<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF</id>
	<title>АЗИЯ - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-17T06:21:41Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=78765&amp;oldid=prev</id>
		<title>Gulira, 08:32, 27 Март (Жалган куран) 2026 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=78765&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-03-27T08:32:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;08:32, 27 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l299&quot;&gt;299 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;299 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;европеоид &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; монголоид тектеги расалардын аралашуусунан пайда болуп, түштүк Сибирь – тураноид расасына кирет.&amp;lt;br&amp;gt;    Ад.: Физическая география материков и океанов. М., 1988; &#039;&#039;Магидович И. П.&#039;&#039; Очерки по истории географических открытий. М., 1967; Зарубежная Азия. Физическая география. М., 1956; &#039;&#039;Витвицкий Н. Г.&#039;&#039; Климат Зарубежной Азии. М., 1960; &#039;&#039;Пфеффер П.&#039;&#039; Азия. М., 1982; &#039;&#039;Власов Т. В.&#039;&#039; Физическая география материков (с прилегающими частями океанов). 4 изд. М., 1986; &#039;&#039;Гвоздецкий Н. А,, Михайлов Н. И.&#039;&#039; Физическая география СССР. Азиатская часть. 4 изд. М., 1987; &#039;&#039;Исаченко А. Г., Шляпников А. А.&#039;&#039; Ландшафты. М., 1989; &#039;&#039;Романова Э. П., Куракова Л. И., Ермаков Ю. Г.&#039;&#039; Природные ресурсы мира. М., 1993; &#039;&#039;Николаев В. А.&#039;&#039; Ландшафты азиатских степей. М., 1999; &#039;&#039;Алексеева Н. Н.&#039;&#039; Современные ландшафты Зарубежной Азии. М., 2000; &#039;&#039;Хайн В. Э.&#039;&#039; Тектоника континентов и океанов (год 2000). М., 2001; &#039;&#039;Бараталиев Ө.&#039;&#039; Материктердин жана океандардын физикалык геог­рафиясы. Б., 2005.&amp;lt;br&amp;gt;&#039;&#039;Ө. Бараталиев.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;европеоид &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; монголоид тектеги расалардын аралашуусунан пайда болуп, түштүк Сибирь – тураноид расасына кирет.&amp;lt;br&amp;gt;    Ад.: Физическая география материков и океанов. М., 1988; &#039;&#039;Магидович И. П.&#039;&#039; Очерки по истории географических открытий. М., 1967; Зарубежная Азия. Физическая география. М., 1956; &#039;&#039;Витвицкий Н. Г.&#039;&#039; Климат Зарубежной Азии. М., 1960; &#039;&#039;Пфеффер П.&#039;&#039; Азия. М., 1982; &#039;&#039;Власов Т. В.&#039;&#039; Физическая география материков (с прилегающими частями океанов). 4 изд. М., 1986; &#039;&#039;Гвоздецкий Н. А,, Михайлов Н. И.&#039;&#039; Физическая география СССР. Азиатская часть. 4 изд. М., 1987; &#039;&#039;Исаченко А. Г., Шляпников А. А.&#039;&#039; Ландшафты. М., 1989; &#039;&#039;Романова Э. П., Куракова Л. И., Ермаков Ю. Г.&#039;&#039; Природные ресурсы мира. М., 1993; &#039;&#039;Николаев В. А.&#039;&#039; Ландшафты азиатских степей. М., 1999; &#039;&#039;Алексеева Н. Н.&#039;&#039; Современные ландшафты Зарубежной Азии. М., 2000; &#039;&#039;Хайн В. Э.&#039;&#039; Тектоника континентов и океанов (год 2000). М., 2001; &#039;&#039;Бараталиев Ө.&#039;&#039; Материктердин жана океандардын физикалык геог­рафиясы. Б., 2005.&amp;lt;br&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;                                                                                                                                                                         &lt;/ins&gt;&#039;&#039;Ө. Бараталиев.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Gulira</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=78764&amp;oldid=prev</id>
		<title>Gulira, 06:00, 27 Март (Жалган куран) 2026 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=78764&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-03-27T06:00:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;//encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;amp;diff=78764&amp;amp;oldid=45236&quot;&gt;Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>Gulira</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=45236&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Gulira, 07:11, 26 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=45236&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-12-26T07:11:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;//encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;amp;diff=45236&amp;amp;oldid=52794&quot;&gt;Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Gulira</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=52794&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Begay, 10:00, 3 Апрель (Чын куран) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=52794&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-03T10:00:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:00, 3 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЗИЯ&#039;&#039;&#039; – Жер шарындагы аянты (44,6 млн &#039;&#039;км&#039;&#039;&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;дей) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; калкынын саны (4,&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;2 &lt;/del&gt;млрд &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;чамасын­да&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;2012&lt;/del&gt;) боюнча эң чоң дүйнө бөлүгү. Негизинен Чыгыш жарым шарда, Түндүк жарым шардын бар­дык географиялык алкактарында жайгашкан; Малайя архипелагынын бир аз бөлүгү Түштүк жарым шарга кирип кетет. Европа &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; биригип, &#039;&#039;Евразия&#039;&#039; ма­теригин түзөт. Азия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Европанын чек арасы шарттуу түрдө Уралдын чыгыш этеги (же кыры), Эмба (же Урал), Кума, Маныч дарыяларынын өрөөндөрү (айрым учурда Чоң Кавказдын кыры), Каспий, Азов, Кара &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Мрамор деңиздери, Босфор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Дарданелл кысыктары аркылуу өтөт. Түндүк чети – Челюскин, түштүгү – Пиай, батышы – &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;­Баба&lt;/del&gt;, чыгышы – Дежнев тумшуктары. Африка &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Суэц мойногу аркылуу туташып, Түндүк Аме­рикадан Беринг кысыгы аркылуу бөлүнөт. Түндүгүнөн Түндүк Муз, чыгышынан Тынч, түш­түгүнөн Инди океандары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; алардын четки деңиздери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; чулганат. Аралдарынын жалпы аянты 2 млн км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;ден ашык (&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;а. и.&#039;&amp;gt;анын ичинде&amp;lt;/span&amp;gt; Түндүк Жер, Жаңы Сибирь, Курил, Сахалин, Япон, Тайвань, Филиппин, Малайя архипелагы, Шри‑Ланка, Кипр аралы). Азиянын жээктеринде булуң‑буйтка салыштырма­луу аз; ири жарым аралдары: Ямал, Таймыр, Чукча, Камчатка, Корей, Индикытай, Индстан, Араб, Кичи Азия. Азиянын океандан эң алыс жери 2–2,5 миң &#039;&#039;км.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АЗИЯ&#039;&#039;&#039; – Жер шарындагы аянты (44,6 млн &#039;&#039;км&#039;&#039;&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;дей) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; калкынын саны (4,&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;83 &lt;/ins&gt;млрд, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;2025&lt;/ins&gt;) боюнча эң чоң дүйнө бөлүгү. Негизинен Чыгыш жарым шарда, Түндүк жарым шардын бар­дык географиялык алкактарында жайгашкан; Малайя архипелагынын бир аз бөлүгү Түштүк жарым шарга кирип кетет. Европа &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; биригип, &#039;&#039;Евразия&#039;&#039; ма­теригин түзөт. Азия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Европанын чек арасы шарттуу түрдө Уралдын чыгыш этеги (же кыры), Эмба (же Урал), Кума, Маныч дарыяларынын өрөөндөрү (айрым учурда Чоң Кавказдын кыры), Каспий, Азов, Кара &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Мрамор деңиздери, Босфор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Дарданелл кысыктары аркылуу өтөт. Түндүк чети – Челюскин, түштүгү – Пиай, батышы – &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Баба&lt;/ins&gt;, чыгышы – Дежнев тумшуктары. Африка &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; Суэц мойногу аркылуу туташып, Түндүк Аме­рикадан Беринг кысыгы аркылуу бөлүнөт. Түндүгүнөн Түндүк Муз, чыгышынан Тынч, түш­түгүнөн Инди океандары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; алардын четки деңиздери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; чулганат. Аралдарынын жалпы аянты 2 млн км&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt;ден ашык (&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;а. и.&#039;&amp;gt;анын ичинде&amp;lt;/span&amp;gt; Түндүк Жер, Жаңы Сибирь, Курил, Сахалин, Япон, Тайвань, Филиппин, Малайя архипелагы, Шри‑Ланка, Кипр аралы). Азиянын жээктеринде булуң‑буйтка салыштырма­луу аз; ири жарым аралдары: Ямал, Таймыр, Чукча, Камчатка, Корей, Индикытай, Индстан, Араб, Кичи Азия. Азиянын океандан эң алыс жери 2–2,5 миң &#039;&#039;км.&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Азиянын жеринин бетинин бийиктиги да өтө контрасттуу. Мында дүйнөнүн эң бийик жери ­Жомолунгма чокусу (бийиктиги 8848 &#039;&#039;м,&#039;&#039; Гималай­да), эң чуңкур жери – Жансыз деңиз (көлдүн бети деңиз деңгээлинен 395 &#039;&#039;м&#039;&#039; төмөн), эң терең – Байкал көлү (тереңдиги 1620 &#039;&#039;м)&#039;&#039; жайгашкан. Суу кап­таган ачык жердеги эң чуңкур жер да Aзияда; ал Борбордук Азиядагы – Турпан ойдуңу, деңиз деңгээлинен ­154 &#039;&#039;м&#039;&#039; төмөн жатат. Дүйнөдөгү эң жаанчыл жер –&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Азиянын жеринин бетинин бийиктиги да өтө контрасттуу. Мында дүйнөнүн эң бийик жери ­Жомолунгма чокусу (бийиктиги 8848 &#039;&#039;м,&#039;&#039; Гималай­да), эң чуңкур жери – Жансыз деңиз (көлдүн бети деңиз деңгээлинен 395 &#039;&#039;м&#039;&#039; төмөн), эң терең – Байкал көлү (тереңдиги 1620 &#039;&#039;м)&#039;&#039; жайгашкан. Суу кап­таган ачык жердеги эң чуңкур жер да Aзияда; ал Борбордук Азиядагы – Турпан ойдуңу, деңиз деңгээлинен ­154 &#039;&#039;м&#039;&#039; төмөн жатат. Дүйнөдөгү эң жаанчыл жер –[[File:АЗИЯ32.png | thumb|Жаңгак&amp;amp;#8209;мөмө&amp;amp;#8209;жемиш токою. Арстанбап өрөөнү.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АЗИЯ32.png | thumb|Жаңгак&amp;amp;#8209;мөмө&amp;amp;#8209;жемиш токою. Арстанбап өрөөнү.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Индиядагы Шиллонг тоосунда жайгашкан Че­рапунжи кыштагында; анда жылына орто эсеп &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м‑н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 13 миң &amp;#039;&amp;#039;мм&amp;#039;&amp;#039;ден ашык жаан‑чачын жаайт (1861‑ж. 22 900 &amp;#039;&amp;#039;мм&amp;#039;&amp;#039; жааган).&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Индиядагы Шиллонг тоосунда жайгашкан Че­рапунжи кыштагында; анда жылына орто эсеп &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м‑н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 13 миң &amp;#039;&amp;#039;мм&amp;#039;&amp;#039;ден ашык жаан‑чачын жаайт (1861‑ж. 22 900 &amp;#039;&amp;#039;мм&amp;#039;&amp;#039; жааган).&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Аймагынын 75%&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ын &lt;/del&gt;кырка &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж&amp;amp;#8209;а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бөксө тоолор ээлейт. Тоолор 2 чоң аймакты (тилкени) пайда кылат. Алардын бирөө Алдынкы Азия тайпак­ тоолорунан Индикытайдын кырка тоолоруна &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж&amp;amp;#8209;а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Малайя архипелагына чейин бүт Азия аркылуу батыштан чыгышка, экинчиси Теңир‑Тоо­дон Түштүк Сибирдин тоолоруна &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж&amp;amp;#8209;а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; андан ары Чукча жарым аралына чейин түштүк-батыштан түндүк-чы­гышка созулат. Эң бийик тоолор (бийиктиги 4 миң­ден 7 миң &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж&amp;amp;#8209;а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; андан жогору) Борбордук Азияда жана  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Аймагынын 75%&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ин &lt;/ins&gt;кырка &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж&amp;amp;#8209;а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; бөксө тоолор ээлейт. Тоолор 2 чоң аймакты (тилкени) пайда кылат. Алардын бирөө Алдынкы Азия тайпак­ тоолорунан Индикытайдын кырка тоолоруна &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж&amp;amp;#8209;а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Малайя архипелагына чейин бүт Азия аркылуу батыштан чыгышка, экинчиси Теңир‑Тоо­дон Түштүк Сибирдин тоолоруна &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж&amp;amp;#8209;а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; андан ары Чукча жарым аралына чейин түштүк-батыштан түндүк-чы­гышка созулат. Эң бийик тоолор (бийиктиги 4 миң­ден 7 миң &#039;&#039;м&#039;&#039;ге чейин &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж&amp;amp;#8209;а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; андан жогору) Борбордук Азияда жана  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;анын чеги боюнча жайгашкан. Негизги тоо системалары: &amp;#039;&amp;#039;Гималай&amp;#039;&amp;#039; (бийиктиги 8848 &amp;#039;&amp;#039;м&amp;#039;&amp;#039;ге чейин), &amp;#039;&amp;#039;Гиндукуш&amp;#039;&amp;#039; (7708 &amp;#039;&amp;#039;м,&amp;#039;&amp;#039; Тиричмир), &amp;#039;&amp;#039;Каракорум&amp;#039;&amp;#039; (8614 &amp;#039;&amp;#039;м,&amp;#039;&amp;#039; Чогори), &amp;#039;&amp;#039;Куньлунь&amp;#039;&amp;#039; (7723 &amp;#039;&amp;#039;м,&amp;#039;&amp;#039; Улуг­музтат), &amp;#039;&amp;#039;Теңир&amp;amp;#8209;Тоо&amp;#039;&amp;#039; (7439 &amp;#039;&amp;#039;м,&amp;#039;&amp;#039; Жеңиш чокусу), &amp;#039;&amp;#039;Ысар&amp;amp;#8209;Алай&amp;#039;&amp;#039; (5621 &amp;#039;&amp;#039;м,&amp;#039;&amp;#039; Матча), &amp;#039;&amp;#039;Чоң Кавказ&amp;#039;&amp;#039; (5642 &amp;#039;&amp;#039;м,&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;анын чеги боюнча жайгашкан. Негизги тоо системалары: &amp;#039;&amp;#039;Гималай&amp;#039;&amp;#039; (бийиктиги 8848 &amp;#039;&amp;#039;м&amp;#039;&amp;#039;ге чейин), &amp;#039;&amp;#039;Гиндукуш&amp;#039;&amp;#039; (7708 &amp;#039;&amp;#039;м,&amp;#039;&amp;#039; Тиричмир), &amp;#039;&amp;#039;Каракорум&amp;#039;&amp;#039; (8614 &amp;#039;&amp;#039;м,&amp;#039;&amp;#039; Чогори), &amp;#039;&amp;#039;Куньлунь&amp;#039;&amp;#039; (7723 &amp;#039;&amp;#039;м,&amp;#039;&amp;#039; Улуг­музтат), &amp;#039;&amp;#039;Теңир&amp;amp;#8209;Тоо&amp;#039;&amp;#039; (7439 &amp;#039;&amp;#039;м,&amp;#039;&amp;#039; Жеңиш чокусу), &amp;#039;&amp;#039;Ысар&amp;amp;#8209;Алай&amp;#039;&amp;#039; (5621 &amp;#039;&amp;#039;м,&amp;#039;&amp;#039; Матча), &amp;#039;&amp;#039;Чоң Кавказ&amp;#039;&amp;#039; (5642 &amp;#039;&amp;#039;м,&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Begay</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=52793&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */ категория кошуу</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=52793&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-09-12T02:36:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt; категория кошуу&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;//encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;amp;diff=52793&amp;amp;oldid=52792&quot;&gt;Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=52792&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Adina, 05:21, 26 Сентябрь (Аяк оона) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=52792&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-09-26T05:21:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;//encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;amp;diff=52792&amp;amp;oldid=52791&quot;&gt;Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Adina</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=52791&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Begay, 10:24, 17 Август (Баш оона) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=52791&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-08-17T10:24:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;//encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;amp;diff=52791&amp;amp;oldid=52790&quot;&gt;Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Begay</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=52790&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Begay, 10:17, 17 Август (Баш оона) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=52790&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-08-17T10:17:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;//encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;amp;diff=52790&amp;amp;oldid=52789&quot;&gt;Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Begay</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=52789&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Begay, 10:07, 17 Август (Баш оона) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=52789&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-08-17T10:07:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;//encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;amp;diff=52789&amp;amp;oldid=52788&quot;&gt;Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Begay</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=52788&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Begay, 09:56, 17 Август (Баш оона) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;diff=52788&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-08-17T09:56:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;//encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%97%D0%98%D0%AF&amp;amp;diff=52788&amp;amp;oldid=52787&quot;&gt;Өзгөрүүлөрдү көрсөтүү&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Begay</name></author>
	</entry>
</feed>