https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9AАРКАЛЫК - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-11T14:31:55ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A&diff=79026&oldid=prevТурганбаев Элебай, 01:02, 1 Апрель (Чын куран) 2026 карата2026-04-01T01:02:07Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">01:02, 1 Апрель (Чын куран) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АРКАЛЫК''' (аркалыктар) – [[кыргыздар]]дын [[оң канат]] урууларынын кыйыр түрдө айтылышы. Көбүнчө [[ономастика]]да ичкилик (кара: [[Булгачы уруулук бирикмеси]]) урууларына карама-каршы айтылган сөз айкашы ([[антоним]]) түрүндө түндүк кыргыздарга карата колдонулат. Бул байыркы түрк сөзүнүн түпкү-теги, анын жаралышы тууралуу окумуштуулар бирдей пикирге келе элек. Кыргыздын оозеки санжырасындагы «Агуул» (оң) жана «Кубул» (сол) тууралуу уламыштарына таянган Б. [[Солтоноев]] мындай аталышты («арка», «ичкерлик») ортодогу [[Ала-Тоо]] тоолору аркылуу ажыратууга аракет жасаган. С. [[Абрамзон]] коңшу эл тарабынан берилиши мүмкүн деп эсептеген. Мааниси боюнча «арка», ошондой эле «ар-т», «ар (т) жак», «арка жак», «ар-ты») деген сыяктуу сөздөр мейкиндик жана убакытка ылайык сырткы же арткы бөлүк, алыскы, андан ары жайгашкан деген түшүнүк катары колдонулат. Мындан тышкары, жазма маалыматтарда «Арка» деген аталыш [[топоним]] катары [[Балхаш көлү]]нүн түндүк, түндүк-чыгышында жайгашкан тоолордо да кездешет. [[Тыва тили]]нде аркалык («аргалык») «токойлуу жер», «тоо» деген мааниде колдонулат. Жалпы кыргыз жана түштүк алтай тилдеринин [[лексика]], [[фонетика]], [[морфология]] жаатындагы айрым сөздөрдү изилдөөгө алган Б. [[Юнусалиев]] түндүк (аркалык) кыргыздар айлтайлыктар менен [[моңгол]] чапкынынан алда канча мурун байланышкан деген тыянакка келген.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АРКАЛЫК''' (аркалыктар) – [[кыргыздар]]дын [[оң канат]] урууларынын кыйыр түрдө айтылышы. Көбүнчө [[ономастика]]да ичкилик (кара: [[Булгачы уруулук бирикмеси]]) урууларына карама-каршы айтылган сөз айкашы ([[антоним]]) түрүндө түндүк кыргыздарга карата колдонулат. Бул байыркы түрк сөзүнүн түпкү-теги, анын жаралышы тууралуу окумуштуулар бирдей пикирге келе элек. Кыргыздын оозеки санжырасындагы «Агуул» (оң) жана «Кубул» (сол) тууралуу уламыштарына таянган Б. [[Солтоноев]] мындай аталышты («арка», «ичкерлик») ортодогу [[Ала-Тоо]] тоолору аркылуу ажыратууга аракет жасаган. С. [[Абрамзон]] коңшу эл тарабынан берилиши мүмкүн деп эсептеген. Мааниси боюнча «арка», ошондой эле «ар-т», «ар (т) жак», «арка жак», «ар-ты») деген сыяктуу сөздөр мейкиндик жана убакытка ылайык сырткы же арткы бөлүк, алыскы, андан ары жайгашкан деген түшүнүк катары колдонулат. Мындан тышкары, жазма маалыматтарда «Арка» деген аталыш [[топоним]] катары [[Балхаш көлү]]нүн түндүк, түндүк-чыгышында жайгашкан тоолордо да кездешет. [[Тыва тили]]нде аркалык («аргалык») «токойлуу жер», «тоо» деген мааниде колдонулат. Жалпы кыргыз жана түштүк алтай тилдеринин [[лексика]], [[фонетика]], [[морфология]] жаатындагы айрым сөздөрдү изилдөөгө алган Б. [[Юнусалиев]] түндүк (аркалык) кыргыздар айлтайлыктар менен [[моңгол]] чапкынынан алда канча мурун байланышкан деген тыянакка келген. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Юнусалиев Б. М.'' К вопросу о формировании общенародного киргизского языка. //Труды ИЯЛ АН Кирг. ССР, 1956, вып. VI; Солтоноев Б. Кызыл кыргыз тарыхы. Б., 1993; Абрамзон С. М. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1999.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Юнусалиев Б. М.'' К вопросу о формировании общенародного киргизского языка. //Труды ИЯЛ АН Кирг. ССР, 1956, вып. VI; Солтоноев Б. Кызыл кыргыз тарыхы. Б., 1993; Абрамзон С. М. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1999.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:А ТАМГАСЫ]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:А ТАМГАСЫ]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:АРАЛБАЕВ Туратбек]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:АРАЛБАЕВ Туратбек]]</div></td></tr>
</table>Турганбаев Элебайhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A&diff=79024&oldid=prevТурганбаев Элебай, 09:32, 31 Март (Жалган куран) 2026 карата2026-03-31T09:32:50Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:32, 31 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">3 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">3 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Юнусалиев Б. М.'' К вопросу о формировании общенародного киргизского языка. //Труды ИЯЛ АН Кирг. ССР, 1956, вып. VI; Солтоноев Б. Кызыл кыргыз тарыхы. Б., 1993; Абрамзон С. М. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1999.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Юнусалиев Б. М.'' К вопросу о формировании общенародного киргизского языка. //Труды ИЯЛ АН Кирг. ССР, 1956, вып. VI; Солтоноев Б. Кызыл кыргыз тарыхы. Б., 1993; Абрамзон С. М. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1999.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:А ТАМГАСЫ]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:А ТАМГАСЫ]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«А» ТАМГАСЫ:</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">АРАЛБАЕВ Туратбек</ins>]]</div></td></tr>
</table>Турганбаев Элебайhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A&diff=79020&oldid=prevТурганбаев Элебай, 07:54, 31 Март (Жалган куран) 2026 карата2026-03-31T07:54:09Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:54, 31 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">2 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">2 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Юнусалиев Б. М.'' К вопросу о формировании общенародного киргизского языка. //Труды ИЯЛ АН Кирг. ССР, 1956, вып. VI; Солтоноев Б. Кызыл кыргыз тарыхы. Б., 1993; Абрамзон С. М. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1999.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Юнусалиев Б. М.'' К вопросу о формировании общенародного киргизского языка. //Труды ИЯЛ АН Кирг. ССР, 1956, вып. VI; Солтоноев Б. Кызыл кыргыз тарыхы. Б., 1993; Абрамзон С. М. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1999.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:А ТАМГАСЫ]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:«А» ТАМГАСЫ:]]</ins></div></td></tr>
</table>Турганбаев Элебайhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A&diff=79018&oldid=prevТурганбаев Элебай: Created page with "'''АРКАЛЫК''' (аркалыктар) – кыргыздардын оң канат урууларынын кыйыр түрдө айтылышы. Көбүнчө ономастикада ичкилик (кара: Булгачы уруулук бирикмеси) урууларына карама-каршы айтылган сөз айкашы (антоним) түрүндө түндүк кыргыздарга карата колдонулат. Б..."2026-03-31T07:48:34Z<p>Created page with "'''АРКАЛЫК''' (аркалыктар) – <a href="/index.php?title=%D0%9A%D1%8B%D1%80%D0%B3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80&action=edit&redlink=1" class="new" title="Кыргыздар (мындай барак жок)">кыргыздар</a>дын <a href="/index.php?title=%D0%9E%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82&action=edit&redlink=1" class="new" title="Оң канат (мындай барак жок)">оң канат</a> урууларынын кыйыр түрдө айтылышы. Көбүнчө <a href="/index.php?title=%D0%9E%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0&action=edit&redlink=1" class="new" title="Ономастика (мындай барак жок)">ономастика</a>да ичкилик (кара: <a href="/index.php?title=%D0%91%D1%83%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D1%87%D1%8B_%D1%83%D1%80%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83%D0%BA_%D0%B1%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%81%D0%B8&action=edit&redlink=1" class="new" title="Булгачы уруулук бирикмеси (мындай барак жок)">Булгачы уруулук бирикмеси</a>) урууларына карама-каршы айтылган сөз айкашы (<a href="/index.php?title=%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC&action=edit&redlink=1" class="new" title="Антоним (мындай барак жок)">антоним</a>) түрүндө түндүк кыргыздарга карата колдонулат. Б..."</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div>'''АРКАЛЫК''' (аркалыктар) – [[кыргыздар]]дын [[оң канат]] урууларынын кыйыр түрдө айтылышы. Көбүнчө [[ономастика]]да ичкилик (кара: [[Булгачы уруулук бирикмеси]]) урууларына карама-каршы айтылган сөз айкашы ([[антоним]]) түрүндө түндүк кыргыздарга карата колдонулат. Бул байыркы түрк сөзүнүн түпкү-теги, анын жаралышы тууралуу окумуштуулар бирдей пикирге келе элек. Кыргыздын оозеки санжырасындагы «Агуул» (оң) жана «Кубул» (сол) тууралуу уламыштарына таянган Б. [[Солтоноев]] мындай аталышты («арка», «ичкерлик») ортодогу [[Ала-Тоо]] тоолору аркылуу ажыратууга аракет жасаган. С. [[Абрамзон]] коңшу эл тарабынан берилиши мүмкүн деп эсептеген. Мааниси боюнча «арка», ошондой эле «ар-т», «ар (т) жак», «арка жак», «ар-ты») деген сыяктуу сөздөр мейкиндик жана убакытка ылайык сырткы же арткы бөлүк, алыскы, андан ары жайгашкан деген түшүнүк катары колдонулат. Мындан тышкары, жазма маалыматтарда «Арка» деген аталыш [[топоним]] катары [[Балхаш көлү]]нүн түндүк, түндүк-чыгышында жайгашкан тоолордо да кездешет. [[Тыва тили]]нде аркалык («аргалык») «токойлуу жер», «тоо» деген мааниде колдонулат. Жалпы кыргыз жана түштүк алтай тилдеринин [[лексика]], [[фонетика]], [[морфология]] жаатындагы айрым сөздөрдү изилдөөгө алган Б. [[Юнусалиев]] түндүк (аркалык) кыргыздар айлтайлыктар менен [[моңгол]] чапкынынан алда канча мурун байланышкан деген тыянакка келген.<br />
<br />
Ад.: ''Юнусалиев Б. М.'' К вопросу о формировании общенародного киргизского языка. //Труды ИЯЛ АН Кирг. ССР, 1956, вып. VI; Солтоноев Б. Кызыл кыргыз тарыхы. Б., 1993; Абрамзон С. М. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1999.</div>Турганбаев Элебай