https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%AC 2026-05-02T17:17:03Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%AC&diff=68008&oldid=prev 2026-02-06T11:26:52Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:26, 6 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АРИСТОТЕЛЬ''' (биздин заманга чейин 384, Халкидики жарым  аралындагы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Стагир </del>шаары – биздин  заманга чейин 322, Эвабел аралындагы Халкида шаары) – байыркы грек элинин улуу философу, ''Платондун'' окуучусу, илимпоз энциклопедиячы, перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биздин </del>заманга чейин 335-жылы Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда өзүнө чейинки философия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын окуусунда айрым илимдер философиялык  өңүттө түшүндүрүлгөн, классифика­ция берилген. Аристотель ырасында илимий философиянын негиздөөчүсү болуп саналат. Аристотелдин фи­лософиялык  системасын жалпысынан логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ме­тафизика түзөт. Категориялар тууралуу окуусу (маңыз, мамиле, орун, убакыт, сапат, сан, ара­кет, ээлөө, абал) логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; форманын биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; жок болуу проблемаларын чечүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; төрт түрдөгү (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу окуу­ну иштеп чыккан. «Физика» деп аталган эмге­гинде ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн. Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү жан) изилденген. Аристотелдин философиялык мурасынын бир бөлүгүн анын коом &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; мамлекеттин өнүгүшүнө арналган көз караштары түзөт. Ал социалдык саясий көз караштары боюнча кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп билген. Аристотель кул ээлик мамлекетинин формасын үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги, аристократия – азчылыктын бийлиги, демо­кратия – көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал ошондой эле мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда болушуна адамдардын биригип турмуш куруп, өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон, башкача  айтканда  анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;Ад.: ''Ахманов А. С.'' Логическое учение Аристотеля. М., 1960; ''Зубов В. П.'' Аристотель, М., 1963; ''АльФараби'' Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;                                                                                                                                                                ''Г. Т. Ботоканова.''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АРИСТОТЕЛЬ''' (биздин заманга чейин 384, Халкидики жарым  аралындагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Стагира  </ins>шаары – биздин  заманга чейин 322, Эвабел аралындагы Халкида шаары) – байыркы грек элинин улуу философу, ''Платондун'' окуучусу, илимпоз энциклопедиячы, перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Биздин </ins>заманга чейин 335-жылы Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда өзүнө чейинки философия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын окуусунда айрым илимдер философиялык  өңүттө түшүндүрүлгөн, классифика­ция берилген. Аристотель ырасында илимий философиянын негиздөөчүсү болуп саналат. Аристотелдин фи­лософиялык  системасын жалпысынан логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ме­тафизика түзөт. Категориялар тууралуу окуусу (маңыз, мамиле, орун, убакыт, сапат, сан, ара­кет, ээлөө, абал) логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; форманын биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; жок болуу проблемаларын чечүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; төрт түрдөгү (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу окуу­ну иштеп чыккан. «Физика» деп аталган эмге­гинде ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн. Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү жан) изилденген. Аристотелдин философиялык мурасынын бир бөлүгүн анын коом &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; мамлекеттин өнүгүшүнө арналган көз караштары түзөт. Ал социалдык саясий көз караштары боюнча кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп билген. Аристотель кул ээлик мамлекетинин формасын үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги, аристократия – азчылыктын бийлиги, демо­кратия – көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал ошондой эле мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда болушуна адамдардын биригип турмуш куруп, өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон, башкача  айтканда  анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;Ад.: ''Ахманов А. С.'' Логическое учение Аристотеля. М., 1960; ''Зубов В. П.'' Аристотель, М., 1963; ''АльФараби'' Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;                                                                                                                                                                ''Г. Т. Ботоканова.''</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

imported>Gulira https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%AC&diff=68007&oldid=prev 2026-02-06T11:25:07Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:25, 6 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АРИСТОТЕЛЬ''' (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б. з. ч. </del>384, Халкидики жарым  аралындагы Стагир шаары – <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б.з.ч. </del>322, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Эвбея </del>аралындагы Халкида шаары) – байыркы грек элинин улуу философу, Платондун окуучусу, илимпоз энциклопедиячы, перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. з. ч. </del>335-жылы Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда өзүнө чейинки философия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын окуусунда айрым илимдер философиялык  өңүттө түшүндүрүлгөн, классифика­ция берилген. Аристотель ырасында илимий философиянын негиздөөчүсү болуп саналат. Аристотелдин фи­лософиялык  системасын жалпысынан логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ме­тафизика түзөт. Категориялар тууралуу окуусу (маңыз, мамиле, орун, убакыт, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">салат</del>, сан, ара­кет, ээлөө, абал) логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; форманын биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; жок болуу проблемаларын чечүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; төрт түрдөгү (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу окуу­ну иштеп чыккан. «Физика» деп аталган эмге­гинде ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн. Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү жан) изилденген. Аристотелдин философиялык мурасынын бир бөлүгүн анын коом &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; мамлекеттин өнүгүшүнө арналган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">көзкараштары </del>түзөт. Ал социалдык саясий <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">көзкараштары </del>боюнча кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп билген. Аристотель кул ээлик мамлекетинин формасын үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги, аристократия – азчылыктын бийлиги, демо­кратия – көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал ошондой эле мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда болушуна адамдардын биригип турмуш куруп, өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон, башкача  айтканда  анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;Ад.: ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">АхмановА</del>. С.'' Логическое учение Аристотеля. М., 1960; ''Зубов В. П.'' Аристотель, М., 1963; ''АльФараби'' Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;''Г. Т. Ботоканова.''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АРИСТОТЕЛЬ''' (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биздин заманга чейин </ins>384, Халкидики жарым  аралындагы Стагир шаары – <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биздин  заманга чейин </ins>322, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Эвабел </ins>аралындагы Халкида шаары) – байыркы грек элинин улуу философу, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>Платондун<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </ins>окуучусу, илимпоз энциклопедиячы, перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биздин заманга чейин </ins>335-жылы Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда өзүнө чейинки философия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын окуусунда айрым илимдер философиялык  өңүттө түшүндүрүлгөн, классифика­ция берилген. Аристотель ырасында илимий философиянын негиздөөчүсү болуп саналат. Аристотелдин фи­лософиялык  системасын жалпысынан логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ме­тафизика түзөт. Категориялар тууралуу окуусу (маңыз, мамиле, орун, убакыт, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">сапат</ins>, сан, ара­кет, ээлөө, абал) логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; форманын биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; жок болуу проблемаларын чечүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; төрт түрдөгү (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу окуу­ну иштеп чыккан. «Физика» деп аталган эмге­гинде ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн. Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү жан) изилденген. Аристотелдин философиялык мурасынын бир бөлүгүн анын коом &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; мамлекеттин өнүгүшүнө арналган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">көз караштары </ins>түзөт. Ал социалдык саясий <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">көз караштары </ins>боюнча кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп билген. Аристотель кул ээлик мамлекетинин формасын үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги, аристократия – азчылыктын бийлиги, демо­кратия – көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал ошондой эле мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда болушуна адамдардын биригип турмуш куруп, өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон, башкача  айтканда  анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;Ад.: ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ахманов А</ins>. С.'' Логическое учение Аристотеля. М., 1960; ''Зубов В. П.'' Аристотель, М., 1963; ''АльФараби'' Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                                                                                                                                                              </ins>''Г. Т. Ботоканова.''</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

imported>Gulira https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%AC&diff=68006&oldid=prev 2024-09-12T04:16:37Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span> категория кошуу</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:16, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АРИСТОТЕЛЬ''' (б. з. ч. 384, Халкидики жарым  аралындагы Стагир шаары – б.з.ч. 322, Эвбея аралындагы Халкида шаары) – байыркы грек элинин улуу философу, Платондун окуучусу, илимпоз энциклопедиячы, перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. Б. з. ч. 335-жылы Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда өзүнө чейинки философия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын окуусунда айрым илимдер философиялык  өңүттө түшүндүрүлгөн, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">классифика&amp;#0173;ция </del>берилген. Аристотель ырасында илимий философиянын негиздөөчүсү болуп саналат. Аристотелдин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">фи&amp;#0173;лософиялык </del> системасын жалпысынан логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ме&amp;#0173;тафизика </del>түзөт. Категориялар тууралуу окуусу (маңыз, мамиле, орун, убакыт, салат, сан, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ара&amp;#0173;кет</del>, ээлөө, абал) логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; форманын биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; жок болуу проблемаларын чечүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; төрт түрдөгү (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">окуу&amp;#0173;ну </del>иштеп чыккан. «Физика» деп аталган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">эмге&amp;#0173;гинде </del>ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн. Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү жан) изилденген. Аристотелдин философиялык мурасынын бир бөлүгүн анын коом &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; мамлекеттин өнүгүшүнө арналган көзкараштары түзөт. Ал социалдык саясий көзкараштары боюнча кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп билген. Аристотель кул ээлик мамлекетинин формасын үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги, аристократия – азчылыктын бийлиги, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демо&amp;#0173;кратия </del>– көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал ошондой эле мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда болушуна адамдардын биригип турмуш куруп, өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон, башкача  айтканда  анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;Ад.: ''АхмановА. С.'' Логическое учение Аристотеля. М., 1960; ''Зубов В. П.'' Аристотель, М., 1963; ''АльФараби'' Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;''Г. Т. Ботоканова.''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АРИСТОТЕЛЬ''' (б. з. ч. 384, Халкидики жарым  аралындагы Стагир шаары – б.з.ч. 322, Эвбея аралындагы Халкида шаары) – байыркы грек элинин улуу философу, Платондун окуучусу, илимпоз энциклопедиячы, перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. Б. з. ч. 335-жылы Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда өзүнө чейинки философия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын окуусунда айрым илимдер философиялык  өңүттө түшүндүрүлгөн, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">классифика­ция </ins>берилген. Аристотель ырасында илимий философиянын негиздөөчүсү болуп саналат. Аристотелдин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">фи­лософиялык </ins> системасын жалпысынан логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ме­тафизика </ins>түзөт. Категориялар тууралуу окуусу (маңыз, мамиле, орун, убакыт, салат, сан, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ара­кет</ins>, ээлөө, абал) логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; форманын биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; жок болуу проблемаларын чечүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; төрт түрдөгү (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">окуу­ну </ins>иштеп чыккан. «Физика» деп аталган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">эмге­гинде </ins>ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн. Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү жан) изилденген. Аристотелдин философиялык мурасынын бир бөлүгүн анын коом &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; мамлекеттин өнүгүшүнө арналган көзкараштары түзөт. Ал социалдык саясий көзкараштары боюнча кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп билген. Аристотель кул ээлик мамлекетинин формасын үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги, аристократия – азчылыктын бийлиги, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демо­кратия </ins>– көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал ошондой эле мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда болушуна адамдардын биригип турмуш куруп, өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон, башкача  айтканда  анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;Ад.: ''АхмановА. С.'' Логическое учение Аристотеля. М., 1960; ''Зубов В. П.'' Аристотель, М., 1963; ''АльФараби'' Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;''Г. Т. Ботоканова.''</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:1-Том]]</ins></div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%AC&diff=68005&oldid=prev 2023-12-15T05:30:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:30, 15 Декабрь (Бештин айы) 2023 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АРИСТОТЕЛЬ''' (б. з. ч. 384, Халкидики <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. а-ндагы </del>Стагир <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ш. </del>– б.з.ч. 322, Эвбея <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а-ндагы </del>Халкида <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ш.</del>) – байыркы грек элинин улуу философу, Платондун окуучусу, илимпоз энциклопедиячы, перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. Б. з. ч. 335-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда өзүнө чейинки философия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын окуусунда айрым илимдер <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">филос. </del>өңүттө түшүндүрүлгөн, классифика&amp;#0173;ция берилген. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. </del>ырасында илимий <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">философияны </del>негиздөөчүсү болуп саналат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А-дин </del>фи&amp;#0173;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">лос. </del>системасын жалпысынан логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ме&amp;#0173;тафизика түзөт. Категориялар тууралуу окуусу (маңыз, мамиле, орун, убакыт, салат, сан, ара&amp;#0173;кет, ээлөө, абал) логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; форманын биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; жок болуу проблемаларын чечүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; төрт түрдөгү (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу окуу&amp;#0173;ну иштеп чыккан. «Физика» деп аталган эмге&amp;#0173;гинде ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн. Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү жан) изилденген. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А-дин филос. </del>мурасынын бир бөлүгүн анын коом &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; мамлекеттин өнүгүшүнө арналган көзкараштары түзөт. Ал социалдык саясий көзкараштары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп билген. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. </del>кул ээлик мамлекетинин формасын үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги, аристократия – азчылыктын бийлиги, демо&amp;#0173;кратия – көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда болушуна адамдардын биригип турмуш куруп, өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б. а. </del>анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;Ад.: ''АхмановА. С.'' Логическое учение Аристотеля.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АРИСТОТЕЛЬ''' (б. з. ч. 384, Халкидики <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жарым  аралындагы </ins>Стагир <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаары </ins>– б.з.ч. 322, Эвбея <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аралындагы </ins>Халкида <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаары</ins>) – байыркы грек элинин улуу философу, Платондун окуучусу, илимпоз энциклопедиячы, перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. Б. з. ч. 335-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда өзүнө чейинки философия &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; анын окуусунда айрым илимдер <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">философиялык  </ins>өңүттө түшүндүрүлгөн, классифика&amp;#0173;ция берилген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Аристотель </ins>ырасында илимий <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">философиянын </ins>негиздөөчүсү болуп саналат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Аристотелдин </ins>фи&amp;#0173;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">лософиялык  </ins>системасын жалпысынан логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ме&amp;#0173;тафизика түзөт. Категориялар тууралуу окуусу (маңыз, мамиле, орун, убакыт, салат, сан, ара&amp;#0173;кет, ээлөө, абал) логика &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; форманын биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; жок болуу проблемаларын чечүү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; төрт түрдөгү (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу окуу&amp;#0173;ну иштеп чыккан. «Физика» деп аталган эмге&amp;#0173;гинде ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн. Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү жан) изилденген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Аристотелдин философиялык </ins>мурасынын бир бөлүгүн анын коом &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; мамлекеттин өнүгүшүнө арналган көзкараштары түзөт. Ал социалдык саясий көзкараштары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп билген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Аристотель </ins>кул ээлик мамлекетинин формасын үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги, аристократия – азчылыктын бийлиги, демо&amp;#0173;кратия – көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда болушуна адамдардын биригип турмуш куруп, өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">башкача  айтканда  </ins>анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;Ад.: ''АхмановА. С.'' Логическое учение Аристотеля. М., 1960; ''Зубов В. П.'' Аристотель, М., 1963; ''АльФараби'' Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;''Г. Т. Ботоканова.''</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>М., 1960; ''Зубов В. П.'' Аристотель, М., 1963; ''АльФараби'' Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;''Г. Т. Ботоканова.''</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

imported>Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%AC&diff=68004&oldid=prev 2022-12-05T11:29:00Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span>clean up, replaced: м-н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (5), ж-а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (4)</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:29, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АРИСТОТЕЛЬ''' (б. з. ч. 384, Халкидики ж. а-ндагы Стагир ш. – б.з.ч. 322, Эвбея а-ндагы Халкида ш.) – байыркы грек элинин улуу философу, Платондун окуучусу, илимпоз энциклопедиячы, перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. Б. з. ч. 335-ж. Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда өзүнө чейинки философия м-н илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган ж-а анын окуусунда айрым илимдер филос. өңүттө түшүндүрүлгөн, классифика&amp;#0173;ция берилген. А. ырасында илимий философияны негиздөөчүсү болуп саналат. А-дин фи&amp;#0173;лос. системасын жалпысынан логика ж-а ме&amp;#0173;тафизика түзөт. Категориялар тууралуу окуусу (маңыз, мамиле, орун, убакыт, салат, сан, ара&amp;#0173;кет, ээлөө, абал) логика м-н метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя м-н форманын биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу ж-а жок болуу проблемаларын чечүү м-н төрт түрдөгү (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу окуу&amp;#0173;ну иштеп чыккан. «Физика» деп аталган эмге&amp;#0173;гинде ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн. Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери ж-а түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү жан) изилденген. А-дин филос. мурасынын бир бөлүгүн анын коом м-н мамлекеттин өнүгүшүнө арналган көзкараштары түзөт. Ал социалдык саясий көзкараштары б-ча кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп билген. А. кул ээлик мамлекетинин формасын үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги, аристократия – азчылыктын бийлиги, демо&amp;#0173;кратия – көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал о. эле мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда болушуна адамдардын биригип турмуш куруп, өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон, б. а. анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;Ад.: ''АхмановА. С.'' Логическое учение Аристотеля.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АРИСТОТЕЛЬ''' (б. з. ч. 384, Халкидики ж. а-ндагы Стагир ш. – б.з.ч. 322, Эвбея а-ндагы Халкида ш.) – байыркы грек элинин улуу философу, Платондун окуучусу, илимпоз энциклопедиячы, перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. Б. з. ч. 335-ж. Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда өзүнө чейинки философия <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>анын окуусунда айрым илимдер филос. өңүттө түшүндүрүлгөн, классифика&amp;#0173;ция берилген. А. ырасында илимий философияны негиздөөчүсү болуп саналат. А-дин фи&amp;#0173;лос. системасын жалпысынан логика <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>ме&amp;#0173;тафизика түзөт. Категориялар тууралуу окуусу (маңыз, мамиле, орун, убакыт, салат, сан, ара&amp;#0173;кет, ээлөө, абал) логика <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>форманын биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>жок болуу проблемаларын чечүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>төрт түрдөгү (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу окуу&amp;#0173;ну иштеп чыккан. «Физика» деп аталган эмге&amp;#0173;гинде ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн. Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү жан) изилденген. А-дин филос. мурасынын бир бөлүгүн анын коом <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>мамлекеттин өнүгүшүнө арналган көзкараштары түзөт. Ал социалдык саясий көзкараштары б-ча кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп билген. А. кул ээлик мамлекетинин формасын үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги, аристократия – азчылыктын бийлиги, демо&amp;#0173;кратия – көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал о. эле мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда болушуна адамдардын биригип турмуш куруп, өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон, б. а. анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;Ад.: ''АхмановА. С.'' Логическое учение Аристотеля.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>М., 1960; &#039;&#039;Зубов В. П.&#039;&#039; Аристотель, М., 1963; &#039;&#039;АльФараби&#039;&#039; Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;&#039;&#039;Г. Т. Ботоканова.&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>М., 1960; &#039;&#039;Зубов В. П.&#039;&#039; Аристотель, М., 1963; &#039;&#039;АльФараби&#039;&#039; Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;&#039;&#039;Г. Т. Ботоканова.&#039;&#039;</div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%AC&diff=68003&oldid=prev 2022-11-30T11:25:10Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:25, 30 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АРИСТОТЕЛЬ'''(б. з. ч. 384, Халкидики ж. а-ндагы Стагир ш. – б.з.ч. 322, Эвбея а-ндагы Халкида ш.) – байыркы грек элинин улуу философу, Платондун окуучусу, илимпоз энциклопедиячы, перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. Б. з. ч. 335-ж. Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда өзүнө чейинки философия м-н илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган ж-а анын окуусунда айрым илимдер филос. өңүттө түшүндүрүлгөн, классифика&amp;#0173;ция берилген. А. ырасында илимий философияны негиздөөчүсү болуп саналат. А-дин фи&amp;#0173;лос. системасын жалпысынан логика ж-а ме&amp;#0173;тафизика түзөт. Категориялар тууралуу окуусу (маңыз, мамиле, орун, убакыт, салат, сан, ара&amp;#0173;кет, ээлөө, абал) логика м-н метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя м-н форманын биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу ж-а жок болуу проблемаларын чечүү м-н төрт түрдөгү (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу окуу&amp;#0173;ну иштеп чыккан. «Физика» деп аталган эмге&amp;#0173;гинде ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн. Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери ж-а түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү жан) изилденген. А-дин филос. мурасынын бир бөлүгүн анын коом м-н мамлекеттин өнүгүшүнө</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АРИСТОТЕЛЬ''' (б. з. ч. 384, Халкидики ж. а-ндагы Стагир ш. – б.з.ч. 322, Эвбея а-ндагы Халкида ш.) – байыркы грек элинин улуу философу, Платондун окуучусу, илимпоз энциклопедиячы, перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. Б. з. ч. 335-ж. Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда өзүнө чейинки философия м-н илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган ж-а анын окуусунда айрым илимдер филос. өңүттө түшүндүрүлгөн, классифика&amp;#0173;ция берилген. А. ырасында илимий философияны негиздөөчүсү болуп саналат. А-дин фи&amp;#0173;лос. системасын жалпысынан логика ж-а ме&amp;#0173;тафизика түзөт. Категориялар тууралуу окуусу (маңыз, мамиле, орун, убакыт, салат, сан, ара&amp;#0173;кет, ээлөө, абал) логика м-н метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя м-н форманын биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу ж-а жок болуу проблемаларын чечүү м-н төрт түрдөгү (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу окуу&amp;#0173;ну иштеп чыккан. «Физика» деп аталган эмге&amp;#0173;гинде ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн. Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери ж-а түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү жан) изилденген. А-дин филос. мурасынын бир бөлүгүн анын коом м-н мамлекеттин өнүгүшүнө арналган көзкараштары түзөт. Ал <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">социалдык саясий </ins>көзкараштары б-ча кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп билген. А. кул ээлик мамлекетинин формасын үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги, аристократия – азчылыктын бийлиги, демо&amp;#0173;кратия – көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал о. эле мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда болушуна адамдардын биригип турмуш куруп, өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон, б. а. анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;Ад.: ''АхмановА. С.'' Логическое учение Аристотеля.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>арналган көзкараштары түзөт. Ал <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">социалдыксаясий </del>көзкараштары б-ча кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп билген. А. кул ээлик мамлекетинин формасын үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги, аристократия – азчылыктын бийлиги, демо&amp;#0173;кратия – көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал о. эле мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>М., 1960; ''Зубов В. П.'' Аристотель, М., 1963; ''АльФараби'' Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;''Г. Т. Ботоканова.''</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда болушуна адамдардын биригип турмуш куруп,</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон, б. а. анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''АхмановА. С.'' Логическое учение Аристотеля.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>М., 1960; ''Зубов В. П.'' Аристотель, М., 1963; ''АльФараби'' Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''Г. Т. Ботоканова.''</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

imported>Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%AC&diff=68002&oldid=prev 2022-10-07T09:04:59Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:04, 7 Октябрь (Тогуздун айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>(б. з. ч. 384, Халкидики ж. а-ндагы Стагир ш. – б.з.ч. 322, Эвбея а-ндагы Халкида ш.) – байыркы грек элинин улуу философу, Платондун окуучусу, илимпоз энциклопедиячы, перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. Б. з. ч. 335-ж. Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда өзүнө чейинки философия м-н илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган ж-а анын окуусунда айрым илимдер филос. өңүттө түшүндүрүлгөн, классифика&amp;#0173;ция берилген. А. ырасында илимий философияны негиздөөчүсү болуп саналат. А-дин фи&amp;#0173;лос. системасын жалпысынан логика ж-а ме&amp;#0173;тафизика түзөт. Категориялар тууралуу окуусу (маңыз, мамиле, орун, убакыт, салат, сан, ара&amp;#0173;кет, ээлөө, абал) логика м-н метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя м-н форманын биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу ж-а жок болуу проблемаларын чечүү м-н төрт түрдөгү (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу окуу&amp;#0173;ну иштеп чыккан. «Физика» деп аталган эмге&amp;#0173;гинде ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн. Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери ж-а түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү жан) изилденген. А-дин филос. мурасынын бир бөлүгүн анын коом м-н мамлекеттин өнүгүшүнө</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''АРИСТОТЕЛЬ'''</ins>(б. з. ч. 384, Халкидики ж. а-ндагы Стагир ш. – б.з.ч. 322, Эвбея а-ндагы Халкида ш.) – байыркы грек элинин улуу философу, Платондун окуучусу, илимпоз энциклопедиячы, перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. Б. з. ч. 335-ж. Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда өзүнө чейинки философия м-н илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган ж-а анын окуусунда айрым илимдер филос. өңүттө түшүндүрүлгөн, классифика&amp;#0173;ция берилген. А. ырасында илимий философияны негиздөөчүсү болуп саналат. А-дин фи&amp;#0173;лос. системасын жалпысынан логика ж-а ме&amp;#0173;тафизика түзөт. Категориялар тууралуу окуусу (маңыз, мамиле, орун, убакыт, салат, сан, ара&amp;#0173;кет, ээлөө, абал) логика м-н метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя м-н форманын биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу ж-а жок болуу проблемаларын чечүү м-н төрт түрдөгү (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу окуу&amp;#0173;ну иштеп чыккан. «Физика» деп аталган эмге&amp;#0173;гинде ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн. Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери ж-а түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү жан) изилденген. А-дин филос. мурасынын бир бөлүгүн анын коом м-н мамлекеттин өнүгүшүнө</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>арналган көзкараштары түзөт. Ал социалдыксаясий көзкараштары б-ча кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп билген. А. кул ээлик мамлекетинин формасын үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги, аристократия – азчылыктын бийлиги, демо&amp;#0173;кратия – көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал о. эле мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>арналган көзкараштары түзөт. Ал социалдыксаясий көзкараштары б-ча кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп билген. А. кул ээлик мамлекетинин формасын үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги, аристократия – азчылыктын бийлиги, демо&amp;#0173;кратия – көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал о. эле мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда болушуна адамдардын биригип турмуш куруп,</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда болушуна адамдардын биригип турмуш куруп,</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон, б. а. анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон, б. а. анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del>Ад.: ''АхмановА. С.'' Логическое учение Аристотеля.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''АхмановА. С.'' Логическое учение Аристотеля.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>М., 1960; ''Зубов В. П.'' Аристотель, М., 1963; ''АльФараби'' Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>М., 1960; ''Зубов В. П.'' Аристотель, М., 1963; ''АльФараби'' Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                                                                            </del>''Г. Т. Ботоканова.''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''Г. Т. Ботоканова.''</div></td></tr> </table>

imported>Jortbek https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%AC&diff=68001&oldid=prev 2022-07-15T11:51:23Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:51, 15 Июль (Теке) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>  (б. з. ч. 384, Халкидики ж. а-ндагы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Стагира </del>ш. – 322, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Эвабел </del>а-ндагы Халкида</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>  (б. з. ч. 384, Халкидики ж. а-ндагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Стагир </ins>ш. – <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б.з.ч. </ins>322, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Эвбея </ins>а-ндагы Халкида ш.) – байыркы грек элинин улуу философу, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Платондун </ins>окуучусу, илимпоз энциклопедиячы, перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. Б. з. ч. 335-ж. Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда өзүнө чейинки философия м-н илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган ж-а анын окуусунда айрым илимдер филос. өңүттө түшүндүрүлгөн, классифика&amp;#0173;ция берилген. А. ырасында илимий философияны негиздөөчүсү болуп саналат. А-дин фи&amp;#0173;лос. системасын жалпысынан логика ж-а ме&amp;#0173;тафизика түзөт. Категориялар тууралуу окуусу (маңыз, мамиле, орун, убакыт, салат, сан, ара&amp;#0173;кет, ээлөө, абал) логика м-н метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя м-н форманын биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу ж-а жок болуу проблемаларын чечүү м-н төрт түрдөгү (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу окуу&amp;#0173;ну иштеп чыккан. «Физика» деп аталган эмге&amp;#0173;гинде ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн. Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери ж-а түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү жан) изилденген. А-дин филос. мурасынын бир бөлүгүн анын коом м-н мамлекеттин өнүгүшүнө</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ш.) – байыркы грек элинин улуу философу, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''Пла</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>арналган көзкараштары түзөт. Ал социалдыксаясий көзкараштары б-ча кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп билген. А. кул ээлик мамлекетинин формасын үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги, аристократия – азчылыктын бийлиги, демо&amp;#0173;кратия – көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал о. эле мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тондун'' </del>окуучусу, илимпоз энциклопедиячы,</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда болушуна адамдардын биригип турмуш куруп,</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. Б. з. ч.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон, б. а. анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>335-ж. Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </ins>Ад.: ''АхмановА. С.'' Логическое учение Аристотеля.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өзүнө чейинки философия м-н илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>М., 1960; ''Зубов В. П.'' Аристотель, М., 1963; ''АльФараби'' Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган ж-а анын окуусунда айрым илимдер филос. өңүттө түшүндүрүлгөн, классифика&amp;#0173;ция берилген. А. ырасында илимий философияны негиздөөчүсү болуп саналат. А-дин фи&amp;#0173;лос. системасын жалпысынан логика ж-а ме&amp;#0173;тафизика түзөт. Категориялар тууралуу окуусу</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                                                                            </ins>''Г. Т. Ботоканова.''</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(маңыз, мамиле, орун, убакыт, салат, сан, ара&amp;#0173;кет, ээлөө, абал) логика м-н метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя м-н форманын</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу ж-а жок</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>болуу проблемаларын чечүү м-н төрт түрдөгү</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу окуу&amp;#0173;ну иштеп чыккан. «Физика» деп аталган эмге&amp;#0173;гинде ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ж-а түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>жан) изилденген. А-дин филос. мурасынын бир</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>бөлүгүн анын коом м-н мамлекеттин өнүгүшүнө</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>арналган көзкараштары түзөт. Ал социалдыксаясий көзкараштары б-ча кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>билген. А. кул ээлик мамлекетинин формасын</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги,</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>аристократия – азчылыктын бийлиги, демо&amp;#0173;кратия – көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал о. эле</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>болушуна адамдардын биригип турмуш куруп,</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон,</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>б. а. анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''АхмановА. С.'' Логическое учение Аристотеля.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>М., 1960; ''Зубов В. П.'' Аристотель, М., 1963; ''АльФараби'' Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''Г. Т. Ботоканова.''</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

imported>Kerimova-59 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%AC&diff=68000&oldid=prev 2022-06-06T08:19:23Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:19, 6 Июнь (Кулжа) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

imported>Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%AC&diff=67999&oldid=prev 2022-06-05T09:09:53Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div> (б. з. ч. 384, Халкидики ж. а-ндагы Стагира ш. – 322, Эвабел а-ндагы Халкида<br /> ш.) – байыркы грек элинин улуу философу, &#039;&#039;Пла<br /> тондун&#039;&#039; окуучусу, илимпоз энциклопедиячы,<br /> перипатетиктердин мектебин негиздөөчү. Б. з. ч.<br /> 335-ж. Афиныда өз мектебин уюштурат. Анда<br /> өзүнө чейинки философия м-н илимдин жетишкендиктерин жалпылап системага салган, ар<br /> түрдүү илим тармагында көп сандаган эмгектерди калтырган ж-а анын окуусунда айрым илимдер филос. өңүттө түшүндүрүлгөн, классифика&amp;#0173;ция берилген. А. ырасында илимий философияны негиздөөчүсү болуп саналат. А-дин фи&amp;#0173;лос. системасын жалпысынан логика ж-а ме&amp;#0173;тафизика түзөт. Категориялар тууралуу окуусу<br /> (маңыз, мамиле, орун, убакыт, салат, сан, ара&amp;#0173;кет, ээлөө, абал) логика м-н метафизиканын чегинде турат. Өзүнүн «Метафизикасында» А. конкреттүү болмуш, нерсе материя м-н форманын<br /> биримдиги деп эсептейт да, материяны пассивдүү, чындыктын мүмкүнчүлүгү, ал эми форманы активдүү, нерсенин башаты, маңызы иретинде караган. Нерселердин жаралуу ж-а жок<br /> болуу проблемаларын чечүү м-н төрт түрдөгү<br /> (формалдуу, материалдуу, кыймылдатуучу же<br /> жаратуучу, максаттуу) себептер тууралуу окуу&amp;#0173;ну иштеп чыккан. «Физика» деп аталган эмге&amp;#0173;гинде ал мейкиндик, кыймыл, чексиздик, зарылчылык, кокустук ж. б. түшүнүктөрдү терең<br /> анализдеген. Анын космологиясында дүйнө төрт<br /> элементтен (от, жер, суу, аба) турат деп, эфирдин бешинчи элемент болоору көрсөтүлгөн.<br /> Анын «Жан тууралуу» эмгегинде касиеттери<br /> ж-а түрлөрү (өсүмдүк, сезимдүү жан, акыл эстүү<br /> жан) изилденген. А-дин филос. мурасынын бир<br /> бөлүгүн анын коом м-н мамлекеттин өнүгүшүнө<br /> арналган көзкараштары түзөт. Ал социалдыксаясий көзкараштары б-ча кул ээлөөчүлөр табына ыктаган, кул ээлөөчүлүктү табигый деп<br /> билген. А. кул ээлик мамлекетинин формасын<br /> үчкө бөлөт: монархия – бир адамдын бийлиги,<br /> аристократия – азчылыктын бийлиги, демо&amp;#0173;кратия – көпчүлүктүн бийлиги. Булардын ичинен монархияны биринчи катарга коёт. Ал о. эле<br /> мамлекеттин, үй-бүлөнүн келип чыгышын да<br /> изилдеген. Анын пикиринде, мамлекеттин пайда<br /> болушуна адамдардын биригип турмуш куруп,<br /> өз ара мамиле жасоого умтулушу себеп болгон,<br /> б. а. анын чыгышын табигый өнүгүүнүн натыйжасы деп түшүнгөн.&lt;br&gt;<br /> Ад.: &#039;&#039;АхмановА. С.&#039;&#039; Логическое учение Аристотеля.<br /> М., 1960; &#039;&#039;Зубов В. П.&#039;&#039; Аристотель, М., 1963; &#039;&#039;АльФараби&#039;&#039; Философские трактаты. А.-А., 1970.&lt;br&gt;<br /> &#039;&#039;Г. Т. Ботоканова.&#039;&#039;<br /> </div>

433-496>KadyrM