АЗОТ - Түзөтүүлөр тарыхы

Gulira, 09:38, 27 Март (Жалган куран) 2026 карата

2026-03-27T09:38:11Z

← Мурунку нускасы		09:38, 27 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЗОТ''' (Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган химиялык элемент. ~~Ат. н.~~ 7, ~~ат. с.~~ 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> даамсыз газ. Абадан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо ~~1195~~,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3</sup>.''~~1772‑ж.~~ Д. Резерфорд ачкан. Жаратылышта эркин <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04%ин түзөт. Эркин Азот абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 16-17%ин түзөт. Таза Aзотто жаныбарлар жашай албайт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек элемент. Кычкылтекке караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы химиялык жактан туруктуу, жогорку температурада гана металлдар <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> нитриддерди, кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>Oӡ, N<sub>2</sub>Oҕ), суутек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> катализатордун катышуусунда NH<sub>3тү</sub> пайда кылат. Галогендер <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> реакцияга түздөн‑түз кирбейт. Азот лабораторияларда аммоний нитритин жогорку температурада ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот кислотасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин Азот химиялык <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> төмөнкү температуpa алууда пайдаланылат.		'''АЗОТ''' (Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган химиялык элемент. Атомдук номери 7, атомдук салмагы 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> даамсыз газ. Абадан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо t 195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3 .</sup>''1772‑жылы Д. Резерфорд ачкан. Жаратылышта эркин <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04%ин түзөт. Эркин Азот абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 16-17%ин түзөт. Таза Aзотто жаныбарлар жашай албайт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек элемент. Кычкылтекке караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы химиялык жактан туруктуу, жогорку температурада гана металлдар <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> нитриддерди, кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>Oӡ, N<sub>2</sub>Oҕ), суутек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> катализатордун катышуусунда NH<sub>3тү</sub> пайда кылат. Галогендер <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> реакцияга түздөн‑түз кирбейт. Азот лабораторияларда аммоний нитритин жогорку температурада ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот кислотасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин Азот химиялык <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> төмөнкү температуpa алууда пайдаланылат.
	[[Категория:1-Том]]		[[Категория:1-Том]]

imported>Gulira, 08:29, 26 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата

2025-12-26T08:29:58Z

← Мурунку нускасы		08:29, 26 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЗОТ''' (Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган химиялык элемент. Ат. н. 7, ат. с. 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> даамсыз газ. Абадан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо 1195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3</sup>.''1772‑ж. Д. Резерфорд ачкан. Жаратылышта эркин <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04%ын түзөт. Эркин Азот абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 16-17%ин түзөт. Таза Aзотто жаныбарлар жашай албайт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек элемент. Кычкылтекке караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы химиялык жактан туруктуу, жогорку температурада гана металлдар <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> нитриддерди, кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>~~O<sub>s</sub>~~, N<sub>2</sub>~~O<sub>s</sub>~~), суутек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> катализатордун катышуусунда NH<sub>3тү</sub> пайда кылат. Галогендер <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> реакцияга түздөн‑түз кирбейт. Азот лабораторияларда аммоний нитритин жогорку температурада ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот кислотасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин Азот химиялык <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> төмөнкү температуpa алууда пайдаланылат.		'''АЗОТ''' (Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган химиялык элемент. Ат. н. 7, ат. с. 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> даамсыз газ. Абадан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо 1195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3</sup>.''1772‑ж. Д. Резерфорд ачкан. Жаратылышта эркин <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04%ин түзөт. Эркин Азот абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 16-17%ин түзөт. Таза Aзотто жаныбарлар жашай албайт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек элемент. Кычкылтекке караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы химиялык жактан туруктуу, жогорку температурада гана металлдар <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> нитриддерди, кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>Oӡ, N<sub>2</sub>Oҕ), суутек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> катализатордун катышуусунда NH<sub>3тү</sub> пайда кылат. Галогендер <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> реакцияга түздөн‑түз кирбейт. Азот лабораторияларда аммоний нитритин жогорку температурада ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот кислотасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин Азот химиялык <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> төмөнкү температуpa алууда пайдаланылат.
	[[Категория:1-Том]]		[[Категория:1-Том]]

imported>Kadyrm: /* top */ категория кошуу

2024-09-12T02:37:30Z

top: категория кошуу

← Мурунку нускасы		02:37, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЗОТ''' (Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган химиялык элемент. Ат. н. 7, ат. с. 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз <span cat='ж.кыск' oldv='~~ж‑а~~'>жана</span> даамсыз газ. Абадан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо 1195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3</sup>.''~~1772‑ж~~. Д. Резерфорд ачкан. Жаратылышта эркин <span cat='ж.кыск' oldv='~~ж‑а~~'>жана</span> кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04%ын түзөт. Эркин Азот абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 16-17%ин түзөт. Таза Aзотто жаныбарлар жашай албайт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек элемент. Кычкылтекке караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек <span cat='ж.кыск' oldv='~~ж‑а~~'>жана</span> кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='~~м‑н~~'>менен</span> кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) <span cat='ж.кыск' oldv='~~ж‑а~~'>жана</span> <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы ~~бири‑бири~~ <span cat='ж.кыск' oldv='~~м‑н~~'>менен</span> коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы химиялык жактан туруктуу, жогорку температурада гана металлдар <span cat='ж.кыск' oldv='~~м‑н~~'>менен</span> нитриддерди, кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='~~м‑н~~'>менен</span> азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>), суутек <span cat='ж.кыск' oldv='~~м‑н~~'>менен</span> катализатордун катышуусунда NH<sub>3тү</sub> пайда кылат. Галогендер <span cat='ж.кыск' oldv='~~м‑н~~'>менен</span> реакцияга ~~түздөн‑түз~~ кирбейт. Азот лабораторияларда аммоний нитритин жогорку температурада ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу <span cat='ж.кыск' oldv='~~м‑н~~'>менен</span> алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот кислотасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин Азот химиялык <span cat='ж.кыск' oldv='~~ж‑а~~'>жана</span> металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу <span cat='ж.кыск' oldv='~~ж‑а~~'>жана</span> төмөнкү температуpa алууда пайдаланылат.		'''АЗОТ''' (Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган химиялык элемент. Ат. н. 7, ат. с. 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> даамсыз газ. Абадан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо 1195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3</sup>.''1772‑ж. Д. Резерфорд ачкан. Жаратылышта эркин <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04%ын түзөт. Эркин Азот абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 16-17%ин түзөт. Таза Aзотто жаныбарлар жашай албайт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек элемент. Кычкылтекке караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы химиялык жактан туруктуу, жогорку температурада гана металлдар <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> нитриддерди, кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>), суутек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> катализатордун катышуусунда NH<sub>3тү</sub> пайда кылат. Галогендер <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> реакцияга түздөн‑түз кирбейт. Азот лабораторияларда аммоний нитритин жогорку температурада ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот кислотасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин Азот химиялык <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> төмөнкү температуpa алууда пайдаланылат.
			[[Категория:1-Том]]

imported>Adina, 06:04, 26 Сентябрь (Аяк оона) 2023 карата

2023-09-26T06:04:10Z

← Мурунку нускасы		06:04, 26 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЗОТ''' (Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган химиялык элемент. Ат. н. 7, ат. с. 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> даамсыз газ. Абадан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо 1195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3</sup>.''1772‑ж. Д. Резерфорд ачкан. Жаратылышта эркин <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04%ин түзөт. Эркин Азот абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун ~~1617~~%ин түзөт. Таза Aзотто жаныбарлар жашай албайт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек элемент. Кычкылтекке караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы химиялык жактан туруктуу, жогорку температурада гана металлдар <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> нитриддерди, кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>), суутек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> катализатордун катышуусунда NH<sub>3тү</sub> пайда кылат. Галогендер <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> реакцияга түздөн‑түз кирбейт. Азот лабораторияларда аммоний нитритин жогорку температурада ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот кислотасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин Азот химиялык <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> төмөнкү температуpa алууда пайдаланылат.		'''АЗОТ''' (Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган химиялык элемент. Ат. н. 7, ат. с. 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> даамсыз газ. Абадан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо 1195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3</sup>.''1772‑ж. Д. Резерфорд ачкан. Жаратылышта эркин <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04%ын түзөт. Эркин Азот абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 16-17%ин түзөт. Таза Aзотто жаныбарлар жашай албайт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек элемент. Кычкылтекке караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы химиялык жактан туруктуу, жогорку температурада гана металлдар <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> нитриддерди, кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>), суутек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> катализатордун катышуусунда NH<sub>3тү</sub> пайда кылат. Галогендер <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> реакцияга түздөн‑түз кирбейт. Азот лабораторияларда аммоний нитритин жогорку температурада ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот кислотасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин Азот химиялык <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> төмөнкү температуpa алууда пайдаланылат.

imported>Temirkan, 10:38, 4 Сентябрь (Аяк оона) 2023 карата

2023-09-04T10:38:20Z

← Мурунку нускасы		10:38, 4 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЗОТ''' (Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган ~~хим.~~ элемент. Ат. н. 7, ат. с. 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> даамсыз газ. Абадан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо 1195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3</sup>.''1772‑ж. Д. Резерфорд ачкан. Жаратылышта эркин <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04%ин түзөт. Эркин А. абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 1617%ин түзөт. Таза ~~A‑то~~ жаныбарлар жашай албайт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек элемент. Кычкылтекке караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы ~~хим.~~ жактан туруктуу, жогорку ~~темп‑рада~~ гана металлдар <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> нитриддерди, кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>), суутек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> катализатордун катышуусунда NH<sub>3тү</sub> пайда кылат. Галогендер <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> реакцияга түздөн‑түз кирбейт. ~~А. лабор‑да~~ аммоний нитритин жогорку ~~темп‑рада~~ ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот ~~к‑тасын~~, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин ~~А. хим.~~ <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> төмөнкү ~~темп‑pa~~ алууда пайдаланылат.		'''АЗОТ''' (Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган химиялык элемент. Ат. н. 7, ат. с. 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> даамсыз газ. Абадан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо 1195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3</sup>.''1772‑ж. Д. Резерфорд ачкан. Жаратылышта эркин <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04%ин түзөт. Эркин Азот абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 1617%ин түзөт. Таза Aзотто жаныбарлар жашай албайт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек элемент. Кычкылтекке караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы химиялык жактан туруктуу, жогорку температурада гана металлдар <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> нитриддерди, кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>), суутек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> катализатордун катышуусунда NH<sub>3тү</sub> пайда кылат. Галогендер <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> реакцияга түздөн‑түз кирбейт. Азот лабораторияларда аммоний нитритин жогорку температурада ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот кислотасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин Азот химиялык <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> төмөнкү температуpa алууда пайдаланылат.

imported>Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м‑н → менен (7), ж‑а → жана (6)

2022-12-05T09:03:56Z

top: clean up, replaced: м‑н → менен (7), ж‑а → жана (6)

← Мурунку нускасы		09:03, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АЗОТ''' (Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган хим. элемент. Ат. н. 7, ат. с. 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз ж‑а даамсыз газ. Абадан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо 1195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3</sup>.''1772‑ж. Д. Резерфорд ачкан. Жаратылышта эркин ж‑а кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04%ин түзөт. Эркин А. абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 1617%ин түзөт. Таза A‑то жаныбарлар жашай албайт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек элемент. Кычкылтекке караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек ж‑а кычкылтек м‑н кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) ж‑а <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири м‑н коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы хим. жактан туруктуу, жогорку темп‑рада гана металлдар м‑н нитриддерди, кычкылтек м‑н азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>), суутек м‑н катализатордун катышуусунда NH<sub>3тү</sub> пайда кылат. Галогендер м‑н реакцияга түздөн‑түз кирбейт. А. лабор‑да аммоний нитритин жогорку темп‑рада ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу м‑н алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот к‑тасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин А. хим. ж‑а металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу ж‑а төмөнкү темп‑pa алууда пайдаланылат.		'''АЗОТ''' (Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган хим. элемент. Ат. н. 7, ат. с. 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> даамсыз газ. Абадан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо 1195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3</sup>.''1772‑ж. Д. Резерфорд ачкан. Жаратылышта эркин <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04%ин түзөт. Эркин А. абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 1617%ин түзөт. Таза A‑то жаныбарлар жашай албайт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек элемент. Кычкылтекке караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы хим. жактан туруктуу, жогорку темп‑рада гана металлдар <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> нитриддерди, кычкылтек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>), суутек <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> катализатордун катышуусунда NH<sub>3тү</sub> пайда кылат. Галогендер <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> реакцияга түздөн‑түз кирбейт. А. лабор‑да аммоний нитритин жогорку темп‑рада ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот к‑тасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин А. хим. <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> төмөнкү темп‑pa алууда пайдаланылат.

imported>Dilde, 09:26, 24 Октябрь (Тогуздун айы) 2022 карата

2022-10-24T09:26:15Z

← Мурунку нускасы		09:26, 24 Октябрь (Тогуздун айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	(Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган хим. элемент. Ат. н. 7, ат. с. 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз ж‑а даамсыз газ. Абадан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо 1195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3</sup>.''1772‑ж. Д. Резерфорд ачкан. Жаратылышта эркин ж‑а кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04%ин түзөт. Эркин А. абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 1617%ин түзөт. Таза A‑то жаныбарлар жашай албайт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек элемент. Кычкылтекке караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек ж‑а кычкылтек м‑н кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) ж‑а <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири м‑н коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы хим. жактан туруктуу, жогорку темп‑рада гана металлдар м‑н нитриддерди, кычкылтек м‑н азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>), суутек м‑н катализатордун катышуусунда NH<sub>3</sub>ty пайда кылат. Галогендер м‑н реакцияга түздөн‑түз кирбейт. А. лабор‑да аммоний нитритин жогорку темп‑рада ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу м‑н алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот к‑тасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин А. хим. ж‑а металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу ж‑а төмөнкү темп‑pa алууда пайдаланылат.		'''АЗОТ''' (Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган хим. элемент. Ат. н. 7, ат. с. 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз ж‑а даамсыз газ. Абадан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо 1195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3</sup>.''1772‑ж. Д. Резерфорд ачкан. Жаратылышта эркин ж‑а кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04%ин түзөт. Эркин А. абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 1617%ин түзөт. Таза A‑то жаныбарлар жашай албайт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек элемент. Кычкылтекке караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек ж‑а кычкылтек м‑н кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) ж‑а <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири м‑н коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы хим. жактан туруктуу, жогорку темп‑рада гана металлдар м‑н нитриддерди, кычкылтек м‑н азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>), суутек м‑н катализатордун катышуусунда NH<sub>3тү</sub> пайда кылат. Галогендер м‑н реакцияга түздөн‑түз кирбейт. А. лабор‑да аммоний нитритин жогорку темп‑рада ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу м‑н алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот к‑тасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин А. хим. ж‑а металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу ж‑а төмөнкү темп‑pa алууда пайдаланылат.

imported>Dilde, 06:54, 9 Июнь (Кулжа) 2022 карата

2022-06-09T06:54:42Z

← Мурунку нускасы		06:54, 9 Июнь (Кулжа) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	(Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган хим. элемент. Ат. н. 7, ат. с. 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз ж‑а даамсыз газ. ~~Аба дан~~ бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо 1195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3</sup>.''1772‑ж. Д. ~~Ре зерфорд~~ ачкан. Жаратылышта эркин ж‑а кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04% ин түзөт. Эркин А. абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 1617%ин түзөт. Таза A‑то жаныбарлар жашай ~~ал байт~~. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек ~~эле мент~~. Кычкылтекке ~~Караганда~~ сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек ж‑а кычкылтек м‑н кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) ж‑а <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири м‑н коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы хим. жактан туруктуу, ~~жо горку~~ темп‑рада гана металлдар м‑н нитриддерди, кычкылтек м‑н азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>), суутек м‑н катализатордун катышуусунда NH<sub>3</sub>ty пайда кылат. Галогендер м‑н реакцияга түздөн‑түз кирбейт. А. лабор‑да аммоний нитритин жогорку темп‑рада ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу м‑н алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот к‑тасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин А. хим. ж‑а металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу ж‑а төмөнкү темп‑pa алууда пайдаланылат.		(Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган хим. элемент. Ат. н. 7, ат. с. 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз ж‑а даамсыз газ. Абадан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо 1195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м<sup>3</sup>.''1772‑ж. Д. Резерфорд ачкан. Жаратылышта эркин ж‑а кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04%ин түзөт. Эркин А. абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 1617%ин түзөт. Таза A‑то жаныбарлар жашай албайт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек элемент. Кычкылтекке караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек ж‑а кычкылтек м‑н кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу <sup>14</sup>N (99,635%) ж‑а <sup>15</sup>N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири м‑н коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы хим. жактан туруктуу, жогорку темп‑рада гана металлдар м‑н нитриддерди, кычкылтек м‑н азот окистерин (NO, N0<sub>2</sub>, N<sub>2</sub>0, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>, N<sub>2</sub>O<sub>s</sub>), суутек м‑н катализатордун катышуусунда NH<sub>3</sub>ty пайда кылат. Галогендер м‑н реакцияга түздөн‑түз кирбейт. А. лабор‑да аммоний нитритин жогорку темп‑рада ысытуудан NH<sub>4</sub>N0<sub>2</sub>=N<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>0, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу м‑н алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот к‑тасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин А. хим. ж‑а металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу ж‑а төмөнкү темп‑pa алууда пайдаланылат.

117-179>KadyrM, 10:40, 11 Апрель (Чын куран) 2022 карата

2022-04-11T10:40:11Z

← Мурунку нускасы	10:40, 11 Апрель (Чын куран) 2022 -деги абалы
(Айырма жок)

imported>Kadyrm: 1 версия

2022-04-11T05:26:47Z

1 версия

Жаңы барак

(Nitrogenium), N – ''элементтердин ме''з''гилдик системасынын'' V тобунан орун алган хим. элемент. Ат. н. 7, ат. с. 14,0067. Кадимки шартта түссүз, жытсыз ж‑а даамсыз газ. Аба дан бир аз жеңил, эрүү t 209,86°С, кайноо 1195,3°С, тыгыздыгы 1,2506 ''кг/м3.''1772‑ж. Д. Ре зерфорд ачкан. Жаратылышта эркин ж‑а кошулма түрүндө кездешет. Жер кыртышынын 0,04% ин түзөт. Эркин А. абанын 78,16% курамын ээлейт. Жаратылышта чили селитрасы түрүндө таралган. Жаныбар белогунун 1617%ин түзөт. Таза A‑то жаныбарлар жашай ал байт. Бирок ал тиричилик үчүн эң керек эле мент. Кычкылтекке Караганда сууда аз эрийт, күйүүгө жардам бербейт. Көмүртек, суутек ж‑а кычкылтек м‑н кошулуп, белок заттарын пайда кылат. Жаратылышта эки изотобу 14N (99,635%) ж‑а 15N (0,365 %) бар. Анын молекуласы бири‑бири м‑н коваленттик үч байланыш аркылуу бириккен 2 атомдон турат. Ошондуктан молекуласы хим. жактан туруктуу, жо горку темп‑рада гана металлдар м‑н нитриддерди, кычкылтек м‑н азот окистерин (NO, N02, N20, N2Os, N2Os), суутек м‑н катализатордун катышуусунда NH3ty пайда кылат. Галогендер м‑н реакцияга түздөн‑түз кирбейт. А. лабор‑да аммоний нитритин жогорку темп‑рада ысытуудан NH4N02=N2+2H20, өнөр жайда суюк абаны буулантып айдоо жолу м‑н алынат. Негизинен аммиакты синтездөөдө, азот к‑тасын, жер семирткичтерди, жарылгыч заттарды алууда колдонулат. Эркин А. хим. ж‑а металлургиялык процесстерде инерттүү чөйрө түзүүдө, термометрлердин боштук аралыгын толтуруу ж‑а төмөнкү темп‑pa алууда пайдаланылат.