АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ - Түзөтүүлөр тарыхы

Gulira, 04:21, 3 Апрель (Чын куран) 2026 карата

2026-04-03T04:21:04Z

← Мурунку нускасы		04:21, 3 Апрель (Чын куран) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ''' – илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, айлана‑чөйрөнүн ыңгайсыз шарты ~~жана башкалар~~) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу жана башкалар) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> организм (клетка <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, нематода, гүл мителери пайда кылат. Илдет козгогуч илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу жана башка аркылуу жугат ''(к. Өсүмдүктөрдүн вирустуу илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, физиологиялык илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, температуранын кескин өзгөрүшү, нымдын ашыкча же тартыш болушу жана башка) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул органынын айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл алышына <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> шартка жараша болот. Өсүмдүктүн айрым жериндеги илдет (жергиликтүү илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын туруктуулугуна байланыштуу. Диффузиялык (жалпы) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы жакшы туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, мындай илдеттерге вирустуу мозаика, чирик ~~жана башкалар~~ кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн иш‑чаралар, ''өсүмдүк карантини'' чечүүчү мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, мисалы, үрөндү химиялык жол <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. иштер жалбырак, мөмө‑жемиштерди илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону алдын алат. Агротехникалык, химиялык жана башка коргоо каражаттарын колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке туруктуу сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет.		'''АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ''' – илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, айлана‑чөйрөнүн ыңгайсыз шарты ж. б.) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу жана башкалар) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> организм (клетка <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, нематода, гүл мителери пайда кылат. Илдет козгогуч илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу жана башка аркылуу жугат ''(кара: Өсүмдүктөрдүн вирустуу илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, физиологиялык илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, температуранын кескин өзгөрүшү, нымдын ашыкча же тартыш болушу жана башка) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул органынын айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл алышына <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> шартка жараша болот. Өсүмдүктүн айрым жериндеги илдет (жергиликтүү илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын туруктуулугуна байланыштуу. Диффузиялык (жалпы) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы жакшы туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, мындай илдеттерге вирустуу мозаика, чирик ж. б. кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн иш‑чаралар, ''өсүмдүк карантини'' чечүүчү мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, мисалы, үрөндү химиялык жол <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. иштер жалбырак, мөмө‑жемиштерди илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону алдын алат. Агротехникалык, химиялык жана башка коргоо каражаттарын колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке туруктуу сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет.

	''Ад''.: ''Черемисинов Н. А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>		''Ад''.: ''Черемисинов Н. А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>
	[[Категория:1-Том]]		[[Категория:1-Том]]

imported>Gulira, 07:16, 12 Январь (Үчтүн айы) 2026 карата

2026-01-12T07:16:08Z

← Мурунку нускасы		07:16, 12 Январь (Үчтүн айы) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ''' – илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, айлана‑чөйрөнүн ыңгайсыз шарты ~~ж. б.~~) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу ~~ж. б.~~) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> организм (клетка <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, нематода, гүл мителери пайда кылат. Илдет козгогуч илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу ~~ж. б.~~ аркылуу жугат ''(к. Өсүмдүктөрдүн вирустуу илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, физиологиялык илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, температуранын кескин өзгөрүшү, нымдын ашыкча же тартыш болушу ~~ж. б.~~) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул органынын айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл алышына <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> шартка жараша болот. Өсүмдүктүн айрым жериндеги илдет (жергиликтүү илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын туруктуулугуна байланыштуу. Диффузиялык (жалпы) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы жакшы туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, мындай илдеттерге вирустуу мозаика, чирик ~~ж. б.~~ кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн иш‑чаралар, ''өсүмдүк карантини'' чечүүчү мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, мисалы, үрөндү химиялык жол <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. иштер жалбырак, мөмө‑жемиштерди илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону алдын алат. Агротехникалык, химиялык ~~ж. б.~~ коргоо каражаттарын колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке туруктуу сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет.		'''АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ''' – илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, айлана‑чөйрөнүн ыңгайсыз шарты жана башкалар) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу жана башкалар) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> организм (клетка <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, нематода, гүл мителери пайда кылат. Илдет козгогуч илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу жана башка аркылуу жугат ''(к. Өсүмдүктөрдүн вирустуу илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, физиологиялык илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, температуранын кескин өзгөрүшү, нымдын ашыкча же тартыш болушу жана башка) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул органынын айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл алышына <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> шартка жараша болот. Өсүмдүктүн айрым жериндеги илдет (жергиликтүү илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын туруктуулугуна байланыштуу. Диффузиялык (жалпы) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы жакшы туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, мындай илдеттерге вирустуу мозаика, чирик жана башкалар кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн иш‑чаралар, ''өсүмдүк карантини'' чечүүчү мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, мисалы, үрөндү химиялык жол <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. иштер жалбырак, мөмө‑жемиштерди илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону алдын алат. Агротехникалык, химиялык жана башка коргоо каражаттарын колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке туруктуу сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет.

	''Ад''.: ''Черемисинов Н. А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>		''Ад''.: ''Черемисинов Н. А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>
	[[Категория:1-Том]]		[[Категория:1-Том]]

imported>Kadyrm: /* top */ категория кошуу

2024-09-12T02:47:05Z

top: категория кошуу

← Мурунку нускасы		02:47, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ''' – илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, ~~айлана‑чөйрөнүн~~ ыңгайсыз шарты ж. б.) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='~~ж‑а~~'>жана</span> организм (~~клетка~~ <span cat='ж.кыск' oldv='~~ж‑а~~'>жана</span> ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу <span cat='ж.кыск' oldv='~~ж‑а~~'>жана</span> жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, ~~нематода~~, гүл мителери пайда кылат. Илдет ~~козгогуч~~ илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу ж. б. аркылуу жугат ''(к. Өсүмдүктөрдүн вирустуу илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, физиологиялык илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, температуранын кескин өзгөрүшү, ~~нымдын~~ ашыкча же тартыш болушу ж. б.) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул ~~органынын~~ айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл алышына <span cat='ж.кыск' oldv='~~ж‑а~~'>жана</span> шартка жараша болот. ~~Өсүмдүктүн~~ айрым жериндеги илдет (жергиликтүү илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын ~~туруктуулугуна~~ байланыштуу. Диффузиялык (~~жалпы~~) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы ~~жакшы~~ туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, ~~мындай~~ илдеттерге вирустуу мозаика, чирик ж. б. кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн ~~иш‑чаралар~~, ''өсүмдүк карантини'' ~~чечүүчү~~ мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү <span cat='ж.кыск' oldv='~~ж‑а~~'>жана</span> таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, мисалы, үрөндү химиялык жол <span cat='ж.кыск' oldv='~~м‑н~~'>менен</span> ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. ~~иштер~~ жалбырак, ~~мөмө‑жемиштерди~~ илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону ~~алдын~~ алат. Агротехникалык, химиялык ж. б. коргоо ~~каражаттарын~~ колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке ~~туруктуу~~ сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет.		'''АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ''' – илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, айлана‑чөйрөнүн ыңгайсыз шарты ж. б.) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> организм (клетка <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, нематода, гүл мителери пайда кылат. Илдет козгогуч илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу ж. б. аркылуу жугат ''(к. Өсүмдүктөрдүн вирустуу илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, физиологиялык илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, температуранын кескин өзгөрүшү, нымдын ашыкча же тартыш болушу ж. б.) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул органынын айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл алышына <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> шартка жараша болот. Өсүмдүктүн айрым жериндеги илдет (жергиликтүү илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын туруктуулугуна байланыштуу. Диффузиялык (жалпы) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы жакшы туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, мындай илдеттерге вирустуу мозаика, чирик ж. б. кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн иш‑чаралар, ''өсүмдүк карантини'' чечүүчү мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, мисалы, үрөндү химиялык жол <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. иштер жалбырак, мөмө‑жемиштерди илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону алдын алат. Агротехникалык, химиялык ж. б. коргоо каражаттарын колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке туруктуу сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет.

	''Ад''.: ''Черемисинов Н. А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>		''Ад''.: ''Черемисинов Н. А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>
			[[Категория:1-Том]]

imported>Adina, 04:46, 11 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 карата

2023-10-11T04:46:47Z

← Мурунку нускасы		04:46, 11 Октябрь (Тогуздун айы) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ''' – илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, айлана‑чөйрөнүн ыңгайсыз шарты ж. б.) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> организм (клетка <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, нематода, гүл мителери пайда кылат. Илдет козгогуч илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу ж. б. аркылуу жугат ''(к. Өсүмдүктөрдүн вирустуу илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, ~~физиол.~~ илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, ~~темп‑ранын~~ кескин өзгөрүшү, нымдын ашыкча же тартыш болушу ж. б.) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул органынын айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл алышына <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> шартка жараша болот. Өсүмдүктүн айрым жериндеги илдет (~~жерг.~~ илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын туруктуулугуна байланыштуу. Диффузиялык (жалпы) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы жакшы туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, мындай илдеттерге вирустуу мозаика, чирик ж. б. кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн иш‑чаралар, ''өсүмдүк карантини'' чечүүчү мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, ~~мис.~~, үрөндү ~~хим.~~ жол <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. иштер жалбырак, мөмө‑жемиштерди илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону алдын алат. ~~Агротех.~~, ~~хим.~~ ж. б. коргоо каражаттарын колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке туруктуу сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет. ''Ад''.: ''Черемисинов Н. А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>		'''АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ''' – илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, айлана‑чөйрөнүн ыңгайсыз шарты ж. б.) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> организм (клетка <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, нематода, гүл мителери пайда кылат. Илдет козгогуч илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу ж. б. аркылуу жугат ''(к. Өсүмдүктөрдүн вирустуу илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, физиологиялык илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, температуранын кескин өзгөрүшү, нымдын ашыкча же тартыш болушу ж. б.) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул органынын айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл алышына <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> шартка жараша болот. Өсүмдүктүн айрым жериндеги илдет (жергиликтүү илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын туруктуулугуна байланыштуу. Диффузиялык (жалпы) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы жакшы туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, мындай илдеттерге вирустуу мозаика, чирик ж. б. кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн иш‑чаралар, ''өсүмдүк карантини'' чечүүчү мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, мисалы, үрөндү химиялык жол <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. иштер жалбырак, мөмө‑жемиштерди илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону алдын алат. Агротехникалык, химиялык ж. б. коргоо каражаттарын колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке туруктуу сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет.

			''Ад''.: ''Черемисинов Н. А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>

imported>Temirkan: Temirkan moved page АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН to АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ

2023-09-14T03:03:14Z

Temirkan moved page АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН to АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ

← Мурунку нускасы	03:03, 14 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы
(Айырма жок)

imported>Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м‑н → менен, ж‑а → жана (5)

2022-12-05T09:16:02Z

top: clean up, replaced: м‑н → <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span>, ж‑а → <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> (5)

← Мурунку нускасы		09:16, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ''' – илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, айлана‑чөйрөнүн ыңгайсыз шарты ж. б.) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу ж. б.) ж‑а организм (клетка ж‑а ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу ж‑а жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, нематода, гүл мителери пайда кылат. Илдет козгогуч илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу ж. б. аркылуу жугат ''(к. Өсүмдүктөрдүн вирустуу илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, физиол. илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, темп‑ранын кескин өзгөрүшү, нымдын ашыкча же тартыш болушу ж. б.) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул органынын айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл алышына ж‑а шартка жараша болот. Өсүмдүктүн айрым жериндеги илдет (жерг. илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын туруктуулугуна байланыштуу. Диффузиялык (жалпы) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы жакшы туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, мындай илдеттерге вирустуу мозаика, чирик ж. б. кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн иш‑чаралар, ''өсүмдүк карантини'' чечүүчү мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү ж‑а таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, мис., үрөндү хим. жол м‑н ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. иштер жалбырак, мөмө‑жемиштерди илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону алдын алат. Агротех., хим. ж. б. коргоо каражаттарын колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке туруктуу сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет. ''Ад''.: ''Черемисинов Н. А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>		'''АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ''' – илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, айлана‑чөйрөнүн ыңгайсыз шарты ж. б.) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу ж. б.) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> организм (клетка <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, нематода, гүл мителери пайда кылат. Илдет козгогуч илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу ж. б. аркылуу жугат ''(к. Өсүмдүктөрдүн вирустуу илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, физиол. илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, темп‑ранын кескин өзгөрүшү, нымдын ашыкча же тартыш болушу ж. б.) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул органынын айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл алышына <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> шартка жараша болот. Өсүмдүктүн айрым жериндеги илдет (жерг. илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын туруктуулугуна байланыштуу. Диффузиялык (жалпы) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы жакшы туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, мындай илдеттерге вирустуу мозаика, чирик ж. б. кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн иш‑чаралар, ''өсүмдүк карантини'' чечүүчү мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, мис., үрөндү хим. жол <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. иштер жалбырак, мөмө‑жемиштерди илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону алдын алат. Агротех., хим. ж. б. коргоо каражаттарын колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке туруктуу сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет. ''Ад''.: ''Черемисинов Н. А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>

imported>Dilde, 08:57, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 карата

2022-12-05T08:57:23Z

← Мурунку нускасы		08:57, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ''' – илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, айлана‑чөйрөнүн ыңгайсыз шарты ж. б.) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу ж. б.) ж‑а организм (клетка ж‑а ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу ж‑а жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, нематода, гүл мителери пайда кылат. Илдет козгогуч илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу ж. б. аркылуу жугат ''(к. Өсүмдүктөрдүн вирустуу илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, физиол. илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, темп‑ранын кескин өзгөрүшү, нымдын ашыкча же тартыш болушу ж. б.) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул органынын айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл алышына ж‑а шартка жараша болот. Өсүмдүктүн айрым жериндеги илдет (жерг. илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын туруктуулугуна байланыштуу. Диффузиялык (жалпы) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы жакшы туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, мындай илдеттерге вирустуу мозаика, чирик ж. б. кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн иш‑чаралар, ''өсүмдүк карантини'' чечүүчү мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү ж‑а таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, мис., үрөндү хим. жол м‑н ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. иштер жалбырак, мөмө‑жемиштерди илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону алдын алат. Агротех., хим. ж. б. коргоо каражаттарын колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке туруктуу сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет.~~<br>~~Ад.: ''Черемисинов Н. А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>		'''АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ''' – илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, айлана‑чөйрөнүн ыңгайсыз шарты ж. б.) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу ж. б.) ж‑а организм (клетка ж‑а ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу ж‑а жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, нематода, гүл мителери пайда кылат. Илдет козгогуч илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу ж. б. аркылуу жугат ''(к. Өсүмдүктөрдүн вирустуу илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, физиол. илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, темп‑ранын кескин өзгөрүшү, нымдын ашыкча же тартыш болушу ж. б.) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул органынын айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл алышына ж‑а шартка жараша болот. Өсүмдүктүн айрым жериндеги илдет (жерг. илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын туруктуулугуна байланыштуу. Диффузиялык (жалпы) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы жакшы туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, мындай илдеттерге вирустуу мозаика, чирик ж. б. кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн иш‑чаралар, ''өсүмдүк карантини'' чечүүчү мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү ж‑а таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, мис., үрөндү хим. жол м‑н ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. иштер жалбырак, мөмө‑жемиштерди илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону алдын алат. Агротех., хим. ж. б. коргоо каражаттарын колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке туруктуу сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет. ''Ад''.: ''Черемисинов Н. А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>

imported>Dilde, 11:30, 26 Октябрь (Тогуздун айы) 2022 карата

2022-10-26T11:30:24Z

← Мурунку нускасы		11:30, 26 Октябрь (Тогуздун айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ~~ЗЫЯНКЕЧТЕРИ~~'''– илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, айлана‑чөйрөнүн ыңгайсыз шарты ж. б.) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу ж. б.) ж‑а организм (клетка ж‑а ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу ж‑а жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, нематода, гүл мителери пайда кылат. Илдет козгогуч илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу ж. б. аркылуу жугат ''(к. Өсүмдүктөрдүн вирустуу илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, физиол. илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, темп‑ранын кескин өзгөрүшү, нымдын ашыкча же тартыш болушу ж. б.) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул органынын айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл алышына ж‑а шартка жараша болот. Өсүмдүктүн айрым жериндеги илдет (жерг. илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын туруктуулугуна байланыштуу. Диффузиялык (жалпы) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы жакшы туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, мындай илдеттерге вирустуу мозаика, чирик ж. б. кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн иш‑чаралар, ''өсүмдүк карантини'' чечүүчү мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү ж‑а таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, мис., үрөндү хим. жол м‑н ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. иштер жалбырак, мөмө‑жемиштерди илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону алдын алат. Агротех., хим. ж. б. коргоо каражаттарын колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке туруктуу сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет.<br>Ад.: ''Черемисинов Н. А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>		'''АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ИЛДЕТТЕРИ''' – илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, айлана‑чөйрөнүн ыңгайсыз шарты ж. б.) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу ж. б.) ж‑а организм (клетка ж‑а ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу ж‑а жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, нематода, гүл мителери пайда кылат. Илдет козгогуч илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу ж. б. аркылуу жугат ''(к. Өсүмдүктөрдүн вирустуу илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, физиол. илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, темп‑ранын кескин өзгөрүшү, нымдын ашыкча же тартыш болушу ж. б.) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул органынын айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл алышына ж‑а шартка жараша болот. Өсүмдүктүн айрым жериндеги илдет (жерг. илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын туруктуулугуна байланыштуу. Диффузиялык (жалпы) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы жакшы туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, мындай илдеттерге вирустуу мозаика, чирик ж. б. кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн иш‑чаралар, ''өсүмдүк карантини'' чечүүчү мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү ж‑а таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, мис., үрөндү хим. жол м‑н ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. иштер жалбырак, мөмө‑жемиштерди илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону алдын алат. Агротех., хим. ж. б. коргоо каражаттарын колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке туруктуу сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет.<br>Ад.: ''Черемисинов Н. А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>

imported>Dilde, 11:20, 26 Октябрь (Тогуздун айы) 2022 карата

2022-10-26T11:20:55Z

← Мурунку нускасы		11:20, 26 Октябрь (Тогуздун айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	– илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, айлана‑чөйрөнүн ыңгайсыз шарты ж. б.) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу ж. б.) ж‑а организм (клетка ж‑а ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу ж‑а жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, нематода, гүл мителери пайда кылат. Илдет козгогуч илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу ж. б. аркылуу жугат ''(к. Өсүмдүктөрдүн ~~вирүстүү~~ илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, физиол. илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, темп‑ранын кескин өзгөрүшү, нымдын ашыкча же тартыш болушу ж. б.) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул органынын айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл		'''АЙЫЛ ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ЗЫЯНКЕЧТЕРИ'''– илдет пайда кылуучу себептердин (илдет козгогучтар, айлана‑чөйрөнүн ыңгайсыз шарты ж. б.) таасиринен өсүмдүк функциясынын ''(фотосинтез,'' дем алуу ж. б.) ж‑а организм (клетка ж‑а ткань) түзүлүшүнүн бузулушу. Өсүмдүк илдети жугуштуу ж‑а жугушсуз деп 2 топко бөлүнөт. Жугуштуу илдетти фитопатогендик организмдер, козу карын, бактерия, вирус, нематода, гүл мителери пайда кылат. Илдет козгогуч илдеттүү өсүмдүктөн таза (илдетсиз) өсүмдүккө жаныбар, шамал, суу ж. б. аркылуу жугат ''(к. Өсүмдүктөрдүн вирустуу илдети. Өсүмдүктөрдүн бактерия илдети).'' Жугушсуз, физиол. илдеттерди сырткы чөйрөнүн ыңгайсыз шарттары (минералдык азыктануу режиминин бузулушу, темп‑ранын кескин өзгөрүшү, нымдын ашыкча же тартыш болушу ж. б.) пайда кылат. Илдет өсүмдүктүн тигил же бул органынын айрым чектелүү гана жерин, ал эми кээ бири өсүмдүктү бүтүндөй жабыркатып, өнөкөт же циклдүү өтөт. Илдеттин пайда болушу, күчөшү, таралышы илдет козгогучту өсүмдүктүн кабыл алышына ж‑а шартка жараша болот. Өсүмдүктүн айрым жериндеги илдет (жерг. илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын туруктуулугуна байланыштуу. Диффузиялык (жалпы) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы жакшы туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, мындай илдеттерге вирустуу мозаика, чирик ж. б. кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн иш‑чаралар, ''өсүмдүк карантини'' чечүүчү мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү ж‑а таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, мис., үрөндү хим. жол м‑н ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. иштер жалбырак, мөмө‑жемиштерди илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону алдын алат. Агротех., хим. ж. б. коргоо каражаттарын колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке туруктуу сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет.<br>Ад.: ''Черемисинов Н. А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>
	алышына ж‑а шартка жараша болот. Өсүмдүктүн айрым жериндеги илдет (жерг. илдет), ошол өсүмдүктүн коргонуу реакциясынын туруктуулугуна байланыштуу. Диффузиялык (жалпы) илдет өсүмдүктүн коргонуу реакциясы жакшы туруштук бере албаган учурда өөрчүйт, мындай илдеттерге вирустуу мозаика, чирик ж. б. кирет. Өсүмдүктү илдеттен сактоодо алдын ала көрүлгөн иш‑чаралар, ''~~өсумдук~~ карантини'' чечүүчү мааниге ээ болуп, илдеттин пайда болуу, өрчүү ж‑а таралуу коркунучунан сактайт же кыйла даражада токтотот, мис., үрөндү хим. жол м‑н ууландыруу, өсүмдүккө химикат чачуу ж. б. иштер жалбырак, мөмө‑жемиштерди илдеттен гана эмес, илдетти таза өсүмдүккө жуктурбоону алдын алат. Агротех., хим. ж. б. коргоо каражаттарын колдонуу түшүмдүн илдеттен коромжуга учурашын азайтат. Өсүмдүктүн илдетке туруктуу сортторун эгүү да жакшы натыйжа берет.<br>
	Ад.: ''Черемисинов Н.А.'' Общая патология растений, 2 изд. М., 1973; ''Роберте'' Д. А. Основы защиты растений. М., 1981.<br>

180-227>KadyrM, 09:13, 18 Апрель (Чын куран) 2022 карата

2022-04-18T09:13:35Z

← Мурунку нускасы	09:13, 18 Апрель (Чын куран) 2022 -деги абалы
(Айырма жок)