт. Эң бийик тоолор Гренландиянын чыгышында (А-нын эң бийик жери&lt;br /&gt;
Гунбьёрн чокусу, 3700 &amp;#039;&amp;#039;м).&amp;#039;&amp;#039; Түн. Муз океан шельфтерин четки деңиздер (Баренц, Кара, Лаптевдер, Чыгыш Сибирь, Чукча, Бофорт, Баффин)&lt;br /&gt;
ээлейт. Мында материктен бөлүнүп калган аралдар (Түн. Жер, Жаңы Сибирь а., Франц Иосиф&lt;br /&gt;
Жери, Канадалык Арктика архипелагы) жайгашкан. Океандын терең бөлүгү – &amp;#039;&amp;#039;Арктика бассейны.&amp;#039;&amp;#039; А-нын табияты жай айларындагы (орт.&lt;br /&gt;
темп-расы 0&amp;lt;sup&amp;gt;0&amp;lt;/sup&amp;gt; Cre жакын) төмөнкү радиациялык&lt;br /&gt;
балансы (жылдык орт. темп-расы 0°Сден төмөн),&lt;br /&gt;
муздардын (аянты 2 млн &amp;#039;&amp;#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;ден&amp;#039;&amp;#039; ашык), көп&lt;br /&gt;
жылдык тоңдун, А. чөлү м-н тундранын басымдуулугу м-н өзгөчөлөнөт. Деңиз акваториясындагы муздун аянты кышында 11 млн&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;дей, жайында 8 млн &amp;#039;&amp;#039;км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;дей. Россиялык&lt;br /&gt;
А-ны өздөштүрүүдө Түн. деңиз жолунун мааниси зор. Деңиз фаунасына балыктын 150 (сом,&lt;br /&gt;
корюшка, треска сымалдуулар, май канаттар),&lt;br /&gt;
деңиз сүт эмүүчүлөрүнүн 17 түрү (кит, морж,&lt;br /&gt;
түлөн) кирет. Аралдарында ж-a кургактыкта&lt;br /&gt;
ак аюу, ак түлкү, түн. бугусу жашайт. Азыркы&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[File:АРКТИКА_5.png | thumb | Арктикалык экспедициянын базасы.]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
эл аралык укукта А-ны 5 секторго бөлүү белгиленген. Ал секторлордун негизин Россия, АКШ&lt;br /&gt;
(Аляска), Канада, Дания (Гренландия) ж-a Hopвегиянын түн. чек аралары, капталдарын меридиандар, чокусун түн. уюл түзөт. Ap бир сектордо жайгашкан бардык жер ж-a аралдар жакын жаткан мамлекеттердин курамына кирет.&lt;br /&gt;
(А-нын картасы 500-бетте).&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Горбацкий Г. В.&amp;#039;&amp;#039; Северная полярная область.&lt;br /&gt;
I., 1964; &amp;#039;&amp;#039;ошонуку эле&amp;#039;&amp;#039; Физико-географическое районирование Арктики. 4.1. JI., 1967.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Ө. Бараталиев.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>497-555&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
</feed>