https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%91%D0%A3-%D0%9B-%D0%93%D0%90%D0%97%D0%98 2026-04-22T10:28:09Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3-%D0%9B-%D0%93%D0%90%D0%97%D0%98&diff=78054&oldid=prev 2026-03-16T03:36:08Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:36, 16 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Баатыр (Бахадур) хан (24. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del>. 1603, [[Үргөнч]]–1664, [[Хива]]) – Хива ханы (1643–1663), тарыхчы. [[Бухара хандыгы]]нын ханы (1500–1510) [[Мухаммед Шейбани]]нин (Шайбак, Шайбек, Шахибек) тукуму, Хива ханы (1602–1621) Араб Мухаммеддин уулу. 1620-жылы атасы ага Кыят аймагын энчилеген, көп өтпөй бир туугандары менен араздашып, адегенде [[Самарканд]]ка, андан 1626-жылы казак ханы (1598–1628) Эшимдин алдына качып, үч айдан кийин анын атааңдашы [[Ташкент шаары]]н бийлеген (1613–1627) Турсун Мухаммедке келген. Эки жылдан кийин Хиваны алууга жасаган аракетинен майнап чыкпай, [[Сефевиддер]]дин шахы (1628–1641) Сефи Iнин алдына барып баш калкалаган. Ал жактан [[Балкан жарым аралы]]на качып, кийинчерээк калмактардын ханы Хо-Өрүлүккө (1644-жылы өлгөн), андан [[Арал деңизи]]нин айланасындагы көчмөн [[казак]], [[өзбек]], [[каракалпак]]  урууларынын ичинде туруп, алардын колдоосу менен 1643-жылы Хиванын тагын алган. 1663-жылы Хива хандыгынын тагын уулу Ануш-ханга өткөрүп берип, 1664-жылы дүйнөдөн кайткан. Абул-л-Гази ошол мезгилдердеги билимдүү адамдан болуп, түрк элдеринин тарыхын жакшы билиши менен айырмаланган. Анын 1661-жылы жазылган «Шажарай-йи-таракима»(«Түркмөндөрдүн санжырасы») жана 1665-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>бүткөн «[[Шажарай-и-түрк]]» («Түрк элдеринин санжырасы»)  аттуу эки эмгеги белгилүү. «Шажарай-и-түрк» алгач француз (1726), орус (1770, 1780), немец (1780) тилдерине которулуп, басылып чыккан. Анда [[Чыңгыз-хан]]дан мурунку, ошондой эле өзүнүн тушундагы [[Борбордук Азия]], [[Жакынкы Чыгыш]]тагы орчундуу окуялар камтылган. Айрымдары кыргыз санжыраларына үндөшкөнү байкалып, ал эмгектен Борбордук Азияда жашаган урууларга тиешелүү тарыхый, этнографиялык баалуу маалыматтарды алууга болот''.'' Абул-л-Газинин эмгектерин [[Осмоналы Сыдык уулу]], [[Белек Солтоноев]] жана башкалар сыяктуу кыргыздын белгилүү тарыхчылары, ошондой эле Орто Азия элдеринин байыркы тарыхын изилдеген чет элдик окумуштуулар да кеңири пайдаланышкан.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Баатыр (Бахадур) хан (24. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">08</ins>. 1603, [[Үргөнч]]–1664, [[Хива]]) – Хива ханы (1643–1663), тарыхчы. [[Бухара хандыгы]]нын ханы (1500–1510) [[Мухаммед Шейбани]]нин (Шайбак, Шайбек, Шахибек) тукуму, Хива ханы (1602–1621) Араб Мухаммеддин уулу. 1620-жылы атасы ага Кыят аймагын энчилеген, көп өтпөй бир туугандары менен араздашып, адегенде [[Самарканд]]ка, андан 1626-жылы казак ханы (1598–1628) Эшимдин алдына качып, үч айдан кийин анын атааңдашы [[Ташкент шаары]]н бийлеген (1613–1627) Турсун Мухаммедке келген. Эки жылдан кийин Хиваны алууга жасаган аракетинен майнап чыкпай, [[Сефевиддер]]дин шахы (1628–1641) Сефи Iнин алдына барып баш калкалаган. Ал жактан [[Балкан жарым аралы]]на качып, кийинчерээк калмактардын ханы Хо-Өрүлүккө (1644-жылы өлгөн), андан [[Арал деңизи]]нин айланасындагы көчмөн [[казак]], [[өзбек]], [[каракалпак]]  урууларынын ичинде туруп, алардын колдоосу менен 1643-жылы Хиванын тагын алган. 1663-жылы Хива хандыгынын тагын уулу Ануш-ханга өткөрүп берип, 1664-жылы дүйнөдөн кайткан. Абул-л-Гази ошол мезгилдердеги билимдүү адамдан болуп, түрк элдеринин тарыхын жакшы билиши менен айырмаланган. Анын 1661-жылы жазылган «Шажарай-йи-таракима»(«Түркмөндөрдүн санжырасы») жана 1665-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>бүткөн «[[Шажарай-и-түрк]]» («Түрк элдеринин санжырасы»)  аттуу эки эмгеги белгилүү. «Шажарай-и-түрк» алгач француз (1726), орус (1770, 1780), немец (1780) тилдерине которулуп, басылып чыккан. Анда [[Чыңгыз-хан]]дан мурунку, ошондой эле өзүнүн тушундагы [[Борбордук Азия]], [[Жакынкы Чыгыш]]тагы орчундуу окуялар камтылган. Айрымдары кыргыз санжыраларына үндөшкөнү байкалып, ал эмгектен Борбордук Азияда жашаган урууларга тиешелүү тарыхый, этнографиялык баалуу маалыматтарды алууга болот''.'' Абул-л-Газинин эмгектерин [[Осмоналы Сыдык уулу]], [[Белек Солтоноев]] жана башкалар сыяктуу кыргыздын белгилүү тарыхчылары, ошондой эле Орто Азия элдеринин байыркы тарыхын изилдеген чет элдик окумуштуулар да кеңири пайдаланышкан.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

Gulira https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3-%D0%9B-%D0%93%D0%90%D0%97%D0%98&diff=44797&oldid=prev 2025-12-17T03:58:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:58, 17 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Баатыр (Бахадур) хан (24. 8. 1603, [[Үргөнч]]–1664, [[Хива]]) – Хива ханы (1643–1663), тарыхчы. [[Бухара хандыгы]]нын ханы (1500–1510) [[Мухаммед Шейбани]]нин (Шайбак, Шайбек, Шахибек) тукуму, Хива ханы (1602–1621) Араб Мухаммеддин уулу. 1620-жылы атасы ага Кыят аймагын энчилеген, көп өтпөй бир туугандары менен араздашып, адегенде [[Самарканд]]ка, андан 1626-жылы казак ханы (1598–1628) Эшимдин алдына качып, үч айдан кийин анын атааңдашы [[Ташкент шаары]]н бийлеген (1613–1627) Турсун Мухаммедке келген. Эки жылдан кийин Хиваны алууга жасаган аракетинен майнап чыкпай, [[Сефевиддер]]дин шахы (1628–1641) Сефи Iнин алдына барып баш калкалаган. Ал жактан [[Балкан жарым аралы]]на качып, кийинчерээк калмактардын ханы Хо-Өрүлүккө (1644-жылы өлгөн), андан [[Арал деңизи]]нин айланасындагы көчмөн [[казак]], [[өзбек]], [[каракалпак]]  урууларынын ичинде туруп, алардын колдоосу менен 1643-жылы Хиванын тагын алган. 1663-жылы Хива хандыгынын тагын уулу Ануш-ханга өткөрүп берип, 1664-жылы дүйнөдөн кайткан. Абул-л-Гази ошол мезгилдердеги билимдүү адамдан болуп, түрк элдеринин тарыхын жакшы билиши менен айырмаланган. Анын 1661-жылы жазылган «Шажарай-йи-таракима»(«Түркмөндөрдүн санжырасы») жана 1665-ж. бүткөн «[[Шажарай-и-түрк]]» («Түрк элдеринин санжырасы»)  аттуу эки эмгеги белгилүү. «Шажарай-и-түрк» алгач француз (1726), орус (1770, 1780), немец (1780) тилдерине которулуп, басылып чыккан. Анда [[Чыңгыз-хан]]дан мурунку, ошондой эле өзүнүн тушундагы [[Борбордук Азия]], [[Жакынкы Чыгыш]]тагы орчундуу окуялар камтылган. Айрымдары кыргыз санжыраларына үндөшкөнү байкалып, ал эмгектен Борбордук Азияда жашаган урууларга тиешелүү тарыхый, этнографиялык баалуу маалыматтарды алууга болот''.'' Абул-л-Газинин эмгектерин [[Осмоналы Сыдык уулу]], [[Белек Солтоноев]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. б. </del>сыяктуу кыргыздын белгилүү тарыхчылары, ошондой эле Орто Азия элдеринин байыркы тарыхын изилдеген чет элдик окумуштуулар да кеңири пайдаланышкан.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Баатыр (Бахадур) хан (24. 8. 1603, [[Үргөнч]]–1664, [[Хива]]) – Хива ханы (1643–1663), тарыхчы. [[Бухара хандыгы]]нын ханы (1500–1510) [[Мухаммед Шейбани]]нин (Шайбак, Шайбек, Шахибек) тукуму, Хива ханы (1602–1621) Араб Мухаммеддин уулу. 1620-жылы атасы ага Кыят аймагын энчилеген, көп өтпөй бир туугандары менен араздашып, адегенде [[Самарканд]]ка, андан 1626-жылы казак ханы (1598–1628) Эшимдин алдына качып, үч айдан кийин анын атааңдашы [[Ташкент шаары]]н бийлеген (1613–1627) Турсун Мухаммедке келген. Эки жылдан кийин Хиваны алууга жасаган аракетинен майнап чыкпай, [[Сефевиддер]]дин шахы (1628–1641) Сефи Iнин алдына барып баш калкалаган. Ал жактан [[Балкан жарым аралы]]на качып, кийинчерээк калмактардын ханы Хо-Өрүлүккө (1644-жылы өлгөн), андан [[Арал деңизи]]нин айланасындагы көчмөн [[казак]], [[өзбек]], [[каракалпак]]  урууларынын ичинде туруп, алардын колдоосу менен 1643-жылы Хиванын тагын алган. 1663-жылы Хива хандыгынын тагын уулу Ануш-ханга өткөрүп берип, 1664-жылы дүйнөдөн кайткан. Абул-л-Гази ошол мезгилдердеги билимдүү адамдан болуп, түрк элдеринин тарыхын жакшы билиши менен айырмаланган. Анын 1661-жылы жазылган «Шажарай-йи-таракима»(«Түркмөндөрдүн санжырасы») жана 1665-ж. бүткөн «[[Шажарай-и-түрк]]» («Түрк элдеринин санжырасы»)  аттуу эки эмгеги белгилүү. «Шажарай-и-түрк» алгач француз (1726), орус (1770, 1780), немец (1780) тилдерине которулуп, басылып чыккан. Анда [[Чыңгыз-хан]]дан мурунку, ошондой эле өзүнүн тушундагы [[Борбордук Азия]], [[Жакынкы Чыгыш]]тагы орчундуу окуялар камтылган. Айрымдары кыргыз санжыраларына үндөшкөнү байкалып, ал эмгектен Борбордук Азияда жашаган урууларга тиешелүү тарыхый, этнографиялык баалуу маалыматтарды алууга болот''.'' Абул-л-Газинин эмгектерин [[Осмоналы Сыдык уулу]], [[Белек Солтоноев]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана башкалар </ins>сыяктуу кыргыздын белгилүү тарыхчылары, ошондой эле Орто Азия элдеринин байыркы тарыхын изилдеген чет элдик окумуштуулар да кеңири пайдаланышкан.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

imported>Gulira https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3-%D0%9B-%D0%93%D0%90%D0%97%D0%98&diff=48650&oldid=prev 2025-04-17T01:42:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">01:42, 17 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Баатыр (Бахадур) хан (24. 8. 1603, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Үргөнч–1664</del>, Хива) – Хива ханы (1643–1663), тарыхчы. Бухара <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хандыгынын </del>ханы (1500–1510) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Мухаммед <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Шейбанинин'' </del>(Шайбак, Шайбек, Шахибек) тукуму, Хива ханы (1602–1621) Араб Мухаммеддин уулу. 1620-жылы атасы ага Кыят аймагын энчилеген, көп өтпөй бир туугандары менен араздашып, адегенде <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Самаркандка</del>, андан 1626-жылы казак ханы (1598–1628) Эшимдин алдына качып, үч айдан кийин анын атааңдашы Ташкент <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаарын </del>бийлеген (1613–1627) Турсун Мухаммедке келген. Эки жылдан кийин Хиваны алууга жасаган аракетинен майнап чыкпай, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Сефевиддердин </del>шахы (1628–1641) Сефи Iнин алдына барып баш калкалаган. Ал жактан Балкан жарым <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аралына </del>качып, кийинчерээк калмактардын ханы Хо-Өрүлүккө (1644-жылы өлгөн), андан Арал <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">деңизинин </del>айланасындагы көчмөн казак, өзбек, каракалпак  урууларынын ичинде туруп, алардын колдоосу менен 1643-жылы Хиванын тагын алган. 1663-жылы Хива хандыгынын тагын уулу Ануш-ханга өткөрүп берип, 1664-жылы дүйнөдөн кайткан. Абул-л-Гази ошол мезгилдердеги билимдүү адамдан болуп, түрк элдеринин тарыхын жакшы билиши менен айырмаланган. Анын 1661-жылы жазылган «Шажарай-йи-таракима»(«Түркмөндөрдүн санжырасы») жана 1665-ж. бүткөн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«Шажарай</del>-и-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түрк» </del>(«Түрк элдеринин санжырасы»)  аттуу эки эмгеги белгилүү. «Шажарай-и-түрк» алгач француз (1726), орус (1770, 1780), немец (1780) тилдерине которулуп, басылып чыккан. Анда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Чыңгыз-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хандан'' </del>мурунку, ошондой эле өзүнүн тушундагы Борбордук Азия, Жакынкы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Чыгыштагы </del>орчундуу окуялар камтылган. Айрымдары кыргыз санжыраларына үндөшкөнү байкалып, ал эмгектен Борбордук Азияда жашаган урууларга тиешелүү тарыхый, этнографиялык баалуу маалыматтарды алууга болот''.'' Абул-л-Газинин эмгектерин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Осмоналы Сыдык уулу<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Белек Солтоноев<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>ж. б. сыяктуу кыргыздын белгилүү тарыхчылары, ошондой эле Орто Азия элдеринин байыркы тарыхын изилдеген чет элдик окумуштуулар да кеңири пайдаланышкан.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Баатыр (Бахадур) хан (24. 8. 1603, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Үргөнч]]–1664</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Хива<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) – Хива ханы (1643–1663), тарыхчы. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Бухара <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хандыгы]]нын </ins>ханы (1500–1510) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Мухаммед <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Шейбани]]нин </ins>(Шайбак, Шайбек, Шахибек) тукуму, Хива ханы (1602–1621) Араб Мухаммеддин уулу. 1620-жылы атасы ага Кыят аймагын энчилеген, көп өтпөй бир туугандары менен араздашып, адегенде <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Самарканд]]ка</ins>, андан 1626-жылы казак ханы (1598–1628) Эшимдин алдына качып, үч айдан кийин анын атааңдашы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Ташкент <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаары]]н </ins>бийлеген (1613–1627) Турсун Мухаммедке келген. Эки жылдан кийин Хиваны алууга жасаган аракетинен майнап чыкпай, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Сефевиддер]]дин </ins>шахы (1628–1641) Сефи Iнин алдына барып баш калкалаган. Ал жактан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Балкан жарым <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аралы]]на </ins>качып, кийинчерээк калмактардын ханы Хо-Өрүлүккө (1644-жылы өлгөн), андан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Арал <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">деңизи]]нин </ins>айланасындагы көчмөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>казак<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>өзбек<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>каракалпак<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins> урууларынын ичинде туруп, алардын колдоосу менен 1643-жылы Хиванын тагын алган. 1663-жылы Хива хандыгынын тагын уулу Ануш-ханга өткөрүп берип, 1664-жылы дүйнөдөн кайткан. Абул-л-Гази ошол мезгилдердеги билимдүү адамдан болуп, түрк элдеринин тарыхын жакшы билиши менен айырмаланган. Анын 1661-жылы жазылган «Шажарай-йи-таракима»(«Түркмөндөрдүн санжырасы») жана 1665-ж. бүткөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[Шажарай</ins>-и-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түрк]]» </ins>(«Түрк элдеринин санжырасы»)  аттуу эки эмгеги белгилүү. «Шажарай-и-түрк» алгач француз (1726), орус (1770, 1780), немец (1780) тилдерине которулуп, басылып чыккан. Анда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Чыңгыз-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хан]]дан </ins>мурунку, ошондой эле өзүнүн тушундагы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Борбордук Азия<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Жакынкы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Чыгыш]]тагы </ins>орчундуу окуялар камтылган. Айрымдары кыргыз санжыраларына үндөшкөнү байкалып, ал эмгектен Борбордук Азияда жашаган урууларга тиешелүү тарыхый, этнографиялык баалуу маалыматтарды алууга болот''.'' Абул-л-Газинин эмгектерин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Осмоналы Сыдык уулу<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Белек Солтоноев<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ж. б. сыяктуу кыргыздын белгилүү тарыхчылары, ошондой эле Орто Азия элдеринин байыркы тарыхын изилдеген чет элдик окумуштуулар да кеңири пайдаланышкан.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:1-Том]]</div></td></tr> </table>

imported>Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3-%D0%9B-%D0%93%D0%90%D0%97%D0%98&diff=48649&oldid=prev 2024-09-11T10:38:55Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span> clean up</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:38, 11 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АБУ-Л-ГАЗИ&#039;&#039;&#039; Баатыр (Бахадур) хан (24. 8. 1603, Үргөнч–1664, Хива) – Хива ханы (1643–1663), тарыхчы. Бухара хандыгынын ханы (1500–1510) &#039;&#039;Мухаммед Шейбанинин&#039;&#039; (Шайбак, Шайбек, Шахибек) тукуму, Хива ханы (1602–1621) Араб Мухаммеддин уулу. 1620-жылы атасы ага Кыят аймагын энчилеген, көп өтпөй бир туугандары менен араздашып, адегенде Самаркандка, андан 1626-жылы казак ханы (1598–1628) Эшимдин алдына качып, үч айдан кийин анын атааңдашы Ташкент шаарын бийлеген (1613–1627) Турсун Мухаммедке келген. Эки жылдан кийин Хиваны алууга жасаган аракетинен майнап чыкпай, Сефевиддердин шахы (1628–1641) Сефи Iнин алдына барып баш калкалаган. Ал жактан Балкан жарым аралына качып, кийинчерээк калмактардын ханы Хо-Өрүлүккө (1644-жылы өлгөн), андан Арал деңизинин айланасындагы көчмөн казак, өзбек, каракалпак  урууларынын ичинде туруп, алардын колдоосу менен 1643-жылы Хиванын тагын алган. 1663-жылы Хива хандыгынын тагын уулу Ануш-ханга өткөрүп берип, 1664-жылы дүйнөдөн кайткан. Абул-л-Гази ошол мезгилдердеги билимдүү адамдан болуп, түрк элдеринин тарыхын жакшы билиши менен айырмаланган. Анын 1661-жылы жазылган «Шажарай-йи-таракима»(«Түркмөндөрдүн санжырасы») жана 1665-ж. бүткөн «Шажарай-и-түрк» («Түрк элдеринин санжырасы»)  аттуу эки эмгеги белгилүү. «Шажарай-и-түрк» алгач француз (1726), орус (1770, 1780), немец (1780) тилдерине которулуп, басылып чыккан. Анда &#039;&#039;Чыңгыз-хандан&#039;&#039; мурунку, ошондой эле өзүнүн тушундагы Борбордук Азия, Жакынкы Чыгыштагы орчундуу окуялар камтылган. Айрымдары кыргыз санжыраларына үндөшкөнү байкалып, ал эмгектен Борбордук Азияда жашаган урууларга тиешелүү тарыхый, этнографиялык баалуу маалыматтарды алууга болот&#039;&#039;.&#039;&#039; Абул-л-Газинин эмгектерин &#039;&#039;Осмоналы Сыдык уулу&#039;&#039;, &#039;&#039;Белек Солтоноев&#039;&#039; ж. б. сыяктуу кыргыздын белгилүү тарыхчылары, ошондой эле Орто Азия элдеринин байыркы тарыхын изилдеген чет элдик окумуштуулар да кеңири пайдаланышкан.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АБУ-Л-ГАЗИ&#039;&#039;&#039; Баатыр (Бахадур) хан (24. 8. 1603, Үргөнч–1664, Хива) – Хива ханы (1643–1663), тарыхчы. Бухара хандыгынын ханы (1500–1510) &#039;&#039;Мухаммед Шейбанинин&#039;&#039; (Шайбак, Шайбек, Шахибек) тукуму, Хива ханы (1602–1621) Араб Мухаммеддин уулу. 1620-жылы атасы ага Кыят аймагын энчилеген, көп өтпөй бир туугандары менен араздашып, адегенде Самаркандка, андан 1626-жылы казак ханы (1598–1628) Эшимдин алдына качып, үч айдан кийин анын атааңдашы Ташкент шаарын бийлеген (1613–1627) Турсун Мухаммедке келген. Эки жылдан кийин Хиваны алууга жасаган аракетинен майнап чыкпай, Сефевиддердин шахы (1628–1641) Сефи Iнин алдына барып баш калкалаган. Ал жактан Балкан жарым аралына качып, кийинчерээк калмактардын ханы Хо-Өрүлүккө (1644-жылы өлгөн), андан Арал деңизинин айланасындагы көчмөн казак, өзбек, каракалпак  урууларынын ичинде туруп, алардын колдоосу менен 1643-жылы Хиванын тагын алган. 1663-жылы Хива хандыгынын тагын уулу Ануш-ханга өткөрүп берип, 1664-жылы дүйнөдөн кайткан. Абул-л-Гази ошол мезгилдердеги билимдүү адамдан болуп, түрк элдеринин тарыхын жакшы билиши менен айырмаланган. Анын 1661-жылы жазылган «Шажарай-йи-таракима»(«Түркмөндөрдүн санжырасы») жана 1665-ж. бүткөн «Шажарай-и-түрк» («Түрк элдеринин санжырасы»)  аттуу эки эмгеги белгилүү. «Шажарай-и-түрк» алгач француз (1726), орус (1770, 1780), немец (1780) тилдерине которулуп, басылып чыккан. Анда &#039;&#039;Чыңгыз-хандан&#039;&#039; мурунку, ошондой эле өзүнүн тушундагы Борбордук Азия, Жакынкы Чыгыштагы орчундуу окуялар камтылган. Айрымдары кыргыз санжыраларына үндөшкөнү байкалып, ал эмгектен Борбордук Азияда жашаган урууларга тиешелүү тарыхый, этнографиялык баалуу маалыматтарды алууга болот&#039;&#039;.&#039;&#039; Абул-л-Газинин эмгектерин &#039;&#039;Осмоналы Сыдык уулу&#039;&#039;, &#039;&#039;Белек Солтоноев&#039;&#039; ж. б. сыяктуу кыргыздын белгилүү тарыхчылары, ошондой эле Орто Азия элдеринин байыркы тарыхын изилдеген чет элдик окумуштуулар да кеңири пайдаланышкан.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:1-Том]]</ins></div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3-%D0%9B-%D0%93%D0%90%D0%97%D0%98&diff=48648&oldid=prev 2024-03-12T05:16:04Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:16, 12 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Баатыр (Бахадур) хан (24. 8. 1603, Үргөнч–1664, Хива) – Хива ханы (1643–1663), тарыхчы. Бухара хандыгынын ханы (1500–1510) ''Мухаммед Шейбанинин'' (Шайбак, Шайбек, Шахибек) тукуму, Хива ханы (1602–1621) Араб Мухаммеддин уулу. 1620-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>атасы ага Кыят аймагын энчилеген, көп өтпөй бир туугандары менен араздашып, адегенде Самаркандка, андан 1626-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>казак ханы (1598–1628) Эшимдин алдына качып, үч айдан кийин анын атааңдашы Ташкент шаарын бийлеген (1613–1627) Турсун Мухаммедке келген. Эки жылдан кийин Хиваны алууга жасаган аракетинен майнап чыкпай, Сефевиддердин шахы (1628–1641) Сефи Iнин алдына барып баш калкалаган. Ал жактан Балкан жарым аралына качып, кийинчерээк калмактардын ханы Хо-Өрүлүккө (1644-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>өлгөн), андан Арал деңизинин айланасындагы көчмөн казак, өзбек, каракалпак  урууларынын ичинде туруп, алардын колдоосу менен 1643-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Хиванын тагын алган. 1663-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Хива хандыгынын тагын уулу Ануш-ханга өткөрүп берип, 1664-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>дүйнөдөн кайткан. Абул-л-Гази ошол мезгилдердеги билимдүү адамдан болуп, түрк элдеринин тарыхын жакшы билиши менен айырмаланган. Анын 1661-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>жазылган «Шажарай-йи-таракима»(«Түркмөндөрдүн санжырасы») жана 1665-ж. бүткөн «Шажарай-и-түрк» («Түрк элдеринин санжырасы»)  аттуу эки эмгеги белгилүү. «Шажарай-и-түрк» алгач француз (1726), орус (1770, 1780), немец (1780) тилдерине которулуп, басылып чыккан. Анда ''Чыңгыз-хандан'' мурунку, ошондой эле өзүнүн тушундагы Борбордук Азия, Жакынкы Чыгыштагы орчундуу окуялар камтылган. Айрымдары кыргыз санжыраларына үндөшкөнү байкалып, ал эмгектен Борбордук Азияда жашаган урууларга тиешелүү тарыхый, этнографиялык баалуу маалыматтарды алууга болот''.'' Абул-л-Газинин эмгектерин ''Осмоналы Сыдык уулу'', ''Белек Солтоноев'' ж. б. сыяктуу кыргыздын белгилүү тарыхчылары, ошондой эле Орто Азия элдеринин байыркы тарыхын изилдеген чет элдик окумуштуулар да кеңири пайдаланышкан.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Баатыр (Бахадур) хан (24. 8. 1603, Үргөнч–1664, Хива) – Хива ханы (1643–1663), тарыхчы. Бухара хандыгынын ханы (1500–1510) ''Мухаммед Шейбанинин'' (Шайбак, Шайбек, Шахибек) тукуму, Хива ханы (1602–1621) Араб Мухаммеддин уулу. 1620-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>атасы ага Кыят аймагын энчилеген, көп өтпөй бир туугандары менен араздашып, адегенде Самаркандка, андан 1626-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>казак ханы (1598–1628) Эшимдин алдына качып, үч айдан кийин анын атааңдашы Ташкент шаарын бийлеген (1613–1627) Турсун Мухаммедке келген. Эки жылдан кийин Хиваны алууга жасаган аракетинен майнап чыкпай, Сефевиддердин шахы (1628–1641) Сефи Iнин алдына барып баш калкалаган. Ал жактан Балкан жарым аралына качып, кийинчерээк калмактардын ханы Хо-Өрүлүккө (1644-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>өлгөн), андан Арал деңизинин айланасындагы көчмөн казак, өзбек, каракалпак  урууларынын ичинде туруп, алардын колдоосу менен 1643-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Хиванын тагын алган. 1663-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Хива хандыгынын тагын уулу Ануш-ханга өткөрүп берип, 1664-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>дүйнөдөн кайткан. Абул-л-Гази ошол мезгилдердеги билимдүү адамдан болуп, түрк элдеринин тарыхын жакшы билиши менен айырмаланган. Анын 1661-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>жазылган «Шажарай-йи-таракима»(«Түркмөндөрдүн санжырасы») жана 1665-ж. бүткөн «Шажарай-и-түрк» («Түрк элдеринин санжырасы»)  аттуу эки эмгеги белгилүү. «Шажарай-и-түрк» алгач француз (1726), орус (1770, 1780), немец (1780) тилдерине которулуп, басылып чыккан. Анда ''Чыңгыз-хандан'' мурунку, ошондой эле өзүнүн тушундагы Борбордук Азия, Жакынкы Чыгыштагы орчундуу окуялар камтылган. Айрымдары кыргыз санжыраларына үндөшкөнү байкалып, ал эмгектен Борбордук Азияда жашаган урууларга тиешелүү тарыхый, этнографиялык баалуу маалыматтарды алууга болот''.'' Абул-л-Газинин эмгектерин ''Осмоналы Сыдык уулу'', ''Белек Солтоноев'' ж. б. сыяктуу кыргыздын белгилүү тарыхчылары, ошондой эле Орто Азия элдеринин байыркы тарыхын изилдеген чет элдик окумуштуулар да кеңири пайдаланышкан.</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3-%D0%9B-%D0%93%D0%90%D0%97%D0%98&diff=48647&oldid=prev 2024-02-01T04:28:45Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:28, 1 Февраль (Бирдин айы) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Баатыр (Бахадур) хан (24. 8. 1603, Үргөнч–1664, Хива) – Хива ханы (1643–1663), тарыхчы. Бухара хандыгынын ханы (1500–1510) ''Мухаммед Шейбанинин'' (Шайбак, Шайбек, Шахибек) тукуму, Хива ханы (1602–1621) Араб Мухаммеддин уулу. 1620-ж. атасы ага Кыят аймагын энчилеген, көп өтпөй бир туугандары менен араздашып, адегенде Самаркандка, андан 1626-ж. казак ханы (1598–1628) Эшимдин алдына качып, үч айдан кийин анын атааңдашы Ташкент шаарын бийлеген (1613–1627) Турсун Мухаммедке келген. Эки жылдан кийин Хиваны алууга жасаган аракетинен майнап чыкпай, Сефевиддердин шахы (1628–1641) Сефи Iнин алдына барып баш калкалаган. Ал жактан Балкан жарым аралына качып, кийинчерээк калмактардын ханы Хо-Өрүлүккө (1644-ж. өлгөн), андан Арал деңизинин айланасындагы көчмөн казак, өзбек, каракалпак  урууларынын ичинде туруп, алардын колдоосу менен 1643-ж. Хиванын тагын алган. 1663-ж. Хива хандыгынын тагын уулу Ануш-ханга өткөрүп берип, 1664-ж. дүйнөдөн кайткан. Абул-л-Гази ошол мезгилдердеги билимдүү адамдан болуп, түрк элдеринин тарыхын жакшы билиши менен айырмаланган. Анын 1661-ж. жазылган «Шажарай-йи-таракима» (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«Түрк элдеринин </del>санжырасы» жана 1665-ж. бүткөн «Шажарай-и-түрк» (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«Түркмөндөрдүн </del>санжырасы») <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аттуу </del>эки эмгеги белгилүү. «Шажарай-и-түрк» алгач француз (1726), орус (1770, 1780), немец (1780) тилдерине которулуп, басылып чыккан. Анда ''Чыңгыз-хандан'' мурунку, ошондой эле өзүнүн тушундагы Борбордук Азия, Жакынкы Чыгыштагы орчундуу окуялар камтылган. Айрымдары кыргыз санжыраларына үндөшкөнү байкалып, ал эмгектен Борбордук Азияда жашаган урууларга тиешелүү тарыхый, этнографиялык баалуу маалыматтарды алууга болот''.'' Абул-л-Газинин эмгектерин ''Осмоналы Сыдык уулу'', ''Белек Солтоноев'' ж. б. сыяктуу кыргыздын белгилүү тарыхчылары, ошондой эле Орто Азия элдеринин байыркы тарыхын изилдеген чет элдик окумуштуулар да кеңири пайдаланышкан.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Баатыр (Бахадур) хан (24. 8. 1603, Үргөнч–1664, Хива) – Хива ханы (1643–1663), тарыхчы. Бухара хандыгынын ханы (1500–1510) ''Мухаммед Шейбанинин'' (Шайбак, Шайбек, Шахибек) тукуму, Хива ханы (1602–1621) Араб Мухаммеддин уулу. 1620-ж. атасы ага Кыят аймагын энчилеген, көп өтпөй бир туугандары менен араздашып, адегенде Самаркандка, андан 1626-ж. казак ханы (1598–1628) Эшимдин алдына качып, үч айдан кийин анын атааңдашы Ташкент шаарын бийлеген (1613–1627) Турсун Мухаммедке келген. Эки жылдан кийин Хиваны алууга жасаган аракетинен майнап чыкпай, Сефевиддердин шахы (1628–1641) Сефи Iнин алдына барып баш калкалаган. Ал жактан Балкан жарым аралына качып, кийинчерээк калмактардын ханы Хо-Өрүлүккө (1644-ж. өлгөн), андан Арал деңизинин айланасындагы көчмөн казак, өзбек, каракалпак  урууларынын ичинде туруп, алардын колдоосу менен 1643-ж. Хиванын тагын алган. 1663-ж. Хива хандыгынын тагын уулу Ануш-ханга өткөрүп берип, 1664-ж. дүйнөдөн кайткан. Абул-л-Гази ошол мезгилдердеги билимдүү адамдан болуп, түрк элдеринин тарыхын жакшы билиши менен айырмаланган. Анын 1661-ж. жазылган «Шажарай-йи-таракима»(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«Түркмөндөрдүн </ins>санжырасы»<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) </ins>жана 1665-ж. бүткөн «Шажарай-и-түрк» (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«Түрк элдеринин </ins>санжырасы») <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> аттуу </ins>эки эмгеги белгилүү. «Шажарай-и-түрк» алгач француз (1726), орус (1770, 1780), немец (1780) тилдерине которулуп, басылып чыккан. Анда ''Чыңгыз-хандан'' мурунку, ошондой эле өзүнүн тушундагы Борбордук Азия, Жакынкы Чыгыштагы орчундуу окуялар камтылган. Айрымдары кыргыз санжыраларына үндөшкөнү байкалып, ал эмгектен Борбордук Азияда жашаган урууларга тиешелүү тарыхый, этнографиялык баалуу маалыматтарды алууга болот''.'' Абул-л-Газинин эмгектерин ''Осмоналы Сыдык уулу'', ''Белек Солтоноев'' ж. б. сыяктуу кыргыздын белгилүү тарыхчылары, ошондой эле Орто Азия элдеринин байыркы тарыхын изилдеген чет элдик окумуштуулар да кеңири пайдаланышкан.</div></td></tr> </table>

imported>Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3-%D0%9B-%D0%93%D0%90%D0%97%D0%98&diff=48646&oldid=prev 2024-01-31T08:35:32Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:35, 31 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Бахадур хан (24. 8. 1603, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ургенч – 1664</del>, Хива) – Хива ханы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat=</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж.кыск</del>' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">oldv=</del>'ж-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а'&gt;жана&lt;/span&gt; тарыхчы</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1643</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </del>көчмөн өзбек <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">урууларынын жардамы &lt;span cat='</del>ж.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыск' oldv='м</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">н'&gt;менен&lt;/span&gt; такка отуруп</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өз бийлигин чыңдоо үчүн түркмөндөргө, калмактарга, Бухара хандыгына каршы күрөшкөн</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Өз мезгилинин </del>билимдүү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">адамдарынан болгон, эски кол жазмаларды көп окуган</del>, түрк элдеринин тарыхын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дурус билген</del>. Анын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«Шажарай</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">и-түрк» &lt;span cat='</del>ж.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; </del>«Шажарай-йи-таракима» («Түрк элдеринин санжырасы»<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </del>«Түркмөндөрдүн санжырасы») аттуу эки эмгеги белгилүү. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Эмгектерде </del>Борбордук <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Азиянын элдеринин тарыхы боюнча баалуу </del>тарыхый, этнографиялык <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  маалыматтар кездешет</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абу</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Л</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Гази бул эмгектерди жазууда Рашид ад-Диндин «Жами ат-Таварихин» негизги булак катары пайдалангандыгы байкалат. Анын маалыматтарын кыргыз тарыхчылары </del>Осмоналы Сыдык уулу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat=</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж.кыск</del>' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">oldv=</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;менен&lt;/span&gt; </del>Белек Солтоноев <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыргыздардын </del>тарыхын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">изилдөөдө </del>пайдаланышкан.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;br&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Баатыр (</ins>Бахадур<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) </ins>хан (24. 8. 1603, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Үргөнч–1664</ins>, Хива) – Хива ханы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1643–1663), тарыхчы. Бухара хандыгынын ханы (1500–1510) </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мухаммед Шейбанинин'</ins>' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Шайбак, Шайбек, Шахибек) тукуму, Хива ханы (1602–1621) Араб Мухаммеддин уулу. 1620-</ins>ж<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. атасы ага Кыят аймагын энчилеген, көп өтпөй бир туугандары менен араздашып, адегенде Самаркандка, андан 1626</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. казак ханы (1598–1628) Эшимдин алдына качып, үч айдан кийин анын атааңдашы Ташкент шаарын бийлеген (1613–1627) Турсун Мухаммедке келген. Эки жылдан кийин Хиваны алууга жасаган аракетинен майнап чыкпай, Сефевиддердин шахы (1628–1641) Сефи Iнин алдына барып баш калкалаган</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ал жактан Балкан жарым аралына качып, кийинчерээк калмактардын ханы Хо-Өрүлүккө (1644</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. өлгөн), андан Арал деңизинин айланасындагы </ins>көчмөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">казак, </ins>өзбек<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, каракалпак  урууларынын ичинде туруп, алардын колдоосу менен 1643-ж. Хиванын тагын алган. 1663-</ins>ж. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Хива хандыгынын тагын уулу Ануш</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ханга өткөрүп берип</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1664-ж. дүйнөдөн кайткан</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абул-л-Гази ошол мезгилдердеги </ins>билимдүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">адамдан болуп</ins>, түрк элдеринин тарыхын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жакшы билиши менен айырмаланган</ins>. Анын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1661</ins>-ж. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жазылган </ins>«Шажарай-йи-таракима» («Түрк элдеринин санжырасы» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана 1665-ж. бүткөн «Шажарай-и-түрк» (</ins>«Түркмөндөрдүн санжырасы») аттуу эки эмгеги белгилүү. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«Шажарай-и-түрк» алгач француз (1726), орус (1770, 1780), немец (1780) тилдерине которулуп, басылып чыккан. Анда ''Чыңгыз-хандан'' мурунку, ошондой эле өзүнүн тушундагы </ins>Борбордук <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Азия, Жакынкы Чыгыштагы орчундуу окуялар камтылган. Айрымдары кыргыз санжыраларына үндөшкөнү байкалып, ал эмгектен Борбордук Азияда жашаган урууларга тиешелүү </ins>тарыхый, этнографиялык <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">баалуу маалыматтарды алууга болот''</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' Абул</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">л</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Газинин эмгектерин ''</ins>Осмоналы Сыдык уулу''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </ins>''Белек Солтоноев<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' ж. б. сыяктуу кыргыздын белгилүү тарыхчылары, ошондой эле Орто Азия элдеринин байыркы </ins>тарыхын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">изилдеген чет элдик окумуштуулар да кеңири </ins>пайдаланышкан.</div></td></tr> </table>

imported>Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3-%D0%9B-%D0%93%D0%90%D0%97%D0%98&diff=48645&oldid=prev 2023-08-03T10:21:53Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:21, 3 Август (Баш оона) 2023 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Бахадур хан (24. 8. 1603, Ургенч – 1664, Хива) – Хива ханы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тарыхчы. 1643-жылы  көчмөн өзбек урууларынын жардамы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; такка отуруп, өз бийлигин чыңдоо үчүн түркмөндөргө, калмактарга, Бухара хандыгына каршы күрөшкөн. Өз мезгилинин билимдүү адамдарынан болгон, эски кол жазмаларды көп окуган, түрк элдеринин тарыхын дурус билген. Анын «Шажарай-и-түрк» &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; «Шажарай-йи-таракима» («Түрк элдеринин санжырасы», «Түркмөндөрдүн санжырасы») аттуу эки эмгеги белгилүү. Эмгектерде <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Борбдук </del>Азиянын элдеринин тарыхы боюнча баалуу тарыхый, этнографиялык  маалыматтар кездешет. Абу-Л-Гази бул эмгектерди жазууда Рашид ад-Диндин «Жами ат-Таварихин» негизги булак катары пайдалангандыгы байкалат. Анын маалыматтарын кыргыз тарыхчылары Осмоналы Сыдык уулу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Белек Солтоноев кыргыздардын тарыхын изилдөөдө пайдаланышкан.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Бахадур хан (24. 8. 1603, Ургенч – 1664, Хива) – Хива ханы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тарыхчы. 1643-жылы  көчмөн өзбек урууларынын жардамы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; такка отуруп, өз бийлигин чыңдоо үчүн түркмөндөргө, калмактарга, Бухара хандыгына каршы күрөшкөн. Өз мезгилинин билимдүү адамдарынан болгон, эски кол жазмаларды көп окуган, түрк элдеринин тарыхын дурус билген. Анын «Шажарай-и-түрк» &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; «Шажарай-йи-таракима» («Түрк элдеринин санжырасы», «Түркмөндөрдүн санжырасы») аттуу эки эмгеги белгилүү. Эмгектерде <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Борбордук </ins>Азиянын элдеринин тарыхы боюнча баалуу тарыхый, этнографиялык  маалыматтар кездешет. Абу-Л-Гази бул эмгектерди жазууда Рашид ад-Диндин «Жами ат-Таварихин» негизги булак катары пайдалангандыгы байкалат. Анын маалыматтарын кыргыз тарыхчылары Осмоналы Сыдык уулу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Белек Солтоноев кыргыздардын тарыхын изилдөөдө пайдаланышкан.&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Adina https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3-%D0%9B-%D0%93%D0%90%D0%97%D0%98&diff=48644&oldid=prev 2023-07-27T09:43:54Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:43, 27 Июль (Теке) 2023 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Бахадур хан (24. 8. 1603, Ургенч – 1664, Хива) – Хива ханы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тарыхчы. 1643-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>көчмөн өзбек урууларынын жардамы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; такка отуруп, өз бийлигин чыңдоо үчүн түркмөндөргө, калмактарга, Бухара хандыгына каршы күрөшкөн. Өз мезгилинин билимдүү адамдарынан болгон, эски кол жазмаларды көп окуган, түрк элдеринин тарыхын дурус билген. Анын «Шажарай-и-түрк» &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; «Шажарай-йи-таракима» («Түрк элдеринин санжырасы», «Түркмөндөрдүн санжырасы») аттуу эки эмгеги белгилүү. Эмгектерде <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Борб. </del>Азиянын элдеринин тарыхы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча </del>баалуу тарыхый, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">этногр. </del>маалыматтар кездешет. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">А.</del>-Л-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г. </del>бул эмгектерди жазууда Рашид ад-Диндин «Жами ат-Таварихин» негизги булак катары пайдалангандыгы байкалат. Анын маалыматтарын кыргыз тарыхчылары Осмоналы Сыдык уулу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Белек Солтоноев кыргыздардын тарыхын изилдөөдө пайдаланышкан.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Бахадур хан (24. 8. 1603, Ургенч – 1664, Хива) – Хива ханы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; тарыхчы. 1643-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  </ins>көчмөн өзбек урууларынын жардамы &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; такка отуруп, өз бийлигин чыңдоо үчүн түркмөндөргө, калмактарга, Бухара хандыгына каршы күрөшкөн. Өз мезгилинин билимдүү адамдарынан болгон, эски кол жазмаларды көп окуган, түрк элдеринин тарыхын дурус билген. Анын «Шажарай-и-түрк» &lt;span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'&gt;жана&lt;/span&gt; «Шажарай-йи-таракима» («Түрк элдеринин санжырасы», «Түркмөндөрдүн санжырасы») аттуу эки эмгеги белгилүү. Эмгектерде <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Борбдук </ins>Азиянын элдеринин тарыхы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча </ins>баалуу тарыхый, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">этнографиялык  </ins>маалыматтар кездешет. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абу</ins>-Л-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Гази </ins>бул эмгектерди жазууда Рашид ад-Диндин «Жами ат-Таварихин» негизги булак катары пайдалангандыгы байкалат. Анын маалыматтарын кыргыз тарыхчылары Осмоналы Сыдык уулу &lt;span cat='ж.кыск' oldv='м-н'&gt;менен&lt;/span&gt; Белек Солтоноев кыргыздардын тарыхын изилдөөдө пайдаланышкан.&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%A3-%D0%9B-%D0%93%D0%90%D0%97%D0%98&diff=48643&oldid=prev 2022-12-05T08:29:40Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span>clean up, replaced: м-н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (2), ж-а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (2)</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">08:29, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Бахадур хан (24. 8. 1603, Ургенч – 1664, Хива) – Хива ханы ж-а тарыхчы. 1643-ж. көчмөн өзбек урууларынын жардамы м-н такка отуруп, өз бийлигин чыңдоо үчүн түркмөндөргө, калмактарга, Бухара хандыгына каршы күрөшкөн. Өз мезгилинин билимдүү адамдарынан болгон, эски кол жазмаларды көп окуган, түрк элдеринин тарыхын дурус билген. Анын «Шажарай-и-түрк» ж-а «Шажарай-йи-таракима» («Түрк элдеринин санжырасы», «Түркмөндөрдүн санжырасы») аттуу эки эмгеги белгилүү. Эмгектерде Борб. Азиянын элдеринин тарыхы б-ча баалуу тарыхый, этногр. маалыматтар кездешет. А.-Л-Г. бул эмгектерди жазууда Рашид ад-Диндин «Жами ат-Таварихин» негизги булак катары пайдалангандыгы байкалат. Анын маалыматтарын кыргыз тарыхчылары Осмоналы Сыдык уулу м-н Белек Солтоноев кыргыздардын тарыхын изилдөөдө пайдаланышкан.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБУ-Л-ГАЗИ''' Бахадур хан (24. 8. 1603, Ургенч – 1664, Хива) – Хива ханы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>тарыхчы. 1643-ж. көчмөн өзбек урууларынын жардамы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>такка отуруп, өз бийлигин чыңдоо үчүн түркмөндөргө, калмактарга, Бухара хандыгына каршы күрөшкөн. Өз мезгилинин билимдүү адамдарынан болгон, эски кол жазмаларды көп окуган, түрк элдеринин тарыхын дурус билген. Анын «Шажарай-и-түрк» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>ж-а<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;жана&lt;/span&gt; </ins>«Шажарай-йи-таракима» («Түрк элдеринин санжырасы», «Түркмөндөрдүн санжырасы») аттуу эки эмгеги белгилүү. Эмгектерде Борб. Азиянын элдеринин тарыхы б-ча баалуу тарыхый, этногр. маалыматтар кездешет. А.-Л-Г. бул эмгектерди жазууда Рашид ад-Диндин «Жами ат-Таварихин» негизги булак катары пайдалангандыгы байкалат. Анын маалыматтарын кыргыз тарыхчылары Осмоналы Сыдык уулу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat='ж.кыск' oldv='</ins>м-н<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'&gt;менен&lt;/span&gt; </ins>Белек Солтоноев кыргыздардын тарыхын изилдөөдө пайдаланышкан.&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm