https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%91%D0%A3_%D0%94%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A4%D0%98 2026-04-21T19:34:37Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3_%D0%94%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A4%D0%98&diff=78080&oldid=prev 2026-03-16T04:36:17Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:36, 16 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ ДУЛАФ,''' толук түрүндө <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>Абу Дулаф Мис’ар ибн ал-Мухалхиль ал-Хазражи ал-Янбу’и<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>– 10-кылымдагы [[араб]] саякатчысы, географ жана акын. Туулган-өлгөн жылдары белгисиз, айрым үзүл-кесил маалыматтар боюнча ал [[Кызыл деңиз]]дин жээгиндеги (азыркы [[Сауд Арабиясы]]) Янбу (Йанбу) деген [[порт]] шаарда төрөлүп, самандар [[династия]]сынын эмир Насыр II ибн Акматтын (914–943) сарайында кызмат өтөгөн. 942-жылы [[Бухара]]га келген [[Кытай]] өкүлүн коштоп, [[Орто Азия]], [[Чыгыш Түркстан]], [[Тибет]], [[Кытай]], [[Индия]]ны басып өтүп, Сежестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. Абу Дулафтын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») географиялык-этнографиялык мазмундагы саякат баянын жазган. [[Караханиддер]] кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-географиялык абалын жана ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген [[чигил]], гуз ([[огуз]]), [[карлук]] жана [[кыргыздар]] жөнүндө кызыктуу маалыматтар учурайт. Абу Дулаф 942-жылы бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок жана аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун жана [[төө]] этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү жана өз жазмасы бар, токтоолугу жана сактыгы менен айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда өзгөчө ыраат менен сүйлөнгөн тилди колдонушкан. Асабасы жашыл түстө, падышасы эл камын көрүп, калкы да аны урматташканы, такка жашы кырктан ашкан адам гана отура турганы баяндалган. Акыркы маалыматтар 10-кылымдагы [[Чыгыш Теңир-Тоо]]нун жана [[Чыгыш Түркстан]] аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. Абу Дулафтын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-кылым) жана Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-жылы Мешхед шаарынан табылган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ ДУЛАФ,''' толук түрүндө Абу Дулаф Мис’ар ибн ал-Мухалхиль ал-Хазражи ал-Янбу’и – 10-кылымдагы [[араб]] саякатчысы, географ жана акын. Туулган-өлгөн жылдары белгисиз, айрым үзүл-кесил маалыматтар боюнча ал [[Кызыл деңиз]]дин жээгиндеги (азыркы [[Сауд Арабиясы]]) Янбу (Йанбу) деген [[порт]] шаарда төрөлүп, самандар [[династия]]сынын эмир Насыр II ибн Акматтын (914–943) сарайында кызмат өтөгөн. 942-жылы [[Бухара]]га келген [[Кытай]] өкүлүн коштоп, [[Орто Азия]], [[Чыгыш Түркстан]], [[Тибет]], [[Кытай]], [[Индия]]ны басып өтүп, Сежестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. Абу Дулафтын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») географиялык-этнографиялык мазмундагы саякат баянын жазган. [[Караханиддер]] кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-географиялык абалын жана ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген [[чигил]], гуз ([[огуз]]), [[карлук]] жана [[кыргыздар]] жөнүндө кызыктуу маалыматтар учурайт. Абу Дулаф 942-жылы бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок жана аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун жана [[төө]] этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү жана өз жазмасы бар, токтоолугу жана сактыгы менен айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда өзгөчө ыраат менен сүйлөнгөн тилди колдонушкан. Асабасы жашыл түстө, падышасы эл камын көрүп, калкы да аны урматташканы, такка жашы кырктан ашкан адам гана отура турганы баяндалган. Акыркы маалыматтар 10-кылымдагы [[Чыгыш Теңир-Тоо]]нун жана [[Чыгыш Түркстан]] аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. Абу Дулафтын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-кылым) жана Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-жылы Мешхед шаарынан табылган.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Абу Дулаф. Вторая записка. М., 1960;  ''Бартольд В.В''. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер.Б., 1996; ''Караев О.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Абу Дулаф. Вторая записка. М., 1960;  ''Бартольд В.В''. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер.Б., 1996; ''Караев О.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О киргизах и Киргизии. Ф., 1968; ''Караев О.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII вв.) . Ф., 1983.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>киргизах и Киргизии. Ф., 1968; ''Караев О.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII вв.) . Ф., 1983.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;Т. Асанов.&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;Т. Асанов.&#039;&#039;</div></td></tr> </table>

Gulira https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3_%D0%94%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A4%D0%98&diff=44806&oldid=prev 2025-12-17T03:36:43Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:36, 17 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АБУ ДУЛАФ,&#039;&#039;&#039; толук түрүндө &#039;&#039;&#039;Абу Дулаф Мис’ар ибн ал-Мухалхиль ал-Хазражи ал-Янбу’и&#039;&#039;&#039; – 10-кылымдагы [[араб]] саякатчысы, географ жана акын. Туулган-өлгөн жылдары белгисиз, айрым үзүл-кесил маалыматтар боюнча ал [[Кызыл деңиз]]дин жээгиндеги (азыркы [[Сауд Арабиясы]]) Янбу (Йанбу) деген [[порт]] шаарда төрөлүп, самандар [[династия]]сынын эмир Насыр II ибн Акматтын (914–943) сарайында кызмат өтөгөн. 942-жылы [[Бухара]]га келген [[Кытай]] өкүлүн коштоп, [[Орто Азия]], [[Чыгыш Түркстан]], [[Тибет]], [[Кытай]], [[Индия]]ны басып өтүп, Сежестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. Абу Дулафтын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») географиялык-этнографиялык мазмундагы саякат баянын жазган. [[Караханиддер]] кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-географиялык абалын жана ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген [[чигил]], гуз ([[огуз]]), [[карлук]] жана [[кыргыздар]] жөнүндө кызыктуу маалыматтар учурайт. Абу Дулаф 942-жылы бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок жана аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун жана [[төө]] этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү жана өз жазмасы бар, токтоолугу жана сактыгы менен айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда өзгөчө ыраат менен сүйлөнгөн тилди колдонушкан. Асабасы жашыл түстө, падышасы эл камын көрүп, калкы да аны урматташканы, такка жашы кырктан ашкан адам гана отура турганы баяндалган. Акыркы маалыматтар 10-кылымдагы [[Чыгыш Теңир-Тоо]]нун жана [[Чыгыш Түркстан]] аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. Абу Дулафтын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-кылым) жана Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-жылы Мешхед шаарынан табылган.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АБУ ДУЛАФ,&#039;&#039;&#039; толук түрүндө &#039;&#039;&#039;Абу Дулаф Мис’ар ибн ал-Мухалхиль ал-Хазражи ал-Янбу’и&#039;&#039;&#039; – 10-кылымдагы [[араб]] саякатчысы, географ жана акын. Туулган-өлгөн жылдары белгисиз, айрым үзүл-кесил маалыматтар боюнча ал [[Кызыл деңиз]]дин жээгиндеги (азыркы [[Сауд Арабиясы]]) Янбу (Йанбу) деген [[порт]] шаарда төрөлүп, самандар [[династия]]сынын эмир Насыр II ибн Акматтын (914–943) сарайында кызмат өтөгөн. 942-жылы [[Бухара]]га келген [[Кытай]] өкүлүн коштоп, [[Орто Азия]], [[Чыгыш Түркстан]], [[Тибет]], [[Кытай]], [[Индия]]ны басып өтүп, Сежестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. Абу Дулафтын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») географиялык-этнографиялык мазмундагы саякат баянын жазган. [[Караханиддер]] кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-географиялык абалын жана ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген [[чигил]], гуз ([[огуз]]), [[карлук]] жана [[кыргыздар]] жөнүндө кызыктуу маалыматтар учурайт. Абу Дулаф 942-жылы бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок жана аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун жана [[төө]] этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү жана өз жазмасы бар, токтоолугу жана сактыгы менен айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда өзгөчө ыраат менен сүйлөнгөн тилди колдонушкан. Асабасы жашыл түстө, падышасы эл камын көрүп, калкы да аны урматташканы, такка жашы кырктан ашкан адам гана отура турганы баяндалган. Акыркы маалыматтар 10-кылымдагы [[Чыгыш Теңир-Тоо]]нун жана [[Чыгыш Түркстан]] аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. Абу Дулафтын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-кылым) жана Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-жылы Мешхед шаарынан табылган.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Абу Дулаф. Вторая записка. М., 1960; Бартольд В. В. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер.Б., 1996;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> Караев О</del>''.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Абу Дулаф. Вторая записка. М., 1960; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> ''</ins>Бартольд В.В<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер.Б., 1996;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Караев О</ins>.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>киргизах и Киргизии. Ф., 1968;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> Караев О</del>''.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>киргизах и Киргизии. Ф., 1968;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Караев О</ins>.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII вв.) . Ф., 1983.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>вв.) . Ф., 1983.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''Т. Асанов.''  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''Т. Асанов.''</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                                                                 &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                                                                 &lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

imported>Gulira https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3_%D0%94%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A4%D0%98&diff=48755&oldid=prev 2025-04-17T02:24:25Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">02:24, 17 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ ДУЛАФ,''' толук түрүндө '''Абу Дулаф Мис’ар ибн ал-Мухалхиль ал-Хазражи ал-Янбу’и''' – 10-кылымдагы араб саякатчысы, географ жана акын. Туулган-өлгөн жылдары белгисиз, айрым үзүл-кесил маалыматтар боюнча ал Кызыл <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">деңиздин </del>жээгиндеги (азыркы Сауд Арабиясы) Янбу (Йанбу) деген порт шаарда төрөлүп, самандар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">династиясынын </del>эмир Насыр II ибн Акматтын (914–943) сарайында кызмат өтөгөн. 942-жылы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бухарага </del>келген Кытай өкүлүн коштоп, Орто Азия, Чыгыш Түркстан, Тибет, Кытай, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Индияны </del>басып өтүп, Сежестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. Абу Дулафтын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») географиялык-этнографиялык мазмундагы саякат баянын жазган. Караханиддер кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-географиялык абалын жана ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген чигил, гуз, карлук жана кыргыздар жөнүндө кызыктуу маалыматтар учурайт. Абу Дулаф 942-жылы бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок жана аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун жана төө этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү жана өз жазмасы бар, токтоолугу жана сактыгы менен айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда өзгөчө ыраат менен сүйлөнгөн тилди колдонушкан. Асабасы жашыл түстө, падышасы эл камын көрүп, калкы да аны урматташканы, такка жашы кырктан ашкан адам гана отура турганы баяндалган. Акыркы маалыматтар 10-кылымдагы Чыгыш Теңир-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Тоонун </del>жана Чыгыш Түркстан аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. Абу Дулафтын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-кылым) жана Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-жылы Мешхед шаарынан табылган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ ДУЛАФ,''' толук түрүндө '''Абу Дулаф Мис’ар ибн ал-Мухалхиль ал-Хазражи ал-Янбу’и''' – 10-кылымдагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>араб<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>саякатчысы, географ жана акын. Туулган-өлгөн жылдары белгисиз, айрым үзүл-кесил маалыматтар боюнча ал <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Кызыл <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">деңиз]]дин </ins>жээгиндеги (азыркы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Сауд Арабиясы<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) Янбу (Йанбу) деген <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>порт<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>шаарда төрөлүп, самандар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[династия]]сынын </ins>эмир Насыр II ибн Акматтын (914–943) сарайында кызмат өтөгөн. 942-жылы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Бухара]]га </ins>келген <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Кытай<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>өкүлүн коштоп, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Орто Азия<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Чыгыш Түркстан<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Тибет<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Кытай<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Индия]]ны </ins>басып өтүп, Сежестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. Абу Дулафтын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») географиялык-этнографиялык мазмундагы саякат баянын жазган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Караханиддер<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-географиялык абалын жана ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>чигил<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, гуз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">([[огуз]])</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>карлук<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>жана <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>кыргыздар<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>жөнүндө кызыктуу маалыматтар учурайт. Абу Дулаф 942-жылы бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок жана аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун жана <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>төө<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү жана өз жазмасы бар, токтоолугу жана сактыгы менен айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда өзгөчө ыраат менен сүйлөнгөн тилди колдонушкан. Асабасы жашыл түстө, падышасы эл камын көрүп, калкы да аны урматташканы, такка жашы кырктан ашкан адам гана отура турганы баяндалган. Акыркы маалыматтар 10-кылымдагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Чыгыш Теңир-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Тоо]]нун </ins>жана <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Чыгыш Түркстан<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. Абу Дулафтын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-кылым) жана Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-жылы Мешхед шаарынан табылган.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Абу Дулаф. Вторая записка. М., 1960; Бартольд В. В. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер.Б., 1996; Караев О&#039;&#039;.&#039;&#039; Арабские и персидские источники IX-XII вв. О</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Абу Дулаф. Вторая записка. М., 1960; Бартольд В. В. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер.Б., 1996; Караев О&#039;&#039;.&#039;&#039; Арабские и персидские источники IX-XII вв. О</div></td></tr> </table>

imported>Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3_%D0%94%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A4%D0%98&diff=48754&oldid=prev 2024-09-11T10:39:33Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span> clean up</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:39, 11 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">9 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">9 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                                                                 &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                                                                 &lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:1-Том]]</ins></div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3_%D0%94%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A4%D0%98&diff=48753&oldid=prev 2024-01-31T09:58:36Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:58, 31 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ ДУЛАФ''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мисьяр </del>ибн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аль</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мухальхиль – аль</del>-Хазражи <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Янбуий </del>– 10-кылымдагы араб саякатчысы, географ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>акын. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ал Арабиянын түштүгүндө төрөлгөн. Алдынкы Азияны кыдырып</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Орто Азияга келген &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а'&gt;жана&lt;/span&gt; самани Эмир </del>Насыр <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">IIнин </del>(914–943) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тушунда Бухарадагы хан </del>сарайында кызмат өтөгөн. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абу Дулафи </del>942-жылы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Бухарага келген Кытай өкүлүн коштоп, Орто <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Азия, Чыгыш Түркстан, Тибет, Кытай, Индияны басып өтүп, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Седжестан </del>аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. Абу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Дулафтын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») географиялык-этнографиялык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>мазмундагы саякат баянын жазган. Караханиддер кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-географиялык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>абалын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген чигил, гуз, карлук <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>кыргыздар жөнүндө кызыктуу маалыматтар учурайт. Абу Дулаф <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>942-жылы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>төө этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>өз жазмасы бар, токтоолугу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>сактыгы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;</del>менен<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">колдонуучу </del>өзгөчө ыраат <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;</del>менен<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; сүйлөнүүчү тили бар</del>. Асабасы жашыл түстө, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>падышасы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">элдин </del>камын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">көрөт</del>, калкы да аны <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">урматташат. Падышалык </del>такка жашы кырктан ашкан адам гана отура <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">алат - деп, баяндаган</del>. Акыркы маалыматтар 10-кылымдагы Чыгыш Теңир-Тоонун <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>Чыгыш Түркстан аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. Абу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Дулафтын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-кылым) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; </del>Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-жылы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Мешхед шаарынан табылган<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;br&gt; Ад.: ''Бартольд В. В.'' Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1996; ''Караев О.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О киргизах и Киргизии. Ф., 1968; ''Караев О.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII вв.) . Ф., 1983</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ ДУЛАФ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">,</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">толук түрүндө '''Абу Дулаф Мис’ар </ins>ибн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ал</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мухалхиль ал</ins>-Хазражи <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ал-Янбу’и''' </ins>– 10-кылымдагы араб саякатчысы, географ жана акын. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Туулган-өлгөн жылдары белгисиз</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">айрым үзүл</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кесил маалыматтар боюнча ал Кызыл деңиздин жээгиндеги (азыркы Сауд Арабиясы) Янбу (Йанбу) деген порт шаарда төрөлүп, самандар династиясынын эмир </ins>Насыр <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">II ибн Акматтын </ins>(914–943) сарайында кызмат өтөгөн. 942-жылы Бухарага келген Кытай өкүлүн коштоп, Орто Азия, Чыгыш Түркстан, Тибет, Кытай, Индияны басып өтүп, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Сежестан </ins>аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. Абу Дулафтын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») географиялык-этнографиялык мазмундагы саякат баянын жазган. Караханиддер кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-географиялык абалын жана ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген чигил, гуз, карлук жана кыргыздар жөнүндө кызыктуу маалыматтар учурайт. Абу Дулаф 942-жылы бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок жана аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун жана төө этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү жана өз жазмасы бар, токтоолугу жана сактыгы менен айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда өзгөчө ыраат менен <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">сүйлөнгөн тилди колдонушкан</ins>. Асабасы жашыл түстө, падышасы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">эл </ins>камын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">көрүп</ins>, калкы да аны <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">урматташканы, </ins>такка жашы кырктан ашкан адам гана отура <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">турганы баяндалган</ins>. Акыркы маалыматтар 10-кылымдагы Чыгыш Теңир-Тоонун жана Чыгыш Түркстан аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. Абу Дулафтын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-кылым) жана Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-жылы Мешхед шаарынан табылган.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                                                                    </del>''Т. Асанов.'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                                                                </del>&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ад.: Абу Дулаф. Вторая записка. М., 1960; Бартольд В. В. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер.Б., 1996; Караев О''.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">киргизах и Киргизии. Ф., 1968; Караев О''.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">вв.) . Ф., 1983.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''Т. Асанов.''  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">                                                                                                                </ins>&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3_%D0%94%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A4%D0%98&diff=48752&oldid=prev 2023-07-27T10:54:47Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:54, 27 Июль (Теке) 2023 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ ДУЛАФ''' Мисьяр ибн аль-Мухальхиль – аль-Хазражи Янбуий – 10-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дагы </del>араб саякатчысы, географ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; акын. Ал Арабиянын түштүгүндө төрөлгөн. Алдынкы Азияны кыдырып, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">О. </del>Азияга келген &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; самани Эмир Насыр IIнин (914–943) тушунда Бухарадагы хан сарайында кызмат өтөгөн. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. Д. </del>942-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Бухарага келген Кытай <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өкүлүгүн </del>коштоп, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">О. </del>Азия, Чыгыш Түркстан, Тибет, Кытай, Индияны басып өтүп, Седжестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. Д-тын </del>«Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">геогр.</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">этногр. </del>мазмундагы саякат баянын жазган. Караханиддер кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">геогр. </del>абалын &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген чигил, гуз, карлук &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кыргыздар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-дө </del>кызыктуу маалыматтар учурайт. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. Д. </del>942-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; төө этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; өз жазмасы бар, токтоолугу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; сактыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда колдонуучу өзгөчө ыраат &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сүйлөнүүчү тили бар. Асабасы жашыл түстө<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">... </del>падышасы элдин камын көрөт, калкы да аны урматташат. Падышалык такка жашы кырктан ашкан адам гана отура алат - деп, баяндаган. Акыркы маалыматтар 10-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дагы </del>Чыгыш Теңир-Тоонун &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Чыгыш Түркстан аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А. Д-тын </del>саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к.</del>) &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Мешхед <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ш-нан </del>табылган.&lt;br&gt; Ад.: ''Бартольд В. В.'' Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1996; ''Караев О.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О киргизах и Киргизии. Ф., 1968; ''Караев О.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII вв.) . Ф., 1983.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ ДУЛАФ''' Мисьяр ибн аль-Мухальхиль – аль-Хазражи Янбуий – 10-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдагы </ins>араб саякатчысы, географ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; акын. Ал Арабиянын түштүгүндө төрөлгөн. Алдынкы Азияны кыдырып, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Орто </ins>Азияга келген &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; самани Эмир Насыр IIнин (914–943) тушунда Бухарадагы хан сарайында кызмат өтөгөн. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абу Дулафи </ins>942-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>Бухарага келген Кытай <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өкүлүн </ins>коштоп, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Орто  </ins>Азия, Чыгыш Түркстан, Тибет, Кытай, Индияны басып өтүп, Седжестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абу  Дулафтын </ins>«Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">географиялык</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">этнографиялык  </ins>мазмундагы саякат баянын жазган. Караханиддер кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">географиялык  </ins>абалын &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген чигил, гуз, карлук &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кыргыздар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жөнүндө </ins>кызыктуу маалыматтар учурайт. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абу Дулаф  </ins>942-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; төө этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; өз жазмасы бар, токтоолугу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; сактыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда колдонуучу өзгөчө ыраат &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сүйлөнүүчү тили бар. Асабасы жашыл түстө<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">,  </ins>падышасы элдин камын көрөт, калкы да аны урматташат. Падышалык такка жашы кырктан ашкан адам гана отура алат - деп, баяндаган. Акыркы маалыматтар 10-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдагы </ins>Чыгыш Теңир-Тоонун &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Чыгыш Түркстан аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абу  Дулафтын </ins>саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылым</ins>) &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>Мешхед <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаарынан </ins>табылган.&lt;br&gt; Ад.: ''Бартольд В. В.'' Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1996; ''Караев О.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О киргизах и Киргизии. Ф., 1968; ''Караев О.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII вв.) . Ф., 1983.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                     &#039;&#039;Т. Асанов.&#039;&#039;                                                                &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                     &#039;&#039;Т. Асанов.&#039;&#039;                                                                &lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3_%D0%94%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A4%D0%98&diff=48751&oldid=prev 2023-01-09T09:38:33Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:38, 9 Январь (Үчтүн айы) 2023 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ ДУЛАФ''' Мисьяр ибн аль-Мухальхиль – аль-Хазражи <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Янбу-и </del>– 10-к-дагы араб саякатчысы, географ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; акын. Ал Арабиянын түштүгүндө төрөлгөн. Алдынкы Азияны кыдырып, О. Азияга келген &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; самани Эмир Насыр IIнин (914–943) тушунда Бухарадагы хан сарайында кызмат өтөгөн. А. Д. 942-ж. Бухарага келген Кытай өкүлүгүн коштоп, О. Азия, Чыгыш Түркстан, Тибет, Кытай, Индияны басып өтүп, Седжестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. А. Д-тын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») геогр.-этногр. мазмундагы саякат баянын жазган. Караханиддер кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-геогр. абалын &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген чигил, гуз, карлук &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кыргыздар ж-дө кызыктуу маалыматтар учурайт. А. Д. 942-ж. бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; төө этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; өз жазмасы бар, токтоолугу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; сактыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда колдонуучу өзгөчө ыраат &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сүйлөнүүчү тили бар. Асабасы жашыл түстө... падышасы элдин камын көрөт, калкы да аны урматташат. Падышалык такка жашы кырктан ашкан адам гана отура алат - деп, баяндаган. Акыркы маалыматтар 10-к-дагы Чыгыш Теңир-Тоонун &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Чыгыш Түркстан аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. А. Д-тын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-к.) &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-ж. Мешхед ш-нан табылган.&lt;br&gt; Ад.: ''Бартольд В. В.'' Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1996; ''Караев О.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О киргизах и Киргизии. Ф., 1968; ''Караев О.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII вв.) . Ф., 1983.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ ДУЛАФ''' Мисьяр ибн аль-Мухальхиль – аль-Хазражи <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Янбуий </ins>– 10-к-дагы араб саякатчысы, географ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; акын. Ал Арабиянын түштүгүндө төрөлгөн. Алдынкы Азияны кыдырып, О. Азияга келген &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; самани Эмир Насыр IIнин (914–943) тушунда Бухарадагы хан сарайында кызмат өтөгөн. А. Д. 942-ж. Бухарага келген Кытай өкүлүгүн коштоп, О. Азия, Чыгыш Түркстан, Тибет, Кытай, Индияны басып өтүп, Седжестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. А. Д-тын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») геогр.-этногр. мазмундагы саякат баянын жазган. Караханиддер кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-геогр. абалын &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген чигил, гуз, карлук &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кыргыздар ж-дө кызыктуу маалыматтар учурайт. А. Д. 942-ж. бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; төө этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; өз жазмасы бар, токтоолугу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; сактыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда колдонуучу өзгөчө ыраат &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сүйлөнүүчү тили бар. Асабасы жашыл түстө... падышасы элдин камын көрөт, калкы да аны урматташат. Падышалык такка жашы кырктан ашкан адам гана отура алат - деп, баяндаган. Акыркы маалыматтар 10-к-дагы Чыгыш Теңир-Тоонун &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Чыгыш Түркстан аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. А. Д-тын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-к.) &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-ж. Мешхед ш-нан табылган.&lt;br&gt; Ад.: ''Бартольд В. В.'' Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1996; ''Караев О.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О киргизах и Киргизии. Ф., 1968; ''Караев О.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII вв.) . Ф., 1983.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                     &#039;&#039;Т. Асанов.&#039;&#039;                                                                &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                     &#039;&#039;Т. Асанов.&#039;&#039;                                                                &lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3_%D0%94%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A4%D0%98&diff=48750&oldid=prev 2022-12-15T06:00:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">06:00, 15 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ДУЛАФИ</del>''' Мисьяр ибн аль-Мухальхиль – аль-Хазражи Янбу-и – 10-к-дагы араб саякатчысы, географ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; акын. Ал Арабиянын түштүгүндө төрөлгөн. Алдынкы Азияны кыдырып, О. Азияга келген &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; самани Эмир Насыр IIнин (914–943) тушунда Бухарадагы хан сарайында кызмат өтөгөн. А. Д. 942-ж. Бухарага келген Кытай өкүлүгүн коштоп, О. Азия, Чыгыш Түркстан, Тибет, Кытай, Индияны басып өтүп, Седжестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. А. Д-тын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») геогр.-этногр. мазмундагы саякат баянын жазган. Караханиддер кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-геогр. абалын &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген чигил, гуз, карлук &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кыргыздар ж-дө кызыктуу маалыматтар учурайт. А. Д. 942-ж. бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; төө этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; өз жазмасы бар, токтоолугу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; сактыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда колдонуучу өзгөчө ыраат &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сүйлөнүүчү тили бар. Асабасы жашыл түстө... падышасы элдин камын көрөт, калкы да аны урматташат. Падышалык такка жашы кырктан ашкан адам гана отура алат - деп, баяндаган. Акыркы маалыматтар 10-к-дагы Чыгыш Теңир-Тоонун &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Чыгыш Түркстан аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. А. Д-тын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-к.) &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-ж. Мешхед ш-нан табылган.&lt;br&gt; Ад.: ''Бартольд В. В.'' Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1996; ''Караев О.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О киргизах и Киргизии. Ф., 1968; ''Караев О.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII вв.) . Ф., 1983.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ДУЛАФ</ins>''' Мисьяр ибн аль-Мухальхиль – аль-Хазражи Янбу-и – 10-к-дагы араб саякатчысы, географ &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; акын. Ал Арабиянын түштүгүндө төрөлгөн. Алдынкы Азияны кыдырып, О. Азияга келген &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; самани Эмир Насыр IIнин (914–943) тушунда Бухарадагы хан сарайында кызмат өтөгөн. А. Д. 942-ж. Бухарага келген Кытай өкүлүгүн коштоп, О. Азия, Чыгыш Түркстан, Тибет, Кытай, Индияны басып өтүп, Седжестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. А. Д-тын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») геогр.-этногр. мазмундагы саякат баянын жазган. Караханиддер кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-геогр. абалын &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген чигил, гуз, карлук &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; кыргыздар ж-дө кызыктуу маалыматтар учурайт. А. Д. 942-ж. бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; төө этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; өз жазмасы бар, токтоолугу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; сактыгы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда колдонуучу өзгөчө ыраат &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; сүйлөнүүчү тили бар. Асабасы жашыл түстө... падышасы элдин камын көрөт, калкы да аны урматташат. Падышалык такка жашы кырктан ашкан адам гана отура алат - деп, баяндаган. Акыркы маалыматтар 10-к-дагы Чыгыш Теңир-Тоонун &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Чыгыш Түркстан аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. А. Д-тын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-к.) &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-ж. Мешхед ш-нан табылган.&lt;br&gt; Ад.: ''Бартольд В. В.'' Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1996; ''Караев О.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О киргизах и Киргизии. Ф., 1968; ''Караев О.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII вв.) . Ф., 1983.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                     &#039;&#039;Т. Асанов.&#039;&#039;                                                                &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                     &#039;&#039;Т. Асанов.&#039;&#039;                                                                &lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Roza https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3_%D0%94%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A4%D0%98&diff=48749&oldid=prev 2022-12-05T08:29:24Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span>clean up, replaced: м-н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (2), ж-а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (10)</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:29, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ ДУЛАФИ''' Мисьяр ибн аль-Мухальхиль – аль-Хазражи Янбу-и – 10-к-дагы араб саякатчысы, географ ж-а акын. Ал Арабиянын түштүгүндө төрөлгөн. Алдынкы Азияны кыдырып, О. Азияга келген ж-а самани Эмир Насыр IIнин (914–943) тушунда Бухарадагы хан сарайында кызмат өтөгөн. А. Д. 942-ж. Бухарага келген Кытай өкүлүгүн коштоп, О. Азия, Чыгыш Түркстан, Тибет, Кытай, Индияны басып өтүп, Седжестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. А. Д-тын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») геогр.-этногр. мазмундагы саякат баянын жазган. Караханиддер кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-геогр. абалын ж-а ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген чигил, гуз, карлук ж-а кыргыздар ж-дө кызыктуу маалыматтар учурайт. А. Д. 942-ж. бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок ж-а аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун ж-а төө этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү ж-а өз жазмасы бар, токтоолугу ж-а сактыгы м-н айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда колдонуучу өзгөчө ыраат м-н сүйлөнүүчү тили бар. Асабасы жашыл түстө... падышасы элдин камын көрөт, калкы да аны урматташат. Падышалык такка жашы кырктан ашкан адам гана отура алат - деп, баяндаган. Акыркы маалыматтар 10-к-дагы Чыгыш Теңир-Тоонун ж-а Чыгыш Түркстан аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. А. Д-тын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-к.) ж-а Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-ж. Мешхед ш-нан табылган.&lt;br&gt; Ад.: ''Бартольд В. В.'' Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1996; ''Караев О.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О киргизах и Киргизии. Ф., 1968; ''Караев О.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII вв.) . Ф., 1983.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ ДУЛАФИ''' Мисьяр ибн аль-Мухальхиль – аль-Хазражи Янбу-и – 10-к-дагы араб саякатчысы, географ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>акын. Ал Арабиянын түштүгүндө төрөлгөн. Алдынкы Азияны кыдырып, О. Азияга келген <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>самани Эмир Насыр IIнин (914–943) тушунда Бухарадагы хан сарайында кызмат өтөгөн. А. Д. 942-ж. Бухарага келген Кытай өкүлүгүн коштоп, О. Азия, Чыгыш Түркстан, Тибет, Кытай, Индияны басып өтүп, Седжестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. А. Д-тын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») геогр.-этногр. мазмундагы саякат баянын жазган. Караханиддер кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-геогр. абалын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген чигил, гуз, карлук <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>кыргыздар ж-дө кызыктуу маалыматтар учурайт. А. Д. 942-ж. бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>төө этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>өз жазмасы бар, токтоолугу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>сактыгы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда колдонуучу өзгөчө ыраат <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>сүйлөнүүчү тили бар. Асабасы жашыл түстө... падышасы элдин камын көрөт, калкы да аны урматташат. Падышалык такка жашы кырктан ашкан адам гана отура алат - деп, баяндаган. Акыркы маалыматтар 10-к-дагы Чыгыш Теңир-Тоонун <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>Чыгыш Түркстан аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. А. Д-тын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-к.) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-ж. Мешхед ш-нан табылган.&lt;br&gt; Ад.: ''Бартольд В. В.'' Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1996; ''Караев О.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О киргизах и Киргизии. Ф., 1968; ''Караев О.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII вв.) . Ф., 1983.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                     &#039;&#039;Т. Асанов.&#039;&#039;                                                                &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                     &#039;&#039;Т. Асанов.&#039;&#039;                                                                &lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3_%D0%94%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A4%D0%98&diff=48748&oldid=prev 2022-11-08T08:09:24Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:09, 8 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ ДУЛАФИ''' Мисьяр ибн аль-Мухальхиль – аль-Хазражи Янбу-и – 10-к-дагы араб саякатчысы, географ ж-а акын. Ал Арабиянын түштүгүндө төрөлгөн. Алдынкы Азияны кыдырып, О. Азияга келген ж-а самани Эмир Насыр IIнин (914–943) тушунда Бухарадагы хан сарайында кызмат өтөгөн. А. Д. 942-ж. Бухарага келген Кытай өкүлүгүн коштоп, О. Азия, Чыгыш Түркстан, Тибет, Кытай, Индияны басып өтүп, Седжестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. А. Д-тын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») геогр.-этногр. мазмундагы саякат баянын жазган. Караханиддер кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-геогр. абалын ж-а ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген чигил, гуз, карлук ж-а кыргыздар ж-дө кызыктуу маалыматтар учурайт. А. Д. 942-ж. бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок ж-а аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун ж-а төө этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү ж-а өз жазмасы бар, токтоолугу ж-а сактыгы м-н айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда колдонуучу өзгөчө ыраат м-н сүйлөнүүчү тили бар. Асабасы жашыл түстө... падышасы элдин камын көрөт, калкы да аны урматташат. Падышалык такка жашы кырктан ашкан адам гана отура алат - деп, баяндаган. Акыркы маалыматтар 10-к-дагы Чыгыш Теңир-Тоонун ж-а Чыгыш Түркстан аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. А. Д-тын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-к.) ж-а Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-ж. Мешхед ш-нан табылган.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ ДУЛАФИ''' Мисьяр ибн аль-Мухальхиль – аль-Хазражи Янбу-и – 10-к-дагы араб саякатчысы, географ ж-а акын. Ал Арабиянын түштүгүндө төрөлгөн. Алдынкы Азияны кыдырып, О. Азияга келген ж-а самани Эмир Насыр IIнин (914–943) тушунда Бухарадагы хан сарайында кызмат өтөгөн. А. Д. 942-ж. Бухарага келген Кытай өкүлүгүн коштоп, О. Азия, Чыгыш Түркстан, Тибет, Кытай, Индияны басып өтүп, Седжестан аркылуу «Ислам өлкөсүнө» кайтып келген. А. Д-тын «Рисала ал аввал» («Алгачкы кыскача кат»), «Рисала ал ухра» («Экинчи кыскача кат») геогр.-этногр. мазмундагы саякат баянын жазган. Караханиддер кагандыгынын алгачкы мезгилдеги тарыхын, мамлекеттин чыгыш бөлүгүндөгү аймактардын тарыхый-геогр. абалын ж-а ал жактагы уруулардын саясий-этникалык турмушун изилдөөдө анын эмгектери эң баалуу булактардан. Караханиддердин курамына кирген чигил, гуз, карлук ж-а кыргыздар ж-дө кызыктуу маалыматтар учурайт. А. Д. 942-ж. бир катар уруулардын ээликтерин кыдырып чыккан. Чигилдердин конуштарын кырк күн бою саякаттап, алардын али мусулман боло электигин, өз алдынча мамлекети жок ж-а аларды коңшу уруулар талап-тоноп, баш ийдиргенге аракет кыларын жазган. Кыргыздар тууралуу баяндап, алар тарууну, күрүчтү тамак-аш катары колдонорун ж-а төө этинен башка мал этинин баарын жей тургандыгын жазган. Алардын сыйынуучу үйү ж-а өз жазмасы бар, токтоолугу ж-а сактыгы м-н айырмаланышат, шам өзү өчмөйүнчө өчүрүшпөйт. Сыйынганда колдонуучу өзгөчө ыраат м-н сүйлөнүүчү тили бар. Асабасы жашыл түстө... падышасы элдин камын көрөт, калкы да аны урматташат. Падышалык такка жашы кырктан ашкан адам гана отура алат - деп, баяндаган. Акыркы маалыматтар 10-к-дагы Чыгыш Теңир-Тоонун ж-а Чыгыш Түркстан аймактарын жердеген кыргыздарга карата айтылган. А. Д-тын саякаты тууралуу үзүндүлөр Йакуттун «География сөздүгүндө» (10-к.) ж-а Казвининин космографиясында эскерилген. Автордук кол жазманын толук жыйнагы 1923-ж. Мешхед ш-нан табылган.&lt;br&gt; Ад.: ''Бартольд В. В.'' Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1996; ''Караев О.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О киргизах и Киргизии. Ф., 1968; ''Караев О.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII вв.) . Ф., 1983.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: ''Бартольд В. В.'' Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. Б., 1996; ''Караев О.'' Арабские и персидские источники IX-XII вв. О киргизах и Киргизии. Ф., 1968; ''Караев О.'' История Караханидского каганата (X нач. XIII вв.) . Ф., 1983.  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                     &#039;&#039;Т. Асанов.&#039;&#039;                                                                &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>                                                                     &#039;&#039;Т. Асанов.&#039;&#039;                                                                &lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Kerimova-59