<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF</id>
	<title>АКСЕЛЕРАЦИЯ - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-03T02:41:31Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=79162&amp;oldid=prev</id>
		<title>Gulira, 07:33, 6 Апрель (Чын куран) 2026 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=79162&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-04-06T07:33:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;07:33, 6 Апрель (Чын куран) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АКСЕЛЕРАЦИЯ&#039;&#039;&#039;, а к ц е л е р а ц и я (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;лат. &lt;/del&gt;accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиологиялык жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-кылымдын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-жылы  Е. Кох Акселерация  деп атаган. Акселерация элдин бардык социалдык  топторунда байкалып, ар түрдүү анатомиялык  &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; физиологиялык  белгилерге таандык. Мисалы, мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун узундугу  орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 0,5‒1 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &#039;&#039;г&#039;&#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин узундугу 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1,5 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, массасы ‒ 500 &#039;&#039;г&#039;&#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин узундугу  ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын акселерациянын темпи да күчөйт. Мисалы, Ленинград облусунда 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун узундугу орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 6‒9 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы 4‒8 &#039;&#039;кг&#039;&#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын узундугу 7‒11 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. Акселерациянын себептери жөнүндө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. Акселерацияга социалдык  &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; экономикалык шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АКСЕЛЕРАЦИЯ&#039;&#039;&#039;, а к ц е л е р а ц и я (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;латынча &lt;/ins&gt;accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиологиялык жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-кылымдын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-жылы  Е. Кох Акселерация  деп атаган. Акселерация элдин бардык социалдык  топторунда байкалып, ар түрдүү анатомиялык  &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; физиологиялык  белгилерге таандык. Мисалы, мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун узундугу  орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 0,5‒1 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &#039;&#039;г&#039;&#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин узундугу 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1,5 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, массасы ‒ 500 &#039;&#039;г&#039;&#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин узундугу  ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын акселерациянын темпи да күчөйт. Мисалы, Ленинград облусунда 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун узундугу орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 6‒9 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы 4‒8 &#039;&#039;кг&#039;&#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын узундугу 7‒11 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. Акселерациянын себептери жөнүндө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. Акселерацияга социалдык  &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; экономикалык шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Gulira</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56684&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */ категория кошуу</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56684&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-09-12T03:04:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt; категория кошуу&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;03:04, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;2 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;2 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;АКСЕЛЕРАЦИЯ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиологиялык жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-кылымдын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-жылы  Е. Кох Акселерация  деп атаган. Акселерация элдин бардык социалдык  топторунда байкалып, ар түрдүү анатомиялык  &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;ж-а&amp;quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; физиологиялык  белгилерге таандык. Мисалы, мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун узундугу  орто эсеп &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 0,5‒1 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &amp;#039;&amp;#039;г&amp;#039;&amp;#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин узундугу 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1,5 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге, массасы ‒ 500 &amp;#039;&amp;#039;г&amp;#039;&amp;#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин узундугу  ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын акселерациянын темпи да күчөйт. Мисалы, Ленинград облусунда 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун узундугу орто эсеп &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 6‒9 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге, салмагы 4‒8 &amp;#039;&amp;#039;кг&amp;#039;&amp;#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын узундугу 7‒11 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. Акселерациянын себептери жөнүндө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;ж-а&amp;quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. Акселерацияга социалдык  &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;ж-а&amp;quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; экономикалык шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;АКСЕЛЕРАЦИЯ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиологиялык жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-кылымдын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-жылы  Е. Кох Акселерация  деп атаган. Акселерация элдин бардык социалдык  топторунда байкалып, ар түрдүү анатомиялык  &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;ж-а&amp;quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; физиологиялык  белгилерге таандык. Мисалы, мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун узундугу  орто эсеп &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 0,5‒1 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &amp;#039;&amp;#039;г&amp;#039;&amp;#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин узундугу 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1,5 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге, массасы ‒ 500 &amp;#039;&amp;#039;г&amp;#039;&amp;#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин узундугу  ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын акселерациянын темпи да күчөйт. Мисалы, Ленинград облусунда 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун узундугу орто эсеп &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 6‒9 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге, салмагы 4‒8 &amp;#039;&amp;#039;кг&amp;#039;&amp;#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын узундугу 7‒11 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. Акселерациянын себептери жөнүндө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;ж-а&amp;quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. Акселерацияга социалдык  &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;ж-а&amp;quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; экономикалык шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56683&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Adina, 09:51, 18 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56683&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-10-18T09:51:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:51, 18 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АКСЕЛЕРАЦИЯ&#039;&#039;&#039;, а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;физиол. &lt;/del&gt;жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-кылымдын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-жылы  Е. Кох Акселерация  деп атаган. Акселерация элдин бардык социалдык  топторунда байкалып, ар түрдүү анатомиялык  &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; физиологиялык  белгилерге таандык. Мисалы, мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун узундугу  орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 0,5‒1 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &#039;&#039;г&#039;&#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;уз. &lt;/del&gt;1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1,5 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, массасы ‒ 500 &#039;&#039;г&#039;&#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин узундугу  ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Акселерациянын &lt;/del&gt;темпи да күчөйт. Мисалы, Ленинград облусунда 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун узундугу орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 6‒9 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы 4‒8 &#039;&#039;кг&#039;&#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;уз. &lt;/del&gt;7‒11 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. Акселерациянын себептери жөнүндө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. Акселерацияга социалдык  &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; экономикалык шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АКСЕЛЕРАЦИЯ&#039;&#039;&#039;, а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;физиологиялык &lt;/ins&gt;жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-кылымдын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-жылы  Е. Кох Акселерация  деп атаган. Акселерация элдин бардык социалдык  топторунда байкалып, ар түрдүү анатомиялык  &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; физиологиялык  белгилерге таандык. Мисалы, мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун узундугу  орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 0,5‒1 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &#039;&#039;г&#039;&#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;узундугу &lt;/ins&gt;1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1,5 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, массасы ‒ 500 &#039;&#039;г&#039;&#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин узундугу  ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;акселерациянын &lt;/ins&gt;темпи да күчөйт. Мисалы, Ленинград облусунда 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун узундугу орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 6‒9 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы 4‒8 &#039;&#039;кг&#039;&#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;узундугу &lt;/ins&gt;7‒11 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. Акселерациянын себептери жөнүндө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. Акселерацияга социалдык  &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; экономикалык шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Adina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56682&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Temirkan, 07:58, 19 Сентябрь (Аяк оона) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56682&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-09-19T07:58:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;07:58, 19 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[АКСЕЛЕРА&amp;amp;#769;ЦИЯ]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АКСЕЛЕРАЦИЯ&#039;&#039;&#039;, а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиол. жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;Е. Кох &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. &lt;/del&gt;деп атаган. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. &lt;/del&gt;элдин бардык &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;социал. &lt;/del&gt;топторунда байкалып, ар түрдүү &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;анат. &lt;/del&gt;&amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;физиол. &lt;/del&gt;белгилерге таандык. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Мис.&lt;/del&gt;, мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;уз. &lt;/del&gt;орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 0,5‒1 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &#039;&#039;г&#039;&#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин уз. 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1,5 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, массасы ‒ 500 &#039;&#039;г&#039;&#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;уз. &lt;/del&gt;ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-нын &lt;/del&gt;темпи да күчөйт. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Мис.&lt;/del&gt;, Ленинград &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;обл. &lt;/del&gt;10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;уз. &lt;/del&gt;орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 6‒9 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы 4‒8 &#039;&#039;кг&#039;&#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын уз. 7‒11 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-нын &lt;/del&gt;себептери &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-дө &lt;/del&gt;ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-га социал. &lt;/del&gt;&amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экон. &lt;/del&gt;шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АКСЕЛЕРАЦИЯ&#039;&#039;&#039;, а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиол. жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы  &lt;/ins&gt;Е. Кох &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Акселерация  &lt;/ins&gt;деп атаган. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Акселерация &lt;/ins&gt;элдин бардык &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;социалдык  &lt;/ins&gt;топторунда байкалып, ар түрдүү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;анатомиялык  &lt;/ins&gt;&amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;физиологиялык  &lt;/ins&gt;белгилерге таандык. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Мисалы&lt;/ins&gt;, мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;узундугу  &lt;/ins&gt;орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 0,5‒1 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &#039;&#039;г&#039;&#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин уз. 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1,5 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, массасы ‒ 500 &#039;&#039;г&#039;&#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;узундугу  &lt;/ins&gt;ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Акселерациянын &lt;/ins&gt;темпи да күчөйт. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Мисалы&lt;/ins&gt;, Ленинград &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;облусунда &lt;/ins&gt;10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;узундугу &lt;/ins&gt;орто эсеп &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 6‒9 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы 4‒8 &#039;&#039;кг&#039;&#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын уз. 7‒11 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Акселерациянын &lt;/ins&gt;себептери &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жөнүндө &lt;/ins&gt;ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Акселерацияга социалдык  &lt;/ins&gt;&amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экономикалык &lt;/ins&gt;шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56681&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Temirkan, 03:01, 23 Декабрь (Бештин айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56681&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-23T03:01:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;03:01, 23 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[АКСЕЛЕРА&amp;amp;#769;ЦИЯ]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[АКСЕЛЕРА&amp;amp;#769;ЦИЯ]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;АКСЕЛЕРАЦИЯ&#039;&#039;&#039;, а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиол. жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-к-дын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-ж. Е. Кох А. деп атаган. А. элдин бардык социал. топторунда байкалып, ар түрдүү анат. &amp;lt;span cat=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж.кыск&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;oldv=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж-а&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; физиол. белгилерге таандык. Мис., мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун уз. орто эсеп &amp;lt;span cat=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж.кыск&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;oldv=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;м-н&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 0,5‒1 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &#039;&#039;г&#039;&#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин уз. 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп &amp;lt;span cat=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж.кыск&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;oldv=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;м-н&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1,5 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, массасы ‒ 500 &#039;&#039;г&#039;&#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин уз. ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын А-нын темпи да күчөйт. Мис., Ленинград обл. 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун уз. орто эсеп &amp;lt;span cat=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж.кыск&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;oldv=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;м-н&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 6‒9 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы 4‒8 &#039;&#039;кг&#039;&#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын уз. 7‒11 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү &amp;lt;span cat=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж.кыск&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;oldv=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;м-н&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. А-нын себептери ж-дө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик &amp;lt;span cat=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж.кыск&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;oldv=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж-а&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. А социал. &amp;lt;span cat=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж.кыск&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;oldv=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж-а&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; экон. шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АКСЕЛЕРАЦИЯ&#039;&#039;&#039;, а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиол. жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-к-дын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-ж. Е. Кох А. деп атаган. А. элдин бардык социал. топторунда байкалып, ар түрдүү анат. &amp;lt;span cat=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж.кыск&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/ins&gt;oldv=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; физиол. белгилерге таандык. Мис., мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун уз. орто эсеп &amp;lt;span cat=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж.кыск&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/ins&gt;oldv=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 0,5‒1 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &#039;&#039;г&#039;&#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин уз. 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп &amp;lt;span cat=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж.кыск&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/ins&gt;oldv=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1,5 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, массасы ‒ 500 &#039;&#039;г&#039;&#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин уз. ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын А-нын темпи да күчөйт. Мис., Ленинград обл. 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун уз. орто эсеп &amp;lt;span cat=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж.кыск&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/ins&gt;oldv=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; алганда 6‒9 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы 4‒8 &#039;&#039;кг&#039;&#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын уз. 7‒11 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү &amp;lt;span cat=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж.кыск&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/ins&gt;oldv=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. А-нын себептери ж-дө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик &amp;lt;span cat=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж.кыск&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/ins&gt;oldv=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. А&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;-га &lt;/ins&gt;социал. &amp;lt;span cat=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж.кыск&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/ins&gt;oldv=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; экон. шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56680&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (4), ж-а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (3)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56680&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-05T09:44:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt;clean up, replaced: м-н → &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (4), ж-а → &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; (3)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:44, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[АКСЕЛЕРА&amp;amp;#769;ЦИЯ]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[АКСЕЛЕРА&amp;amp;#769;ЦИЯ]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  &#039;&#039;&#039;АКСЕЛЕРАЦИЯ&#039;&#039;&#039;, а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиол. жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-к-дын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-ж. Е. Кох А. деп атаган. А. элдин бардык социал. топторунда байкалып, ар түрдүү анат. ж-а физиол. белгилерге таандык. Мис., мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун уз. орто эсеп м-н алганда 0,5‒1 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &#039;&#039;г&#039;&#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин уз. 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп м-н 1,5 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, массасы ‒ 500 &#039;&#039;г&#039;&#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин уз. ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын А-нын темпи да күчөйт. Мис., Ленинград обл. 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун уз. орто эсеп м-н алганда 6‒9 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы 4‒8 &#039;&#039;кг&#039;&#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын уз. 7‒11 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү м-н катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. А-нын себептери ж-дө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик ж-а иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. А социал. ж-а экон. шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  &#039;&#039;&#039;АКСЕЛЕРАЦИЯ&#039;&#039;&#039;, а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиол. жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-к-дын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-ж. Е. Кох А. деп атаган. А. элдин бардык социал. топторунда байкалып, ар түрдүү анат. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;физиол. белгилерге таандык. Мис., мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун уз. орто эсеп &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;алганда 0,5‒1 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &#039;&#039;г&#039;&#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин уз. 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;1,5 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, массасы ‒ 500 &#039;&#039;г&#039;&#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин уз. ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын А-нын темпи да күчөйт. Мис., Ленинград обл. 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун уз. орто эсеп &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;алганда 6‒9 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы 4‒8 &#039;&#039;кг&#039;&#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын уз. 7‒11 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. А-нын себептери ж-дө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. А социал. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;экон. шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56679&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Dilde, 10:07, 27 Октябрь (Тогуздун айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56679&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-10-27T10:07:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:07, 27 Октябрь (Тогуздун айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[АКСЕЛЕРА&amp;amp;#769;ЦИЯ]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[АКСЕЛЕРА&amp;amp;#769;ЦИЯ]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  , а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиол. жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-к-дын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-ж. Е. Кох А. деп атаган. А. элдин бардык социал. топторунда байкалып, ар түрдүү анат. ж-а физиол. белгилерге таандык. Мис., мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун уз. орто эсеп м-н алганда 0,5‒1 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &#039;&#039;г&#039;&#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин уз. 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп м-н 1,5 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, массасы ‒ 500 &#039;&#039;г&#039;&#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин уз. ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын А-нын темпи да күчөйт. Мис., Ленинград обл. 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун уз. орто эсеп м-н алганда 6‒9 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы 4‒8 &#039;&#039;кг&#039;&#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын уз. 7‒11 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү м-н катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. А-нын себептери ж-дө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик ж-а иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. А социал. ж-а экон. шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;АКСЕЛЕРАЦИЯ&#039;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;, а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиол. жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-к-дын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-ж. Е. Кох А. деп атаган. А. элдин бардык социал. топторунда байкалып, ар түрдүү анат. ж-а физиол. белгилерге таандык. Мис., мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун уз. орто эсеп м-н алганда 0,5‒1 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &#039;&#039;г&#039;&#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин уз. 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп м-н 1,5 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, массасы ‒ 500 &#039;&#039;г&#039;&#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин уз. ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын А-нын темпи да күчөйт. Мис., Ленинград обл. 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун уз. орто эсеп м-н алганда 6‒9 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы 4‒8 &#039;&#039;кг&#039;&#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын уз. 7‒11 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү м-н катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. А-нын себептери ж-дө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик ж-а иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. А социал. ж-а экон. шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Dilde</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56678&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm, 17:16, 7 Сентябрь (Аяк оона) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56678&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-09-07T17:16:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;17:16, 7 Сентябрь (Аяк оона) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[АКСЕЛЕРА&amp;amp;#769;ЦИЯ]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  , а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиол. жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-к-дын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-ж. Е. Кох А. деп атаган. А. элдин бардык социал. топторунда байкалып, ар түрдүү анат. ж-а физиол. белгилерге таандык. Мис., мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун уз. орто эсеп м-н алганда 0,5‒1 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &amp;#039;&amp;#039;г&amp;#039;&amp;#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин уз. 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп м-н 1,5 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге, массасы ‒ 500 &amp;#039;&amp;#039;г&amp;#039;&amp;#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин уз. ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын А-нын темпи да күчөйт. Мис., Ленинград обл. 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун уз. орто эсеп м-н алганда 6‒9 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге, салмагы 4‒8 &amp;#039;&amp;#039;кг&amp;#039;&amp;#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын уз. 7‒11 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү м-н катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. А-нын себептери ж-дө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик ж-а иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. А социал. ж-а экон. шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  , а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиол. жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-к-дын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-ж. Е. Кох А. деп атаган. А. элдин бардык социал. топторунда байкалып, ар түрдүү анат. ж-а физиол. белгилерге таандык. Мис., мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун уз. орто эсеп м-н алганда 0,5‒1 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &amp;#039;&amp;#039;г&amp;#039;&amp;#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин уз. 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп м-н 1,5 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге, массасы ‒ 500 &amp;#039;&amp;#039;г&amp;#039;&amp;#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин уз. ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын А-нын темпи да күчөйт. Мис., Ленинград обл. 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун уз. орто эсеп м-н алганда 6‒9 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге, салмагы 4‒8 &amp;#039;&amp;#039;кг&amp;#039;&amp;#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын уз. 7‒11 &amp;#039;&amp;#039;см&amp;#039;&amp;#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү м-н катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. А-нын себептери ж-дө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик ж-а иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп маалыматтарды билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. А социал. ж-а экон. шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56677&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: Kadyrm moved page АКСЕЛЕР АЦИЯ to АКСЕЛЕРАЦИЯ without leaving a redirect</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56677&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-09-07T17:15:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Kadyrm moved page &lt;a href=&quot;/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0_%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;АКСЕЛЕР АЦИЯ (мындай барак жок)&quot;&gt;АКСЕЛЕР АЦИЯ&lt;/a&gt; to &lt;a href=&quot;/index.php/%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&quot; title=&quot;АКСЕЛЕРАЦИЯ&quot;&gt;АКСЕЛЕРАЦИЯ&lt;/a&gt; without leaving a redirect&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;17:15, 7 Сентябрь (Аяк оона) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56676&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Dilde, 07:11, 25 Февраль (Бирдин айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%9A%D0%A1%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&amp;diff=56676&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-25T07:11:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;07:11, 25 Февраль (Бирдин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  , а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиол. жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-к-дын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-ж. Е. Кох А. деп атаган. А. элдин бардык социал. топторунда байкалып, ар түрдүү анат. ж-а физиол. белгилерге таандык. Мис., мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун уз. орто эсеп м-н алганда 0,5‒1 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &#039;&#039;г&#039;&#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин уз. 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп м-н 1,5 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, массасы ‒ 500 &#039;&#039;г&#039;&#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин уз. ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын А-нын темпи да күчөйт. Мис., Ленинград обл. 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун уз. орто эсеп м-н алганда 6‒9 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы 4‒8 &#039;&#039;кг&#039;&#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын уз. 7‒11 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү м-н катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. А-нын себептери ж-дө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик ж-а иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;маалыматтар ды &lt;/del&gt;билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. А социал. ж-а экон. шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  , а к ц е л е р а ц и я (лат. accelratio ‒ ылдамдоо) ‒ 1) б и о л о г и я д а ‒ түйүлдүктүн айрым бөлүкчөлөрүнүн тез калыптанышы; 2) а н т р о п о л о г и я д а ‒ жаш өспүрүмдөрдүн денесинин физиол. жетилүүсүнүн тездеши; 3) п с и х о л о г и я д а ‒ балдардын акылынын тез өнүгүшү. Адам денесинин өсүшүнүн тездегени 20-к-дын башында эле дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө байкалган. Ага байланыштуу болгон кубулуштардын татаал комплексин 1935-ж. Е. Кох А. деп атаган. А. элдин бардык социал. топторунда байкалып, ар түрдүү анат. ж-а физиол. белгилерге таандык. Мис., мындан 100 жыл мурдагыга караганда азыр жаӊыдан төрөлгөн баланын боюнун уз. орто эсеп м-н алганда 0,5‒1 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы ‒ 100‒300 &#039;&#039;г&#039;&#039;га чоӊ. 5‒7 жаштагы балдардын денесинин уз. 1880-жылдан 1950-жылга чейинки мезгилдин ар бир 10 жылында орто эсеп м-н 1,5 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, массасы ‒ 500 &#039;&#039;г&#039;&#039;га улам өсүп турган. Мектеп жашындагы балдардын денесинин уз. ушул эле мезгилдин ичинде 10‒15 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөн. Балдар чоӊойгон сайын А-нын темпи да күчөйт. Мис., Ленинград обл. 10‒15 жылдын ичинде 16‒18 жаштагы окуучулардын боюнун уз. орто эсеп м-н алганда 6‒9 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге, салмагы 4‒8 &#039;&#039;кг&#039;&#039;га, көкүрөгүнүн айланасынын уз. 7‒11 &#039;&#039;см&#039;&#039;ге өскөндүгү байкалган. Жаштардын дене боюнун өсүшү м-н катар алардын жыныстык жактан жетилүү мөөнөтү да ылдамдоодо. А-нын себептери ж-дө ар кандай гипотезалар бар: бир катар илимпоздор күн нурунун ургаалдуу таасири, тамактануунун жакшырышы, электр магниттик ж-а иондоштуруучу нурлануунун таасиринен деп далилдешсе, айрымдары жашоо шарттын жакшырышы, витаминдүү тамак-аштын арбын болушу, радио, телекөрсөтүүлөр, ММК аркылуу көп &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;маалыматтарды &lt;/ins&gt;билүүсү балдардын ар тараптан тез өсүшүнө шарт түзөт дешет. А социал. ж-а экон. шарттардын таасири чоӊ. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Dilde</name></author>
	</entry>
</feed>