https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%94%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF 2026-05-02T12:04:11Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%94%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=45105&oldid=prev 2025-12-24T04:45:38Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:45, 24 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АДАПТАЦИЯ''' (лат. adaptatio – ыңгайлануу), б и о л о г и я д а – белгилүү бир биологиялык  түрдүн морфофизиологиялык, жүрүш‑туруштук, популяциялык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. б. </del>өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде адаптация  калыптана берет. Адаптация  жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы жанa жеке адаптация болуп экиге бөлүнөт. Адаптациянын эволюциялык  өөрчүп‑өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борбордук  проблемасы. Адаптация  тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун жанa мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'&gt;менен&lt;/span&gt; ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда организмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында адаптация  пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'&gt;менен&lt;/span&gt; клеткаларынын түзүлүшүндө жанa функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мисалы, адаптациянын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу‑бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүүчүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт‑кумурска жанa канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңдашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфологиялык, физиологиялык, анатомиялык  &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'&gt;жана&lt;/span&gt; биохимиялык  өзгөрүүлөр болот. 19‑кылымдын 2‑жарымын­да Ч''. Дарвин'' эволюциялык теорияны ачкандан баштап, адаптация  организмдеги туруктуу процесс болбостон, органикалык  эволюциянын үч фактору – ''өзгөргүчтүк, тукум куугучтук'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'&gt;жана&lt;/span&gt; ''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АДАПТАЦИЯ''' (лат. adaptatio – ыңгайлануу), б и о л о г и я д а – белгилүү бир биологиялык  түрдүн морфофизиологиялык, жүрүш‑туруштук, популяциялык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана башка </ins>өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде адаптация  калыптана берет. Адаптация  жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы жанa жеке адаптация болуп экиге бөлүнөт. Адаптациянын эволюциялык  өөрчүп‑өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борбордук  проблемасы. Адаптация  тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун жанa мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'&gt;менен&lt;/span&gt; ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда организмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында адаптация  пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'&gt;менен&lt;/span&gt; клеткаларынын түзүлүшүндө жанa функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мисалы, адаптациянын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу‑бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүүчүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт‑кумурска жанa канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңдашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфологиялык, физиологиялык, анатомиялык  &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'&gt;жана&lt;/span&gt; биохимиялык  өзгөрүүлөр болот. 19‑кылымдын 2‑жарымын­да Ч''. Дарвин'' эволюциялык теорияны ачкандан баштап, адаптация  организмдеги туруктуу процесс болбостон, органикалык  эволюциянын үч фактору – ''өзгөргүчтүк, тукум куугучтук'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'&gt;жана&lt;/span&gt; ''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Жученко&#039;&#039; А. А. Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Жученко&#039;&#039; А. А. Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

imported>Gulira https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%94%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=51727&oldid=prev 2025-04-02T08:30:42Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:30, 2 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АДАПТАЦИЯ''' (лат. adaptatio – ыңгайлануу), б и о л о г и я д а – белгилүү бир биологиялык  түрдүн морфофизиологиялык, жүрүш‑туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Адаптация </del> калыптана берет. Адаптация  жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы жанa жеке <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Адаптация </del>болуп экиге бөлүнөт. Адаптациянын эволюциялык  өөрчүп‑өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борбордук  проблемасы. Адаптация  тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун жанa мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'&gt;менен&lt;/span&gt; ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда организмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Адаптация </del> пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'&gt;менен&lt;/span&gt; клеткаларынын түзүлүшүндө жанa функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мисалы, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Адаптациянын </del>натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу‑бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүүчүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт‑кумурска жанa канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңдашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфологиялык, физиологиялык, анатомиялык  &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'&gt;жана&lt;/span&gt; биохимиялык  өзгөрүүлөр болот. 19‑кылымдын 2‑жарымын­да Ч''. Дарвин'' эволюциялык теорияны ачкандан баштап, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Адаптация </del> организмдеги туруктуу процесс болбостон, органикалык  эволюциянын үч фактору – ''өзгөргүчтүк, тукум куугучтук'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'&gt;жана&lt;/span&gt; ''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АДАПТАЦИЯ''' (лат. adaptatio – ыңгайлануу), б и о л о г и я д а – белгилүү бир биологиялык  түрдүн морфофизиологиялык, жүрүш‑туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">адаптация </ins> калыптана берет. Адаптация  жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы жанa жеке <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">адаптация </ins>болуп экиге бөлүнөт. Адаптациянын эволюциялык  өөрчүп‑өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борбордук  проблемасы. Адаптация  тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун жанa мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'&gt;менен&lt;/span&gt; ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда организмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">адаптация </ins> пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'&gt;менен&lt;/span&gt; клеткаларынын түзүлүшүндө жанa функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мисалы, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">адаптациянын </ins>натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу‑бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүүчүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт‑кумурска жанa канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңдашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфологиялык, физиологиялык, анатомиялык  &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'&gt;жана&lt;/span&gt; биохимиялык  өзгөрүүлөр болот. 19‑кылымдын 2‑жарымын­да Ч''. Дарвин'' эволюциялык теорияны ачкандан баштап, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">адаптация </ins> организмдеги туруктуу процесс болбостон, органикалык  эволюциянын үч фактору – ''өзгөргүчтүк, тукум куугучтук'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'&gt;жана&lt;/span&gt; ''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Жученко&#039;&#039; А. А. Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Жученко&#039;&#039; А. А. Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

imported>Dilde https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%94%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=51726&oldid=prev 2024-09-12T02:25:16Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span> категория кошуу</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">02:25, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АДАПТАЦИЯ''' (лат. adaptatio – ыңгайлануу), б и о л о г и я д а – белгилүү бир биологиялык  түрдүн морфофизиологиялык, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жүрүш&amp;#8209;туруштук</del>, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде Адаптация  калыптана берет. Адаптация  жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы жанa жеке Адаптация болуп экиге бөлүнөт. Адаптациянын эволюциялык  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өөрчүп&amp;#8209;өнүгүү </del>механизмдери – биологиянын бир­ден бир борбордук  проблемасы. Адаптация  тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун жанa мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м&amp;#8209;н</del>'&gt;менен&lt;/span&gt; ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда организмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында Адаптация  пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м&amp;#8209;н</del>'&gt;менен&lt;/span&gt; клеткаларынын түзүлүшүндө жанa функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мисалы, Адаптациянын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">колу&amp;#8209;бутта­ры </del>даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүүчүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">курт&amp;#8209;кумурска </del>жанa канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңдашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфологиялык, физиологиялык, анатомиялык  &lt;span cat='ж.кыск' oldv='<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж&amp;#8209;а</del>'&gt;жана&lt;/span&gt; биохимиялык  өзгөрүүлөр болот. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">19&amp;#8209;кылымдын 2&amp;#8209;жарымын­да </del>Ч''. Дарвин'' эволюциялык теорияны ачкандан баштап, Адаптация  организмдеги туруктуу процесс болбостон, органикалык  эволюциянын үч фактору – ''өзгөргүчтүк, тукум куугучтук'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж&amp;#8209;а</del>'&gt;жана&lt;/span&gt; ''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АДАПТАЦИЯ''' (лат. adaptatio – ыңгайлануу), б и о л о г и я д а – белгилүү бир биологиялык  түрдүн морфофизиологиялык, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жүрүш‑туруштук</ins>, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде Адаптация  калыптана берет. Адаптация  жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы жанa жеке Адаптация болуп экиге бөлүнөт. Адаптациянын эволюциялык  <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өөрчүп‑өнүгүү </ins>механизмдери – биологиянын бир­ден бир борбордук  проблемасы. Адаптация  тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун жанa мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м‑н</ins>'&gt;менен&lt;/span&gt; ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда организмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында Адаптация  пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м‑н</ins>'&gt;менен&lt;/span&gt; клеткаларынын түзүлүшүндө жанa функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мисалы, Адаптациянын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">колу‑бутта­ры </ins>даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүүчүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">курт‑кумурска </ins>жанa канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңдашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфологиялык, физиологиялык, анатомиялык  &lt;span cat='ж.кыск' oldv='<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж‑а</ins>'&gt;жана&lt;/span&gt; биохимиялык  өзгөрүүлөр болот. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">19‑кылымдын 2‑жарымын­да </ins>Ч''. Дарвин'' эволюциялык теорияны ачкандан баштап, Адаптация  организмдеги туруктуу процесс болбостон, органикалык  эволюциянын үч фактору – ''өзгөргүчтүк, тукум куугучтук'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж‑а</ins>'&gt;жана&lt;/span&gt; ''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Жученко&#039;&#039; А. А. Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Жученко&#039;&#039; А. А. Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:1-Том]]</ins></div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%94%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=51725&oldid=prev 2023-09-22T06:04:26Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">06:04, 22 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АДАПТАЦИЯ''' (лат. adaptatio – ыңгайлануу), б и о л о г и я д а – белгилүү бир биологиялык  түрдүн морфофизиологиялык, жүрүш&amp;#8209;туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде Адаптация  калыптана берет. Адаптация  жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы жанa жеке Адаптация болуп экиге бөлүнөт. Адаптациянын эволюциялык  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өрчүп</del>&amp;#8209;өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борбордук  проблемасы. Адаптация  тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун жанa мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м&amp;#8209;н'&gt;менен&lt;/span&gt; ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда организмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында Адаптация  пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м&amp;#8209;н'&gt;менен&lt;/span&gt; клеткаларынын түзүлүшүндө жанa функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мисалы, Адаптациянын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу&amp;#8209;бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүүчүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт&amp;#8209;кумурска жанa канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңдашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">морфол.</del>, физиологиялык, анатомиялык  &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж&amp;#8209;а'&gt;жана&lt;/span&gt; биохимиялык  өзгөрүүлөр болот. 19&amp;#8209;кылымдын 2&amp;#8209;жарымын­да Ч''. Дарвин'' эволюциялык теорияны ачкандан баштап, Адаптация  организмдеги туруктуу процесс болбостон, органикалык  эволюциянын үч фактору – ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өзгөргучтук</del>, тукум куугучтук'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж&amp;#8209;а'&gt;жана&lt;/span&gt; ''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АДАПТАЦИЯ''' (лат. adaptatio – ыңгайлануу), б и о л о г и я д а – белгилүү бир биологиялык  түрдүн морфофизиологиялык, жүрүш&amp;#8209;туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде Адаптация  калыптана берет. Адаптация  жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы жанa жеке Адаптация болуп экиге бөлүнөт. Адаптациянын эволюциялык  <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өөрчүп</ins>&amp;#8209;өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борбордук  проблемасы. Адаптация  тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун жанa мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м&amp;#8209;н'&gt;менен&lt;/span&gt; ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда организмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында Адаптация  пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м&amp;#8209;н'&gt;менен&lt;/span&gt; клеткаларынын түзүлүшүндө жанa функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мисалы, Адаптациянын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу&amp;#8209;бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүүчүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт&amp;#8209;кумурска жанa канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңдашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">морфологиялык</ins>, физиологиялык, анатомиялык  &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж&amp;#8209;а'&gt;жана&lt;/span&gt; биохимиялык  өзгөрүүлөр болот. 19&amp;#8209;кылымдын 2&amp;#8209;жарымын­да Ч''. Дарвин'' эволюциялык теорияны ачкандан баштап, Адаптация  организмдеги туруктуу процесс болбостон, органикалык  эволюциянын үч фактору – ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өзгөргүчтүк</ins>, тукум куугучтук'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж&amp;#8209;а'&gt;жана&lt;/span&gt; ''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Жученко&#039;&#039; А. А. Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Жученко&#039;&#039; А. А. Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td></tr> </table>

imported>Adina https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%94%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=51724&oldid=prev 2023-08-29T08:16:14Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:16, 29 Август (Баш оона) 2023 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АДАПТАЦИЯ''' (лат. adaptatio – ыңгайлануу), б и о л о г и я д а – белгилүү бир <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биол. </del>түрдүн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">морфофизиол.</del>, жүрүш&amp;#8209;туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. </del>калыптана берет. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. </del>жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж&amp;#8209;a </del>жеке <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. </del>болуп экиге бөлүнөт. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А&amp;#8209;нын эвол. </del>өрчүп&amp;#8209;өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">борб. </del>проблемасы. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. </del>тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж&amp;#8209;a </del>мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м&amp;#8209;н'&gt;менен&lt;/span&gt; ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда организмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. </del>пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м&amp;#8209;н'&gt;менен&lt;/span&gt; клеткаларынын түзүлүшүндө <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж&amp;#8209;a </del>функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мис.</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А&amp;#8209;нын </del>натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу&amp;#8209;бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүүчүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт&amp;#8209;кумурска <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж&amp;#8209;a </del>канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңдашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфол., <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">физиол.</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">анат. </del>&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж&amp;#8209;а'&gt;жана&lt;/span&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биохим. </del>өзгөрүүлөр болот. 19&amp;#8209;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к&amp;#8209;дын </del>2&amp;#8209;жарымын­да Ч''. Дарвин'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">эвол. </del>теорияны ачкандан баштап, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. </del>организмдеги туруктуу процесс болбостон, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орг. </del>эволюциянын үч фактору – ''өзгөргучтук, тукум куугучтук'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж&amp;#8209;а'&gt;жана&lt;/span&gt; ''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АДАПТАЦИЯ''' (лат. adaptatio – ыңгайлануу), б и о л о г и я д а – белгилүү бир <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биологиялык  </ins>түрдүн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">морфофизиологиялык</ins>, жүрүш&amp;#8209;туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Адаптация  </ins>калыптана берет. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Адаптация  </ins>жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жанa </ins>жеке <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Адаптация </ins>болуп экиге бөлүнөт. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Адаптациянын эволюциялык  </ins>өрчүп&amp;#8209;өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">борбордук  </ins>проблемасы. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Адаптация  </ins>тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жанa </ins>мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м&amp;#8209;н'&gt;менен&lt;/span&gt; ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда организмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Адаптация  </ins>пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м&amp;#8209;н'&gt;менен&lt;/span&gt; клеткаларынын түзүлүшүндө <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жанa </ins>функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мисалы</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Адаптациянын </ins>натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу&amp;#8209;бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүүчүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт&amp;#8209;кумурска <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жанa </ins>канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңдашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфол., <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">физиологиялык</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">анатомиялык  </ins>&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж&amp;#8209;а'&gt;жана&lt;/span&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биохимиялык  </ins>өзгөрүүлөр болот. 19&amp;#8209;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>2&amp;#8209;жарымын­да Ч''. Дарвин'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">эволюциялык </ins>теорияны ачкандан баштап, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Адаптация  </ins>организмдеги туруктуу процесс болбостон, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">органикалык  </ins>эволюциянын үч фактору – ''өзгөргучтук, тукум куугучтук'' &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж&amp;#8209;а'&gt;жана&lt;/span&gt; ''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Жученко&#039;&#039; А. А. Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Жученко&#039;&#039; А. А. Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%94%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=51723&oldid=prev 2022-12-05T08:52:56Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span>clean up, replaced: м‑н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м‑н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (2), ж‑а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж‑а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (2)</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:52, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АДАПТАЦИЯ''' (лат. adaptatio – ыңгайлануу), б и о л о г и я д а – белгилүү бир биол. түрдүн морфофизиол., жүрүш&amp;#8209;туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде А. калыптана берет. А. жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы ж&amp;#8209;a жеке А. болуп экиге бөлүнөт. А&amp;#8209;нын эвол. өрчүп&amp;#8209;өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борб. проблемасы. А. тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун ж&amp;#8209;a мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары м&amp;#8209;н ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда организмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында А. пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары м&amp;#8209;н клеткаларынын түзүлүшүндө ж&amp;#8209;a функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мис., А&amp;#8209;нын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу&amp;#8209;бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүүчүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт&amp;#8209;кумурска ж&amp;#8209;a канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңдашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфол., физиол., анат. ж&amp;#8209;а биохим. өзгөрүүлөр болот. 19&amp;#8209;к&amp;#8209;дын 2&amp;#8209;жарымын­да Ч''. Дарвин'' эвол. теорияны ачкандан баштап, А. организмдеги туруктуу процесс болбостон, орг. эволюциянын үч фактору – ''өзгөргучтук, тукум куугучтук'' ж&amp;#8209;а ''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АДАПТАЦИЯ''' (лат. adaptatio – ыңгайлануу), б и о л о г и я д а – белгилүү бир биол. түрдүн морфофизиол., жүрүш&amp;#8209;туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде А. калыптана берет. А. жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы ж&amp;#8209;a жеке А. болуп экиге бөлүнөт. А&amp;#8209;нын эвол. өрчүп&amp;#8209;өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борб. проблемасы. А. тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун ж&amp;#8209;a мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м&amp;#8209;н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда организмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында А. пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м&amp;#8209;н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>клеткаларынын түзүлүшүндө ж&amp;#8209;a функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мис., А&amp;#8209;нын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу&amp;#8209;бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүүчүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт&amp;#8209;кумурска ж&amp;#8209;a канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңдашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфол., физиол., анат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж&amp;#8209;а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>биохим. өзгөрүүлөр болот. 19&amp;#8209;к&amp;#8209;дын 2&amp;#8209;жарымын­да Ч''. Дарвин'' эвол. теорияны ачкандан баштап, А. организмдеги туруктуу процесс болбостон, орг. эволюциянын үч фактору – ''өзгөргучтук, тукум куугучтук'<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' &lt;span cat='ж.кыск' oldv=</ins>'ж&amp;#8209;а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Жученко&#039;&#039; А. А. Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: &#039;&#039;Жученко&#039;&#039; А. А. Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%94%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=51722&oldid=prev 2022-09-27T08:36:26Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:36, 27 Сентябрь (Аяк оона) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>'''АДАПТАЦИЯ''' (лат. adaptatio – ыңгайлануу), б и о л о г и я д а – белгилүү бир биол. түрдүн морфофизиол., жүрүш&amp;#8209;туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде А. калыптана берет. А. жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы ж&amp;#8209;a жеке А. болуп экиге бөлүнөт. А&amp;#8209;нын эвол. өрчүп&amp;#8209;өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борб. проблемасы. А. тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун ж&amp;#8209;a мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары м&amp;#8209;н ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда организмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында А. пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары м&amp;#8209;н клеткаларынын түзүлүшүндө ж&amp;#8209;a функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мис., А&amp;#8209;нын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу&amp;#8209;бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүүчүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт&amp;#8209;кумурска ж&amp;#8209;a канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңдашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфол., физиол., анат. ж&amp;#8209;а биохим. өзгөрүүлөр болот. 19&amp;#8209;к&amp;#8209;дын 2&amp;#8209;жарымын­да Ч''. Дарвин'' эвол. теорияны ачкандан баштап, А. организмдеги туруктуу процесс болбостон, орг. эволюциянын үч фактору – ''өзгөргучтук, тукум куугучтук'' ж&amp;#8209;а ''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АДАПТАЦИЯ''' (лат. adaptatio – ыңгайлануу), б и о л о г и я д а – белгилүү бир биол. түрдүн морфофизиол., жүрүш&amp;#8209;туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде А. калыптана берет. А. жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы ж&amp;#8209;a жеке А. болуп экиге бөлүнөт. А&amp;#8209;нын эвол. өрчүп&amp;#8209;өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борб. проблемасы. А. тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун ж&amp;#8209;a мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары м&amp;#8209;н ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда организмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында А. пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары м&amp;#8209;н клеткаларынын түзүлүшүндө ж&amp;#8209;a функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мис., А&amp;#8209;нын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу&amp;#8209;бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүүчүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт&amp;#8209;кумурска ж&amp;#8209;a канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңдашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфол., физиол., анат. ж&amp;#8209;а биохим. өзгөрүүлөр болот. 19&amp;#8209;к&amp;#8209;дын 2&amp;#8209;жарымын­да Ч''. Дарвин'' эвол. теорияны ачкандан баштап, А. организмдеги туруктуу процесс болбостон, орг. эволюциянын үч фактору – ''өзгөргучтук, тукум куугучтук'' ж&amp;#8209;а ''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Ад.: ''Жученко'' А. А. Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Жученко'' А. А. Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td></tr> </table>

imported>Dilde https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%94%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=51721&oldid=prev 2022-09-27T08:35:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:35, 27 Сентябрь (Аяк оона) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del>(лат. adaptatio – ыңгайлануу) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">биологияда </del>– белгилүү бир биол. түрдүн морфофизиол., жүрүш&amp;#8209;туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде А. калыптана берет. А. жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы ж&amp;#8209;a жеке А. болуп экиге бөлүнөт. А&amp;#8209;нын эвол. өрчүп&amp;#8209;өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борб. проблемасы. А. тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун ж&amp;#8209;a мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары м&amp;#8209;н ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орга низмдин </del>начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында А. пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары м&amp;#8209;н клеткаларынын түзүлүшүндө ж&amp;#8209;a функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мис., А&amp;#8209;нын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу&amp;#8209;бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">эмүү-чүлөрдөн </del>киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт&amp;#8209;кумурска ж&amp;#8209;a канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чаңцашууга </del>ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфол., физиол., анат. ж&amp;#8209;а биохим. өзгөрүүлөр болот. 19&amp;#8209;к&amp;#8209;дын 2&amp;#8209;жарымын­да Ч. Дарвин эвол. теорияны ачкандан баштап, А. организмдеги туруктуу процесс болбостон, орг. эволюциянын үч фактору – ''өзгөргучтук, тукум куугучтук'' ж&amp;#8209;а ''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;br&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> '''АДАПТАЦИЯ''' </ins>(лат. adaptatio – ыңгайлануу)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, б и о л о г и я д а </ins>– белгилүү бир биол. түрдүн морфофизиол., жүрүш&amp;#8209;туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде А. калыптана берет. А. жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы ж&amp;#8209;a жеке А. болуп экиге бөлүнөт. А&amp;#8209;нын эвол. өрчүп&amp;#8209;өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борб. проблемасы. А. тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун ж&amp;#8209;a мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары м&amp;#8209;н ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">организмдин </ins>начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында А. пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары м&amp;#8209;н клеткаларынын түзүлүшүндө ж&amp;#8209;a функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мис., А&amp;#8209;нын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу&amp;#8209;бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">эмүүчүлөрдөн </ins>киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт&amp;#8209;кумурска ж&amp;#8209;a канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чаңдашууга </ins>ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфол., физиол., анат. ж&amp;#8209;а биохим. өзгөрүүлөр болот. 19&amp;#8209;к&amp;#8209;дын 2&amp;#8209;жарымын­да Ч<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>. Дарвин<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </ins>эвол. теорияны ачкандан баштап, А. организмдеги туруктуу процесс болбостон, орг. эволюциянын үч фактору – ''өзгөргучтук, тукум куугучтук'' ж&amp;#8209;а ''табигый тандалуунун'' натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>  Ад.: ''Жученко'' А А Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>  Ад.: ''Жученко'' А<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>А<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Актуальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td></tr> </table>

imported>Dilde https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%94%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=51720&oldid=prev 2022-06-07T09:46:35Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:46, 7 Июнь (Кулжа) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   (лат. adaptatio – ыңгайлануу) биологияда – белгилүү бир биол. түрдүн морфофизиол., жүрүш&amp;#8209;туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде А. калыптана берет. А. жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы ж&amp;#8209;a жеке А. болуп экиге бөлүнөт. А&amp;#8209;нын эвол. өрчүп&amp;#8209;өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борб. проблемасы. А. тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун ж&amp;#8209;a мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары м&amp;#8209;н ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда орга низмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында А. пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары м&amp;#8209;н клеткаларынын түзүлүшүндө ж&amp;#8209;a функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мис., А&amp;#8209;нын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу&amp;#8209;бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүү-чүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт&amp;#8209;кумурска ж&amp;#8209;a канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңцашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфол., физиол., анат. ж&amp;#8209;а биохим. өзгөрүүлөр болот. 19&amp;#8209;к&amp;#8209;дын 2&amp;#8209;жарымын­да Ч. Дарвин эвол. теорияны ачкандан баштап, А. организмдеги туруктуу процесс болбостон, орг. эволюциянын үч фактору – &#039;&#039;өзгөргучтук, тукум куугучтук&#039;&#039; ж&amp;#8209;а &#039;&#039;табигый тандалуунун&#039;&#039; натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   (лат. adaptatio – ыңгайлануу) биологияда – белгилүү бир биол. түрдүн морфофизиол., жүрүш&amp;#8209;туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде А. калыптана берет. А. жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы ж&amp;#8209;a жеке А. болуп экиге бөлүнөт. А&amp;#8209;нын эвол. өрчүп&amp;#8209;өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борб. проблемасы. А. тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун ж&amp;#8209;a мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары м&amp;#8209;н ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда орга низмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында А. пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары м&amp;#8209;н клеткаларынын түзүлүшүндө ж&amp;#8209;a функциясында жашоо шартына ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мис., А&amp;#8209;нын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу&amp;#8209;бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүү-чүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт&amp;#8209;кумурска ж&amp;#8209;a канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңцашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфол., физиол., анат. ж&amp;#8209;а биохим. өзгөрүүлөр болот. 19&amp;#8209;к&amp;#8209;дын 2&amp;#8209;жарымын­да Ч. Дарвин эвол. теорияны ачкандан баштап, А. организмдеги туруктуу процесс болбостон, орг. эволюциянын үч фактору – &#039;&#039;өзгөргучтук, тукум куугучтук&#039;&#039; ж&amp;#8209;а &#039;&#039;табигый тандалуунун&#039;&#039; натыйжасында пайда болуп өнүккөн процесс катары каралат.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>  Ад.: ''Жученко'' А А Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ак туальные </del>проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>  Ад.: ''Жученко'' А А Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Актуальные </ins>проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td></tr> </table>

imported>Dilde https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%94%D0%90%D0%9F%D0%A2%D0%90%D0%A6%D0%98%D0%AF&diff=51719&oldid=prev 2022-06-07T09:45:43Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:45, 7 Июнь (Кулжа) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   (лат. adaptatio – ыңгайлануу) биологияда – белгилүү бир биол. түрдүн морфофизиол., жүрүш&amp;#8209;туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде А. калыптана берет. А. жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы ж&amp;#8209;a жеке А. болуп экиге бөлүнөт. А&amp;#8209;нын эвол. өрчүп&amp;#8209;өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борб. проблемасы. А. тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун ж&amp;#8209;a мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары м&amp;#8209;н ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда орга низмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында А. пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары м&amp;#8209;н клеткаларынын түзүлүшүндө ж&amp;#8209;a функциясында жашоо <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шарты на </del>ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мис., А&amp;#8209;нын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу&amp;#8209;бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүү-</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   (лат. adaptatio – ыңгайлануу) биологияда – белгилүү бир биол. түрдүн морфофизиол., жүрүш&amp;#8209;туруштук, популяциялык ж. б. өзгөчөлүктөрүнүн чөйрө шартына ыңгай­ланышы. Түрдүн особдорунун жашоосунун бар­дык тепкичтеринде А. калыптана берет. А. жа­шоо шартынын ар кандай өзгөрүүсүндө организм­дин тирүү калышын камсыз кылат. Жалпы ж&amp;#8209;a жеке А. болуп экиге бөлүнөт. А&amp;#8209;нын эвол. өрчүп&amp;#8209;өнүгүү механизмдери – биологиянын бир­ден бир борб. проблемасы. А. тукум куугучтук­тун негизинде онтогенездик өзгөрүүлөрдүн, узак убакыт тандалуунун ж&amp;#8209;a мутациянын натый­жасында ишке ашат да, организмдин клетка­лары м&amp;#8209;н ткандарынын кээ бир тиричилик ара­кеттери өзгөрүлүп, чыдамдуулугу арта баштайт. Тиричиликтин тарыхый өсүү жолунда орга низмдин начар клеткалары жоголуп, күчтүүлөрү өөрчүп, чөйрөгө жараша табигый өзгөрүүлөрдүн натыйжасында А. пайда болот. Жаныбардын, өсүмдүктөрдүн органдары м&amp;#8209;н клеткаларынын түзүлүшүндө ж&amp;#8209;a функциясында жашоо <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шартына </ins>ылайык өзгөрүүлөр дайыма болуп турат. Мис., А&amp;#8209;нын натыйжасында жарганаттын ал­дынкы буттары учууга, момолойдун алдынкы буттары кыска келип жер казууга, маймыл, ты­йын чычкандардын дене түзүлүшү, колу&amp;#8209;бутта­ры даракка чыгууга, бутактан бутакка секирип жүрүүгө ыңгайланган. Сууда жашоочу сүт эмүү-чүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт&amp;#8209;кумурска ж&amp;#8209;a канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңцашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфол., физиол., анат. ж&amp;#8209;а биохим. өзгөрүүлөр болот. 19&amp;#8209;к&amp;#8209;дын 2&amp;#8209;жарымын­да Ч. Дарвин эвол. теорияны ачкандан баштап, А. организмдеги туруктуу процесс болбостон, орг. эволюциянын үч фактору – ''өзгөргучтук, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тукум </ins>куугучтук'' ж&amp;#8209;а ''табигый тандалуунун'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">натыйжасында </ins>пайда болуп өнүккөн процесс <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">катары </ins>каралат.&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чүлөрдөн киттин буттары сүзгүч канатка айлан­ган. Белгилүү өсүү шарттарга жараша өзгөрүүлөр өсүмдүккө да мүнөздүү. Көп өсүмдүктөрдүн гүлү курт&amp;#8209;кумурска ж&amp;#8209;a канаттуулардын кээ бир түр­лөрү аркылуу чаңцашууга ыңгайланган. Туздуу, кумдуу, чополуу, таштуу жерлерде өскөн өсүм­дүктө ар кандай морфол., физиол., анат. ж&amp;#8209;а биохим. өзгөрүүлөр болот. 19&amp;#8209;к&amp;#8209;дын 2&amp;#8209;жарымын­да Ч. Дарвин эвол. теорияны ачкандан баштап, А. организмдеги туруктуу процесс болбостон, орг. эволюциянын үч фактору – ''өзгөргучтук, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ту кум </del>куугучтук'' ж&amp;#8209;а ''табигый тандалуунун'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">на тыйжасында </del>пайда болуп өнүккөн процесс <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ка тары </del>каралат.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>Ад.: ''Жученко'' А А Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Ак туальные проблемы биологической науки, М., 1984.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Жученко'' А А Адаптивный потенциал культурных растений. Кишинев, Штиинца, 1988; Ак туальные проблемы биологической науки, М., 1984.  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

imported>Dilde