<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6</id>
	<title>АВИАНОСЕЦ - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-21T19:39:57Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=78307&amp;oldid=prev</id>
		<title>Gulira, 09:29, 19 Март (Жалган куран) 2026 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=78307&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-03-19T09:29:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:29, 19 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АВИАНОСЕЦ&#039;&#039;&#039; – авиация жүктөп жүрүүчү согуш кемеси; жогорку манёврдүү сүзүп жүрүүчү авиациялык чоң база. Авианосецтин душманга каршы негизги куралы – палубадагы авиация (самолёттор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; вертолёттор), ал ядролук &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жөнөкөй дүрмөттүү ракета, бомба &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; торпедалар &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; куралданган. Авианосецти мина жүктөгөн крейсерлер, фрегаттар, десанттык, башкаруучу кемелер, согуш  кемелери  жана башка жардам  көрсөтүүчү кемелер коштоп жүрөт. Учуучу аппараттарды жүктөгөн Авианосецтердин палубасы атайын самолёттун учуп-конуусуна ылайыкташкан. Биринчи учма аппараттарды жүктөгөн кемелер 19-кылымдын аягы – 20-кылымдын башында француз &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус флотторунда колдонулган. 1-дүйнөлүк согушта гидросамолётторду (сууда да сүзө турган) жүктөгөн ангарлуу кемелердин бортуна сууга түшүрүп-көтөрмө курулмалар (гидроавиотранспорт) орнотулган. Кемеге 12 самолёт жүктөгөн. Россияда 1915-жылы  авиация жүктөгөн транспорт-кемелер үчүн 4 пароход &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; “Алмаз” крейсери жабдылган. 1918-жылы  биринчи жолу англиялык  жүк &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жүргүнчү ташыган “Аргус” кемеси самолёттун учуп-конушуна ылайыкташып жабдылган. 1-дүйнөлүк согуштан кийин Улуу Британия, Франция, АКШ &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Японияда курулуп бүтө элек линкорлор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; крейсерлерди атайын долбоор боюнча самолёттун учуп-конуусуна ылайыктап кура баштаган. 2-дүйнөлүк согуштун алдында англиялык, франциялык, америкалык  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; япониялык флоттордо  бардыгы 19 авионосец болсо, согуштун жүрүшүндө алардын саны 169ка жеткен. Авианосецтер колдонулушуна жараша суу үстүндөгү согуш кемелери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; суу астындагы кайыктарды талкалоочу жөнөкөй Авианосец  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt;  атомдук Авианосец  болуп  бөлүнөт. Сокку уруучу Авианосецтер душмандын кургактагы аскер объектилерин, деңиз базаларындагы кораблдер &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; кемелерин алыстан атып талкалап, жок кылуу, деңиздик десант аскерлерин түшүрүүнү камсыз кылып, океан, деңиздердеги аскер коммуникацияларын коргоого алат. Авианосецтер салмагы (сууга сыйымдуулугу) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; колдонулушу боюнча оор (60–100 самолёт жүктөгөн америкалык “Иорктаун”, “Эссекс”, япондук “Сорю”, “Сёкаку”; англиялык –“Имплэкебл”)  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; флотту аба чабуулунан &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; сууга коюлган миналарда  коргоочу–жеңил (25–50 самолёт жүктөгөн; америкалык  “Индепенденс”, япондук “Сёхо”, англиялык “Колосус”)  Авианосецтерге бөлүнөт. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1941–45&lt;/del&gt;-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;Тынч океанда болгон согуш компанияларында Авианосецтер флоттун негизги сокку уруучу күчү болгон. 1950-жылдан Авианосецтерге ядролук курал жүктөгөн самолёттор кондурула баштаган. 1961-жылы  АКШнын  Аскер-деңиз  күчтөрүндө (АДК) биринчи жолу атомдук  Авианосец “Энтерпрайз”, 1975-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;“Честер У. Нимиц”, ал эми кийин 1998 жылы  8 атомдук Авианосец кошулган. 21-кылымдын башында дүйнөнүн 9 өлкөсүнүн АДКта Авиносецтер бар, анын көпчүлүгү АКШда, ал анын согуштук-саясий кызыкчылыктары үчүн бүткүл дүйнө боюнча колдоо көрсөтүүгө мүмкүндүк берет. Азыркы учурда Улуу Британия, Италия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Франциянын аскер деңиз күчтөрүнүн  вертолётоносецтери  бар, алар суу астындагы миналарды жок кылууга багытталган. Вертолёносецтердин суудагы салмагы 15 миң &#039;&#039;т&#039;&#039; га чейин, алар бортуна  20–32 вертолёт жүктөй алат. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн курамында десант аскерлерин жүктөгөн вертолётоносецтеринин (универсалдуу десант кораблдери)  салмагы 40,5 миң &#039;&#039;т&#039;&#039;га чейин, ал тик уча турган 42 вертолёт, 10дой самолёт алып жүрө алат, анда  курал-жарак &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; тийиштүү аскер техникалары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; жабдылган 1800 адам  кызмат  кылат. РФ Аскер-деңиз күчтөрүнүн  катарына 1970-жылы  орто салмактагы “Киев”, “Новороссийск” жана башка Авианосецтер кошулган. Ошондой  эле Россия аскер-деңиз күчтөрүнүн эң чоң  Авианосецти –ТАКР “Советтер Союзунун   флот  адмиралы  Кузнецов”,  анын салмагы 10 миң тоннага  чейин.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АВИАНОСЕЦ&#039;&#039;&#039; – авиация жүктөп жүрүүчү согуш кемеси; жогорку манёврдүү сүзүп жүрүүчү авиациялык чоң база. Авианосецтин душманга каршы негизги куралы – палубадагы авиация (самолёттор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; вертолёттор), ал ядролук &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жөнөкөй дүрмөттүү ракета, бомба &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; торпедалар &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; куралданган. Авианосецти мина жүктөгөн крейсерлер, фрегаттар, десанттык, башкаруучу кемелер, согуш  кемелери  жана башка жардам  көрсөтүүчү кемелер коштоп жүрөт. Учуучу аппараттарды жүктөгөн Авианосецтердин палубасы атайын самолёттун учуп-конуусуна ылайыкташкан. Биринчи учма аппараттарды жүктөгөн кемелер 19-кылымдын аягы – 20-кылымдын башында француз &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус флотторунда колдонулган. 1-дүйнөлүк согушта гидросамолётторду (сууда да сүзө турган) жүктөгөн ангарлуу кемелердин бортуна сууга түшүрүп-көтөрмө курулмалар (гидроавиотранспорт) орнотулган. Кемеге 12 самолёт жүктөгөн. Россияда 1915-жылы  авиация жүктөгөн транспорт-кемелер үчүн 4 пароход &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; “Алмаз” крейсери жабдылган. 1918-жылы  биринчи жолу англиялык  жүк &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жүргүнчү ташыган “Аргус” кемеси самолёттун учуп-конушуна ылайыкташып жабдылган. 1-дүйнөлүк согуштан кийин Улуу Британия, Франция, АКШ &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Японияда курулуп бүтө элек линкорлор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; крейсерлерди атайын долбоор боюнча самолёттун учуп-конуусуна ылайыктап кура баштаган. 2-дүйнөлүк согуштун алдында англиялык, франциялык, америкалык  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; япониялык флоттордо  бардыгы 19 авионосец болсо, согуштун жүрүшүндө алардын саны 169ка жеткен. Авианосецтер колдонулушуна жараша суу үстүндөгү согуш кемелери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; суу астындагы кайыктарды талкалоочу жөнөкөй Авианосец  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt;  атомдук Авианосец  болуп  бөлүнөт. Сокку уруучу Авианосецтер душмандын кургактагы аскер объектилерин, деңиз базаларындагы кораблдер &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; кемелерин алыстан атып талкалап, жок кылуу, деңиздик десант аскерлерин түшүрүүнү камсыз кылып, океан, деңиздердеги аскер коммуникацияларын коргоого алат. Авианосецтер салмагы (сууга сыйымдуулугу) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; колдонулушу боюнча оор (60–100 самолёт жүктөгөн америкалык “Иорктаун”, “Эссекс”, япондук “Сорю”, “Сёкаку”; англиялык –“Имплэкебл”)  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; флотту аба чабуулунан &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; сууга коюлган миналарда  коргоочу–жеңил (25–50 самолёт жүктөгөн; америкалык  “Индепенденс”, япондук “Сёхо”, англиялык “Колосус”)  Авианосецтерге бөлүнөт. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1941–1945&lt;/ins&gt;-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылдары &lt;/ins&gt;Тынч океанда болгон согуш компанияларында Авианосецтер флоттун негизги сокку уруучу күчү болгон. 1950-жылдан Авианосецтерге ядролук курал жүктөгөн самолёттор кондурула баштаган. 1961-жылы  АКШнын  Аскер-деңиз  күчтөрүндө (АДК) биринчи жолу атомдук  Авианосец “Энтерпрайз”, 1975-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;“Честер У. Нимиц”, ал эми кийин 1998 жылы  8 атомдук Авианосец кошулган. 21-кылымдын башында дүйнөнүн 9 өлкөсүнүн АДКта Авиносецтер бар, анын көпчүлүгү АКШда, ал анын согуштук-саясий кызыкчылыктары үчүн бүткүл дүйнө боюнча колдоо көрсөтүүгө мүмкүндүк берет. Азыркы учурда Улуу Британия, Италия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Франциянын аскер деңиз күчтөрүнүн  вертолётоносецтери  бар, алар суу астындагы миналарды жок кылууга багытталган. Вертолёносецтердин суудагы салмагы 15 миң &#039;&#039;т&#039;&#039; га чейин, алар бортуна  20–32 вертолёт жүктөй алат. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн курамында десант аскерлерин жүктөгөн вертолётоносецтеринин (универсалдуу десант кораблдери)  салмагы 40,5 миң &#039;&#039;т&#039;&#039;га чейин, ал тик уча турган 42 вертолёт, 10дой самолёт алып жүрө алат, анда  курал-жарак &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; тийиштүү аскер техникалары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; жабдылган 1800 адам  кызмат  кылат. РФ Аскер-деңиз күчтөрүнүн  катарына 1970-жылы  орто салмактагы “Киев”, “Новороссийск” жана башка Авианосецтер кошулган. Ошондой  эле Россия аскер-деңиз күчтөрүнүн эң чоң  Авианосецти –ТАКР “Советтер Союзунун   флот  адмиралы  Кузнецов”,  анын салмагы 10 миң тоннага  чейин.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;Ж. Арзыкулов&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;Ж. Арзыкулов&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Gulira</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=44864&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Gulira, 07:38, 19 Декабрь (Бештин айы) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=44864&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-12-19T07:38:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;07:38, 19 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АВИАНОСЕЦ&#039;&#039;&#039; – авиация жүктөп жүрүүчү согуш кемеси; жогорку манёврдүү сүзүп жүрүүчү авиациялык чоң база. Авианосецтин душманга каршы негизги куралы – палубадагы авиация (самолёттор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; вертолёттор), ал ядролук &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жөнөкөй дүрмөттүү ракета, бомба &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; торпедалар &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; куралданган. Авианосецти мина жүктөгөн крейсерлер, фрегаттар, десанттык, башкаруучу кемелер, согуш  кемелери  &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. б. &lt;/del&gt;жардам  көрсөтүүчү кемелер коштоп жүрөт. Учуучу аппараттарды жүктөгөн Авианосецтердин палубасы атайын самолёттун учуп-конуусуна ылайыкташкан. Биринчи учма аппараттарды жүктөгөн кемелер 19-кылымдын аягы – 20-кылымдын башында француз &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус флотторунда колдонулган. 1-дүйнөлүк согушта гидросамолётторду (сууда да сүзө турган) жүктөгөн ангарлуу кемелердин бортуна сууга түшүрүп-көтөрмө курулмалар (гидроавиотранспорт) орнотулган. Кемеге 12 самолёт жүктөгөн. Россияда 1915-жылы  авиация жүктөгөн транспорт-кемелер үчүн 4 пароход &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; “Алмаз” крейсери жабдылган. 1918-жылы  биринчи жолу англиялык  жүк &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жүргүнчү ташыган “Аргус” кемеси самолёттун учуп-конушуна ылайыкташып жабдылган. 1-дүйнөлүк согуштан кийин Улуу Британия, Франция, АКШ &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Японияда курулуп бүтө элек линкорлор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; крейсерлерди атайын долбоор боюнча самолёттун учуп-конуусуна ылайыктап кура баштаган. 2-дүйнөлүк согуштун алдында англиялык, франциялык, америкалык  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; япониялык флоттордо  бардыгы 19 авионосец болсо, согуштун жүрүшүндө алардын саны 169ка жеткен. Авианосецтер колдонулушуна жараша суу үстүндөгү согуш кемелери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; суу астындагы кайыктарды талкалоочу жөнөкөй Авианосец  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt;  атомдук Авианосец  болуп  бөлүнөт. Сокку уруучу Авианосецтер душмандын кургактагы аскер объектилерин, деңиз базаларындагы кораблдер &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; кемелерин алыстан атып талкалап, жок кылуу, деңиздик десант аскерлерин түшүрүүнү камсыз кылып, океан, деңиздердеги аскер коммуникацияларын коргоого алат. Авианосецтер салмагы (сууга сыйымдуулугу) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; колдонулушу боюнча оор (60–100 самолёт жүктөгөн америкалык “Иорктаун”, “Эссекс”, япондук “Сорю”, “Сёкаку”; англиялык –“Имплэкебл”)  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; флотту аба чабуулунан &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; сууга коюлган миналарда  коргоочу–жеңил (25–50 самолёт жүктөгөн; америкалык  “Индепенденс”, япондук “Сёхо”, англиялык “Колосус”)  Авианосецтерге бөлүнөт. 1941–45-ж. Тынч океанда болгон согуш компанияларында Авианосецтер флоттун негизги сокку уруучу күчү болгон. 1950-жылдан Авианосецтерге ядролук курал жүктөгөн самолёттор кондурула баштаган. 1961-жылы  АКШнын  Аскер-деңиз  күчтөрүндө (АДК) биринчи жолу атомдук  Авианосец “Энтерпрайз”, 1975-ж. “Честер У. Нимиц”, ал эми кийин 1998 жылы  8 атомдук Авианосец кошулган. 21-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;башында дүйнөнүн 9 өлкөсүнүн АДКта Авиносецтер бар, анын көпчүлүгү АКШда, ал анын согуштук-саясий кызыкчылыктары үчүн бүткүл дүйнө боюнча колдоо көрсөтүүгө мүмкүндүк берет. Азыркы учурда Улуу Британия, Италия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Франциянын аскер деңиз күчтөрүнүн  вертолётоносецтери  бар, алар суу астындагы миналарды жок кылууга багытталган. Вертолёносецтердин суудагы салмагы 15 миң &#039;&#039;т&#039;&#039; га чейин, алар бортуна  20–32 вертолёт жүктөй алат. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн курамында десант аскерлерин жүктөгөн вертолётоносецтеринин (универсалдуу десант кораблдери)  салмагы 40,5 миң &#039;&#039;т&#039;&#039;га чейин, ал тик уча турган 42 вертолёт, 10дой самолёт алып жүрө алат, анда  курал-жарак &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; тийиштүү аскер техникалары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; жабдылган 1800 адам  кызмат  кылат. РФ Аскер-деңиз күчтөрүнүн  катарына 1970-жылы  орто салмактагы “Киев”, “Новороссийск” &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. б. &lt;/del&gt;Авианосецтер кошулган. Ошондой  эле Россия аскер-деңиз күчтөрүнүн эң чоң  Авианосецти –ТАКР “Советтер Союзунун   флот  адмиралы  Кузнецов”,  анын салмагы 10 миң тоннага  чейин.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АВИАНОСЕЦ&#039;&#039;&#039; – авиация жүктөп жүрүүчү согуш кемеси; жогорку манёврдүү сүзүп жүрүүчү авиациялык чоң база. Авианосецтин душманга каршы негизги куралы – палубадагы авиация (самолёттор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; вертолёттор), ал ядролук &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жөнөкөй дүрмөттүү ракета, бомба &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; торпедалар &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; куралданган. Авианосецти мина жүктөгөн крейсерлер, фрегаттар, десанттык, башкаруучу кемелер, согуш  кемелери  &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана башка &lt;/ins&gt;жардам  көрсөтүүчү кемелер коштоп жүрөт. Учуучу аппараттарды жүктөгөн Авианосецтердин палубасы атайын самолёттун учуп-конуусуна ылайыкташкан. Биринчи учма аппараттарды жүктөгөн кемелер 19-кылымдын аягы – 20-кылымдын башында француз &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус флотторунда колдонулган. 1-дүйнөлүк согушта гидросамолётторду (сууда да сүзө турган) жүктөгөн ангарлуу кемелердин бортуна сууга түшүрүп-көтөрмө курулмалар (гидроавиотранспорт) орнотулган. Кемеге 12 самолёт жүктөгөн. Россияда 1915-жылы  авиация жүктөгөн транспорт-кемелер үчүн 4 пароход &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; “Алмаз” крейсери жабдылган. 1918-жылы  биринчи жолу англиялык  жүк &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жүргүнчү ташыган “Аргус” кемеси самолёттун учуп-конушуна ылайыкташып жабдылган. 1-дүйнөлүк согуштан кийин Улуу Британия, Франция, АКШ &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Японияда курулуп бүтө элек линкорлор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; крейсерлерди атайын долбоор боюнча самолёттун учуп-конуусуна ылайыктап кура баштаган. 2-дүйнөлүк согуштун алдында англиялык, франциялык, америкалык  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; япониялык флоттордо  бардыгы 19 авионосец болсо, согуштун жүрүшүндө алардын саны 169ка жеткен. Авианосецтер колдонулушуна жараша суу үстүндөгү согуш кемелери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; суу астындагы кайыктарды талкалоочу жөнөкөй Авианосец  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt;  атомдук Авианосец  болуп  бөлүнөт. Сокку уруучу Авианосецтер душмандын кургактагы аскер объектилерин, деңиз базаларындагы кораблдер &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; кемелерин алыстан атып талкалап, жок кылуу, деңиздик десант аскерлерин түшүрүүнү камсыз кылып, океан, деңиздердеги аскер коммуникацияларын коргоого алат. Авианосецтер салмагы (сууга сыйымдуулугу) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; колдонулушу боюнча оор (60–100 самолёт жүктөгөн америкалык “Иорктаун”, “Эссекс”, япондук “Сорю”, “Сёкаку”; англиялык –“Имплэкебл”)  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; флотту аба чабуулунан &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; сууга коюлган миналарда  коргоочу–жеңил (25–50 самолёт жүктөгөн; америкалык  “Индепенденс”, япондук “Сёхо”, англиялык “Колосус”)  Авианосецтерге бөлүнөт. 1941–45-ж. Тынч океанда болгон согуш компанияларында Авианосецтер флоттун негизги сокку уруучу күчү болгон. 1950-жылдан Авианосецтерге ядролук курал жүктөгөн самолёттор кондурула баштаган. 1961-жылы  АКШнын  Аскер-деңиз  күчтөрүндө (АДК) биринчи жолу атомдук  Авианосец “Энтерпрайз”, 1975-ж. “Честер У. Нимиц”, ал эми кийин 1998 жылы  8 атомдук Авианосец кошулган. 21-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;башында дүйнөнүн 9 өлкөсүнүн АДКта Авиносецтер бар, анын көпчүлүгү АКШда, ал анын согуштук-саясий кызыкчылыктары үчүн бүткүл дүйнө боюнча колдоо көрсөтүүгө мүмкүндүк берет. Азыркы учурда Улуу Британия, Италия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Франциянын аскер деңиз күчтөрүнүн  вертолётоносецтери  бар, алар суу астындагы миналарды жок кылууга багытталган. Вертолёносецтердин суудагы салмагы 15 миң &#039;&#039;т&#039;&#039; га чейин, алар бортуна  20–32 вертолёт жүктөй алат. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн курамында десант аскерлерин жүктөгөн вертолётоносецтеринин (универсалдуу десант кораблдери)  салмагы 40,5 миң &#039;&#039;т&#039;&#039;га чейин, ал тик уча турган 42 вертолёт, 10дой самолёт алып жүрө алат, анда  курал-жарак &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; тийиштүү аскер техникалары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; жабдылган 1800 адам  кызмат  кылат. РФ Аскер-деңиз күчтөрүнүн  катарына 1970-жылы  орто салмактагы “Киев”, “Новороссийск” &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана башка &lt;/ins&gt;Авианосецтер кошулган. Ошондой  эле Россия аскер-деңиз күчтөрүнүн эң чоң  Авианосецти –ТАКР “Советтер Союзунун   флот  адмиралы  Кузнецов”,  анын салмагы 10 миң тоннага  чейин.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ж. Арзыкулов&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;Ж. Арзыкулов&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Gulira</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49461&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */ категория кошуу</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49461&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-09-12T02:11:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt; категория кошуу&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;02:11, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;2 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;2 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ж. Арзыкулов&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ж. Арзыкулов&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49460&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Temirkan, 08:30, 9 Август (Баш оона) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49460&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-08-09T08:30:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;08:30, 9 Август (Баш оона) 2023 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АВИАНОСЕЦ&#039;&#039;&#039; – авиация жүктөп жүрүүчү согуш кемеси; жогорку манёврдүү сүзүп жүрүүчү авиациялык чоң база. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-тин &lt;/del&gt;душманга каршы негизги куралы – палубадагы авиация (самолёттор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; вертолёттор), ал ядролук &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жөнөкөй дүрмөттүү ракета, бомба &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; торпедалар &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; куралданган. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-ти &lt;/del&gt;мина жүктөгөн крейсерлер, фрегаттар, десанттык, башкаруучу кемелер, согуш  кемелери  ж. б. жардам  көрсөтүүчү кемелер коштоп жүрөт. Учуучу аппараттарды жүктөгөн &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-тердин &lt;/del&gt;палубасы атайын самолёттун учуп-конуусуна ылайыкташкан. Биринчи учма аппараттарды жүктөгөн кемелер 19-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;аягы – 20-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;башында француз &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус флотторунда колдонулган. 1-дүйнөлүк согушта гидросамолётторду (сууда да сүзө турган) жүктөгөн ангарлуу кемелердин бортуна сууга түшүрүп-көтөрмө курулмалар (гидроавиотранспорт) орнотулган. Кемеге 12 самолёт жүктөгөн. Россияда 1915-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;авиация жүктөгөн транспорт-кемелер үчүн 4 пароход &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; “Алмаз” крейсери жабдылган. 1918-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;биринчи жолу &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;англ. &lt;/del&gt;жүк &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жүргүнчү ташыган “Аргус” кемеси самолёттун учуп-конушуна ылайыкташып жабдылган. 1-дүйнөлүк согуштан кийин Улуу Британия, Франция, АКШ &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Японияда курулуп бүтө элек линкорлор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; крейсерлерди атайын долбоор &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б-ча &lt;/del&gt;самолёттун учуп-конуусуна ылайыктап кура баштаган. 2-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;дүйн. &lt;/del&gt;согуштун алдында &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;англ.&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;франц.&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;амер. &lt;/del&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; япониялык флоттордо  бардыгы 19 авионосец болсо, согуштун жүрүшүндө алардын саны 169ка жеткен. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-тер &lt;/del&gt;колдонулушуна жараша суу үстүндөгү согуш кемелери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; суу астындагы кайыктарды талкалоочу жөнөкөй &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. &lt;/del&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt;  атомдук &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. &lt;/del&gt;болуп  бөлүнөт. Сокку уруучу &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-тер &lt;/del&gt;душмандын кургактагы аскер объектилерин, деңиз базаларындагы кораблдер &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; кемелерин алыстан атып талкалап, жок кылуу, деңиздик десант аскерлерин түшүрүүнү камсыз кылып, океан, деңиздердеги аскер коммуникацияларын коргоого алат. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-тер &lt;/del&gt;салмагы (сууга сыйымдуулугу) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; колдонулушу &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б-ча &lt;/del&gt;оор (60–100 самолёт жүктөгөн &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;амер. &lt;/del&gt;“Иорктаун”, “Эссекс”, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;япон. &lt;/del&gt;“Сорю”, “Сёкаку”; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;англ. &lt;/del&gt;–“Имплэкебл”)  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; флотту аба чабуулунан &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; сууга коюлган миналарда  коргоочу–жеңил (25–50 самолёт жүктөгөн; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;амер. &lt;/del&gt;“Индепенденс”, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;япон. &lt;/del&gt;“Сёхо”, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;англ. &lt;/del&gt;“Колосус”) &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-терге &lt;/del&gt;бөлүнөт. 1941–45-ж. Тынч океанда болгон согуш компанияларында &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-тер &lt;/del&gt;флоттун негизги сокку уруучу күчү болгон. 1950-жылдан &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-терге &lt;/del&gt;ядролук курал жүктөгөн самолёттор кондурула баштаган. 1961-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;АКШнын  Аскер-деңиз  күчтөрүндө (АДК) биринчи жолу атомдук  &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. &lt;/del&gt;“Энтерпрайз”, 1975-ж. “Честер У. Нимиц”, ал эми кийин 1998 &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;8 атомдук &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А.&lt;/del&gt;кошулган. 21-к-дын башында дүйнөнүн 9 өлкөсүнүн АДКта &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-тер &lt;/del&gt;бар, анын көпчүлүгү АКШда, ал анын согуштук-саясий кызыкчылыктары үчүн бүткүл дүйнө &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б-ча &lt;/del&gt;колдоо көрсөтүүгө мүмкүндүк берет. Азыркы учурда Улуу Британия, Италия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Франциянын аскер деңиз күчтөрүнүн  вертолётоносецтери  бар, алар суу астындагы миналарды жок кылууга багытталган. Вертолёносецтердин суудагы салмагы 15 миң &#039;&#039;т&#039;&#039; га чейин, алар бортуна  20–32 вертолёт жүктөй алат. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн курамында десант аскерлерин жүктөгөн вертолётоносецтеринин (универсалдуу десант кораблдери)  салмагы 40,5 миң &#039;&#039;т&#039;&#039;га чейин, ал тик уча турган 42 вертолёт, 10дой самолёт алып жүрө алат, анда  курал-жарак &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; тийиштүү аскер техникалары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; жабдылган 1800 адам  кызмат  кылат. РФ Аскер-деңиз күчтөрүнүн  катарына 1970-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;орто салмактагы “Киев”, “Новороссийск” ж. б. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-тер &lt;/del&gt;кошулган. Ошондой  эле Россия аскер-деңиз күчтөрүнүн эң чоң  &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-ти &lt;/del&gt;–ТАКР “Советтер Союзунун   флот  адмиралы  Кузнецов”,  анын салмагы 10 миң &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;т. &lt;/del&gt;чейин&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, ылдамдыгы 30 узл&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АВИАНОСЕЦ&#039;&#039;&#039; – авиация жүктөп жүрүүчү согуш кемеси; жогорку манёврдүү сүзүп жүрүүчү авиациялык чоң база. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Авианосецтин &lt;/ins&gt;душманга каршы негизги куралы – палубадагы авиация (самолёттор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; вертолёттор), ал ядролук &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жөнөкөй дүрмөттүү ракета, бомба &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; торпедалар &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; куралданган. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Авианосецти &lt;/ins&gt;мина жүктөгөн крейсерлер, фрегаттар, десанттык, башкаруучу кемелер, согуш  кемелери  ж. б. жардам  көрсөтүүчү кемелер коштоп жүрөт. Учуучу аппараттарды жүктөгөн &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Авианосецтердин &lt;/ins&gt;палубасы атайын самолёттун учуп-конуусуна ылайыкташкан. Биринчи учма аппараттарды жүктөгөн кемелер 19-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;аягы – 20-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;башында француз &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус флотторунда колдонулган. 1-дүйнөлүк согушта гидросамолётторду (сууда да сүзө турган) жүктөгөн ангарлуу кемелердин бортуна сууга түшүрүп-көтөрмө курулмалар (гидроавиотранспорт) орнотулган. Кемеге 12 самолёт жүктөгөн. Россияда 1915-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы  &lt;/ins&gt;авиация жүктөгөн транспорт-кемелер үчүн 4 пароход &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; “Алмаз” крейсери жабдылган. 1918-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы  &lt;/ins&gt;биринчи жолу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;англиялык  &lt;/ins&gt;жүк &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жүргүнчү ташыган “Аргус” кемеси самолёттун учуп-конушуна ылайыкташып жабдылган. 1-дүйнөлүк согуштан кийин Улуу Британия, Франция, АКШ &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Японияда курулуп бүтө элек линкорлор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; крейсерлерди атайын долбоор &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча &lt;/ins&gt;самолёттун учуп-конуусуна ылайыктап кура баштаган. 2-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;дүйнөлүк &lt;/ins&gt;согуштун алдында &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;англиялык&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;франциялык&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;америкалык  &lt;/ins&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; япониялык флоттордо  бардыгы 19 авионосец болсо, согуштун жүрүшүндө алардын саны 169ка жеткен. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Авианосецтер &lt;/ins&gt;колдонулушуна жараша суу үстүндөгү согуш кемелери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; суу астындагы кайыктарды талкалоочу жөнөкөй &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Авианосец  &lt;/ins&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt;  атомдук &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Авианосец  &lt;/ins&gt;болуп  бөлүнөт. Сокку уруучу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Авианосецтер &lt;/ins&gt;душмандын кургактагы аскер объектилерин, деңиз базаларындагы кораблдер &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; кемелерин алыстан атып талкалап, жок кылуу, деңиздик десант аскерлерин түшүрүүнү камсыз кылып, океан, деңиздердеги аскер коммуникацияларын коргоого алат. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Авианосецтер &lt;/ins&gt;салмагы (сууга сыйымдуулугу) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; колдонулушу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча &lt;/ins&gt;оор (60–100 самолёт жүктөгөн &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;америкалык &lt;/ins&gt;“Иорктаун”, “Эссекс”, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;япондук &lt;/ins&gt;“Сорю”, “Сёкаку”; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;англиялык &lt;/ins&gt;–“Имплэкебл”)  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; флотту аба чабуулунан &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; сууга коюлган миналарда  коргоочу–жеңил (25–50 самолёт жүктөгөн; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;америкалык  &lt;/ins&gt;“Индепенденс”, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;япондук &lt;/ins&gt;“Сёхо”, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;англиялык &lt;/ins&gt;“Колосус”) &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; Авианосецтерге &lt;/ins&gt;бөлүнөт. 1941–45-ж. Тынч океанда болгон согуш компанияларында &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Авианосецтер &lt;/ins&gt;флоттун негизги сокку уруучу күчү болгон. 1950-жылдан &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Авианосецтерге &lt;/ins&gt;ядролук курал жүктөгөн самолёттор кондурула баштаган. 1961-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы  &lt;/ins&gt;АКШнын  Аскер-деңиз  күчтөрүндө (АДК) биринчи жолу атомдук  &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Авианосец &lt;/ins&gt;“Энтерпрайз”, 1975-ж. “Честер У. Нимиц”, ал эми кийин 1998 &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы  &lt;/ins&gt;8 атомдук &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Авианосец &lt;/ins&gt;кошулган. 21-к-дын башында дүйнөнүн 9 өлкөсүнүн АДКта &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Авиносецтер &lt;/ins&gt;бар, анын көпчүлүгү АКШда, ал анын согуштук-саясий кызыкчылыктары үчүн бүткүл дүйнө &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча &lt;/ins&gt;колдоо көрсөтүүгө мүмкүндүк берет. Азыркы учурда Улуу Британия, Италия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Франциянын аскер деңиз күчтөрүнүн  вертолётоносецтери  бар, алар суу астындагы миналарды жок кылууга багытталган. Вертолёносецтердин суудагы салмагы 15 миң &#039;&#039;т&#039;&#039; га чейин, алар бортуна  20–32 вертолёт жүктөй алат. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн курамында десант аскерлерин жүктөгөн вертолётоносецтеринин (универсалдуу десант кораблдери)  салмагы 40,5 миң &#039;&#039;т&#039;&#039;га чейин, ал тик уча турган 42 вертолёт, 10дой самолёт алып жүрө алат, анда  курал-жарак &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; тийиштүү аскер техникалары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; жабдылган 1800 адам  кызмат  кылат. РФ Аскер-деңиз күчтөрүнүн  катарына 1970-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы  &lt;/ins&gt;орто салмактагы “Киев”, “Новороссийск” ж. б. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Авианосецтер &lt;/ins&gt;кошулган. Ошондой  эле Россия аскер-деңиз күчтөрүнүн эң чоң  &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Авианосецти &lt;/ins&gt;–ТАКР “Советтер Союзунун   флот  адмиралы  Кузнецов”,  анын салмагы 10 миң &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;тоннага  &lt;/ins&gt;чейин.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ж. Арзыкулов&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ж. Арзыкулов&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49459&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Temirkan, 10:54, 9 Январь (Үчтүн айы) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49459&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-01-09T10:54:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:54, 9 Январь (Үчтүн айы) 2023 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АВИАНОСЕЦ&#039;&#039;&#039; – авиация жүктөп жүрүүчү согуш кемеси; жогорку манёврдүү сүзүп жүрүүчү авиациялык чоң база. А-тин душманга каршы негизги куралы – палубадагы авиация (самолёттор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; вертолёттор), ал ядролук &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жөнөкөй дүрмөттүү ракета, бомба &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; торпедалар &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; куралданган. А-ти мина жүктөгөн крейсерлер, фрегаттар, десанттык, башкаруучу кемелер, согуш  кемелери  ж. б. жардам  көрсөтүүчү кемелер коштоп жүрөт. Учуучу аппараттарды жүктөгөн А-тердин палубасы атайын самолёттун учуп-конуусуна ылайыкташкан. Биринчи учма аппараттарды жүктөгөн кемелер 19-к-дын аягы – 20-к-дын башында француз &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус флотторунда колдонулган. 1-дүйнөлүк согушта гидросамолётторду (сууда да сүзө турган) жүктөгөн ангарлуу кемелердин бортуна сууга түшүрүп-көтөрмө курулмалар (гидроавиотранспорт) орнотулган. Кемеге 12 самолёт жүктөгөн. Россияда 1915-ж. авиация жүктөгөн транспорт-кемелер үчүн 4 пароход &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; “Алмаз” крейсери жабдылган. 1918-ж. биринчи жолу англ. жүк &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жүргүнчү ташыган “Аргус” кемеси самолёттун учуп-конушуна ылайыкташып жабдылган. 1-дүйнөлүк согуштан кийин Улуу Британия, Франция, АКШ &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Японияда курулуп бүтө элек линкорлор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; крейсерлерди атайын долбоор б-ча самолёттун учуп-конуусуна ылайыктап кура баштаган. 2-дүйн. согуштун алдында англ., франц., амер. &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; япониялык флоттордо  бардыгы 19 авионосец болсо, согуштун жүрүшүндө алардын саны 169ка жеткен. А-тер колдонулушуна жараша суу үстүндөгү согуш кемелери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; суу астындагы кайыктарды талкалоочу жөнөкөй А. &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt;  атомдук А. болуп  бөлүнөт. Сокку уруучу А-тер душмандын кургактагы аскер объектилерин, деңиз базаларындагы кораблдер &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; кемелерин алыстан атып талкалап, жок кылуу, деңиздик десант аскерлерин түшүрүүнү камсыз кылып, океан, деңиздердеги аскер коммуникацияларын коргоого алат. А-тер салмагы (сууга сыйымдуулугу) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; колдонулушу б-ча оор (60–100 самолёт жүктөгөн амер. “Иорктаун”, “Эссекс”, япон. “Сорю”, “Сёкаку”; англ. –“Имплэкебл”)  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; флотту аба чабуулунан &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; сууга коюлган миналарда  коргоочу–жеңил (25–50 самолёт жүктөгөн; амер. “Индепенденс”, япон. “Сёхо”, англ. “Колосус”) А-терге бөлүнөт. 1941–45-ж. Тынч океанда болгон согуш компанияларында А-тер флоттун негизги сокку уруучу күчү болгон. 1950-жылдан А-терге ядролук курал жүктөгөн самолёттор кондурула баштаган. 1961-ж. АКШнын  Аскер-деңиз  күчтөрүндө (АДК) биринчи жолу атомдук  А. “Энтерпрайз”, 1975-ж. “Честер У. Нимиц”, ал эми кийин 1998 ж. 8 атомдук А.кошулган. 21-к-дын башында дүйнөнүн 9 өлкөсүнүн АДКта А-тер бар, анын көпчүлүгү АКШда, ал анын согуштук-саясий кызыкчылыктары үчүн бүткүл дүйнө б-ча колдоо көрсөтүүгө мүмкүндүк берет. Азыркы учурда Улуу Британия, Италия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Франциянын аскер деңиз күчтөрүнүн  вертолётоносецтери  бар, алар суу астындагы миналарды жок кылууга багытталган. Вертолёносецтердин суудагы салмагы 15 миң &#039;&#039;т&#039;&#039; га чейин, алар бортуна  20–32 вертолёт жүктөй алат. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн курамында десант аскерлерин жүктөгөн вертолётоносецтеринин (универсалдуу десант кораблдери)  салмагы 40,5 миң &#039;&#039;т&#039;&#039;га чейин, ал тик уча турган 42 вертолёт, 10дой самолёт алып жүрө алат, анда  курал-жарак &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; тийиштүү аскер техникалары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; жабдылган 1800 адам  кызмат  кылат. РФ Аскер-деңиз күчтөрүнүн  катарына 1970-ж. орто салмактагы “Киев”, “Новороссийск” ж. б. А-тер кошулган. Ошондой  эле Россия аскер-деңиз күчтөрүнүн эң чоң  А-ти –ТАКР “Советтер Союзунун   флот  &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;адмиры &lt;/del&gt; Кузнецов”,  анын салмагы 10 миң т. чейин, ылдамдыгы 30 узл.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АВИАНОСЕЦ&#039;&#039;&#039; – авиация жүктөп жүрүүчү согуш кемеси; жогорку манёврдүү сүзүп жүрүүчү авиациялык чоң база. А-тин душманга каршы негизги куралы – палубадагы авиация (самолёттор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; вертолёттор), ал ядролук &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жөнөкөй дүрмөттүү ракета, бомба &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; торпедалар &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; куралданган. А-ти мина жүктөгөн крейсерлер, фрегаттар, десанттык, башкаруучу кемелер, согуш  кемелери  ж. б. жардам  көрсөтүүчү кемелер коштоп жүрөт. Учуучу аппараттарды жүктөгөн А-тердин палубасы атайын самолёттун учуп-конуусуна ылайыкташкан. Биринчи учма аппараттарды жүктөгөн кемелер 19-к-дын аягы – 20-к-дын башында француз &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; орус флотторунда колдонулган. 1-дүйнөлүк согушта гидросамолётторду (сууда да сүзө турган) жүктөгөн ангарлуу кемелердин бортуна сууга түшүрүп-көтөрмө курулмалар (гидроавиотранспорт) орнотулган. Кемеге 12 самолёт жүктөгөн. Россияда 1915-ж. авиация жүктөгөн транспорт-кемелер үчүн 4 пароход &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; “Алмаз” крейсери жабдылган. 1918-ж. биринчи жолу англ. жүк &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; жүргүнчү ташыган “Аргус” кемеси самолёттун учуп-конушуна ылайыкташып жабдылган. 1-дүйнөлүк согуштан кийин Улуу Британия, Франция, АКШ &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Японияда курулуп бүтө элек линкорлор &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; крейсерлерди атайын долбоор б-ча самолёттун учуп-конуусуна ылайыктап кура баштаган. 2-дүйн. согуштун алдында англ., франц., амер. &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; япониялык флоттордо  бардыгы 19 авионосец болсо, согуштун жүрүшүндө алардын саны 169ка жеткен. А-тер колдонулушуна жараша суу үстүндөгү согуш кемелери &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; суу астындагы кайыктарды талкалоочу жөнөкөй А. &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt;  атомдук А. болуп  бөлүнөт. Сокку уруучу А-тер душмандын кургактагы аскер объектилерин, деңиз базаларындагы кораблдер &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; кемелерин алыстан атып талкалап, жок кылуу, деңиздик десант аскерлерин түшүрүүнү камсыз кылып, океан, деңиздердеги аскер коммуникацияларын коргоого алат. А-тер салмагы (сууга сыйымдуулугу) &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; колдонулушу б-ча оор (60–100 самолёт жүктөгөн амер. “Иорктаун”, “Эссекс”, япон. “Сорю”, “Сёкаку”; англ. –“Имплэкебл”)  &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; флотту аба чабуулунан &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; сууга коюлган миналарда  коргоочу–жеңил (25–50 самолёт жүктөгөн; амер. “Индепенденс”, япон. “Сёхо”, англ. “Колосус”) А-терге бөлүнөт. 1941–45-ж. Тынч океанда болгон согуш компанияларында А-тер флоттун негизги сокку уруучу күчү болгон. 1950-жылдан А-терге ядролук курал жүктөгөн самолёттор кондурула баштаган. 1961-ж. АКШнын  Аскер-деңиз  күчтөрүндө (АДК) биринчи жолу атомдук  А. “Энтерпрайз”, 1975-ж. “Честер У. Нимиц”, ал эми кийин 1998 ж. 8 атомдук А.кошулган. 21-к-дын башында дүйнөнүн 9 өлкөсүнүн АДКта А-тер бар, анын көпчүлүгү АКШда, ал анын согуштук-саясий кызыкчылыктары үчүн бүткүл дүйнө б-ча колдоо көрсөтүүгө мүмкүндүк берет. Азыркы учурда Улуу Британия, Италия &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; Франциянын аскер деңиз күчтөрүнүн  вертолётоносецтери  бар, алар суу астындагы миналарды жок кылууга багытталган. Вертолёносецтердин суудагы салмагы 15 миң &#039;&#039;т&#039;&#039; га чейин, алар бортуна  20–32 вертолёт жүктөй алат. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн курамында десант аскерлерин жүктөгөн вертолётоносецтеринин (универсалдуу десант кораблдери)  салмагы 40,5 миң &#039;&#039;т&#039;&#039;га чейин, ал тик уча турган 42 вертолёт, 10дой самолёт алып жүрө алат, анда  курал-жарак &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; тийиштүү аскер техникалары &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; жабдылган 1800 адам  кызмат  кылат. РФ Аскер-деңиз күчтөрүнүн  катарына 1970-ж. орто салмактагы “Киев”, “Новороссийск” ж. б. А-тер кошулган. Ошондой  эле Россия аскер-деңиз күчтөрүнүн эң чоң  А-ти –ТАКР “Советтер Союзунун   флот  &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;адмиралы &lt;/ins&gt; Кузнецов”,  анын салмагы 10 миң т. чейин, ылдамдыгы 30 узл.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ж. Арзыкулов&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ж. Арзыкулов&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49458&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (5), ж-а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (14)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49458&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-05T08:33:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt;clean up, replaced: м-н → &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (5), ж-а → &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; (14)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;08:33, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АВИАНОСЕЦ&#039;&#039;&#039; – авиация жүктөп жүрүүчү согуш кемеси; жогорку манёврдүү сүзүп жүрүүчү авиациялык чоң база. А-тин душманга каршы негизги куралы – палубадагы авиация (самолёттор ж-а вертолёттор), ал ядролук ж-а жөнөкөй дүрмөттүү ракета, бомба ж-а торпедалар м-н куралданган. А-ти мина жүктөгөн крейсерлер, фрегаттар, десанттык, башкаруучу кемелер, согуш  кемелери  ж. б. жардам  көрсөтүүчү кемелер коштоп жүрөт. Учуучу аппараттарды жүктөгөн А-тердин палубасы атайын самолёттун учуп-конуусуна ылайыкташкан. Биринчи учма аппараттарды жүктөгөн кемелер 19-к-дын аягы – 20-к-дын башында француз ж-а орус флотторунда колдонулган. 1-дүйнөлүк согушта гидросамолётторду (сууда да сүзө турган) жүктөгөн ангарлуу кемелердин бортуна сууга түшүрүп-көтөрмө курулмалар (гидроавиотранспорт) орнотулган. Кемеге 12 самолёт жүктөгөн. Россияда 1915-ж. авиация жүктөгөн транспорт-кемелер үчүн 4 пароход ж-а “Алмаз” крейсери жабдылган. 1918-ж. биринчи жолу англ. жүк ж-а жүргүнчү ташыган “Аргус” кемеси самолёттун учуп-конушуна ылайыкташып жабдылган. 1-дүйнөлүк согуштан кийин Улуу Британия, Франция, АКШ ж-а Японияда курулуп бүтө элек линкорлор м-н крейсерлерди атайын долбоор б-ча самолёттун учуп-конуусуна ылайыктап кура баштаган. 2-дүйн. согуштун алдында англ., франц., амер. ж-а япониялык флоттордо  бардыгы 19 авионосец болсо, согуштун жүрүшүндө алардын саны 169ка жеткен. А-тер колдонулушуна жараша суу үстүндөгү согуш кемелери м-н суу астындагы кайыктарды талкалоочу жөнөкөй А. ж-а  атомдук А. болуп  бөлүнөт. Сокку уруучу А-тер душмандын кургактагы аскер объектилерин, деңиз базаларындагы кораблдер м-н кемелерин алыстан атып талкалап, жок кылуу, деңиздик десант аскерлерин түшүрүүнү камсыз кылып, океан, деңиздердеги аскер коммуникацияларын коргоого алат. А-тер салмагы (сууга сыйымдуулугу) ж-а колдонулушу б-ча оор (60–100 самолёт жүктөгөн амер. “Иорктаун”, “Эссекс”, япон. “Сорю”, “Сёкаку”; англ. –“Имплэкебл”)  ж-а флотту аба чабуулунан ж-а сууга коюлган миналарда  коргоочу–жеңил (25–50 самолёт жүктөгөн; амер. “Индепенденс”, япон. “Сёхо”, англ. “Колосус”) А-терге бөлүнөт. 1941–45-ж. Тынч океанда болгон согуш компанияларында А-тер флоттун негизги сокку уруучу күчү болгон. 1950-жылдан А-терге ядролук курал жүктөгөн самолёттор кондурула баштаган. 1961-ж. АКШнын  Аскер-деңиз  күчтөрүндө (АДК) биринчи жолу атомдук  А. “Энтерпрайз”, 1975-ж. “Честер У. Нимиц”, ал эми кийин 1998 ж. 8 атомдук А.кошулган. 21-к-дын башында дүйнөнүн 9 өлкөсүнүн АДКта А-тер бар, анын көпчүлүгү АКШда, ал анын согуштук-саясий кызыкчылыктары үчүн бүткүл дүйнө б-ча колдоо көрсөтүүгө мүмкүндүк берет. Азыркы учурда Улуу Британия, Италия ж-а Франциянын аскер деңиз күчтөрүнүн  вертолётоносецтери  бар, алар суу астындагы миналарды жок кылууга багытталган. Вертолёносецтердин суудагы салмагы 15 миң &#039;&#039;т&#039;&#039; га чейин, алар бортуна  20–32 вертолёт жүктөй алат. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн курамында десант аскерлерин жүктөгөн вертолётоносецтеринин (универсалдуу десант кораблдери)  салмагы 40,5 миң &#039;&#039;т&#039;&#039;га чейин, ал тик уча турган 42 вертолёт, 10дой самолёт алып жүрө алат, анда  курал-жарак ж-а тийиштүү аскер техникалары м-н жабдылган 1800 адам  кызмат  кылат. РФ Аскер-деңиз күчтөрүнүн  катарына 1970-ж. орто салмактагы “Киев”, “Новороссийск” ж. б. А-тер кошулган. Ошондой  эле Россия аскер-деңиз күчтөрүнүн эң чоң  А-ти –ТАКР “Советтер Союзунун   флот  адмиры  Кузнецов”,  анын салмагы 10 миң т. чейин, ылдамдыгы 30 узл.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АВИАНОСЕЦ&#039;&#039;&#039; – авиация жүктөп жүрүүчү согуш кемеси; жогорку манёврдүү сүзүп жүрүүчү авиациялык чоң база. А-тин душманга каршы негизги куралы – палубадагы авиация (самолёттор &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;вертолёттор), ал ядролук &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;жөнөкөй дүрмөттүү ракета, бомба &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;торпедалар &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;куралданган. А-ти мина жүктөгөн крейсерлер, фрегаттар, десанттык, башкаруучу кемелер, согуш  кемелери  ж. б. жардам  көрсөтүүчү кемелер коштоп жүрөт. Учуучу аппараттарды жүктөгөн А-тердин палубасы атайын самолёттун учуп-конуусуна ылайыкташкан. Биринчи учма аппараттарды жүктөгөн кемелер 19-к-дын аягы – 20-к-дын башында француз &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;орус флотторунда колдонулган. 1-дүйнөлүк согушта гидросамолётторду (сууда да сүзө турган) жүктөгөн ангарлуу кемелердин бортуна сууга түшүрүп-көтөрмө курулмалар (гидроавиотранспорт) орнотулган. Кемеге 12 самолёт жүктөгөн. Россияда 1915-ж. авиация жүктөгөн транспорт-кемелер үчүн 4 пароход &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;“Алмаз” крейсери жабдылган. 1918-ж. биринчи жолу англ. жүк &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;жүргүнчү ташыган “Аргус” кемеси самолёттун учуп-конушуна ылайыкташып жабдылган. 1-дүйнөлүк согуштан кийин Улуу Британия, Франция, АКШ &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;Японияда курулуп бүтө элек линкорлор &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;крейсерлерди атайын долбоор б-ча самолёттун учуп-конуусуна ылайыктап кура баштаган. 2-дүйн. согуштун алдында англ., франц., амер. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;япониялык флоттордо  бардыгы 19 авионосец болсо, согуштун жүрүшүндө алардын саны 169ка жеткен. А-тер колдонулушуна жараша суу үстүндөгү согуш кемелери &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;суу астындагы кайыктарды талкалоочу жөнөкөй А. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt; атомдук А. болуп  бөлүнөт. Сокку уруучу А-тер душмандын кургактагы аскер объектилерин, деңиз базаларындагы кораблдер &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;кемелерин алыстан атып талкалап, жок кылуу, деңиздик десант аскерлерин түшүрүүнү камсыз кылып, океан, деңиздердеги аскер коммуникацияларын коргоого алат. А-тер салмагы (сууга сыйымдуулугу) &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;колдонулушу б-ча оор (60–100 самолёт жүктөгөн амер. “Иорктаун”, “Эссекс”, япон. “Сорю”, “Сёкаку”; англ. –“Имплэкебл”)  &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;флотту аба чабуулунан &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;сууга коюлган миналарда  коргоочу–жеңил (25–50 самолёт жүктөгөн; амер. “Индепенденс”, япон. “Сёхо”, англ. “Колосус”) А-терге бөлүнөт. 1941–45-ж. Тынч океанда болгон согуш компанияларында А-тер флоттун негизги сокку уруучу күчү болгон. 1950-жылдан А-терге ядролук курал жүктөгөн самолёттор кондурула баштаган. 1961-ж. АКШнын  Аскер-деңиз  күчтөрүндө (АДК) биринчи жолу атомдук  А. “Энтерпрайз”, 1975-ж. “Честер У. Нимиц”, ал эми кийин 1998 ж. 8 атомдук А.кошулган. 21-к-дын башында дүйнөнүн 9 өлкөсүнүн АДКта А-тер бар, анын көпчүлүгү АКШда, ал анын согуштук-саясий кызыкчылыктары үчүн бүткүл дүйнө б-ча колдоо көрсөтүүгө мүмкүндүк берет. Азыркы учурда Улуу Британия, Италия &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;Франциянын аскер деңиз күчтөрүнүн  вертолётоносецтери  бар, алар суу астындагы миналарды жок кылууга багытталган. Вертолёносецтердин суудагы салмагы 15 миң &#039;&#039;т&#039;&#039; га чейин, алар бортуна  20–32 вертолёт жүктөй алат. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн курамында десант аскерлерин жүктөгөн вертолётоносецтеринин (универсалдуу десант кораблдери)  салмагы 40,5 миң &#039;&#039;т&#039;&#039;га чейин, ал тик уча турган 42 вертолёт, 10дой самолёт алып жүрө алат, анда  курал-жарак &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;тийиштүү аскер техникалары &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;жабдылган 1800 адам  кызмат  кылат. РФ Аскер-деңиз күчтөрүнүн  катарына 1970-ж. орто салмактагы “Киев”, “Новороссийск” ж. б. А-тер кошулган. Ошондой  эле Россия аскер-деңиз күчтөрүнүн эң чоң  А-ти –ТАКР “Советтер Союзунун   флот  адмиры  Кузнецов”,  анын салмагы 10 миң т. чейин, ылдамдыгы 30 узл.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ж. Арзыкулов&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ж. Арзыкулов&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49457&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kerimova-59, 08:33, 29 Сентябрь (Аяк оона) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49457&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-09-29T08:33:38Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;08:33, 29 Сентябрь (Аяк оона) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;  &lt;/del&gt;– авиация жүктөп жүрүүчү согуш кемеси; жогорку манёврдүү сүзүп жүрүүчү авиациялык чоң база. А-тин душманга каршы негизги куралы – палубадагы авиация (самолёттор ж-а вертолёттор), ал ядролук ж-а жөнөкөй дүрмөттүү ракета, бомба ж-а торпедалар м-н куралданган. А-ти мина жүктөгөн крейсерлер, фрегаттар, десанттык, башкаруучу кемелер, согуш  кемелери  ж. б. жардам  көрсөтүүчү  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;АВИАНОСЕЦ&#039;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;– авиация жүктөп жүрүүчү согуш кемеси; жогорку манёврдүү сүзүп жүрүүчү авиациялык чоң база. А-тин душманга каршы негизги куралы – палубадагы авиация (самолёттор ж-а вертолёттор), ал ядролук ж-а жөнөкөй дүрмөттүү ракета, бомба ж-а торпедалар м-н куралданган. А-ти мина жүктөгөн крейсерлер, фрегаттар, десанттык, башкаруучу кемелер, согуш  кемелери  ж. б. жардам  көрсөтүүчү кемелер коштоп жүрөт. Учуучу аппараттарды жүктөгөн А-тердин палубасы атайын самолёттун учуп-конуусуна ылайыкташкан. Биринчи учма аппараттарды жүктөгөн кемелер 19-к-дын аягы – 20-к-дын башында француз ж-а орус флотторунда колдонулган. 1-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;дүйнөлүк &lt;/ins&gt;согушта гидросамолётторду (сууда да сүзө турган) жүктөгөн ангарлуу кемелердин бортуна сууга түшүрүп-көтөрмө курулмалар (гидроавиотранспорт) орнотулган. Кемеге 12 самолёт жүктөгөн. Россияда 1915-ж. авиация жүктөгөн &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;транспорт-&lt;/ins&gt;кемелер үчүн 4 пароход ж-а “Алмаз” крейсери жабдылган. 1918-ж. биринчи жолу англ. жүк ж-а жүргүнчү ташыган “Аргус” кемеси самолёттун учуп-конушуна ылайыкташып жабдылган. 1-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;дүйнөлүк &lt;/ins&gt;согуштан кийин Улуу Британия, Франция, АКШ ж-а Японияда курулуп бүтө элек линкорлор м-н крейсерлерди атайын долбоор б-ча самолёттун учуп-конуусуна ылайыктап кура баштаган. 2-дүйн. согуштун алдында англ., франц., амер. ж-а япониялык флоттордо  бардыгы 19 авионосец болсо, согуштун жүрүшүндө алардын саны 169ка жеткен. А-тер колдонулушуна жараша суу үстүндөгү согуш кемелери м-н суу астындагы кайыктарды талкалоочу жөнөкөй А. ж-а  атомдук А. болуп  бөлүнөт. Сокку уруучу А-тер душмандын кургактагы аскер объектилерин, деңиз базаларындагы кораблдер м-н кемелерин алыстан атып талкалап, жок кылуу, деңиздик десант аскерлерин түшүрүүнү камсыз кылып, океан, деңиздердеги аскер коммуникацияларын коргоого алат. А-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;тер &lt;/ins&gt;салмагы (сууга сыйымдуулугу) ж-а колдонулушу б-ча оор (60–100 самолёт жүктөгөн амер. “Иорктаун”, “Эссекс”, япон. “Сорю”, “Сёкаку”; англ. –“Имплэкебл”)  ж-а флотту аба чабуулунан ж-а сууга коюлган миналарда  коргоочу–жеңил (25–50 самолёт жүктөгөн; амер. “Индепенденс”, япон. “Сёхо”, англ. “Колосус”) А-терге бөлүнөт. 1941–45-ж. Тынч океанда болгон согуш компанияларында А-тер флоттун негизги сокку уруучу күчү болгон. 1950-жылдан А-терге ядролук курал жүктөгөн самолёттор кондурула баштаган. 1961-ж. АКШнын  Аскер-деңиз  күчтөрүндө (АДК) биринчи жолу атомдук  А. “Энтерпрайз”, 1975-ж. “Честер У. Нимиц”, ал эми кийин 1998 ж. 8 атомдук &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А&lt;/ins&gt;.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кошулган&lt;/ins&gt;. 21-к-дын башында дүйнөнүн 9 өлкөсүнүн АДКта А-тер бар, анын көпчүлүгү АКШда, ал анын согуштук-саясий кызыкчылыктары үчүн бүткүл дүйнө б-ча колдоо көрсөтүүгө мүмкүндүк берет. Азыркы учурда Улуу Британия, Италия ж-а Франциянын аскер деңиз күчтөрүнүн  вертолётоносецтери  бар, алар суу астындагы миналарды жок кылууга багытталган. Вертолёносецтердин суудагы салмагы 15 миң &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;т&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;га чейин, алар бортуна  20–32 вертолёт жүктөй алат. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн курамында десант аскерлерин жүктөгөн вертолётоносецтеринин (универсалдуу десант &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кораблдери&lt;/ins&gt;)  салмагы 40,5 миң &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;т&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;га чейин, ал тик уча турган 42 вертолёт, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;10дой &lt;/ins&gt;самолёт алып жүрө алат, анда  курал-жарак ж-а тийиштүү аскер техникалары м-н жабдылган 1800 адам  кызмат  кылат. РФ Аскер-деңиз күчтөрүнүн  катарына 1970-ж. орто салмактагы “Киев”, “Новороссийск” ж. б. А-тер кошулган. Ошондой  эле Россия аскер-деңиз күчтөрүнүн эң чоң  А-ти –ТАКР “Советтер Союзунун   флот  адмиры  Кузнецов”,  анын салмагы 10 миң т. чейин, ылдамдыгы 30 узл.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&amp;gt;  &lt;/del&gt;кемелер коштоп жүрөт. Учуучу аппараттарды жүктөгөн А-тердин палубасы атайын самолёттун учуп-конуусуна ылайыкташкан. Биринчи учма аппараттарды жүктөгөн кемелер 19-к-дын аягы – 20-к-дын башында француз ж-а орус флотторунда колдонулган. 1-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;дүйн. &lt;/del&gt;согушта гидросамолётторду (сууда да сүзө турган) жүктөгөн ангарлуу кемелердин бортуна сууга түшүрүп-көтөрмө курулмалар (гидроавиотранспорт) орнотулган. Кемеге 12 самолёт жүктөгөн. Россияда 1915-ж. авиация жүктөгөн &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;транспорт– &lt;/del&gt;кемелер үчүн 4 пароход ж-а “Алмаз” крейсери жабдылган. 1918-ж. биринчи жолу англ. жүк ж-а жүргүнчү ташыган “Аргус” кемеси самолёттун учуп-конушуна ылайыкташып жабдылган. 1-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;дүйн. &lt;/del&gt;согуштан кийин Улуу Британия, Франция, АКШ ж-а Японияда курулуп бүтө элек линкорлор м-н крейсерлерди атайын долбоор б-ча самолёттун учуп-конуусуна ылайыктап кура баштаган. 2-дүйн. согуштун алдында англ., франц., амер. ж-а япониялык флоттордо  бардыгы 19 авионосец болсо, согуштун жүрүшүндө алардын саны 169ка жеткен. А-тер колдонулушуна жараша суу үстүндөгү согуш кемелери м-н суу астындагы кайыктарды талкалоочу жөнөкөй А. ж-а  атомдук А. болуп  бөлүнөт. Сокку уруучу А-тер душмандын кургактагы аскер объектилерин, деңиз базаларындагы кораблдер м-н кемелерин алыстан атып талкалап, жок кылуу, деңиздик десант аскерлерин түшүрүүнү камсыз кылып, океан, деңиздердеги аскер коммуникацияларын коргоого алат. А-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;тердин &lt;/del&gt;салмагы (сууга сыйымдуулугу) ж-а колдонулушу б-ча оор (60–100 самолёт жүктөгөн амер. “Иорктаун”, “Эссекс”, япон. “Сорю”, “Сёкаку”; англ. –“Имплэкебл”)  ж-а флотту аба чабуулунан ж-а сууга коюлган миналарда  коргоочу–жеңил (25–50 самолёт жүктөгөн; амер. “Индепенденс”, япон. “Сёхо”, англ. “Колосус”) А-терге бөлүнөт. 1941–45-ж. Тынч океанда болгон согуш компанияларында А-тер флоттун негизги сокку уруучу күчү болгон. 1950-жылдан &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;баштап &lt;/del&gt;А-терге ядролук курал жүктөгөн самолёттор кондурула баштаган. 1961-ж. АКШнын  Аскер-деңиз  күчтөрүндө (АДК) биринчи жолу атомдук  А. “Энтерпрайз”, 1975-ж. “Честер У. Нимиц”, ал эми кийин 1998 ж. 8 атомдук &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;“А&lt;/del&gt;.&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;”кошулган&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;21-к-дын башында дүйнөнүн 9 өлкөсүнүн АДКта &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;А-тер бар, анын көпчүлүгү АКШда, ал анын согуштук-саясий кызыкчылыктары үчүн бүткүл дүйнө б-ча колдоо көрсөтүүгө мүмкүндүк берет. Азыркы учурда Улуу Британия, Италия ж-а Франциянын аскер деңиз күчтөрүнүн  вертолётоносецтери  бар, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;алар суу астындагы миналарды жок кылууга багытталган. Вертолёносецтердин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;суудагы салмагы 15 миң т га чейин, алар бортуна  20–32 вертолёт жүктөй алат. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн курамында десант аскерлерин жүктөгөн вертолётоносецтеринин (универсалдуу десант &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;корабилдери&lt;/del&gt;)  салмагы 40,5 миң т&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;га чейин, ал тик уча турган 42 вертолёт, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;10 чакты &lt;/del&gt;самолёт алып жүрө алат, анда  курал-жарак ж-а тийиштүү аскер техникалары м-н жабдылган 1800 адам  кызмат  кылат. РФ Аскер-деңиз күчтөрүнүн  катарына 1970-ж. орто салмактагы “Киев”, “Новороссийск” ж. б. А-тер кошулган. Ошондой  эле Россия аскер-деңиз күчтөрүнүн эң чоң  А-ти –ТАКР “Советтер Союзунун   флот  адмиры  Кузнецов”,  анын салмагы 10 миң т. чейин, ылдамдыгы 30 узл. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;                                                                                                                                                               &lt;/del&gt;Ж. Арзыкулов&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ж. Арзыкулов&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kerimova-59</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49456&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Jortbek, 10:17, 21 Сентябрь (Аяк оона) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49456&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-09-21T10:17:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:17, 21 Сентябрь (Аяк оона) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;   – авиация жүктөп жүрүүчү согуш кемеси; жогорку манёврдүү сүзүп жүрүүчү авиациялык чоң база. А-тин душманга каршы негизги куралы – палубадагы авиация (самолёттор ж-а вертолёттор), ал ядролук ж-а жөнөкөй дүрмөттүү ракета, бомба ж-а торпедалар м-н куралданган. А-ти мина жүктөгөн крейсерлер, фрегаттар, десанттык, башкаруучу кемелер, согуш  кемелери  ж. б. жардам  көрсөтүүчү  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;   – авиация жүктөп жүрүүчү согуш кемеси; жогорку манёврдүү сүзүп жүрүүчү авиациялык чоң база. А-тин душманга каршы негизги куралы – палубадагы авиация (самолёттор ж-а вертолёттор), ал ядролук ж-а жөнөкөй дүрмөттүү ракета, бомба ж-а торпедалар м-н куралданган. А-ти мина жүктөгөн крейсерлер, фрегаттар, десанттык, башкаруучу кемелер, согуш  кемелери  ж. б. жардам  көрсөтүүчү  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt; кемелер коштоп жүрөт. Учуучу аппараттарды жүктөгөн А-тердин палубасы атайын самолёттун учуп-конуусуна ылайыкташкан. Биринчи учма аппараттарды жүктөгөн кемелер 19-к-дын аягы – 20-к-дын башында француз ж-а орус флотторунда колдонулган. 1-дүйн. согушта гидросамолётторду (сууда да сүзө турган) жүктөгөн ангарлуу кемелердин бортуна сууга түшүрүп-көтөрмө курулмалар (гидроавиотранспорт) орнотулган. Кемеге 12 самолёт жүктөгөн. Россияда 1915-ж. авиация жүктөгөн транспорт– кемелер үчүн 4 пароход ж-а “Алмаз” крейсери жабдылган. 1918-ж. биринчи жолу англ. жүк ж-а жүргүнчү ташыган “Аргус” кемеси самолёттун учуп-конушуна ылайыкташып жабдылган. 1-дүйн. согуштан кийин Улуу Британия, Франция, АКШ ж-а Японияда курулуп бүтө элек линкорлор м-н крейсерлерди атайын долбоор б-ча самолёттун учуп-конуусуна ылайыктап кура баштаган. 2-дүйн. согуштун алдында англ., франц., амер. ж-а япониялык флоттордо  бардыгы 19 авионосец болсо, согуштун жүрүшүндө алардын саны 169ка жеткен. А-тер колдонулушуна жараша суу үстүндөгү согуш кемелери м-н суу астындагы кайыктарды талкалоочу жөнөкөй А. ж-а  атомдук А. болуп  бөлүнөт. Сокку уруучу А-тер душмандын кургактагы аскер объектилерин, деңиз базаларындагы кораблдер м-н кемелерин алыстан атып талкалап, жок кылуу, деңиздик десант аскерлерин түшүрүүнү камсыз кылып, океан, деңиздердеги аскер коммуникацияларын коргоого алат. А-тердин салмагы (сууга сыйымдуулугу) ж-а колдонулушу б-ча оор (60–100 самолёт жүктөгөн амер. “Иорктаун”, “Эссекс”, япон. “Сорю”, “Сёкаку”; англ. –“Имплэкебл”)  ж-а флотту аба чабуулунан ж-а сууга коюлган миналарда  коргоочу–жеңил (25–50 самолёт жүктөгөн; амер. “Индепенденс”, япон. “Сёхо”, англ. “Колосус”) А-терге бөлүнөт. 1941–45-ж. Тынч океанда болгон согуш компанияларында А-тер флоттун негизги сокку уруучу күчү болгон. 1950-жылдан баштап А-терге ядролук курал жүктөгөн самолёттор кондурула баштаган. 1961-ж. АКШнын  Аскер-деңиз  күчтөрүндө (АДК) биринчи жолу атомдук  А. “Энтерпрайз”, 1975-ж. “Честер У. Нимиц”, ал эми кийин 1998 ж. 8 атомдук “А.”кошулган.  21-к-дын башында дүйнөнүн 9 өлкөсүнүн АДКта  А-тер бар, анын көпчүлүгү АКШда, ал анын согуштук-саясий кызыкчылыктары үчүн бүткүл дүйнө б-ча колдоо көрсөтүүгө мүмкүндүк берет. Азыркы учурда Улуу Британия, Италия ж-а Франциянын аскер деңиз күчтөрүнүн  вертолётоносецтери  бар,  алар суу астындагы миналарды жок кылууга багытталган. Вертолёносецтердин  суудагы салмагы 15 миң т га чейин, алар бортуна  20–32 вертолёт жүктөй алат. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн курамында десант аскерлерин жүктөгөн вертолётоносецтеринин (универсалдуу десант корабилдери)  салмагы 40,5 миң т.га чейин, ал тик уча турган 42 вертолёт, 10 чакты самолёт алып жүрө алат, анда  курал-жарак ж-а тийиштүү аскер техникалары м-н жабдылган 1800 адам  кызмат  кылат. РФ Аскер-деңиз күчтөрүнүн  катарына 1970-ж. орто салмактагы “Киев”, “Новороссийск” ж. б. А-тер кошулган. Ошондой  эле Россия аскер-деңиз күчтөрүнүн эң чоң  А-ти –ТАКР “Советтер Союзунун   флот  адмиры  Кузнецов”,  анын салмагы 10 миң т. чейин, ылдамдыгы 30 узл. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;    1-том&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/ins&gt;кемелер коштоп жүрөт. Учуучу аппараттарды жүктөгөн А-тердин палубасы атайын самолёттун учуп-конуусуна ылайыкташкан. Биринчи учма аппараттарды жүктөгөн кемелер 19-к-дын аягы – 20-к-дын башында француз ж-а орус флотторунда колдонулган. 1-дүйн. согушта гидросамолётторду (сууда да сүзө турган) жүктөгөн ангарлуу кемелердин бортуна сууга түшүрүп-көтөрмө курулмалар (гидроавиотранспорт) орнотулган. Кемеге 12 самолёт жүктөгөн. Россияда 1915-ж. авиация жүктөгөн транспорт– кемелер үчүн 4 пароход ж-а “Алмаз” крейсери жабдылган. 1918-ж. биринчи жолу англ. жүк ж-а жүргүнчү ташыган “Аргус” кемеси самолёттун учуп-конушуна ылайыкташып жабдылган. 1-дүйн. согуштан кийин Улуу Британия, Франция, АКШ ж-а Японияда курулуп бүтө элек линкорлор м-н крейсерлерди атайын долбоор б-ча самолёттун учуп-конуусуна ылайыктап кура баштаган. 2-дүйн. согуштун алдында англ., франц., амер. ж-а япониялык флоттордо  бардыгы 19 авионосец болсо, согуштун жүрүшүндө алардын саны 169ка жеткен. А-тер колдонулушуна жараша суу үстүндөгү согуш кемелери м-н суу астындагы кайыктарды талкалоочу жөнөкөй А. ж-а  атомдук А. болуп  бөлүнөт. Сокку уруучу А-тер душмандын кургактагы аскер объектилерин, деңиз базаларындагы кораблдер м-н кемелерин алыстан атып талкалап, жок кылуу, деңиздик десант аскерлерин түшүрүүнү камсыз кылып, океан, деңиздердеги аскер коммуникацияларын коргоого алат. А-тердин салмагы (сууга сыйымдуулугу) ж-а колдонулушу б-ча оор (60–100 самолёт жүктөгөн амер. “Иорктаун”, “Эссекс”, япон. “Сорю”, “Сёкаку”; англ. –“Имплэкебл”)  ж-а флотту аба чабуулунан ж-а сууга коюлган миналарда  коргоочу–жеңил (25–50 самолёт жүктөгөн; амер. “Индепенденс”, япон. “Сёхо”, англ. “Колосус”) А-терге бөлүнөт. 1941–45-ж. Тынч океанда болгон согуш компанияларында А-тер флоттун негизги сокку уруучу күчү болгон. 1950-жылдан баштап А-терге ядролук курал жүктөгөн самолёттор кондурула баштаган. 1961-ж. АКШнын  Аскер-деңиз  күчтөрүндө (АДК) биринчи жолу атомдук  А. “Энтерпрайз”, 1975-ж. “Честер У. Нимиц”, ал эми кийин 1998 ж. 8 атомдук “А.”кошулган.  21-к-дын башында дүйнөнүн 9 өлкөсүнүн АДКта  А-тер бар, анын көпчүлүгү АКШда, ал анын согуштук-саясий кызыкчылыктары үчүн бүткүл дүйнө б-ча колдоо көрсөтүүгө мүмкүндүк берет. Азыркы учурда Улуу Британия, Италия ж-а Франциянын аскер деңиз күчтөрүнүн  вертолётоносецтери  бар,  алар суу астындагы миналарды жок кылууга багытталган. Вертолёносецтердин  суудагы салмагы 15 миң т га чейин, алар бортуна  20–32 вертолёт жүктөй алат. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн курамында десант аскерлерин жүктөгөн вертолётоносецтеринин (универсалдуу десант корабилдери)  салмагы 40,5 миң т.га чейин, ал тик уча турган 42 вертолёт, 10 чакты самолёт алып жүрө алат, анда  курал-жарак ж-а тийиштүү аскер техникалары м-н жабдылган 1800 адам  кызмат  кылат. РФ Аскер-деңиз күчтөрүнүн  катарына 1970-ж. орто салмактагы “Киев”, “Новороссийск” ж. б. А-тер кошулган. Ошондой  эле Россия аскер-деңиз күчтөрүнүн эң чоң  А-ти –ТАКР “Советтер Союзунун   флот  адмиры  Кузнецов”,  анын салмагы 10 миң т. чейин, ылдамдыгы 30 узл. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;                                                                                                                                                               Ж. Арзыкулов&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Jortbek</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49454&amp;oldid=prev</id>
		<title>new2022&gt;KadyrM, 09:23, 9 Сентябрь (Аяк оона) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49454&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-09-09T09:23:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:23, 9 Сентябрь (Аяк оона) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>new2022&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49455&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%92%D0%98%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%A1%D0%95%D0%A6&amp;diff=49455&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-09-09T03:31:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;  – авиация жүктөп жүрүүчү согуш кемеси; жогорку манёврдүү сүзүп жүрүүчү авиациялык чоң база. А-тин душманга каршы негизги куралы – палубадагы авиация (самолёттор ж-а вертолёттор), ал ядролук ж-а жөнөкөй дүрмөттүү ракета, бомба ж-а торпедалар м-н куралданган. А-ти мина жүктөгөн крейсерлер, фрегаттар, десанттык, башкаруучу кемелер, согуш  кемелери  ж. б. жардам  көрсөтүүчү &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt; кемелер коштоп жүрөт. Учуучу аппараттарды жүктөгөн А-тердин палубасы атайын самолёттун учуп-конуусуна ылайыкташкан. Биринчи учма аппараттарды жүктөгөн кемелер 19-к-дын аягы – 20-к-дын башында француз ж-а орус флотторунда колдонулган. 1-дүйн. согушта гидросамолётторду (сууда да сүзө турган) жүктөгөн ангарлуу кемелердин бортуна сууга түшүрүп-көтөрмө курулмалар (гидроавиотранспорт) орнотулган. Кемеге 12 самолёт жүктөгөн. Россияда 1915-ж. авиация жүктөгөн транспорт– кемелер үчүн 4 пароход ж-а “Алмаз” крейсери жабдылган. 1918-ж. биринчи жолу англ. жүк ж-а жүргүнчү ташыган “Аргус” кемеси самолёттун учуп-конушуна ылайыкташып жабдылган. 1-дүйн. согуштан кийин Улуу Британия, Франция, АКШ ж-а Японияда курулуп бүтө элек линкорлор м-н крейсерлерди атайын долбоор б-ча самолёттун учуп-конуусуна ылайыктап кура баштаган. 2-дүйн. согуштун алдында англ., франц., амер. ж-а япониялык флоттордо  бардыгы 19 авионосец болсо, согуштун жүрүшүндө алардын саны 169ка жеткен. А-тер колдонулушуна жараша суу үстүндөгү согуш кемелери м-н суу астындагы кайыктарды талкалоочу жөнөкөй А. ж-а  атомдук А. болуп  бөлүнөт. Сокку уруучу А-тер душмандын кургактагы аскер объектилерин, деңиз базаларындагы кораблдер м-н кемелерин алыстан атып талкалап, жок кылуу, деңиздик десант аскерлерин түшүрүүнү камсыз кылып, океан, деңиздердеги аскер коммуникацияларын коргоого алат. А-тердин салмагы (сууга сыйымдуулугу) ж-а колдонулушу б-ча оор (60–100 самолёт жүктөгөн амер. “Иорктаун”, “Эссекс”, япон. “Сорю”, “Сёкаку”; англ. –“Имплэкебл”)  ж-а флотту аба чабуулунан ж-а сууга коюлган миналарда  коргоочу–жеңил (25–50 самолёт жүктөгөн; амер. “Индепенденс”, япон. “Сёхо”, англ. “Колосус”) А-терге бөлүнөт. 1941–45-ж. Тынч океанда болгон согуш компанияларында А-тер флоттун негизги сокку уруучу күчү болгон. 1950-жылдан баштап А-терге ядролук курал жүктөгөн самолёттор кондурула баштаган. 1961-ж. АКШнын  Аскер-деңиз  күчтөрүндө (АДК) биринчи жолу атомдук  А. “Энтерпрайз”, 1975-ж. “Честер У. Нимиц”, ал эми кийин 1998 ж. 8 атомдук “А.”кошулган.  21-к-дын башында дүйнөнүн 9 өлкөсүнүн АДКта  А-тер бар, анын көпчүлүгү АКШда, ал анын согуштук-саясий кызыкчылыктары үчүн бүткүл дүйнө б-ча колдоо көрсөтүүгө мүмкүндүк берет. Азыркы учурда Улуу Британия, Италия ж-а Франциянын аскер деңиз күчтөрүнүн  вертолётоносецтери  бар,  алар суу астындагы миналарды жок кылууга багытталган. Вертолёносецтердин  суудагы салмагы 15 миң т га чейин, алар бортуна  20–32 вертолёт жүктөй алат. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн курамында десант аскерлерин жүктөгөн вертолётоносецтеринин (универсалдуу десант корабилдери)  салмагы 40,5 миң т.га чейин, ал тик уча турган 42 вертолёт, 10 чакты самолёт алып жүрө алат, анда  курал-жарак ж-а тийиштүү аскер техникалары м-н жабдылган 1800 адам  кызмат  кылат. РФ Аскер-деңиз күчтөрүнүн  катарына 1970-ж. орто салмактагы “Киев”, “Новороссийск” ж. б. А-тер кошулган. Ошондой  эле Россия аскер-деңиз күчтөрүнүн эң чоң  А-ти –ТАКР “Советтер Союзунун   флот  адмиры  Кузнецов”,  анын салмагы 10 миң т. чейин, ылдамдыгы 30 узл.     1-том&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
</feed>