<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB</id>
	<title>АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-18T20:06:21Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=77717&amp;oldid=prev</id>
		<title>Турганбаев Элебай, 09:38, 11 Март (Жалган куран) 2026 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=77717&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-03-11T09:38:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:38, 11 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ&#039;&#039;&#039; – Талас &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;өрөө­нүндөгү &lt;/del&gt;Айыртам‑Ой деген жерден табылган ба­йыркы түрк рун жазуулары. Айыртам‑Ой өрөөнү орхон‑енисей тибиндеги жазуу эстеликтери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео­граф &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  1697‑жылы «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кыргызстандын &lt;/del&gt;Талас &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;суусунун &lt;/del&gt;баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам‑Ойдон 1 таш табыл­ган. Аны жергиликтүү мугалим Гастевдин жардамы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; ошол кездеги &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Аулие&lt;/del&gt;-Ата уездинин начальниги В. А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу­дурган. 1898‑жылы  В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн‑угор &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;археологиялык &lt;/del&gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экспедициясы &lt;/del&gt;ба­йыркы түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; кото­руу иштерине орус түркологдору В. В. &#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Радлов&lt;/del&gt;,&#039;&#039; П. М. &#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Мелиоранский&lt;/del&gt;,&#039;&#039; С. Е. &#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Маловдун&lt;/del&gt;,&#039;&#039; түрк оку­муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Батмановдун&lt;/del&gt;,&#039;&#039; россиялык С. Г. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;Кляштпо&#039;&#039;р­&#039;&#039;ныйдын&#039;&#039; &lt;/del&gt;чоң салымдары бар. 1961‑1962‑жылдары  П. Н. Ко­жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Асаналиев&lt;/del&gt;,&#039;&#039; К. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/del&gt;Ашыралиев&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/del&gt;, Ч. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/del&gt;Жумагулов&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; &lt;/del&gt;өңдүү окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан, ошондой эле 1977‑жылы  ошол Айыртам‑Ойдун (азыркы Кырк‑Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11‑талас эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ&#039;&#039;&#039; – &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Талас &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;өрөө­нү]]ндөгү [[&lt;/ins&gt;Айыртам‑Ой&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;деген жерден табылган ба­йыркы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;түрк&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] [[&lt;/ins&gt;рун&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;жазуулары. Айыртам‑Ой өрөөнү орхон‑енисей тибиндеги жазуу эстеликтери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео­граф &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Сибирь&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;тарыхчысы С. У. Ремезов  1697‑жылы «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Кыргызстан]]дын [[&lt;/ins&gt;Талас &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;суусу]]нун &lt;/ins&gt;баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам‑Ойдон 1 таш табыл­ган. Аны жергиликтүү мугалим Гастевдин жардамы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; ошол кездеги &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Олуя&lt;/ins&gt;-Ата уездинин начальниги В. А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу­дурган. 1898‑жылы  В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн‑угор &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[археология]]лык &lt;/ins&gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[экспедиция]]сы &lt;/ins&gt;ба­йыркы түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; кото­руу иштерине орус түркологдору В. В. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Радлов]]&lt;/ins&gt;&#039;&#039;,&#039;&#039; П. М. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Мелиоранский]]&lt;/ins&gt;&#039;&#039;,&#039;&#039; С. Е. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Малов]]дун&lt;/ins&gt;&#039;&#039;,&#039;&#039; түрк оку­муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Батманов]]дун&lt;/ins&gt;&#039;&#039;,&#039;&#039; россиялык С. Г. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Кляштор­ный]]дын &lt;/ins&gt;чоң салымдары бар. 1961‑1962‑жылдары  П. Н. Ко­жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Асаналиев]]&lt;/ins&gt;&#039;&#039;,&#039;&#039; К. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Ашыралиев&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;, Ч. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Жумагулов&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;өңдүү окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан, ошондой эле 1977‑жылы  ошол Айыртам‑Ойдун (азыркы Кырк‑Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11‑талас эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb|Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb|Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1898‑жылы  ачылып, жо­голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та­бууда &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002‑жылы  Жон‑Арык айылынан жаңы руника­лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам‑Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс­теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар Санкт‑Петербург &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаарындагы Эрмитажда&lt;/del&gt;, Хельсинки &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаарында&lt;/del&gt;, Манас­тын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;күмбөзүнүн &lt;/del&gt;жанында, Бишкек &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаарындагы &lt;/del&gt;мамлекеттик  тарых музейинде, КУУда сакталып ту­рат. Айыртам‑Ой &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил­ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;   Ад.:  &#039;&#039;Жумагулов Ч.&#039;&#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;                                                                                                                                   &#039;&#039;Ш. Керимова.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1898‑жылы  ачылып, жо­голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та­бууда &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002‑жылы  Жон‑Арык айылынан жаңы руника­лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам‑Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс­теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Санкт‑Петербург &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаары]]ндагы [[Эрмитаж]]да&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Хельсинки &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаары]]нда&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Манас­тын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;күмбөзү]]нүн &lt;/ins&gt;жанында, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Бишкек &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаары]]ндагы &lt;/ins&gt;мамлекеттик  тарых музейинде, КУУда сакталып ту­рат. Айыртам‑Ой &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил­ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;   Ад.:  &#039;&#039;Жумагулов Ч.&#039;&#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;                                                                                                                                   &#039;&#039;Ш. Керимова.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Турганбаев Элебай</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=45426&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Gulira, 08:55, 12 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=45426&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-01-12T08:55:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;08:55, 12 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ&#039;&#039;&#039; – Талас өрөө­нүндөгү Айыртам‑Ой деген жерден табылган ба­йыркы түрк рун жазуулары. Айыртам‑Ой өрөөнү орхон‑енисей тибиндеги жазуу эстеликтери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео­граф &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1697‑ж. &lt;/del&gt;«Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында Кыргызстандын Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам‑Ойдон 1 таш табыл­ган. Аны жергиликтүү мугалим Гастевдин жардамы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; ошол кездеги Аулие-Ата уездинин начальниги В. А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу­дурган. 1898‑жылы  В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн‑угор археологиялык  экспедициясы ба­йыркы түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; кото­руу иштерине орус түркологдору В. В. &#039;&#039;Радлов,&#039;&#039; П. М. &#039;&#039;Мелиоранский,&#039;&#039; С. Е. &#039;&#039;Маловдун,&#039;&#039; түрк оку­муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &#039;&#039;Батмановдун,&#039;&#039; россиялык С. Г. &#039;&#039;Кляштпо&#039;&#039;р­&#039;&#039;ныйдын&#039;&#039; чоң салымдары бар. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1961‑62‑жылдары &lt;/del&gt; П. Н. Ко­жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &#039;&#039;Асаналиев,&#039;&#039; К. &#039;&#039;Ашыралиев&#039;&#039;, Ч. &#039;&#039;Жумагулов&#039;&#039; өңдүү окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан, ошондой эле 1977‑жылы  ошол Айыртам‑Ойдун (азыркы Кырк‑Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11‑талас эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ&#039;&#039;&#039; – Талас өрөө­нүндөгү Айыртам‑Ой деген жерден табылган ба­йыркы түрк рун жазуулары. Айыртам‑Ой өрөөнү орхон‑енисей тибиндеги жазуу эстеликтери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео­граф &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1697‑жылы &lt;/ins&gt;«Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында Кыргызстандын Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам‑Ойдон 1 таш табыл­ган. Аны жергиликтүү мугалим Гастевдин жардамы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; ошол кездеги Аулие-Ата уездинин начальниги В. А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу­дурган. 1898‑жылы  В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн‑угор археологиялык  экспедициясы ба­йыркы түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; кото­руу иштерине орус түркологдору В. В. &#039;&#039;Радлов,&#039;&#039; П. М. &#039;&#039;Мелиоранский,&#039;&#039; С. Е. &#039;&#039;Маловдун,&#039;&#039; түрк оку­муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &#039;&#039;Батмановдун,&#039;&#039; россиялык С. Г. &#039;&#039;Кляштпо&#039;&#039;р­&#039;&#039;ныйдын&#039;&#039; чоң салымдары бар. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1961‑1962‑жылдары &lt;/ins&gt; П. Н. Ко­жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &#039;&#039;Асаналиев,&#039;&#039; К. &#039;&#039;Ашыралиев&#039;&#039;, Ч. &#039;&#039;Жумагулов&#039;&#039; өңдүү окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан, ошондой эле 1977‑жылы  ошол Айыртам‑Ойдун (азыркы Кырк‑Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11‑талас эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb|Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb|Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1898‑жылы  ачылып, жо­голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та­бууда &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж‑а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002‑жылы  Жон‑Арык айылынан жаңы руника­лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам‑Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс­теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар Санкт‑Петербург шаарындагы Эрмитажда, Хельсинки шаарында, Манас­тын күмбөзүнүн жанында, Бишкек шаарындагы мамлекеттик  тарых музейинде, КУУда сакталып ту­рат. Айыртам‑Ой &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж‑а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил­ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;   Ад.:  &amp;#039;&amp;#039;Жумагулов Ч.&amp;#039;&amp;#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &amp;#039;&amp;#039;Каллаур В. А.&amp;#039;&amp;#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &amp;#039;&amp;#039;Каллаур В. А.&amp;#039;&amp;#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;                                                                                                                                   &amp;#039;&amp;#039;Ш. Керимова.&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1898‑жылы  ачылып, жо­голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та­бууда &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж‑а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002‑жылы  Жон‑Арык айылынан жаңы руника­лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам‑Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс­теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар Санкт‑Петербург шаарындагы Эрмитажда, Хельсинки шаарында, Манас­тын күмбөзүнүн жанында, Бишкек шаарындагы мамлекеттик  тарых музейинде, КУУда сакталып ту­рат. Айыртам‑Ой &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж‑а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил­ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;   Ад.:  &amp;#039;&amp;#039;Жумагулов Ч.&amp;#039;&amp;#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &amp;#039;&amp;#039;Каллаур В. А.&amp;#039;&amp;#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &amp;#039;&amp;#039;Каллаур В. А.&amp;#039;&amp;#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;                                                                                                                                   &amp;#039;&amp;#039;Ш. Керимова.&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Gulira</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54315&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */ категория кошуу</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54315&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-09-12T02:48:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt; категория кошуу&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;02:48, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ&#039;&#039;&#039; – Талас &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;өрөө&amp;amp;#0173;нүндөгү Айыртам&amp;amp;#8209;Ой &lt;/del&gt;деген жерден табылган &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ба&amp;amp;#0173;йыркы &lt;/del&gt;түрк рун жазуулары. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Айыртам&amp;amp;#8209;Ой &lt;/del&gt;өрөөнү &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;орхон&amp;amp;#8209;енисей &lt;/del&gt;тибиндеги жазуу эстеликтери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м&amp;amp;#8209;н&lt;/del&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;гео&amp;amp;#0173;граф &lt;/del&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;/del&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1697&amp;amp;#8209;ж&lt;/del&gt;. «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында Кыргызстандын Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдон &lt;/del&gt;1 таш &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;табыл&amp;amp;#0173;ган&lt;/del&gt;. Аны жергиликтүү мугалим Гастевдин жардамы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м&amp;amp;#8209;н&lt;/del&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; ошол кездеги Аулие-Ата уездинин начальниги В. А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;/del&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;туу&amp;amp;#0173;дурган&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1898&amp;amp;#8209;жылы &lt;/del&gt; В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;финн&amp;amp;#8209;угор &lt;/del&gt;археологиялык  экспедициясы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ба&amp;amp;#0173;йыркы &lt;/del&gt;түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;/del&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кото&amp;amp;#0173;руу &lt;/del&gt;иштерине орус түркологдору В. В. &#039;&#039;Радлов,&#039;&#039; П. М. &#039;&#039;Мелиоранский,&#039;&#039; С. Е. &#039;&#039;Маловдун,&#039;&#039; түрк &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;оку&amp;amp;#0173;муштуусу &lt;/del&gt;X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &#039;&#039;Батмановдун,&#039;&#039; россиялык С. Г. &#039;&#039;Кляштпо&#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;р&amp;amp;#0173;&lt;/del&gt;&#039;&#039;ныйдын&#039;&#039; чоң салымдары бар. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1961&amp;amp;#8209;62&amp;amp;#8209;жылдары &lt;/del&gt; П. Н. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ко&amp;amp;#0173;жемяко&lt;/del&gt;, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &#039;&#039;Асаналиев,&#039;&#039; К. &#039;&#039;Ашыралиев&#039;&#039;, Ч. &#039;&#039;Жумагулов&#039;&#039; өңдүү окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан, ошондой эле &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1977&amp;amp;#8209;жылы &lt;/del&gt; ошол &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдун &lt;/del&gt;(азыркы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кырк&amp;amp;#8209;Казык &lt;/del&gt;айылы) талаасынан Ч. Жумагулов &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;11&amp;amp;#8209;талас &lt;/del&gt;эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ&#039;&#039;&#039; – Талас &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;өрөө­нүндөгү Айыртам‑Ой &lt;/ins&gt;деген жерден табылган &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ба­йыркы &lt;/ins&gt;түрк рун жазуулары. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Айыртам‑Ой &lt;/ins&gt;өрөөнү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;орхон‑енисей &lt;/ins&gt;тибиндеги жазуу эстеликтери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м‑н&lt;/ins&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;гео­граф &lt;/ins&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж‑а&lt;/ins&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1697‑ж&lt;/ins&gt;. «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында Кыргызстандын Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Айыртам‑Ойдон &lt;/ins&gt;1 таш &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;табыл­ган&lt;/ins&gt;. Аны жергиликтүү мугалим Гастевдин жардамы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м‑н&lt;/ins&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; ошол кездеги Аулие-Ата уездинин начальниги В. А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж‑а&lt;/ins&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;туу­дурган&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1898‑жылы &lt;/ins&gt; В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;финн‑угор &lt;/ins&gt;археологиялык  экспедициясы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ба­йыркы &lt;/ins&gt;түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж‑а&lt;/ins&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кото­руу &lt;/ins&gt;иштерине орус түркологдору В. В. &#039;&#039;Радлов,&#039;&#039; П. М. &#039;&#039;Мелиоранский,&#039;&#039; С. Е. &#039;&#039;Маловдун,&#039;&#039; түрк &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;оку­муштуусу &lt;/ins&gt;X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &#039;&#039;Батмановдун,&#039;&#039; россиялык С. Г. &#039;&#039;Кляштпо&#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;р­&lt;/ins&gt;&#039;&#039;ныйдын&#039;&#039; чоң салымдары бар. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1961‑62‑жылдары &lt;/ins&gt; П. Н. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ко­жемяко&lt;/ins&gt;, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &#039;&#039;Асаналиев,&#039;&#039; К. &#039;&#039;Ашыралиев&#039;&#039;, Ч. &#039;&#039;Жумагулов&#039;&#039; өңдүү окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан, ошондой эле &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1977‑жылы &lt;/ins&gt; ошол &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Айыртам‑Ойдун &lt;/ins&gt;(азыркы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кырк‑Казык &lt;/ins&gt;айылы) талаасынан Ч. Жумагулов &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;11‑талас &lt;/ins&gt;эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb|Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb|Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1898&amp;amp;#8209;жылы &lt;/del&gt; ачылып, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жо&amp;amp;#0173;голуп &lt;/del&gt;кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;та&amp;amp;#0173;бууда &lt;/del&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;/del&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;2002&amp;amp;#8209;жылы &lt;/del&gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Жон&amp;amp;#8209;Арык &lt;/del&gt;айылынан жаңы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;руника&amp;amp;#0173;лык &lt;/del&gt;жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Айыртам&amp;amp;#8209;Ой &lt;/del&gt;өрөөнүнөн табылган руникалык &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;эс&amp;amp;#0173;теликтер &lt;/del&gt;байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Санкт&amp;amp;#8209;Петербург &lt;/del&gt;шаарындагы Эрмитажда, Хельсинки шаарында, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Манас&amp;amp;#0173;тын &lt;/del&gt;күмбөзүнүн жанында, Бишкек шаарындагы мамлекеттик  тарых музейинде, КУУда сакталып &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ту&amp;amp;#0173;рат&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Айыртам&amp;amp;#8209;Ой &lt;/del&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;/del&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;чегил&amp;amp;#0173;ген &lt;/del&gt;12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;   Ад.:  &#039;&#039;Жумагулов Ч.&#039;&#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;                                                                                                                                   &#039;&#039;Ш. Керимова.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1898‑жылы &lt;/ins&gt; ачылып, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жо­голуп &lt;/ins&gt;кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;та­бууда &lt;/ins&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж‑а&lt;/ins&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;2002‑жылы &lt;/ins&gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Жон‑Арык &lt;/ins&gt;айылынан жаңы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;руника­лык &lt;/ins&gt;жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Айыртам‑Ой &lt;/ins&gt;өрөөнүнөн табылган руникалык &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;эс­теликтер &lt;/ins&gt;байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Санкт‑Петербург &lt;/ins&gt;шаарындагы Эрмитажда, Хельсинки шаарында, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Манас­тын &lt;/ins&gt;күмбөзүнүн жанында, Бишкек шаарындагы мамлекеттик  тарых музейинде, КУУда сакталып &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ту­рат&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Айыртам‑Ой &lt;/ins&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж‑а&lt;/ins&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;чегил­ген &lt;/ins&gt;12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;   Ад.:  &#039;&#039;Жумагулов Ч.&#039;&#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;                                                                                                                                   &#039;&#039;Ш. Керимова.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54314&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Adina, 05:47, 11 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54314&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-10-11T05:47:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;05:47, 11 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ&#039;&#039;&#039; – Талас өрөө&amp;amp;#0173;нүндөгү Айыртам&amp;amp;#8209;Ой деген жерден табылган ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк рун жазуулары. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнү орхон&amp;amp;#8209;енисей тибиндеги жазуу эстеликтери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео&amp;amp;#0173;граф &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  1697&amp;amp;#8209;ж. «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында Кыргызстандын Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдон 1 таш табыл&amp;amp;#0173;ган. Аны жергиликтүү мугалим Гастевдин жардамы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; ошол кездеги Аулие-Ата уездинин начальниги В.А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу&amp;amp;#0173;дурган. 1898&amp;amp;#8209;жылы  В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн&amp;amp;#8209;угор &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;археол.огиялык &lt;/del&gt; экспедициясы ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; кото&amp;amp;#0173;руу иштерине орус түркологдору В. В. &#039;&#039;Радлов,&#039;&#039; П. М. &#039;&#039;Мелиоранский,&#039;&#039; С. Е. &#039;&#039;Маловдун,&#039;&#039; түрк оку&amp;amp;#0173;муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Батпмановдун&lt;/del&gt;,&#039;&#039; россиялык С. Г. &#039;&#039;Кляштпо&#039;&#039;р&amp;amp;#0173;&#039;&#039;ныйдын&#039;&#039; чоң салымдары бар. 1961&amp;amp;#8209;62&amp;amp;#8209;жылдары  П. Н. Ко&amp;amp;#0173;жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &#039;&#039;Асаналиев,&#039;&#039; К. Ашыралиев, Ч. &#039;&#039;Жумагулов&#039;&#039; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;өндүү &lt;/del&gt;окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан,ошондой эле 1977&amp;amp;#8209;жылы  ошол Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдун (азыркы Кырк&amp;amp;#8209;Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11&amp;amp;#8209;талас эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ&#039;&#039;&#039; – Талас өрөө&amp;amp;#0173;нүндөгү Айыртам&amp;amp;#8209;Ой деген жерден табылган ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк рун жазуулары. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнү орхон&amp;amp;#8209;енисей тибиндеги жазуу эстеликтери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео&amp;amp;#0173;граф &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  1697&amp;amp;#8209;ж. «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында Кыргызстандын Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдон 1 таш табыл&amp;amp;#0173;ган. Аны жергиликтүү мугалим Гастевдин жардамы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; ошол кездеги Аулие-Ата уездинин начальниги В. А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу&amp;amp;#0173;дурган. 1898&amp;amp;#8209;жылы  В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн&amp;amp;#8209;угор &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;археологиялык &lt;/ins&gt; экспедициясы ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; кото&amp;amp;#0173;руу иштерине орус түркологдору В. В. &#039;&#039;Радлов,&#039;&#039; П. М. &#039;&#039;Мелиоранский,&#039;&#039; С. Е. &#039;&#039;Маловдун,&#039;&#039; түрк оку&amp;amp;#0173;муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Батмановдун&lt;/ins&gt;,&#039;&#039; россиялык С. Г. &#039;&#039;Кляштпо&#039;&#039;р&amp;amp;#0173;&#039;&#039;ныйдын&#039;&#039; чоң салымдары бар. 1961&amp;amp;#8209;62&amp;amp;#8209;жылдары  П. Н. Ко&amp;amp;#0173;жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &#039;&#039;Асаналиев,&#039;&#039; К. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;Ашыралиев&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;, Ч. &#039;&#039;Жумагулов&#039;&#039; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;өңдүү &lt;/ins&gt;окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан, ошондой эле 1977&amp;amp;#8209;жылы  ошол Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдун (азыркы Кырк&amp;amp;#8209;Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11&amp;amp;#8209;талас эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb|Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb|Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1898&amp;amp;#8209;жылы  ачылып, жо&amp;amp;#0173;голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та&amp;amp;#0173;бууда &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж&amp;amp;#8209;а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002&amp;amp;#8209;жылы  Жон&amp;amp;#8209;Арык айылынан жаңы руника&amp;amp;#0173;лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс&amp;amp;#0173;теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар Санкт&amp;amp;#8209;Петербург шаарындагы Эрмитажда, Хельсинки шаарында, Манас&amp;amp;#0173;тын күмбөзүнүн жанында, Бишкек шаарындагы мамлекеттик  тарых музейинде, КУУда сакталып ту&amp;amp;#0173;рат. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж&amp;amp;#8209;а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил&amp;amp;#0173;ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;   Ад.:  &amp;#039;&amp;#039;Жумагулов Ч.&amp;#039;&amp;#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &amp;#039;&amp;#039;Каллаур В. А.&amp;#039;&amp;#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &amp;#039;&amp;#039;Каллаур В. А.&amp;#039;&amp;#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;                                                                                                                                   &amp;#039;&amp;#039;Ш. Керимова.&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1898&amp;amp;#8209;жылы  ачылып, жо&amp;amp;#0173;голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та&amp;amp;#0173;бууда &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж&amp;amp;#8209;а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002&amp;amp;#8209;жылы  Жон&amp;amp;#8209;Арык айылынан жаңы руника&amp;amp;#0173;лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс&amp;amp;#0173;теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар Санкт&amp;amp;#8209;Петербург шаарындагы Эрмитажда, Хельсинки шаарында, Манас&amp;amp;#0173;тын күмбөзүнүн жанында, Бишкек шаарындагы мамлекеттик  тарых музейинде, КУУда сакталып ту&amp;amp;#0173;рат. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж&amp;amp;#8209;а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил&amp;amp;#0173;ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;   Ад.:  &amp;#039;&amp;#039;Жумагулов Ч.&amp;#039;&amp;#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &amp;#039;&amp;#039;Каллаур В. А.&amp;#039;&amp;#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &amp;#039;&amp;#039;Каллаур В. А.&amp;#039;&amp;#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;                                                                                                                                   &amp;#039;&amp;#039;Ш. Керимова.&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Adina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54313&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Temirkan, 05:26, 14 Сентябрь (Аяк оона) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54313&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-09-14T05:26:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;05:26, 14 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ&#039;&#039;&#039; – Талас өрөө&amp;amp;#0173;нүндөгү Айыртам&amp;amp;#8209;Ой деген жерден табылган ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк рун жазуулары. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнү орхон&amp;amp;#8209;енисей тибиндеги жазуу эстеликтери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео&amp;amp;#0173;граф &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  1697&amp;amp;#8209;ж. «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кырг&amp;amp;#8209;ндын &lt;/del&gt;Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдон 1 таш табыл&amp;amp;#0173;ган. Аны &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жерг. &lt;/del&gt;мугалим Гастевдин жардамы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; ошол кездеги Аулие-Ата уездинин начальниги В.А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу&amp;amp;#0173;дурган. 1898&amp;amp;#8209;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн&amp;amp;#8209;угор археол. экспедициясы ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; кото&amp;amp;#0173;руу иштерине орус түркологдору В. В. &#039;&#039;Радлов,&#039;&#039; П. М. &#039;&#039;Мелиоранский,&#039;&#039; С. Е. &#039;&#039;Маловдун,&#039;&#039; түрк оку&amp;amp;#0173;муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &#039;&#039;Батпмановдун,&#039;&#039; россиялык С. Г. &#039;&#039;Кляштпо&#039;&#039;р&amp;amp;#0173;&#039;&#039;ныйдын&#039;&#039; чоң салымдары бар. 1961&amp;amp;#8209;62&amp;amp;#8209;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;П. Н. Ко&amp;amp;#0173;жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &#039;&#039;Асаналиев,&#039;&#039; К. Ашыралиев, Ч. &#039;&#039;Жумагулов&#039;&#039; өндүү окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан,&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;о. &lt;/del&gt;эле 1977&amp;amp;#8209;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;ошол Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдун (азыркы Кырк&amp;amp;#8209;Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11&amp;amp;#8209;талас эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ&#039;&#039;&#039; – Талас өрөө&amp;amp;#0173;нүндөгү Айыртам&amp;amp;#8209;Ой деген жерден табылган ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк рун жазуулары. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнү орхон&amp;amp;#8209;енисей тибиндеги жазуу эстеликтери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео&amp;amp;#0173;граф &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  1697&amp;amp;#8209;ж. «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кыргызстандын &lt;/ins&gt;Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдон 1 таш табыл&amp;amp;#0173;ган. Аны &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жергиликтүү &lt;/ins&gt;мугалим Гастевдин жардамы &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;amp;#8209;н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; ошол кездеги Аулие-Ата уездинин начальниги В.А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу&amp;amp;#0173;дурган. 1898&amp;amp;#8209;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы  &lt;/ins&gt;В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн&amp;amp;#8209;угор археол.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;огиялык  &lt;/ins&gt;экспедициясы ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; кото&amp;amp;#0173;руу иштерине орус түркологдору В. В. &#039;&#039;Радлов,&#039;&#039; П. М. &#039;&#039;Мелиоранский,&#039;&#039; С. Е. &#039;&#039;Маловдун,&#039;&#039; түрк оку&amp;amp;#0173;муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &#039;&#039;Батпмановдун,&#039;&#039; россиялык С. Г. &#039;&#039;Кляштпо&#039;&#039;р&amp;amp;#0173;&#039;&#039;ныйдын&#039;&#039; чоң салымдары бар. 1961&amp;amp;#8209;62&amp;amp;#8209;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылдары  &lt;/ins&gt;П. Н. Ко&amp;amp;#0173;жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &#039;&#039;Асаналиев,&#039;&#039; К. Ашыралиев, Ч. &#039;&#039;Жумагулов&#039;&#039; өндүү окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан,&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ошондой &lt;/ins&gt;эле 1977&amp;amp;#8209;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы  &lt;/ins&gt;ошол Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдун (азыркы Кырк&amp;amp;#8209;Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11&amp;amp;#8209;талас эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb|Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb|Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1898&amp;amp;#8209;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;ачылып, жо&amp;amp;#0173;голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та&amp;amp;#0173;бууда &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002&amp;amp;#8209;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;Жон&amp;amp;#8209;Арык айылынан жаңы руника&amp;amp;#0173;лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс&amp;amp;#0173;теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар Санкт&amp;amp;#8209;Петербург &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ш&amp;amp;#8209;ндагы &lt;/del&gt;Эрмитажда, Хельсинки &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ш&amp;amp;#8209;нда&lt;/del&gt;, Манас&amp;amp;#0173;тын күмбөзүнүн жанында, Бишкек &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ш&amp;amp;#8209;ндагы мамл. &lt;/del&gt;тарых музейинде, КУУда сакталып ту&amp;amp;#0173;рат. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил&amp;amp;#0173;ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;   Ад.:  &#039;&#039;Жумагулов Ч.&#039;&#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;                                                                                                                                   &#039;&#039;Ш. Керимова.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1898&amp;amp;#8209;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы  &lt;/ins&gt;ачылып, жо&amp;amp;#0173;голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та&amp;amp;#0173;бууда &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002&amp;amp;#8209;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы  &lt;/ins&gt;Жон&amp;amp;#8209;Арык айылынан жаңы руника&amp;amp;#0173;лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс&amp;amp;#0173;теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар Санкт&amp;amp;#8209;Петербург &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаарындагы &lt;/ins&gt;Эрмитажда, Хельсинки &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаарында&lt;/ins&gt;, Манас&amp;amp;#0173;тын күмбөзүнүн жанында, Бишкек &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаарындагы мамлекеттик  &lt;/ins&gt;тарых музейинде, КУУда сакталып ту&amp;amp;#0173;рат. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;amp;#8209;а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил&amp;amp;#0173;ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;   Ад.:  &#039;&#039;Жумагулов Ч.&#039;&#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;                                                                                                                                   &#039;&#039;Ш. Керимова.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54312&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м&amp;#8209;н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м&amp;#8209;н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (2), ж&amp;#8209;а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж&amp;#8209;а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (5)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54312&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-05T09:18:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt;clean up, replaced: м‑н → &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м‑н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (2), ж‑а → &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж‑а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; (5)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:18, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ&#039;&#039;&#039; – Талас өрөө&amp;amp;#0173;нүндөгү Айыртам&amp;amp;#8209;Ой деген жерден табылган ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк рун жазуулары. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнү орхон&amp;amp;#8209;енисей тибиндеги жазуу эстеликтери м&amp;amp;#8209;н илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео&amp;amp;#0173;граф ж&amp;amp;#8209;а Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  1697&amp;amp;#8209;ж. «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында Кырг&amp;amp;#8209;ндын Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдон 1 таш табыл&amp;amp;#0173;ган. Аны жерг. мугалим Гастевдин жардамы м&amp;amp;#8209;н ошол кездеги Аулие-Ата уездинин начальниги В.А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус ж&amp;amp;#8209;а чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу&amp;amp;#0173;дурган. 1898&amp;amp;#8209;ж. В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн&amp;amp;#8209;угор археол. экспедициясы ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу ж&amp;amp;#8209;а кото&amp;amp;#0173;руу иштерине орус түркологдору В. В. &#039;&#039;Радлов,&#039;&#039; П. М. &#039;&#039;Мелиоранский,&#039;&#039; С. Е. &#039;&#039;Маловдун,&#039;&#039; түрк оку&amp;amp;#0173;муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &#039;&#039;Батпмановдун,&#039;&#039; россиялык С. Г. &#039;&#039;Кляштпо&#039;&#039;р&amp;amp;#0173;&#039;&#039;ныйдын&#039;&#039; чоң салымдары бар. 1961&amp;amp;#8209;62&amp;amp;#8209;ж. П. Н. Ко&amp;amp;#0173;жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &#039;&#039;Асаналиев,&#039;&#039; К. Ашыралиев, Ч. &#039;&#039;Жумагулов&#039;&#039; өндүү окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан,о. эле 1977&amp;amp;#8209;ж. ошол Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдун (азыркы Кырк&amp;amp;#8209;Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11&amp;amp;#8209;талас эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ&#039;&#039;&#039; – Талас өрөө&amp;amp;#0173;нүндөгү Айыртам&amp;amp;#8209;Ой деген жерден табылган ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк рун жазуулары. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнү орхон&amp;amp;#8209;енисей тибиндеги жазуу эстеликтери &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м&amp;amp;#8209;н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео&amp;amp;#0173;граф &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  1697&amp;amp;#8209;ж. «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында Кырг&amp;amp;#8209;ндын Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдон 1 таш табыл&amp;amp;#0173;ган. Аны жерг. мугалим Гастевдин жардамы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м&amp;amp;#8209;н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;ошол кездеги Аулие-Ата уездинин начальниги В.А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу&amp;amp;#0173;дурган. 1898&amp;amp;#8209;ж. В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн&amp;amp;#8209;угор археол. экспедициясы ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;кото&amp;amp;#0173;руу иштерине орус түркологдору В. В. &#039;&#039;Радлов,&#039;&#039; П. М. &#039;&#039;Мелиоранский,&#039;&#039; С. Е. &#039;&#039;Маловдун,&#039;&#039; түрк оку&amp;amp;#0173;муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &#039;&#039;Батпмановдун,&#039;&#039; россиялык С. Г. &#039;&#039;Кляштпо&#039;&#039;р&amp;amp;#0173;&#039;&#039;ныйдын&#039;&#039; чоң салымдары бар. 1961&amp;amp;#8209;62&amp;amp;#8209;ж. П. Н. Ко&amp;amp;#0173;жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &#039;&#039;Асаналиев,&#039;&#039; К. Ашыралиев, Ч. &#039;&#039;Жумагулов&#039;&#039; өндүү окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан,о. эле 1977&amp;amp;#8209;ж. ошол Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдун (азыркы Кырк&amp;amp;#8209;Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11&amp;amp;#8209;талас эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb | Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb|Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1898&amp;amp;#8209;ж. ачылып, жо&amp;amp;#0173;голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та&amp;amp;#0173;бууда ж&amp;amp;#8209;а изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002&amp;amp;#8209;ж. Жон&amp;amp;#8209;Арык айылынан жаңы руника&amp;amp;#0173;лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс&amp;amp;#0173;теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар Санкт&amp;amp;#8209;Петербург ш&amp;amp;#8209;ндагы Эрмитажда, Хельсинки ш&amp;amp;#8209;нда, Манас&amp;amp;#0173;тын күмбөзүнүн жанында, Бишкек ш&amp;amp;#8209;ндагы мамл. тарых музейинде, КУУда сакталып ту&amp;amp;#0173;рат. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой ж&amp;amp;#8209;а ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил&amp;amp;#0173;ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;   Ад.:  &#039;&#039;Жумагулов Ч.&#039;&#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;                                                                                                                                   &#039;&#039;Ш. Керимова.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1898&amp;amp;#8209;ж. ачылып, жо&amp;amp;#0173;голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та&amp;amp;#0173;бууда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002&amp;amp;#8209;ж. Жон&amp;amp;#8209;Арык айылынан жаңы руника&amp;amp;#0173;лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс&amp;amp;#0173;теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар Санкт&amp;amp;#8209;Петербург ш&amp;amp;#8209;ндагы Эрмитажда, Хельсинки ш&amp;amp;#8209;нда, Манас&amp;amp;#0173;тын күмбөзүнүн жанында, Бишкек ш&amp;amp;#8209;ндагы мамл. тарых музейинде, КУУда сакталып ту&amp;amp;#0173;рат. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж&amp;amp;#8209;а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил&amp;amp;#0173;ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;   Ад.:  &#039;&#039;Жумагулов Ч.&#039;&#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;                                                                                                                                   &#039;&#039;Ш. Керимова.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54311&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kerimova-59, 12:01, 8 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54311&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-08T12:01:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;12:01, 8 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;– Талас өрөө&amp;amp;#0173;нүндөгү Айыртам&amp;amp;#8209;Ой деген жерден табылган ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк рун жазуулары. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнү орхон&amp;amp;#8209;енисей тибиндеги жазуу эстеликтери м&amp;amp;#8209;н илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео&amp;amp;#0173;граф ж&amp;amp;#8209;а Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  1697&amp;amp;#8209;ж. «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында Кырг&amp;amp;#8209;ндын Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдон 1 таш табыл&amp;amp;#0173;ган. Аны жерг. мугалим Гастевдин жардамы м&amp;amp;#8209;н ошол кездеги Аулие-Ата уездинин начальниги В.А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус ж&amp;amp;#8209;а чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу&amp;amp;#0173;дурган. 1898&amp;amp;#8209;ж. В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн&amp;amp;#8209;угор археол. экспедициясы ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу ж&amp;amp;#8209;а кото&amp;amp;#0173;руу иштерине орус түркологдору В. В. &#039;&#039;Радлов,&#039;&#039; П. М. &#039;&#039;Мелиоранский,&#039;&#039; С. Е. &#039;&#039;Маловдун,&#039;&#039; түрк оку&amp;amp;#0173;муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &#039;&#039;Батпмановдун,&#039;&#039; россиялык С. Г. &#039;&#039;Кляштпо&#039;&#039;р&amp;amp;#0173;&#039;&#039;ныйдын&#039;&#039; чоң салымдары бар. 1961&amp;amp;#8209;62&amp;amp;#8209;ж. П. Н. Ко&amp;amp;#0173;жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &#039;&#039;Асаналиев,&#039;&#039; К. Ашыралиев, Ч. &#039;&#039;Жумагулов&#039;&#039; өндүү окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан,о. эле 1977&amp;amp;#8209;ж. ошол Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдун (азыркы Кырк&amp;amp;#8209;Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11&amp;amp;#8209;талас эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ&#039;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;– Талас өрөө&amp;amp;#0173;нүндөгү Айыртам&amp;amp;#8209;Ой деген жерден табылган ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк рун жазуулары. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнү орхон&amp;amp;#8209;енисей тибиндеги жазуу эстеликтери м&amp;amp;#8209;н илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео&amp;amp;#0173;граф ж&amp;amp;#8209;а Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  1697&amp;amp;#8209;ж. «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында Кырг&amp;amp;#8209;ндын Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдон 1 таш табыл&amp;amp;#0173;ган. Аны жерг. мугалим Гастевдин жардамы м&amp;amp;#8209;н ошол кездеги Аулие-Ата уездинин начальниги В.А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус ж&amp;amp;#8209;а чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу&amp;amp;#0173;дурган. 1898&amp;amp;#8209;ж. В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн&amp;amp;#8209;угор археол. экспедициясы ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу ж&amp;amp;#8209;а кото&amp;amp;#0173;руу иштерине орус түркологдору В. В. &#039;&#039;Радлов,&#039;&#039; П. М. &#039;&#039;Мелиоранский,&#039;&#039; С. Е. &#039;&#039;Маловдун,&#039;&#039; түрк оку&amp;amp;#0173;муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &#039;&#039;Батпмановдун,&#039;&#039; россиялык С. Г. &#039;&#039;Кляштпо&#039;&#039;р&amp;amp;#0173;&#039;&#039;ныйдын&#039;&#039; чоң салымдары бар. 1961&amp;amp;#8209;62&amp;amp;#8209;ж. П. Н. Ко&amp;amp;#0173;жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &#039;&#039;Асаналиев,&#039;&#039; К. Ашыралиев, Ч. &#039;&#039;Жумагулов&#039;&#039; өндүү окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан,о. эле 1977&amp;amp;#8209;ж. ошол Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдун (азыркы Кырк&amp;amp;#8209;Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11&amp;amp;#8209;талас эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb | Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb | Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1898&amp;amp;#8209;ж. ачылып, жо&amp;amp;#0173;голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та&amp;amp;#0173;бууда ж&amp;amp;#8209;а изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002&amp;amp;#8209;ж. Жон&amp;amp;#8209;Арык айылынан жаңы руника&amp;amp;#0173;лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс&amp;amp;#0173;теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар Санкт&amp;amp;#8209;Петербург ш&amp;amp;#8209;ндагы Эрмитажда, Хельсинки ш&amp;amp;#8209;нда, Манас&amp;amp;#0173;тын күмбөзүнүн жанында, Бишкек ш&amp;amp;#8209;ндагы мамл. тарых музейинде, КУУда сакталып ту&amp;amp;#0173;рат. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой ж&amp;amp;#8209;а ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил&amp;amp;#0173;ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;   Ад.:  &amp;#039;&amp;#039;Жумагулов Ч.&amp;#039;&amp;#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &amp;#039;&amp;#039;Каллаур В. А.&amp;#039;&amp;#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &amp;#039;&amp;#039;Каллаур В. А.&amp;#039;&amp;#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;                                                                                                                                   &amp;#039;&amp;#039;Ш. Керимова.&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1898&amp;amp;#8209;ж. ачылып, жо&amp;amp;#0173;голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та&amp;amp;#0173;бууда ж&amp;amp;#8209;а изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002&amp;amp;#8209;ж. Жон&amp;amp;#8209;Арык айылынан жаңы руника&amp;amp;#0173;лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс&amp;amp;#0173;теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар Санкт&amp;amp;#8209;Петербург ш&amp;amp;#8209;ндагы Эрмитажда, Хельсинки ш&amp;amp;#8209;нда, Манас&amp;amp;#0173;тын күмбөзүнүн жанында, Бишкек ш&amp;amp;#8209;ндагы мамл. тарых музейинде, КУУда сакталып ту&amp;amp;#0173;рат. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой ж&amp;amp;#8209;а ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил&amp;amp;#0173;ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;   Ад.:  &amp;#039;&amp;#039;Жумагулов Ч.&amp;#039;&amp;#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &amp;#039;&amp;#039;Каллаур В. А.&amp;#039;&amp;#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &amp;#039;&amp;#039;Каллаур В. А.&amp;#039;&amp;#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;                                                                                                                                   &amp;#039;&amp;#039;Ш. Керимова.&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kerimova-59</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54310&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kerimova-59, 10:32, 18 Июль (Теке) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54310&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-07-18T10:32:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:32, 18 Июль (Теке) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  – Талас өрөө&amp;amp;#0173;нүндөгү Айыртам&amp;amp;#8209;Ой деген жерден табылган ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк рун жазуулары. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнү орхон&amp;amp;#8209;енисей тибиндеги жазуу эстеликтери м&amp;amp;#8209;н илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео&amp;amp;#0173;граф ж&amp;amp;#8209;а Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  1697&amp;amp;#8209;ж. «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында Кырг&amp;amp;#8209;ндын Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдон 1 таш табыл&amp;amp;#0173;ган. Аны жерг. мугалим Гастевдин жардамы м&amp;amp;#8209;н ошол кездеги Аулие-Ата уездинин начальниги В.А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус ж&amp;amp;#8209;а чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу&amp;amp;#0173;дурган. 1898&amp;amp;#8209;ж. В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн&amp;amp;#8209;угор археол. экспедициясы ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу ж&amp;amp;#8209;а кото&amp;amp;#0173;руу иштерине орус түркологдору В. В. &amp;#039;&amp;#039;Радлов,&amp;#039;&amp;#039; П. М. &amp;#039;&amp;#039;Мелиоранский,&amp;#039;&amp;#039; С. Е. &amp;#039;&amp;#039;Маловдун,&amp;#039;&amp;#039; түрк оку&amp;amp;#0173;муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &amp;#039;&amp;#039;Батпмановдун,&amp;#039;&amp;#039; россиялык С. Г. &amp;#039;&amp;#039;Кляштпо&amp;#039;&amp;#039;р&amp;amp;#0173;&amp;#039;&amp;#039;ныйдын&amp;#039;&amp;#039; чоң салымдары бар. 1961&amp;amp;#8209;62&amp;amp;#8209;ж. П. Н. Ко&amp;amp;#0173;жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &amp;#039;&amp;#039;Асаналиев,&amp;#039;&amp;#039; К. Ашыралиев, Ч. &amp;#039;&amp;#039;Жумагулов&amp;#039;&amp;#039; өндүү окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан,о. эле 1977&amp;amp;#8209;ж. ошол Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдун (азыркы Кырк&amp;amp;#8209;Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11&amp;amp;#8209;талас эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  – Талас өрөө&amp;amp;#0173;нүндөгү Айыртам&amp;amp;#8209;Ой деген жерден табылган ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк рун жазуулары. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнү орхон&amp;amp;#8209;енисей тибиндеги жазуу эстеликтери м&amp;amp;#8209;н илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео&amp;amp;#0173;граф ж&amp;amp;#8209;а Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  1697&amp;amp;#8209;ж. «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында Кырг&amp;amp;#8209;ндын Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдон 1 таш табыл&amp;amp;#0173;ган. Аны жерг. мугалим Гастевдин жардамы м&amp;amp;#8209;н ошол кездеги Аулие-Ата уездинин начальниги В.А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус ж&amp;amp;#8209;а чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу&amp;amp;#0173;дурган. 1898&amp;amp;#8209;ж. В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн&amp;amp;#8209;угор археол. экспедициясы ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк жазуулары бар дагы 2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу ж&amp;amp;#8209;а кото&amp;amp;#0173;руу иштерине орус түркологдору В. В. &amp;#039;&amp;#039;Радлов,&amp;#039;&amp;#039; П. М. &amp;#039;&amp;#039;Мелиоранский,&amp;#039;&amp;#039; С. Е. &amp;#039;&amp;#039;Маловдун,&amp;#039;&amp;#039; түрк оку&amp;amp;#0173;муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &amp;#039;&amp;#039;Батпмановдун,&amp;#039;&amp;#039; россиялык С. Г. &amp;#039;&amp;#039;Кляштпо&amp;#039;&amp;#039;р&amp;amp;#0173;&amp;#039;&amp;#039;ныйдын&amp;#039;&amp;#039; чоң салымдары бар. 1961&amp;amp;#8209;62&amp;amp;#8209;ж. П. Н. Ко&amp;amp;#0173;жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &amp;#039;&amp;#039;Асаналиев,&amp;#039;&amp;#039; К. Ашыралиев, Ч. &amp;#039;&amp;#039;Жумагулов&amp;#039;&amp;#039; өндүү окумуштуулар жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан,о. эле 1977&amp;amp;#8209;ж. ошол Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдун (азыркы Кырк&amp;amp;#8209;Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11&amp;amp;#8209;талас эстелигин табат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb | Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb | Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1898&amp;amp;#8209;ж. ачылып, жо&amp;amp;#0173;голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та&amp;amp;#0173;бууда ж&amp;amp;#8209;а изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002&amp;amp;#8209;ж. Жон&amp;amp;#8209;Арык айылынан жаңы руника&amp;amp;#0173;лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс&amp;amp;#0173;теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар Санкт&amp;amp;#8209;Петербург ш&amp;amp;#8209;ндагы Эрмитажда, Хельсинки ш&amp;amp;#8209;нда, Манас&amp;amp;#0173;тын күмбөзүнүн жанында, Бишкек ш&amp;amp;#8209;ндагы мамл. тарых музейинде, КУУда сакталып ту&amp;amp;#0173;рат. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1898&amp;amp;#8209;ж. ачылып, жо&amp;amp;#0173;голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та&amp;amp;#0173;бууда ж&amp;amp;#8209;а изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002&amp;amp;#8209;ж. Жон&amp;amp;#8209;Арык айылынан жаңы руника&amp;amp;#0173;лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс&amp;amp;#0173;теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар Санкт&amp;amp;#8209;Петербург ш&amp;amp;#8209;ндагы Эрмитажда, Хельсинки ш&amp;amp;#8209;нда, Манас&amp;amp;#0173;тын күмбөзүнүн жанында, Бишкек ш&amp;amp;#8209;ндагы мамл. тарых музейинде, КУУда сакталып ту&amp;amp;#0173;рат. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой ж&amp;amp;#8209;а ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил&amp;amp;#0173;ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;  &lt;/ins&gt;Ад.:  &#039;&#039;Жумагулов Ч.&#039;&#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;                                                                                                                                  &#039;&#039;Ш. Керимова.&#039;&#039;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Айыртам&amp;amp;#8209;Ой ж&amp;amp;#8209;а ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил&amp;amp;#0173;ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;         &lt;/del&gt;Ад.:  &#039;&#039;Жумагулов Ч.&#039;&#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kerimova-59</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54309&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kerimova-59, 12:20, 18 Апрель (Чын куран) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54309&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-18T12:20:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;12:20, 18 Апрель (Чын куран) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  – Талас өрөө&amp;amp;#0173;нүндөгү Айыртам&amp;amp;#8209;Ой деген жерден табылган ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк рун жазуулары. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнү орхон&amp;amp;#8209;енисей тибиндеги жазуу эстеликтери м&amp;amp;#8209;н илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео&amp;amp;#0173;граф ж&amp;amp;#8209;а Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  1697&amp;amp;#8209;ж. «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  – Талас өрөө&amp;amp;#0173;нүндөгү Айыртам&amp;amp;#8209;Ой деген жерден табылган ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк рун жазуулары. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнү орхон&amp;amp;#8209;енисей тибиндеги жазуу эстеликтери м&amp;amp;#8209;н илимде кеңири белгилүү. Орус картографы, гео&amp;amp;#0173;граф ж&amp;amp;#8209;а Сибирь тарыхчысы С. У. Ремезов  1697&amp;amp;#8209;ж. «Чертеж всех сибирских градов и земель и чер&amp;amp;#0173;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында Кырг&amp;amp;#8209;ндын Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдон 1 таш табыл&amp;amp;#0173;ган. Аны жерг. мугалим Гастевдин жардамы м&amp;amp;#8209;н ошол кездеги &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Аулие-Ата &lt;/ins&gt;уездинин начальниги В.А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус ж&amp;amp;#8209;а чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу&amp;amp;#0173;дурган. 1898&amp;amp;#8209;ж. В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн&amp;amp;#8209;угор археол. экспедициясы ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк жазуулары бар &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;дагы &lt;/ins&gt;2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу ж&amp;amp;#8209;а кото&amp;amp;#0173;руу иштерине орус түркологдору В. В. &#039;&#039;Радлов,&#039;&#039; П. М. &#039;&#039;Мелиоранский,&#039;&#039; С. Е. &#039;&#039;Маловдун,&#039;&#039; түрк оку&amp;amp;#0173;муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &#039;&#039;Батпмановдун,&#039;&#039; россиялык С. Г. &#039;&#039;Кляштпо&#039;&#039;р&amp;amp;#0173;&#039;&#039;ныйдын&#039;&#039; чоң салымдары бар. 1961&amp;amp;#8209;62&amp;amp;#8209;ж. П. Н. Ко&amp;amp;#0173;жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &#039;&#039;Асаналиев,&#039;&#039; К. Ашыралиев, Ч. &#039;&#039;Жумагулов&#039;&#039; өндүү окумуштуулар &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан,о. эле 1977&amp;amp;#8209;ж. ошол Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдун (азыркы Кырк&amp;amp;#8209;Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11&amp;amp;#8209;талас эстелигин табат. &lt;/ins&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;тёж земли всей безводной и малопроходимой каменной степи» деген картасында Кырг&amp;amp;#8209;ндын Талас суусунун баш жагына «Орхон таш, жай&amp;amp;#0173;ында кар жатат» деген белги койгон экен. Ал кандай маалыматтарды пайдаланып, ушундай кабарды жазгандыгы көпкө белгисиз болгон. Бирок, ошол Ремезовдун койгон белгиси эки жүз жылдан кийин туура чыгып, Талас суусунун сол жээгинде жаткан Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдон 1 таш табыл&amp;amp;#0173;ган. Аны жерг. мугалим Гастевдин жардамы м&amp;amp;#8209;н ошол кездеги &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Аулиеата &lt;/del&gt;уездинин начальниги В.	А. Каллаур тапкан. Бул табылга орус ж&amp;amp;#8209;а чет элдик илимпоздордун чоң кызыгуусун туу&amp;amp;#0173;дурган. 1898&amp;amp;#8209;ж. В. А. Каллаур аймактан дагы ушундай жазуусу бар 2 ташты тапкан. Ушул эле жылы финн&amp;amp;#8209;угор археол. экспедициясы ба&amp;amp;#0173;йыркы түрк жазуулары бар &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;даты &lt;/del&gt;2 таш табат. Таластан табылган жазууларды окуу ж&amp;amp;#8209;а кото&amp;amp;#0173;руу иштерине орус түркологдору В. В. &#039;&#039;Радлов,&#039;&#039; П. М. &#039;&#039;Мелиоранский,&#039;&#039; С. Е. &#039;&#039;Маловдун,&#039;&#039; түрк оку&amp;amp;#0173;муштуусу X. Н. Оркундун, кыргыз түркологу И. А. &#039;&#039;Батпмановдун,&#039;&#039; россиялык С. Г. &#039;&#039;Кляштпо&#039;&#039;р&amp;amp;#0173;&#039;&#039;ныйдын&#039;&#039; чоң салымдары бар. 1961&amp;amp;#8209;62&amp;amp;#8209;ж. П. Н. Ко&amp;amp;#0173;жемяко, кийин Д. Ф. Винник, Ү. &#039;&#039;Асаналиев,&#039;&#039; К. Ашыралиев, Ч. &#039;&#039;Жумагулов&#039;&#039; өндүү окумуштуулар &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb | Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЙЫРТАМ-ОЙ ЖАЗУУЛАРЫ29.png | thumb | Таластан табылган байыркы түрк рун жазмасы бар таш.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жазуулары бар дагы 5 ташты табышкан, о. эле 1977&amp;amp;#8209;ж. ошол Айыртам&amp;amp;#8209;Ойдун (азыркы Кырк&amp;amp;#8209;Казык айылы) талаасынан Ч. Жумагулов 11&amp;amp;#8209;талас эстелигин табат. &lt;/del&gt;1898&amp;amp;#8209;ж. ачылып, жо&amp;amp;#0173;голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та&amp;amp;#0173;бууда ж&amp;amp;#8209;а изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002&amp;amp;#8209;ж. Жон&amp;amp;#8209;Арык айылынан жаңы руника&amp;amp;#0173;лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс&amp;amp;#0173;теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар Санкт&amp;amp;#8209;Петербург ш&amp;amp;#8209;ндагы Эрмитажда, Хельсинки ш&amp;amp;#8209;нда, Манас&amp;amp;#0173;тын күмбөзүнүн жанында, Бишкек ш&amp;amp;#8209;ндагы мамл. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1898&amp;amp;#8209;ж. ачылып, жо&amp;amp;#0173;голуп кеткен деп эсептелген 2 ташты кайра та&amp;amp;#0173;бууда ж&amp;amp;#8209;а изилдөөдө Ч. Жумагуловдун эмгеги чоң. 2002&amp;amp;#8209;ж. Жон&amp;amp;#8209;Арык айылынан жаңы руника&amp;amp;#0173;лык жазуусу бар ташты А. Солтобаев тапкан. Айыртам&amp;amp;#8209;Ой өрөөнүнөн табылган руникалык эс&amp;amp;#0173;теликтер байыркы кыргыздардын тарыхын, түрк тилдеринин тарыхын изилдөөдө чоң мааниге ээ. Азыркы убакта ал табылгалар Санкт&amp;amp;#8209;Петербург ш&amp;amp;#8209;ндагы Эрмитажда, Хельсинки ш&amp;amp;#8209;нда, Манас&amp;amp;#0173;тын күмбөзүнүн жанында, Бишкек ш&amp;amp;#8209;ндагы мамл. тарых музейинде, КУУда сакталып ту&amp;amp;#0173;рат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;тарых музейинде, КУУда сакталып ту&amp;amp;#0173;рат. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Айыртам&amp;amp;#8209;Ой ж&amp;amp;#8209;а ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил&amp;amp;#0173;ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Айыртам&amp;amp;#8209;Ой ж&amp;amp;#8209;а ага чектеш жерлерден негизинен байыркы түрктөрдүн жазуусу чегил&amp;amp;#0173;ген 12 таш табылган.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ад.: &#039;&#039;Ч. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Жумагулов&lt;/del&gt;&#039;&#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;         &lt;/ins&gt;Ад.: &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/ins&gt;&#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Жумагулов &lt;/ins&gt;Ч.&#039;&#039; Эпиграфические памятники Киргизии, Ф.; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Камень с древнетюркской надписью из Аулиеатинского уезда // ПТКЛА. 1896; &#039;&#039;Каллаур В. А.&#039;&#039; Новая археологическая находка в аулиеатинском уезде. Туркестанские ведомости. 1898, № 48, 52.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kerimova-59</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54307&amp;oldid=prev</id>
		<title>180-227&gt;KadyrM, 09:13, 18 Апрель (Чын куран) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%A0%D0%A2%D0%90%D0%9C-%D0%9E%D0%99_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0%D0%AB&amp;diff=54307&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-18T09:13:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:13, 18 Апрель (Чын куран) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>180-227&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
</feed>