https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%AB%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%9C%D0%90%D0%9D_%D0%9A%D2%AF%D1%87%D2%AF%D0%BA_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83 2026-04-22T09:36:58Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%AB%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%9C%D0%90%D0%9D_%D0%9A%D2%AF%D1%87%D2%AF%D0%BA_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=77927&oldid=prev 2026-03-13T05:29:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:29, 13 Март (Жалган куран) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДЫРАКМАН <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Күчүк уулу</del>''' ([[орус архив маалыматтары]]нда Абдрахман Кучаков, 1758-жылдан мурун – 20. 06. 1789, Петропавловск чеби) – [[элчи]], [[соодагер]]. XVII кылымдын аягы – XVIII кылымдын башында [[Жуңгар хандыгы]] [[Борбордук Азия]]ны басып алышына байланыштуу жергиликтүү [[түрк уруулары]]нын айрым өкүлдөрү ойрот хандарына кызмат кылып калган. Алардын ичинде бир нече ондогон түтүн кыргыздар да болгон. 1758-жылы [[Цин империясы]]нын аскери Жуңгар хандыгын толук <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">талкаланганда</del>, аларга баш ийүүнү каалабаган кыргыздар алгач [[Сибирь]] линиясына баш калкалаган. Ал жерден орус бийлигин кабыл алышып, кийин жергиликтүү бийлик аларды [[Волга дарыясы]]нын (азыркы [[Калмыкия]]) жээгине жакын жерлерге <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">көчүрүгөн</del>. Бул жактан Абдыракман Күчүк уулу [[орус тили]]нде эркин сүйлөп, [[кат]] жазууга үйрөнгөн. 1771-жылы кыш айында Волга жээгиндеги [[калмактар]]дын ханы (1761–1771) Уубашы кол алдындагы 33 миң түтүн эли менен кайра Цин империясынын кол алдына качканда, ал кыргыздар ордунда калган. Кийин алар жергиликтүү орус акимчилигинен кысым көрүп жатканын билдирип, орус [[падыша]]сы (1762–1796) [[Екатерина II]]ге арызданып кайрылышкан. Андан жооп келгиче бир аз кыргыз өз мекенине кайтып кетишкен. Кайткандардын ичинде Абдыракман Күчүк уулу да болуп, [[Ташкент]]тен [[Россия]]га каттаган [[кербенчи]]лерге кошулуп, кийинчерээк «ташкенттик [[көпөс]]» катары таанылып калган. Ушул жактан [[Атаке бий Тынай|Атаке бий Тынай уулу]] менен ымала түзүп, 1785-жылы ал [[Шергазы Орозбай]] (Уразбаев) [[уулу]] менен бирге Абдыракман Күчүк уулун жол көрсөткүч кылып,  Россияга элчиликке аттандырган. Атаке бий орус бийлигине эки кат жолдоп, биринчиси Сибирдеги орус бийлигине арналган. Ал катында Атаке бий «мындан ары аны таанып жүрүүгө» чакырып, эки [[аргымак]] тартуулаганын билдирген. Екатерина IIнин өзүнө жазган 2-катында орус өкмөтүнө көз каранды болуу же алардын бийлигин кабыл алуу тууралуу сөз айтылбайт. Каттын башында өз ата-тегин даңазалап келип, андан ары [[Орто Азия]] жана [[Чыгыш Түркстан]] аркылуу каттаган соода кербендерин кыргыз жери менен өткүдөй өзгөртүүнү колдоону суранган. Аны менен бирге «орус падышасына бир кул жана үч [[илбирс]], беш [[сүлөөсүн]] терисин» тартуулаганын жана ал белектерди жеткирүүнү «өз элчилери Абдрахман менен Ширгазыга тапшырганын» эскертет. [[Чүй өрөөнү]]нөн 1785-жылы июль айында чыккан элчилер 23-августа Омск шаарына келген. Борборго келүүгө расмий уруксат берилгенден кийин, поручик И. Сипайлов коштогон кыргыз элчилери [[Петербург]]га жөнөтүлгөн. 1786-жылы декабрь айында аларды падыша салтанат менен кабыл алган, ошондой эле Атаке баатырды 800, Абдыракманды 100, Шергазыны 25 [[күмүш акча]] менен сыйлоого буйрук берген. Борбордо жүргөндө Абдыракман Күчүк уулу сыркоолоп калып, аны артка кайтаруу бир топко кечеңдеген. Натыйжада Атаке бийге жооп кат жеткирүү соода кербенинин башчысы М. Агаферов менен казандык көпөс А. Нурмаматовго тапшырылат. Алар 1787-жылы октябрь айында [[Омск]]дан чыгып, Чүй – [[Ысык-Көл]]гө чейин келип, Атаке бийге Екатерина IIнин жообун тапшырып, [[кыргыздар]] тууралуу алгачкы кабар жыйнап кайтышкан. Бирок жиберген элчилеринин кечиккенине кабатыр болгон 1788-жылы жайында Атаке бий алардын кабарын билип келүүгө Абдыракмандын уулу [[Сатымбай]] башындагы экинчи элчиликти аттандырат. Алар Омск шаарына 2-августта жеткен. Аңгыча Сибирдеги орус бийлигине М. Агаферовдун кербени жолдон тонолгону, ал Атакенин уулдары Солтоной менен Байшүкүр колдуу болгону тууралуу кабар угулган. Тергөө иши башталып, Сатымбай ошол жерден кармалган. 1789-жылы январь айында Петербургдан Омскга кайтып келген Абдыракман Күчүк уулу Атаке баатырга «элчиликтен ийгиликтүү» кайтып келгенин билдирген катын жөнөткөн. Ал тергөө ишине катышып жүрүп, 1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДЫРАКМАН''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Күчүк уулу </ins>([[орус архив маалыматтары]]нда Абдрахман Кучаков, 1758-жылдан мурун – 20. 06. 1789, Петропавловск чеби) – [[элчи]], [[соодагер]]. XVII кылымдын аягы – XVIII кылымдын башында [[Жуңгар хандыгы]] [[Борбордук Азия]]ны басып алышына байланыштуу жергиликтүү [[түрк уруулары]]нын айрым өкүлдөрү ойрот хандарына кызмат кылып калган. Алардын ичинде бир нече ондогон түтүн кыргыздар да болгон. 1758-жылы [[Цин империясы]]нын аскери Жуңгар хандыгын толук <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">талкалаганда</ins>, аларга баш ийүүнү каалабаган кыргыздар алгач [[Сибирь]] линиясына баш калкалаган. Ал жерден орус бийлигин кабыл алышып, кийин жергиликтүү бийлик аларды [[Волга дарыясы]]нын (азыркы [[Калмыкия]]) жээгине жакын жерлерге <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">көчүрүлгөн</ins>. Бул жактан Абдыракман Күчүк уулу [[орус тили]]нде эркин сүйлөп, [[кат]] жазууга үйрөнгөн. 1771-жылы кыш айында Волга жээгиндеги [[калмактар]]дын ханы (1761–1771) Уубашы кол алдындагы 33 миң түтүн эли менен кайра Цин империясынын кол алдына качканда, ал кыргыздар ордунда калган. Кийин алар жергиликтүү орус акимчилигинен кысым көрүп жатканын билдирип, орус [[падыша]]сы (1762–1796) [[Екатерина II]]ге арызданып кайрылышкан. Андан жооп келгиче бир аз кыргыз өз мекенине кайтып кетишкен. Кайткандардын ичинде Абдыракман Күчүк уулу да болуп, [[Ташкент]]тен [[Россия]]га каттаган [[кербенчи]]лерге кошулуп, кийинчерээк «ташкенттик [[көпөс]]» катары таанылып калган. Ушул жактан [[Атаке бий Тынай|Атаке бий Тынай уулу]] менен ымала түзүп, 1785-жылы ал [[Шергазы Орозбай]] (Уразбаев) [[уулу]] менен бирге Абдыракман Күчүк уулун жол көрсөткүч кылып,  Россияга элчиликке аттандырган. Атаке бий орус бийлигине эки кат жолдоп, биринчиси Сибирдеги орус бийлигине арналган. Ал катында Атаке бий «мындан ары аны таанып жүрүүгө» чакырып, эки [[аргымак]] тартуулаганын билдирген. Екатерина IIнин өзүнө жазган 2-катында орус өкмөтүнө көз каранды болуу же алардын бийлигин кабыл алуу тууралуу сөз айтылбайт. Каттын башында өз ата-тегин даңазалап келип, андан ары [[Орто Азия]] жана [[Чыгыш Түркстан]] аркылуу каттаган соода кербендерин кыргыз жери менен өткүдөй өзгөртүүнү колдоону суранган. Аны менен бирге «орус падышасына бир кул жана үч [[илбирс]], беш [[сүлөөсүн]] терисин» тартуулаганын жана ал белектерди жеткирүүнү «өз элчилери Абдрахман менен Ширгазыга тапшырганын» эскертет. [[Чүй өрөөнү]]нөн 1785-жылы июль айында чыккан элчилер 23-августа Омск шаарына келген. Борборго келүүгө расмий уруксат берилгенден кийин, поручик И. Сипайлов коштогон кыргыз элчилери [[Петербург]]га жөнөтүлгөн. 1786-жылы декабрь айында аларды падыша салтанат менен кабыл алган, ошондой эле Атаке баатырды 800, Абдыракманды 100, Шергазыны 25 [[күмүш акча]] менен сыйлоого буйрук берген. Борбордо жүргөндө Абдыракман Күчүк уулу сыркоолоп калып, аны артка кайтаруу бир топко кечеңдеген. Натыйжада Атаке бийге жооп кат жеткирүү соода кербенинин башчысы М. Агаферов менен казандык көпөс А. Нурмаматовго тапшырылат. Алар 1787-жылы октябрь айында [[Омск]]дан чыгып, Чүй – [[Ысык-Көл]]гө чейин келип, Атаке бийге Екатерина IIнин жообун тапшырып, [[кыргыздар]] тууралуу алгачкы кабар жыйнап кайтышкан. Бирок жиберген элчилеринин кечиккенине кабатыр болгон 1788-жылы жайында Атаке бий алардын кабарын билип келүүгө Абдыракмандын уулу [[Сатымбай]] башындагы экинчи элчиликти аттандырат. Алар Омск шаарына 2-августта жеткен. Аңгыча Сибирдеги орус бийлигине М. Агаферовдун кербени жолдон тонолгону, ал Атакенин уулдары Солтоной менен Байшүкүр колдуу болгону тууралуу кабар угулган. Тергөө иши башталып, Сатымбай ошол жерден кармалган. 1789-жылы январь айында Петербургдан Омскга кайтып келген Абдыракман Күчүк уулу Атаке баатырга «элчиликтен ийгиликтүү» кайтып келгенин билдирген катын жөнөткөн. Ал тергөө ишине катышып жүрүп, 1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Плоских В. М., Сапаралиев Д. Новые данные о первом киргизском посольстве в Россию. //Известия Академии наук Киргизской ССР, № 2. 1982; Кыргызстан-Россия: История взаимооношений. XVIII-XIX вв. Сб. док. и материалов. Б., 1998.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Плоских В. М., Сапаралиев Д. Новые данные о первом киргизском посольстве в Россию. //Известия Академии наук Киргизской ССР, № 2. 1982; Кыргызстан-Россия: История взаимооношений. XVIII-XIX вв. Сб. док. и материалов. Б., 1998.</div></td></tr> </table>

Gulira https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%AB%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%9C%D0%90%D0%9D_%D0%9A%D2%AF%D1%87%D2%AF%D0%BA_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=44718&oldid=prev 2025-12-15T09:07:08Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:07, 15 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДЫРАКМАН Күчүк уулу''' ([[орус архив маалыматтары]]нда Абдрахман Кучаков, 1758-жылдан мурун – 20. 06. 1789, Петропавловск чеби) – [[элчи]], [[соодагер]]. XVII кылымдын аягы – XVIII кылымдын башында [[Жуңгар хандыгы]] [[Борбордук Азия]]ны басып алышына байланыштуу жергиликтүү [[түрк уруулары]]нын айрым өкүлдөрү ойрот хандарына кызмат кылып калган. Алардын ичинде бир нече ондогон түтүн кыргыздар да болгон. 1758-жылы [[Цин империясы]]нын аскери Жуңгар хандыгын толук талкаланганда, аларга баш ийүүнү каалабаган кыргыздар алгач [[Сибирь]] линиясына баш калкалаган. Ал жерден орус бийлигин кабыл алышып, кийин жергиликтүү бийлик аларды [[Волга дарыясы]]нын (азыркы [[Калмыкия]]) жээгине жакын жерлерге көчүрүгөн. Бул жактан Абдыракман Күчүк уулу [[орус тили]]нде эркин сүйлөп, [[кат]] жазууга үйрөнгөн. 1771-жылы кыш айында Волга жээгиндеги [[калмактар]]дын ханы (1761–1771) Уубашы кол алдындагы 33 миң түтүн эли менен кайра Цин империясынын кол алдына качканда, ал кыргыздар ордунда калган. Кийин алар жергиликтүү орус акимчилигинен кысым көрүп жатканын билдирип, орус [[падыша]]сы (1762–1796) [[Екатерина II]]ге арызданып кайрылышкан. Андан жооп келгиче бир аз кыргыз өз мекенине кайтып кетишкен. Кайткандардын ичинде Абдыракман Күчүк уулу да болуп, [[Ташкент]]тен [[Россия]]га каттаган [[кербенчи]]лерге кошулуп, кийинчерээк «ташкенттик [[көпөс]]» катары таанылып калган. Ушул жактан [[Атаке бий Тынай|Атаке бий Тынай уулу]] менен ымала түзүп, 1785-жылы ал [[Шергазы Орозбай]] (Уразбаев) [[уулу]] менен бирге Абдыракман Күчүк уулун жол көрсөткүч кылып,  Россияга элчиликке аттандырган. Атаке бий орус бийлигине эки кат жолдоп, биринчиси Сибирдеги орус бийлигине арналган. Ал катында Атаке бий «мындан ары аны таанып жүрүүгө» чакырып, эки [[аргымак]] тартуулаганын билдирген. Екатерина IIнин өзүнө жазган 2-катында орус өкмөтүнө көз каранды болуу же алардын бийлигин кабыл алуу тууралуу сөз айтылбайт. Каттын башында өз ата-тегин даңазалап келип, андан ары [[Орто Азия]] жана [[Чыгыш Түркстан]] аркылуу каттаган соода кербендерин кыргыз жери менен өткүдөй өзгөртүүнү колдоону суранган. Аны менен бирге «орус падышасына бир кул жана үч [[илбирс]], беш [[сүлөөсүн]] терисин» тартуулаганын жана ал белектерди жеткирүүнү «өз элчилери Абдрахман менен Ширгазыга тапшырганын» эскертет. [[Чүй өрөөнү]]нөн 1785-жылы июль айында чыккан элчилер 23-августа Омск шаарына келген. Борборго келүүгө расмий уруксат берилгенден кийин, поручик И. Сипайлов коштогон кыргыз элчилери [[Петербург]]га жөнөтүлгөн. 1786-жылы декабрь айында аларды падыша салтанат менен кабыл алган, ошондой эле Атаке баатырды 800, Абдыракманды 100, Шергазыны 25 [[күмүш акча]] менен сыйлоого буйрук берген. Борбордо жүргөндө Абдыракман Күчүк уулу сыркоолоп калып, аны артка кайтаруу бир топко кечеңдеген. Натыйжада Атаке бийге жооп кат жеткирүү соода кербенинин башчысы М. Агаферов менен казандык көпөс А. Нурмаматовго тапшырылат. Алар 1787-жылы октябрь айында [[Омск]]дан чыгып, Чүй – [[Ысык-Көл]]гө чейин келип, Атаке бийге Екатерина IIнин жообун тапшырып, [[кыргыздар]] тууралуу алгачкы кабар жыйнап кайтышкан. Бирок жиберген элчилеринин кечиккенине кабатыр болгон 1788-жылы жайында Атаке бий алардын кабарын билип келүүгө Абдыракмандын уулу [[Сатымбай]] башындагы экинчи элчиликти аттандырат. Алар Омск шаарына 2-августта жеткен. Аңгыча Сибирдеги орус бийлигине М. Агаферовдун кербени жолдон тонолгону, ал Атакенин уулдары Солтоной менен Байшүкүр колдуу болгону тууралуу кабар угулган. Тергөө иши башталып, Сатымбай ошол жерден кармалган. 1789-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>январь айында Петербургдан Омскга кайтып келген Абдыракман Күчүк уулу Атаке баатырга «элчиликтен ийгиликтүү» кайтып келгенин билдирген катын жөнөткөн. Ал тергөө ишине катышып жүрүп, 1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДЫРАКМАН Күчүк уулу''' ([[орус архив маалыматтары]]нда Абдрахман Кучаков, 1758-жылдан мурун – 20. 06. 1789, Петропавловск чеби) – [[элчи]], [[соодагер]]. XVII кылымдын аягы – XVIII кылымдын башында [[Жуңгар хандыгы]] [[Борбордук Азия]]ны басып алышына байланыштуу жергиликтүү [[түрк уруулары]]нын айрым өкүлдөрү ойрот хандарына кызмат кылып калган. Алардын ичинде бир нече ондогон түтүн кыргыздар да болгон. 1758-жылы [[Цин империясы]]нын аскери Жуңгар хандыгын толук талкаланганда, аларга баш ийүүнү каалабаган кыргыздар алгач [[Сибирь]] линиясына баш калкалаган. Ал жерден орус бийлигин кабыл алышып, кийин жергиликтүү бийлик аларды [[Волга дарыясы]]нын (азыркы [[Калмыкия]]) жээгине жакын жерлерге көчүрүгөн. Бул жактан Абдыракман Күчүк уулу [[орус тили]]нде эркин сүйлөп, [[кат]] жазууга үйрөнгөн. 1771-жылы кыш айында Волга жээгиндеги [[калмактар]]дын ханы (1761–1771) Уубашы кол алдындагы 33 миң түтүн эли менен кайра Цин империясынын кол алдына качканда, ал кыргыздар ордунда калган. Кийин алар жергиликтүү орус акимчилигинен кысым көрүп жатканын билдирип, орус [[падыша]]сы (1762–1796) [[Екатерина II]]ге арызданып кайрылышкан. Андан жооп келгиче бир аз кыргыз өз мекенине кайтып кетишкен. Кайткандардын ичинде Абдыракман Күчүк уулу да болуп, [[Ташкент]]тен [[Россия]]га каттаган [[кербенчи]]лерге кошулуп, кийинчерээк «ташкенттик [[көпөс]]» катары таанылып калган. Ушул жактан [[Атаке бий Тынай|Атаке бий Тынай уулу]] менен ымала түзүп, 1785-жылы ал [[Шергазы Орозбай]] (Уразбаев) [[уулу]] менен бирге Абдыракман Күчүк уулун жол көрсөткүч кылып,  Россияга элчиликке аттандырган. Атаке бий орус бийлигине эки кат жолдоп, биринчиси Сибирдеги орус бийлигине арналган. Ал катында Атаке бий «мындан ары аны таанып жүрүүгө» чакырып, эки [[аргымак]] тартуулаганын билдирген. Екатерина IIнин өзүнө жазган 2-катында орус өкмөтүнө көз каранды болуу же алардын бийлигин кабыл алуу тууралуу сөз айтылбайт. Каттын башында өз ата-тегин даңазалап келип, андан ары [[Орто Азия]] жана [[Чыгыш Түркстан]] аркылуу каттаган соода кербендерин кыргыз жери менен өткүдөй өзгөртүүнү колдоону суранган. Аны менен бирге «орус падышасына бир кул жана үч [[илбирс]], беш [[сүлөөсүн]] терисин» тартуулаганын жана ал белектерди жеткирүүнү «өз элчилери Абдрахман менен Ширгазыга тапшырганын» эскертет. [[Чүй өрөөнү]]нөн 1785-жылы июль айында чыккан элчилер 23-августа Омск шаарына келген. Борборго келүүгө расмий уруксат берилгенден кийин, поручик И. Сипайлов коштогон кыргыз элчилери [[Петербург]]га жөнөтүлгөн. 1786-жылы декабрь айында аларды падыша салтанат менен кабыл алган, ошондой эле Атаке баатырды 800, Абдыракманды 100, Шергазыны 25 [[күмүш акча]] менен сыйлоого буйрук берген. Борбордо жүргөндө Абдыракман Күчүк уулу сыркоолоп калып, аны артка кайтаруу бир топко кечеңдеген. Натыйжада Атаке бийге жооп кат жеткирүү соода кербенинин башчысы М. Агаферов менен казандык көпөс А. Нурмаматовго тапшырылат. Алар 1787-жылы октябрь айында [[Омск]]дан чыгып, Чүй – [[Ысык-Көл]]гө чейин келип, Атаке бийге Екатерина IIнин жообун тапшырып, [[кыргыздар]] тууралуу алгачкы кабар жыйнап кайтышкан. Бирок жиберген элчилеринин кечиккенине кабатыр болгон 1788-жылы жайында Атаке бий алардын кабарын билип келүүгө Абдыракмандын уулу [[Сатымбай]] башындагы экинчи элчиликти аттандырат. Алар Омск шаарына 2-августта жеткен. Аңгыча Сибирдеги орус бийлигине М. Агаферовдун кербени жолдон тонолгону, ал Атакенин уулдары Солтоной менен Байшүкүр колдуу болгону тууралуу кабар угулган. Тергөө иши башталып, Сатымбай ошол жерден кармалган. 1789-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>январь айында Петербургдан Омскга кайтып келген Абдыракман Күчүк уулу Атаке баатырга «элчиликтен ийгиликтүү» кайтып келгенин билдирген катын жөнөткөн. Ал тергөө ишине катышып жүрүп, 1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Плоских В. М., Сапаралиев Д. Новые данные о первом киргизском посольстве в Россию. //Известия Академии наук Киргизской ССР, № 2. 1982; Кыргызстан-Россия: История взаимооношений. XVIII-XIX вв. Сб. док. и материалов. Б., 1998.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Плоских В. М., Сапаралиев Д. Новые данные о первом киргизском посольстве в Россию. //Известия Академии наук Киргизской ССР, № 2. 1982; Кыргызстан-Россия: История взаимооношений. XVIII-XIX вв. Сб. док. и материалов. Б., 1998.</div></td></tr> </table>

imported>Gulira https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%AB%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%9C%D0%90%D0%9D_%D0%9A%D2%AF%D1%87%D2%AF%D0%BA_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=47750&oldid=prev 2025-04-04T02:36:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">02:36, 4 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДЫРАКМАН Күчүк уулу''' (орус архив <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">маалыматтарында </del>Абдрахман Кучаков, 1758-жылдан мурун – 20. 06. 1789, Петропавловск чеби) – элчи, соодагер. XVII кылымдын аягы – XVIII кылымдын башында <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Жуңгар хандыгы<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>Борбордук <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Азияны </del>басып алышына байланыштуу жергиликтүү түрк <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">урууларынын </del>айрым өкүлдөрү ойрот хандарына кызмат кылып калган. Алардын ичинде бир нече ондогон түтүн кыргыздар да болгон. 1758-жылы Цин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">империясынын </del>аскери Жуңгар хандыгын толук талкаланганда, аларга баш ийүүнү каалабаган кыргыздар алгач Сибирь линиясына баш калкалаган. Ал жерден орус бийлигин кабыл алышып, кийин жергиликтүү бийлик аларды Волга <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дарыясынын </del>(азыркы Калмыкия) жээгине жакын жерлерге көчүрүгөн. Бул жактан Абдыракман Күчүк уулу орус <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тилинде </del>эркин сүйлөп, кат жазууга үйрөнгөн. 1771-жылы кыш айында Волга жээгиндеги <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">калмактардын </del>ханы (1761–1771) Уубашы кол алдындагы 33 миң түтүн эли менен кайра Цин империясынын кол алдына качканда, ал кыргыздар ордунда калган. Кийин алар жергиликтүү орус акимчилигинен кысым көрүп жатканын билдирип, орус <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">падышасы </del>(1762–1796) Екатерина <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">IIге </del>арызданып кайрылышкан. Андан жооп келгиче бир аз кыргыз өз мекенине кайтып кетишкен. Кайткандардын ичинде Абдыракман Күчүк уулу да болуп, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ташкенттен Россияга </del>каттаган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кербенчилерге </del>кошулуп, кийинчерээк «ташкенттик <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">көпөс» </del>катары таанылып калган. Ушул жактан <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Атаке бий<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' ''</del>Тынай<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>уулу менен ымала түзүп, 1785-жылы ал <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Шергазы Орозбай<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>(Уразбаев) уулу менен бирге Абдыракман Күчүк уулун жол көрсөткүч кылып,  Россияга элчиликке аттандырган. Атаке бий орус бийлигине эки кат жолдоп, биринчиси Сибирдеги орус бийлигине арналган. Ал катында Атаке бий «мындан ары аны таанып жүрүүгө» чакырып, эки аргымак тартуулаганын билдирген. Екатерина IIнин өзүнө жазган 2-катында орус өкмөтүнө көз каранды болуу же алардын бийлигин кабыл алуу тууралуу сөз айтылбайт. Каттын башында өз ата-тегин даңазалап келип, андан ары Орто Азия жана Чыгыш Түркстан аркылуу каттаган соода кербендерин кыргыз жери менен өткүдөй өзгөртүүнү колдоону суранган. Аны менен бирге «орус падышасына бир кул жана үч илбирс, беш сүлөөсүн терисин» тартуулаганын жана ал белектерди жеткирүүнү «өз элчилери Абдрахман менен Ширгазыга тапшырганын» эскертет. Чүй <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өрөөнүнөн </del>1785-жылы июль айында чыккан элчилер 23-августа Омск шаарына келген. Борборго келүүгө расмий уруксат берилгенден кийин, поручик И. Сипайлов коштогон кыргыз элчилери <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Петербургга </del>жөнөтүлгөн. 1786-жылы декабрь айында аларды падыша салтанат менен кабыл алган, ошондой эле Атаке баатырды 800, Абдыракманды 100, Шергазыны 25 күмүш акча менен сыйлоого буйрук берген. Борбордо жүргөндө Абдыракман Күчүк уулу сыркоолоп калып, аны артка кайтаруу бир топко кечеңдеген. Натыйжада Атаке бийге жооп кат жеткирүү соода кербенинин башчысы М. Агаферов менен казандык көпөс А. Нурмаматовго тапшырылат. Алар 1787-жылы октябрь айында <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Омскдан </del>чыгып, Чүй – Ысык-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Көлгө </del>чейин келип, Атаке бийге Екатерина IIнин жообун тапшырып, кыргыздар тууралуу алгачкы кабар жыйнап кайтышкан. Бирок жиберген элчилеринин кечиккенине кабатыр болгон 1788-жылы жайында Атаке бий алардын кабарын билип келүүгө Абдыракмандын уулу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Сатымбай<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>башындагы экинчи элчиликти аттандырат. Алар Омск шаарына 2-августта жеткен. Аңгыча Сибирдеги орус бийлигине М. Агаферовдун кербени жолдон тонолгону, ал Атакенин уулдары Солтоной менен Байшүкүр колдуу болгону тууралуу кабар угулган. Тергөө иши башталып, Сатымбай ошол жерден кармалган. 1789-ж. январь айында Петербургдан Омскга кайтып келген Абдыракман Күчүк уулу Атаке баатырга «элчиликтен ийгиликтүү» кайтып келгенин билдирген катын жөнөткөн. Ал тергөө ишине катышып жүрүп, 1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДЫРАКМАН Күчүк уулу''' (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>орус архив <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">маалыматтары]]нда </ins>Абдрахман Кучаков, 1758-жылдан мурун – 20. 06. 1789, Петропавловск чеби) – <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>элчи<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>соодагер<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. XVII кылымдын аягы – XVIII кылымдын башында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Жуңгар хандыгы<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[</ins>Борбордук <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Азия]]ны </ins>басып алышына байланыштуу жергиликтүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>түрк <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">уруулары]]нын </ins>айрым өкүлдөрү ойрот хандарына кызмат кылып калган. Алардын ичинде бир нече ондогон түтүн кыргыздар да болгон. 1758-жылы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Цин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">империясы]]нын </ins>аскери Жуңгар хандыгын толук талкаланганда, аларга баш ийүүнү каалабаган кыргыздар алгач <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Сибирь<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>линиясына баш калкалаган. Ал жерден орус бийлигин кабыл алышып, кийин жергиликтүү бийлик аларды <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Волга <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дарыясы]]нын </ins>(азыркы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Калмыкия<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) жээгине жакын жерлерге көчүрүгөн. Бул жактан Абдыракман Күчүк уулу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>орус <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тили]]нде </ins>эркин сүйлөп, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>кат<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>жазууга үйрөнгөн. 1771-жылы кыш айында Волга жээгиндеги <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[калмактар]]дын </ins>ханы (1761–1771) Уубашы кол алдындагы 33 миң түтүн эли менен кайра Цин империясынын кол алдына качканда, ал кыргыздар ордунда калган. Кийин алар жергиликтүү орус акимчилигинен кысым көрүп жатканын билдирип, орус <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[падыша]]сы </ins>(1762–1796) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Екатерина <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">II]]ге </ins>арызданып кайрылышкан. Андан жооп келгиче бир аз кыргыз өз мекенине кайтып кетишкен. Кайткандардын ичинде Абдыракман Күчүк уулу да болуп, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Ташкент]]тен [[Россия]]га </ins>каттаган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[кербенчи]]лерге </ins>кошулуп, кийинчерээк «ташкенттик <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[көпөс]]» </ins>катары таанылып калган. Ушул жактан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Атаке бий Тынай|</ins>Атаке бий Тынай уулу<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>менен ымала түзүп, 1785-жылы ал <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Шергазы Орозбай<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(Уразбаев) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>уулу<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>менен бирге Абдыракман Күчүк уулун жол көрсөткүч кылып,  Россияга элчиликке аттандырган. Атаке бий орус бийлигине эки кат жолдоп, биринчиси Сибирдеги орус бийлигине арналган. Ал катында Атаке бий «мындан ары аны таанып жүрүүгө» чакырып, эки <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>аргымак<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>тартуулаганын билдирген. Екатерина IIнин өзүнө жазган 2-катында орус өкмөтүнө көз каранды болуу же алардын бийлигин кабыл алуу тууралуу сөз айтылбайт. Каттын башында өз ата-тегин даңазалап келип, андан ары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Орто Азия<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>жана <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Чыгыш Түркстан<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>аркылуу каттаган соода кербендерин кыргыз жери менен өткүдөй өзгөртүүнү колдоону суранган. Аны менен бирге «орус падышасына бир кул жана үч <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>илбирс<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, беш <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>сүлөөсүн<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>терисин» тартуулаганын жана ал белектерди жеткирүүнү «өз элчилери Абдрахман менен Ширгазыга тапшырганын» эскертет. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Чүй <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">өрөөнү]]нөн </ins>1785-жылы июль айында чыккан элчилер 23-августа Омск шаарына келген. Борборго келүүгө расмий уруксат берилгенден кийин, поручик И. Сипайлов коштогон кыргыз элчилери <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Петербург]]га </ins>жөнөтүлгөн. 1786-жылы декабрь айында аларды падыша салтанат менен кабыл алган, ошондой эле Атаке баатырды 800, Абдыракманды 100, Шергазыны 25 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>күмүш акча<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>менен сыйлоого буйрук берген. Борбордо жүргөндө Абдыракман Күчүк уулу сыркоолоп калып, аны артка кайтаруу бир топко кечеңдеген. Натыйжада Атаке бийге жооп кат жеткирүү соода кербенинин башчысы М. Агаферов менен казандык көпөс А. Нурмаматовго тапшырылат. Алар 1787-жылы октябрь айында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Омск]]дан </ins>чыгып, Чүй – <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Ысык-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Көл]]гө </ins>чейин келип, Атаке бийге Екатерина IIнин жообун тапшырып, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>кыргыздар<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>тууралуу алгачкы кабар жыйнап кайтышкан. Бирок жиберген элчилеринин кечиккенине кабатыр болгон 1788-жылы жайында Атаке бий алардын кабарын билип келүүгө Абдыракмандын уулу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Сатымбай<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>башындагы экинчи элчиликти аттандырат. Алар Омск шаарына 2-августта жеткен. Аңгыча Сибирдеги орус бийлигине М. Агаферовдун кербени жолдон тонолгону, ал Атакенин уулдары Солтоной менен Байшүкүр колдуу болгону тууралуу кабар угулган. Тергөө иши башталып, Сатымбай ошол жерден кармалган. 1789-ж. январь айында Петербургдан Омскга кайтып келген Абдыракман Күчүк уулу Атаке баатырга «элчиликтен ийгиликтүү» кайтып келгенин билдирген катын жөнөткөн. Ал тергөө ишине катышып жүрүп, 1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Плоских В. М., Сапаралиев Д. Новые данные о первом киргизском посольстве в Россию. //Известия Академии наук Киргизской ССР, № 2. 1982; Кыргызстан-Россия: История взаимооношений. XVIII-XIX вв. Сб. док. и материалов. Б., 1998.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Плоских В. М., Сапаралиев Д. Новые данные о первом киргизском посольстве в Россию. //Известия Академии наук Киргизской ССР, № 2. 1982; Кыргызстан-Россия: История взаимооношений. XVIII-XIX вв. Сб. док. и материалов. Б., 1998.</div></td></tr> </table>

imported>Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%AB%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%9C%D0%90%D0%9D_%D0%9A%D2%AF%D1%87%D2%AF%D0%BA_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=47749&oldid=prev 2024-12-16T11:08:09Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:08, 16 Декабрь (Бештин айы) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДЫРАКМАН Күчүк уулу''' (орус архив маалыматтарында Абдрахман Кучаков, 1758-жылдан мурун – 20. 06. 1789, Петропавловск чеби) – элчи, соодагер. XVII кылымдын аягы – XVIII кылымдын башында ''Жуңгар хандыгы'' Борбордук Азияны басып алышына байланыштуу жергиликтүү түрк урууларынын айрым өкүлдөрү ойрот хандарына кызмат кылып <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">калышкан</del>. Алардын ичинде бир нече ондогон түтүн кыргыздар да <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">болуп, </del>1758-жылы Цин империясынын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аскерлери тарабынан </del>Жуңгар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хандыгы </del>толук талкаланганда, аларга баш ийүүнү каалабаган кыргыздар алгач Сибирь линиясына <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">келип </del>баш <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">калкалашкан</del>. Ал <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жерде </del>орус бийлигин кабыл <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">алгандан </del>кийин Волга дарыясынын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жээги, </del>азыркы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Астрахан шаарына </del>жакын жерлерге <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">көчүрүлгөн</del>. Бул жактан Абдыракман Күчүк уулу орус тилинде эркин сүйлөп, кат жазууга үйрөнгөн. 1771-жылы кыш айында Волга жээгиндеги калмактардын ханы (1761–1771) Уубашы кол алдындагы 33 миң түтүн эли менен кайра <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кытайга </del>качканда, кыргыздар ордунда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">калып, </del>жергиликтүү орус акимчилигинен кысым көрүп жатканын билдирип, орус падышасы (1762–1796) Екатерина IIге <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">арызданышкан</del>. Андан жооп келгиче бир аз кыргыз өз мекенине <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кайткан</del>. Кайткандардын ичинде Абдыракман Күчүк уулу да болуп, Ташкенттен Россияга каттаган кербенчилерге кошулуп, кийинчерээк «ташкенттик көпөс» катары таанылып калган. Ушул жактан ''Атаке бий'' ''Тынай'' уулу менен <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жакындашып</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ал </del>1785-жылы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аны жол көрсөткүч кылып, </del>''Шергазы Орозбай'' (Уразбаев) уулу менен бирге Россияга элчиликке аттандырган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Орус </del>бийлигине <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жазган Атаке бийдин </del>эки <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">катынын </del>биринчиси Сибирдеги орус бийлигине <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">арналып, </del>«мындан ары аны таанып жүрүүгө» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чакырган жана аларга </del>эки аргымак тартуулаганын билдирген. Екатерина <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">IIге арналган </del>2-катында орус өкмөтүнө көз каранды болуу же алардын бийлигин кабыл алуу тууралуу сөз <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">айтылбай, </del>башында өз ата-тегин даңазалап келип, андан ары Орто Азия жана Чыгыш Түркстан аркылуу каттаган соода кербендерин кыргыз жери менен өткүдөй өзгөртүүнү колдоону суранган. Аны менен бирге «орус падышасына бир кул жана үч илбирс, беш сүлөөсүн терисин» тартуулаганын жана ал белектерди жеткирүүнү «өз элчилери Абдрахман менен Ширгазыга тапшырганын» эскертет. Чүй өрөөнүнөн 1785-жылы июль айында чыккан элчилер 23-августа Омск шаарына келген. Борборго келүүгө расмий уруксат берилгенден кийин, поручик И. Сипайлов коштогон <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">элчилер </del>Петербургга жөнөтүлгөн. 1786-жылы декабрь айында аларды падыша салтанат менен кабыл алган, ошондой эле Атаке баатырды 800, Абдыракманды 100, Шергазыны 25 күмүш акча менен сыйлоого буйрук берген. Борбордо жүргөндө Абдыракман Күчүк уулу сыркоолоп калып, аны артка кайтаруу бир топко кечеңдеген. Натыйжада Атаке бийге жооп кат жеткирүү соода кербенинин башчысы М. Агаферов менен казандык көпөс А. Нурмаматовго тапшырылат. Алар 1787-жылы октябрь айында Омскдан чыгып, Чүй – Ысык-Көлгө чейин келип, Екатерина IIнин жообун <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Атаке бийге </del>тапшырып, кыргыздар тууралуу алгачкы кабар жыйнап <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кетишкен</del>. Бирок жиберген элчилеринин кечиккенине кабатыр болгон Атаке бий алардын кабарын билип келүүгө <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1788-жылы жайында </del>Абдыракмандын уулу ''Сатымбай'' башындагы экинчи элчиликти аттандырат. Алар Омск шаарына 2-августта жеткен. Аңгыча Сибирдеги орус бийлигине М. Агаферовдун кербени жолдон тонолгону, ал Атакенин уулдары Солтоной менен Байшүкүр колдуу болгону тууралуу кабар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жеткен</del>. Тергөө иши башталып, Сатымбай кармалган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Петербургдагы </del>1789-ж. январь айында Омскга кайтып келген Абдыракман Күчүк уулу Атаке баатырга «элчиликтен <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ийгиликтүү кайттым» деп кат </del>жөнөткөн. Ал тергөө ишине катышып жүрүп, 1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДЫРАКМАН Күчүк уулу''' (орус архив маалыматтарында Абдрахман Кучаков, 1758-жылдан мурун – 20. 06. 1789, Петропавловск чеби) – элчи, соодагер. XVII кылымдын аягы – XVIII кылымдын башында ''Жуңгар хандыгы'' Борбордук Азияны басып алышына байланыштуу жергиликтүү түрк урууларынын айрым өкүлдөрү ойрот хандарына кызмат кылып <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">калган</ins>. Алардын ичинде бир нече ондогон түтүн кыргыздар да <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">болгон. </ins>1758-жылы Цин империясынын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аскери </ins>Жуңгар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">хандыгын </ins>толук талкаланганда, аларга баш ийүүнү каалабаган кыргыздар алгач Сибирь линиясына баш <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">калкалаган</ins>. Ал <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жерден </ins>орус бийлигин кабыл <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">алышып, </ins>кийин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жергиликтүү бийлик аларды </ins>Волга дарыясынын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(</ins>азыркы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Калмыкия) жээгине </ins>жакын жерлерге <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">көчүрүгөн</ins>. Бул жактан Абдыракман Күчүк уулу орус тилинде эркин сүйлөп, кат жазууга үйрөнгөн. 1771-жылы кыш айында Волга жээгиндеги калмактардын ханы (1761–1771) Уубашы кол алдындагы 33 миң түтүн эли менен кайра <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Цин империясынын кол алдына </ins>качканда, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ал </ins>кыргыздар ордунда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">калган. Кийин алар </ins>жергиликтүү орус акимчилигинен кысым көрүп жатканын билдирип, орус падышасы (1762–1796) Екатерина IIге <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">арызданып кайрылышкан</ins>. Андан жооп келгиче бир аз кыргыз өз мекенине <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кайтып кетишкен</ins>. Кайткандардын ичинде Абдыракман Күчүк уулу да болуп, Ташкенттен Россияга каттаган кербенчилерге кошулуп, кийинчерээк «ташкенттик көпөс» катары таанылып калган. Ушул жактан ''Атаке бий'' ''Тынай'' уулу менен <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ымала түзүп</ins>, 1785-жылы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ал </ins>''Шергазы Орозбай'' (Уразбаев) уулу менен бирге <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абдыракман Күчүк уулун жол көрсөткүч кылып,  </ins>Россияга элчиликке аттандырган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Атаке бий орус </ins>бийлигине эки <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кат жолдоп, </ins>биринчиси Сибирдеги орус бийлигине <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">арналган. Ал катында Атаке бий </ins>«мындан ары аны таанып жүрүүгө» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чакырып, </ins>эки аргымак тартуулаганын билдирген. Екатерина <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">IIнин өзүнө жазган </ins>2-катында орус өкмөтүнө көз каранды болуу же алардын бийлигин кабыл алуу тууралуу сөз <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">айтылбайт. Каттын </ins>башында өз ата-тегин даңазалап келип, андан ары Орто Азия жана Чыгыш Түркстан аркылуу каттаган соода кербендерин кыргыз жери менен өткүдөй өзгөртүүнү колдоону суранган. Аны менен бирге «орус падышасына бир кул жана үч илбирс, беш сүлөөсүн терисин» тартуулаганын жана ал белектерди жеткирүүнү «өз элчилери Абдрахман менен Ширгазыга тапшырганын» эскертет. Чүй өрөөнүнөн 1785-жылы июль айында чыккан элчилер 23-августа Омск шаарына келген. Борборго келүүгө расмий уруксат берилгенден кийин, поручик И. Сипайлов коштогон <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыргыз элчилери </ins>Петербургга жөнөтүлгөн. 1786-жылы декабрь айында аларды падыша салтанат менен кабыл алган, ошондой эле Атаке баатырды 800, Абдыракманды 100, Шергазыны 25 күмүш акча менен сыйлоого буйрук берген. Борбордо жүргөндө Абдыракман Күчүк уулу сыркоолоп калып, аны артка кайтаруу бир топко кечеңдеген. Натыйжада Атаке бийге жооп кат жеткирүү соода кербенинин башчысы М. Агаферов менен казандык көпөс А. Нурмаматовго тапшырылат. Алар 1787-жылы октябрь айында Омскдан чыгып, Чүй – Ысык-Көлгө чейин келип, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Атаке бийге </ins>Екатерина IIнин жообун тапшырып, кыргыздар тууралуу алгачкы кабар жыйнап <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кайтышкан</ins>. Бирок жиберген элчилеринин кечиккенине кабатыр болгон <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1788-жылы жайында </ins>Атаке бий алардын кабарын билип келүүгө Абдыракмандын уулу ''Сатымбай'' башындагы экинчи элчиликти аттандырат. Алар Омск шаарына 2-августта жеткен. Аңгыча Сибирдеги орус бийлигине М. Агаферовдун кербени жолдон тонолгону, ал Атакенин уулдары Солтоной менен Байшүкүр колдуу болгону тууралуу кабар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">угулган</ins>. Тергөө иши башталып, Сатымбай <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошол жерден </ins>кармалган. 1789-ж. январь айында <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Петербургдан </ins>Омскга кайтып келген Абдыракман Күчүк уулу Атаке баатырга «элчиликтен <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ийгиликтүү» кайтып келгенин билдирген катын </ins>жөнөткөн. Ал тергөө ишине катышып жүрүп, 1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Плоских В. М., Сапаралиев Д. Новые данные о первом киргизском посольстве в Россию. //Известия Академии наук Киргизской ССР, № 2. 1982; Кыргызстан-Россия: История взаимооношений. XVIII-XIX вв. Сб. док. и материалов. Б., 1998.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Плоских В. М., Сапаралиев Д. Новые данные о первом киргизском посольстве в Россию. //Известия Академии наук Киргизской ССР, № 2. 1982; Кыргызстан-Россия: История взаимооношений. XVIII-XIX вв. Сб. док. и материалов. Б., 1998.</div></td></tr> </table>

imported>Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%AB%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%9C%D0%90%D0%9D_%D0%9A%D2%AF%D1%87%D2%AF%D0%BA_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=47748&oldid=prev 2024-09-11T10:33:49Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span> clean up</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:33, 11 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">4 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">4 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Категория:1-Том]]</ins></div></td></tr> </table>

imported>Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%AB%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%9C%D0%90%D0%9D_%D0%9A%D2%AF%D1%87%D2%AF%D0%BA_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=47747&oldid=prev 2024-03-11T09:22:52Z

<p>Temirkan moved page <a href="/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%AB%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%9C%D0%90%D0%9D_%D0%9A%D1%83%D1%87%D0%B0%D0%BA_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="АБДЫРАХМАН Кучак уулу (мындай барак жок)">АБДЫРАХМАН Кучак уулу</a> to <a href="/index.php/%D0%90%D0%91%D0%94%D0%AB%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%9C%D0%90%D0%9D_%D0%9A%D2%AF%D1%87%D2%AF%D0%BA_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83" title="АБДЫРАХМАН Күчүк уулу">АБДЫРАХМАН Күчүк уулу</a></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:22, 11 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

imported>Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%AB%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%9C%D0%90%D0%9D_%D0%9A%D2%AF%D1%87%D2%AF%D0%BA_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=47746&oldid=prev 2024-03-11T09:22:17Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:22, 11 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДЫРАКМАН Күчүк уулу''' (орус архив маалыматтарында Абдрахман Кучаков, 1758-жылдан мурун – 20. 06. 1789, Петропавловск чеби) – элчи, соодагер. XVII <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к. </del>аягы – XVIII <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к. </del>башында ''Жуңгар хандыгы'' Борбордук Азияны басып алышына байланыштуу жергиликтүү түрк урууларынын айрым өкүлдөрү ойрот хандарына кызмат кылып калышкан. Алардын ичинде бир нече ондогон түтүн кыргыздар да болуп, 1758-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Цин империясынын аскерлери тарабынан Жуңгар хандыгы толук талкаланганда, аларга баш ийүүнү каалабаган кыргыздар алгач Сибирь линиясына келип баш калкалашкан. Ал жерде орус бийлигин кабыл алгандан кийин Волга дарыясынын жээги, азыркы Астрахан шаарына жакын жерлерге көчүрүлгөн. Бул жактан Абдыракман Күчүк уулу орус тилинде эркин сүйлөп, кат жазууга үйрөнгөн. 1771-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>кыш айында Волга жээгиндеги калмактардын ханы (1761–1771) Уубашы кол алдындагы 33 миң түтүн эли менен кайра Кытайга качканда, кыргыздар ордунда калып, жергиликтүү орус акимчилигинен кысым көрүп жатканын билдирип, орус падышасы (1762–1796) Екатерина IIге арызданышкан. Андан жооп келгиче бир аз кыргыз өз мекенине кайткан. Кайткандардын ичинде Абдыракман Күчүк уулу да болуп, Ташкенттен Россияга каттаган кербенчилерге кошулуп, кийинчерээк «ташкенттик көпөс» катары таанылып калган. Ушул жактан ''Атаке бий'' ''Тынай'' уулу менен жакындашып, ал 1785-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>аны жол көрсөткүч кылып, ''Шергазы Орозбай'' (Уразбаев) уулу менен бирге Россияга элчиликке аттандырган. Орус бийлигине жазган Атаке бийдин эки катынын биринчиси Сибирдеги орус бийлигине арналып, «мындан ары аны таанып жүрүүгө» чакырган жана аларга эки аргымак тартуулаганын билдирген. Екатерина IIге арналган 2-катында орус өкмөтүнө көз каранды болуу же алардын бийлигин кабыл алуу тууралуу сөз айтылбай, башында өз ата-тегин даңазалап келип, андан ары Орто Азия жана Чыгыш Түркстан аркылуу каттаган соода кербендерин кыргыз жери менен өткүдөй өзгөртүүнү колдоону суранган. Аны менен бирге «орус падышасына бир кул жана үч илбирс, беш сүлөөсүн терисин» тартуулаганын жана ал белектерди жеткирүүнү «өз элчилери Абдрахман менен Ширгазыга тапшырганын» эскертет. Чүй өрөөнүнөн 1785-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>июль айында чыккан элчилер 23-августа Омск шаарына келген. Борборго келүүгө расмий уруксат берилгенден кийин, поручик И. Сипайлов коштогон элчилер Петербургга жөнөтүлгөн. 1786-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>декабрь айында аларды падыша салтанат менен кабыл алган, ошондой эле Атаке баатырды 800, Абдыракманды 100, Шергазыны 25 күмүш акча менен сыйлоого буйрук берген. Борбордо жүргөндө Абдыракман Күчүк уулу сыркоолоп калып, аны артка кайтаруу бир топко кечеңдеген. Натыйжада Атаке бийге жооп кат жеткирүү соода кербенинин башчысы М. Агаферов менен казандык көпөс А. Нурмаматовго тапшырылат. Алар 1787-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>октябрь айында Омскдан чыгып, Чүй – Ысык-Көлгө чейин келип, Екатерина IIнин жообун Атаке бийге тапшырып, кыргыздар тууралуу алгачкы кабар жыйнап кетишкен. Бирок жиберген элчилеринин кечиккенине кабатыр болгон Атаке бий алардын кабарын билип келүүгө 1788-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>жайында Абдыракмандын уулу ''Сатымбай'' башындагы экинчи элчиликти аттандырат. Алар Омск <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ш. </del>2-августта жеткен. Аңгыча Сибирдеги орус бийлигине М. Агаферовдун кербени жолдон тонолгону, ал Атакенин уулдары Солтоной менен Байшүкүр колдуу болгону тууралуу кабар жеткен. Тергөө иши башталып, Сатымбай кармалган. Петербургдагы 1789-ж. январь айында Омскга кайтып келген Абдыракман Күчүк уулу Атаке баатырга «элчиликтен ийгиликтүү кайттым» деп кат жөнөткөн. Ал тергөө ишине катышып жүрүп, 1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДЫРАКМАН Күчүк уулу''' (орус архив маалыматтарында Абдрахман Кучаков, 1758-жылдан мурун – 20. 06. 1789, Петропавловск чеби) – элчи, соодагер. XVII <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>аягы – XVIII <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>башында ''Жуңгар хандыгы'' Борбордук Азияны басып алышына байланыштуу жергиликтүү түрк урууларынын айрым өкүлдөрү ойрот хандарына кызмат кылып калышкан. Алардын ичинде бир нече ондогон түтүн кыргыздар да болуп, 1758-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Цин империясынын аскерлери тарабынан Жуңгар хандыгы толук талкаланганда, аларга баш ийүүнү каалабаган кыргыздар алгач Сибирь линиясына келип баш калкалашкан. Ал жерде орус бийлигин кабыл алгандан кийин Волга дарыясынын жээги, азыркы Астрахан шаарына жакын жерлерге көчүрүлгөн. Бул жактан Абдыракман Күчүк уулу орус тилинде эркин сүйлөп, кат жазууга үйрөнгөн. 1771-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>кыш айында Волга жээгиндеги калмактардын ханы (1761–1771) Уубашы кол алдындагы 33 миң түтүн эли менен кайра Кытайга качканда, кыргыздар ордунда калып, жергиликтүү орус акимчилигинен кысым көрүп жатканын билдирип, орус падышасы (1762–1796) Екатерина IIге арызданышкан. Андан жооп келгиче бир аз кыргыз өз мекенине кайткан. Кайткандардын ичинде Абдыракман Күчүк уулу да болуп, Ташкенттен Россияга каттаган кербенчилерге кошулуп, кийинчерээк «ташкенттик көпөс» катары таанылып калган. Ушул жактан ''Атаке бий'' ''Тынай'' уулу менен жакындашып, ал 1785-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>аны жол көрсөткүч кылып, ''Шергазы Орозбай'' (Уразбаев) уулу менен бирге Россияга элчиликке аттандырган. Орус бийлигине жазган Атаке бийдин эки катынын биринчиси Сибирдеги орус бийлигине арналып, «мындан ары аны таанып жүрүүгө» чакырган жана аларга эки аргымак тартуулаганын билдирген. Екатерина IIге арналган 2-катында орус өкмөтүнө көз каранды болуу же алардын бийлигин кабыл алуу тууралуу сөз айтылбай, башында өз ата-тегин даңазалап келип, андан ары Орто Азия жана Чыгыш Түркстан аркылуу каттаган соода кербендерин кыргыз жери менен өткүдөй өзгөртүүнү колдоону суранган. Аны менен бирге «орус падышасына бир кул жана үч илбирс, беш сүлөөсүн терисин» тартуулаганын жана ал белектерди жеткирүүнү «өз элчилери Абдрахман менен Ширгазыга тапшырганын» эскертет. Чүй өрөөнүнөн 1785-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>июль айында чыккан элчилер 23-августа Омск шаарына келген. Борборго келүүгө расмий уруксат берилгенден кийин, поручик И. Сипайлов коштогон элчилер Петербургга жөнөтүлгөн. 1786-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>декабрь айында аларды падыша салтанат менен кабыл алган, ошондой эле Атаке баатырды 800, Абдыракманды 100, Шергазыны 25 күмүш акча менен сыйлоого буйрук берген. Борбордо жүргөндө Абдыракман Күчүк уулу сыркоолоп калып, аны артка кайтаруу бир топко кечеңдеген. Натыйжада Атаке бийге жооп кат жеткирүү соода кербенинин башчысы М. Агаферов менен казандык көпөс А. Нурмаматовго тапшырылат. Алар 1787-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>октябрь айында Омскдан чыгып, Чүй – Ысык-Көлгө чейин келип, Екатерина IIнин жообун Атаке бийге тапшырып, кыргыздар тууралуу алгачкы кабар жыйнап кетишкен. Бирок жиберген элчилеринин кечиккенине кабатыр болгон Атаке бий алардын кабарын билип келүүгө 1788-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>жайында Абдыракмандын уулу ''Сатымбай'' башындагы экинчи элчиликти аттандырат. Алар Омск <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаарына </ins>2-августта жеткен. Аңгыча Сибирдеги орус бийлигине М. Агаферовдун кербени жолдон тонолгону, ал Атакенин уулдары Солтоной менен Байшүкүр колдуу болгону тууралуу кабар жеткен. Тергөө иши башталып, Сатымбай кармалган. Петербургдагы 1789-ж. январь айында Омскга кайтып келген Абдыракман Күчүк уулу Атаке баатырга «элчиликтен ийгиликтүү кайттым» деп кат жөнөткөн. Ал тергөө ишине катышып жүрүп, 1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Плоских В. М., Сапаралиев Д. Новые данные о первом киргизском посольстве в Россию. //Известия Академии наук Киргизской ССР, № 2. 1982; Кыргызстан-Россия: История взаимооношений. XVIII-XIX вв. Сб. док. и материалов. Б., 1998.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Плоских В. М., Сапаралиев Д. Новые данные о первом киргизском посольстве в Россию. //Известия Академии наук Киргизской ССР, № 2. 1982; Кыргызстан-Россия: История взаимооношений. XVIII-XIX вв. Сб. док. и материалов. Б., 1998.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Temirkan https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%AB%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%9C%D0%90%D0%9D_%D0%9A%D2%AF%D1%87%D2%AF%D0%BA_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=47745&oldid=prev 2024-02-26T03:49:15Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:49, 26 Февраль (Бирдин айы) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДЫРАКМАН Күчүк уулу''' (орус архив маалыматтарында Абдрахман Кучаков, 1758-жылдан мурун – 20. 06. 1789, Петропавловск <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">себи</del>) – элчи, соодагер. XVII к. аягы – XVIII к. башында ''Жуңгар хандыгы'' Борбордук Азияны басып алышына байланыштуу жергиликтүү түрк урууларынын айрым өкүлдөрү ойрот хандарына кызмат кылып калышкан. Алардын ичинде бир нече ондогон түтүн кыргыздар да болуп, 1758-ж. Цин империясынын аскерлери тарабынан Жуңгар хандыгы толук талкаланганда, аларга баш ийүүнү каалабаган кыргыздар алгач Сибирь линиясына келип баш калкалашкан. Ал жерде орус бийлигин кабыл алгандан кийин Волга дарыясынын жээги, азыркы Астрахан шаарына жакын жерлерге көчүрүлгөн. Бул жактан Абдыракман Күчүк уулу орус тилинде эркин сүйлөп, кат жазууга үйрөнгөн. 1771-ж. кыш айында Волга жээгиндеги калмактардын ханы (1761–1771) Уубашы кол алдындагы 33 миң түтүн эли менен кайра Кытайга качканда, кыргыздар ордунда калып, жергиликтүү орус акимчилигинен кысым көрүп жатканын билдирип, орус падышасы (1762–1796) Екатерина IIге арызданышкан. Андан жооп келгиче бир аз кыргыз өз мекенине кайткан. Кайткандардын ичинде Абдыракман Күчүк уулу да болуп, Ташкенттен Россияга каттаган кербенчилерге кошулуп, кийинчерээк «ташкенттик көпөс» катары таанылып калган. Ушул жактан ''Атаке бий'' ''Тынай'' уулу менен жакындашып, ал 1785-ж. аны жол көрсөткүч кылып, ''Шергазы Орозбай'' (Уразбаев) уулу менен бирге Россияга элчиликке аттандырган. Орус бийлигине жазган Атаке бийдин эки катынын биринчиси Сибирдеги орус бийлигине арналып, «мындан ары аны таанып жүрүүгө» чакырган жана аларга эки аргымак тартуулаганын билдирген. Екатерина IIге арналган 2-катында орус өкмөтүнө көз каранды болуу же алардын бийлигин кабыл алуу тууралуу сөз айтылбай, башында өз ата-тегин даңазалап келип, андан ары Орто Азия жана Чыгыш Түркстан аркылуу каттаган соода кербендерин кыргыз жери менен өткүдөй өзгөртүүнү колдоону суранган. Аны менен бирге «орус падышасына бир кул жана үч илбирс, беш сүлөөсүн терисин» тартуулаганын жана ал белектерди жеткирүүнү «өз элчилери Абдрахман менен Ширгазыга тапшырганын» эскертет. Чүй өрөөнүнөн 1785-ж. июль айында чыккан элчилер 23-августа Омск шаарына келген. Борборго келүүгө расмий уруксат берилгенден кийин, поручик И. Сипайлов коштогон элчилер Петербургга жөнөтүлгөн. 1786-ж. декабрь айында аларды падыша салтанат менен кабыл алган, ошондой эле Атаке баатырды 800, Абдыракманды 100, Шергазыны 25 күмүш акча менен сыйлоого буйрук берген. Борбордо жүргөндө Абдыракман Күчүк уулу сыркоолоп калып, аны артка кайтаруу бир топко кечеңдеген. Натыйжада Атаке бийге жооп кат жеткирүү соода кербенинин башчысы М. Агаферов менен казандык көпөс А. Нурмаматовго тапшырылат. Алар 1787-ж. октябрь айында Омскдан чыгып, Чүй – Ысык-Көлгө чейин келип, Екатерина IIнин жообун Атаке бийге тапшырып, кыргыздар тууралуу алгачкы кабар жыйнап кетишкен. Бирок жиберген элчилеринин кечиккенине кабатыр болгон Атаке бий алардын кабарын билип келүүгө 1788-ж. жайында Абдыракмандын уулу ''Сатымбай'' башындагы экинчи элчиликти аттандырат. Алар Омск ш. 2-августта жеткен. Аңгыча Сибирдеги орус бийлигине М. Агаферовдун кербени жолдон тонолгону, ал Атакенин уулдары Солтоной менен Байшүкүр колдуу болгону тууралуу кабар жеткен. Тергөө иши башталып, Сатымбай кармалган. Петербургдагы 1789-ж. январь айында Омскга кайтып келген Абдыракман Күчүк уулу Атаке баатырга «элчиликтен ийгиликтүү кайттым» деп кат жөнөткөн. Ал тергөө ишине катышып жүрүп, 1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АБДЫРАКМАН Күчүк уулу''' (орус архив маалыматтарында Абдрахман Кучаков, 1758-жылдан мурун – 20. 06. 1789, Петропавловск <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">чеби</ins>) – элчи, соодагер. XVII к. аягы – XVIII к. башында ''Жуңгар хандыгы'' Борбордук Азияны басып алышына байланыштуу жергиликтүү түрк урууларынын айрым өкүлдөрү ойрот хандарына кызмат кылып калышкан. Алардын ичинде бир нече ондогон түтүн кыргыздар да болуп, 1758-ж. Цин империясынын аскерлери тарабынан Жуңгар хандыгы толук талкаланганда, аларга баш ийүүнү каалабаган кыргыздар алгач Сибирь линиясына келип баш калкалашкан. Ал жерде орус бийлигин кабыл алгандан кийин Волга дарыясынын жээги, азыркы Астрахан шаарына жакын жерлерге көчүрүлгөн. Бул жактан Абдыракман Күчүк уулу орус тилинде эркин сүйлөп, кат жазууга үйрөнгөн. 1771-ж. кыш айында Волга жээгиндеги калмактардын ханы (1761–1771) Уубашы кол алдындагы 33 миң түтүн эли менен кайра Кытайга качканда, кыргыздар ордунда калып, жергиликтүү орус акимчилигинен кысым көрүп жатканын билдирип, орус падышасы (1762–1796) Екатерина IIге арызданышкан. Андан жооп келгиче бир аз кыргыз өз мекенине кайткан. Кайткандардын ичинде Абдыракман Күчүк уулу да болуп, Ташкенттен Россияга каттаган кербенчилерге кошулуп, кийинчерээк «ташкенттик көпөс» катары таанылып калган. Ушул жактан ''Атаке бий'' ''Тынай'' уулу менен жакындашып, ал 1785-ж. аны жол көрсөткүч кылып, ''Шергазы Орозбай'' (Уразбаев) уулу менен бирге Россияга элчиликке аттандырган. Орус бийлигине жазган Атаке бийдин эки катынын биринчиси Сибирдеги орус бийлигине арналып, «мындан ары аны таанып жүрүүгө» чакырган жана аларга эки аргымак тартуулаганын билдирген. Екатерина IIге арналган 2-катында орус өкмөтүнө көз каранды болуу же алардын бийлигин кабыл алуу тууралуу сөз айтылбай, башында өз ата-тегин даңазалап келип, андан ары Орто Азия жана Чыгыш Түркстан аркылуу каттаган соода кербендерин кыргыз жери менен өткүдөй өзгөртүүнү колдоону суранган. Аны менен бирге «орус падышасына бир кул жана үч илбирс, беш сүлөөсүн терисин» тартуулаганын жана ал белектерди жеткирүүнү «өз элчилери Абдрахман менен Ширгазыга тапшырганын» эскертет. Чүй өрөөнүнөн 1785-ж. июль айында чыккан элчилер 23-августа Омск шаарына келген. Борборго келүүгө расмий уруксат берилгенден кийин, поручик И. Сипайлов коштогон элчилер Петербургга жөнөтүлгөн. 1786-ж. декабрь айында аларды падыша салтанат менен кабыл алган, ошондой эле Атаке баатырды 800, Абдыракманды 100, Шергазыны 25 күмүш акча менен сыйлоого буйрук берген. Борбордо жүргөндө Абдыракман Күчүк уулу сыркоолоп калып, аны артка кайтаруу бир топко кечеңдеген. Натыйжада Атаке бийге жооп кат жеткирүү соода кербенинин башчысы М. Агаферов менен казандык көпөс А. Нурмаматовго тапшырылат. Алар 1787-ж. октябрь айында Омскдан чыгып, Чүй – Ысык-Көлгө чейин келип, Екатерина IIнин жообун Атаке бийге тапшырып, кыргыздар тууралуу алгачкы кабар жыйнап кетишкен. Бирок жиберген элчилеринин кечиккенине кабатыр болгон Атаке бий алардын кабарын билип келүүгө 1788-ж. жайында Абдыракмандын уулу ''Сатымбай'' башындагы экинчи элчиликти аттандырат. Алар Омск ш. 2-августта жеткен. Аңгыча Сибирдеги орус бийлигине М. Агаферовдун кербени жолдон тонолгону, ал Атакенин уулдары Солтоной менен Байшүкүр колдуу болгону тууралуу кабар жеткен. Тергөө иши башталып, Сатымбай кармалган. Петербургдагы 1789-ж. январь айында Омскга кайтып келген Абдыракман Күчүк уулу Атаке баатырга «элчиликтен ийгиликтүү кайттым» деп кат жөнөткөн. Ал тергөө ишине катышып жүрүп, 1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Плоских В. М., Сапаралиев Д. Новые данные о первом киргизском посольстве в Россию. //Известия Академии наук Киргизской ССР, № 2. 1982; Кыргызстан-Россия: История взаимооношений. XVIII-XIX вв. Сб. док. и материалов. Б., 1998.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Плоских В. М., Сапаралиев Д. Новые данные о первом киргизском посольстве в Россию. //Известия Академии наук Киргизской ССР, № 2. 1982; Кыргызстан-Россия: История взаимооношений. XVIII-XIX вв. Сб. док. и материалов. Б., 1998.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%AB%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%9C%D0%90%D0%9D_%D0%9A%D2%AF%D1%87%D2%AF%D0%BA_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=47744&oldid=prev 2024-02-02T10:56:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:56, 2 Февраль (Бирдин айы) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АБДЫРАКМАН Күчүк уулу&#039;&#039;&#039; (орус архив маалыматтарында Абдрахман Кучаков, 1758-жылдан мурун – 20. 06. 1789, Петропавловск себи) – элчи, соодагер. XVII к. аягы – XVIII к. башында &#039;&#039;Жуңгар хандыгы&#039;&#039; Борбордук Азияны басып алышына байланыштуу жергиликтүү түрк урууларынын айрым өкүлдөрү ойрот хандарына кызмат кылып калышкан. Алардын ичинде бир нече ондогон түтүн кыргыздар да болуп, 1758-ж. Цин империясынын аскерлери тарабынан Жуңгар хандыгы толук талкаланганда, аларга баш ийүүнү каалабаган кыргыздар алгач Сибирь линиясына келип баш калкалашкан. Ал жерде орус бийлигин кабыл алгандан кийин Волга дарыясынын жээги, азыркы Астрахан шаарына жакын жерлерге көчүрүлгөн. Бул жактан Абдыракман Күчүк уулу орус тилинде эркин сүйлөп, кат жазууга үйрөнгөн. 1771-ж. кыш айында Волга жээгиндеги калмактардын ханы (1761–1771) Уубашы кол алдындагы 33 миң түтүн эли менен кайра Кытайга качканда, кыргыздар ордунда калып, жергиликтүү орус акимчилигинен кысым көрүп жатканын билдирип, орус падышасы (1762–1796) Екатерина IIге арызданышкан. Андан жооп келгиче бир аз кыргыз өз мекенине кайткан. Кайткандардын ичинде Абдыракман Күчүк уулу да болуп, Ташкенттен Россияга каттаган кербенчилерге кошулуп, кийинчерээк «ташкенттик көпөс» катары таанылып калган. Ушул жактан &#039;&#039;Атаке бий&#039;&#039; &#039;&#039;Тынай&#039;&#039; уулу менен жакындашып, ал 1785-ж. аны жол көрсөткүч кылып, &#039;&#039;Шергазы Орозбай&#039;&#039; (Уразбаев) уулу менен бирге Россияга элчиликке аттандырган. Орус бийлигине жазган Атаке бийдин эки катынын биринчиси Сибирдеги орус бийлигине арналып, «мындан ары аны таанып жүрүүгө» чакырган жана аларга эки аргымак тартуулаганын билдирген. Екатерина IIге арналган 2-катында орус өкмөтүнө көз каранды болуу же алардын бийлигин кабыл алуу тууралуу сөз айтылбай, башында өз ата-тегин даңазалап келип, андан ары Орто Азия жана Чыгыш Түркстан аркылуу каттаган соода кербендерин кыргыз жери менен өткүдөй өзгөртүүнү колдоону суранган. Аны менен бирге «орус падышасына бир кул жана үч илбирс, беш сүлөөсүн терисин» тартуулаганын жана ал белектерди жеткирүүнү «өз элчилери Абдрахман менен Ширгазыга тапшырганын» эскертет. Чүй өрөөнүнөн 1785-ж. июль айында чыккан элчилер 23-августа Омск шаарына келген. Борборго келүүгө расмий уруксат берилгенден кийин, поручик И. Сипайлов коштогон элчилер Петербургга жөнөтүлгөн. 1786-ж. декабрь айында аларды падыша салтанат менен кабыл алган, ошондой эле Атаке баатырды 800, Абдыракманды 100, Шергазыны 25 күмүш акча менен сыйлоого буйрук берген. Борбордо жүргөндө Абдыракман Күчүк уулу сыркоолоп калып, аны артка кайтаруу бир топко кечеңдеген. Натыйжада Атаке бийге жооп кат жеткирүү соода кербенинин башчысы М. Агаферов менен казандык көпөс А. Нурмаматовго тапшырылат. Алар 1787-ж. октябрь айында Омскдан чыгып, Чүй – Ысык-Көлгө чейин келип, Екатерина IIнин жообун Атаке бийге тапшырып, кыргыздар тууралуу алгачкы кабар жыйнап кетишкен. Бирок жиберген элчилеринин кечиккенине кабатыр болгон Атаке бий алардын кабарын билип келүүгө 1788-ж. жайында Абдыракмандын уулу &#039;&#039;Сатымбай&#039;&#039; башындагы экинчи элчиликти аттандырат. Алар Омск ш. 2-августта жеткен. Аңгыча Сибирдеги орус бийлигине М. Агаферовдун кербени жолдон тонолгону, ал Атакенин уулдары Солтоной менен Байшүкүр колдуу болгону тууралуу кабар жеткен. Тергөө иши башталып, Сатымбай кармалган. Петербургдагы 1789-ж. январь айында Омскга кайтып келген Абдыракман Күчүк уулу Атаке баатырга «элчиликтен ийгиликтүү кайттым» деп кат жөнөткөн. Ал тергөө ишине катышып жүрүп, 1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;АБДЫРАКМАН Күчүк уулу&#039;&#039;&#039; (орус архив маалыматтарында Абдрахман Кучаков, 1758-жылдан мурун – 20. 06. 1789, Петропавловск себи) – элчи, соодагер. XVII к. аягы – XVIII к. башында &#039;&#039;Жуңгар хандыгы&#039;&#039; Борбордук Азияны басып алышына байланыштуу жергиликтүү түрк урууларынын айрым өкүлдөрү ойрот хандарына кызмат кылып калышкан. Алардын ичинде бир нече ондогон түтүн кыргыздар да болуп, 1758-ж. Цин империясынын аскерлери тарабынан Жуңгар хандыгы толук талкаланганда, аларга баш ийүүнү каалабаган кыргыздар алгач Сибирь линиясына келип баш калкалашкан. Ал жерде орус бийлигин кабыл алгандан кийин Волга дарыясынын жээги, азыркы Астрахан шаарына жакын жерлерге көчүрүлгөн. Бул жактан Абдыракман Күчүк уулу орус тилинде эркин сүйлөп, кат жазууга үйрөнгөн. 1771-ж. кыш айында Волга жээгиндеги калмактардын ханы (1761–1771) Уубашы кол алдындагы 33 миң түтүн эли менен кайра Кытайга качканда, кыргыздар ордунда калып, жергиликтүү орус акимчилигинен кысым көрүп жатканын билдирип, орус падышасы (1762–1796) Екатерина IIге арызданышкан. Андан жооп келгиче бир аз кыргыз өз мекенине кайткан. Кайткандардын ичинде Абдыракман Күчүк уулу да болуп, Ташкенттен Россияга каттаган кербенчилерге кошулуп, кийинчерээк «ташкенттик көпөс» катары таанылып калган. Ушул жактан &#039;&#039;Атаке бий&#039;&#039; &#039;&#039;Тынай&#039;&#039; уулу менен жакындашып, ал 1785-ж. аны жол көрсөткүч кылып, &#039;&#039;Шергазы Орозбай&#039;&#039; (Уразбаев) уулу менен бирге Россияга элчиликке аттандырган. Орус бийлигине жазган Атаке бийдин эки катынын биринчиси Сибирдеги орус бийлигине арналып, «мындан ары аны таанып жүрүүгө» чакырган жана аларга эки аргымак тартуулаганын билдирген. Екатерина IIге арналган 2-катында орус өкмөтүнө көз каранды болуу же алардын бийлигин кабыл алуу тууралуу сөз айтылбай, башында өз ата-тегин даңазалап келип, андан ары Орто Азия жана Чыгыш Түркстан аркылуу каттаган соода кербендерин кыргыз жери менен өткүдөй өзгөртүүнү колдоону суранган. Аны менен бирге «орус падышасына бир кул жана үч илбирс, беш сүлөөсүн терисин» тартуулаганын жана ал белектерди жеткирүүнү «өз элчилери Абдрахман менен Ширгазыга тапшырганын» эскертет. Чүй өрөөнүнөн 1785-ж. июль айында чыккан элчилер 23-августа Омск шаарына келген. Борборго келүүгө расмий уруксат берилгенден кийин, поручик И. Сипайлов коштогон элчилер Петербургга жөнөтүлгөн. 1786-ж. декабрь айында аларды падыша салтанат менен кабыл алган, ошондой эле Атаке баатырды 800, Абдыракманды 100, Шергазыны 25 күмүш акча менен сыйлоого буйрук берген. Борбордо жүргөндө Абдыракман Күчүк уулу сыркоолоп калып, аны артка кайтаруу бир топко кечеңдеген. Натыйжада Атаке бийге жооп кат жеткирүү соода кербенинин башчысы М. Агаферов менен казандык көпөс А. Нурмаматовго тапшырылат. Алар 1787-ж. октябрь айында Омскдан чыгып, Чүй – Ысык-Көлгө чейин келип, Екатерина IIнин жообун Атаке бийге тапшырып, кыргыздар тууралуу алгачкы кабар жыйнап кетишкен. Бирок жиберген элчилеринин кечиккенине кабатыр болгон Атаке бий алардын кабарын билип келүүгө 1788-ж. жайында Абдыракмандын уулу &#039;&#039;Сатымбай&#039;&#039; башындагы экинчи элчиликти аттандырат. Алар Омск ш. 2-августта жеткен. Аңгыча Сибирдеги орус бийлигине М. Агаферовдун кербени жолдон тонолгону, ал Атакенин уулдары Солтоной менен Байшүкүр колдуу болгону тууралуу кабар жеткен. Тергөө иши башталып, Сатымбай кармалган. Петербургдагы 1789-ж. январь айында Омскга кайтып келген Абдыракман Күчүк уулу Атаке баатырга «элчиликтен ийгиликтүү кайттым» деп кат жөнөткөн. Ал тергөө ишине катышып жүрүп, 1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Плоских В. М., Сапаралиев Д. Новые данные о первом киргизском посольстве в Россию. //Известия Академии наук Киргизской ССР, № 2. 1982.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Плоских В. М., Сапаралиев Д. Новые данные о первом киргизском посольстве в Россию. //Известия Академии наук Киргизской ССР, № 2. 1982<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">; Кыргызстан-Россия: История взаимооношений. XVIII-XIX вв. Сб. док. и материалов. Б., 1998</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Турганбаев Элебай https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%91%D0%94%D0%AB%D0%A0%D0%90%D0%A5%D0%9C%D0%90%D0%9D_%D0%9A%D2%AF%D1%87%D2%AF%D0%BA_%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%83&diff=47743&oldid=prev 2024-01-29T07:33:43Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:33, 29 Январь (Үчтүн айы) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">АБДЫРАХМАН</del>''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кучак уулу </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">болжолу 1739–20</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>.1789) – элчи<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">; сарыбагыш уруусунун бийи Атаке баатыр </del>орус <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">император айымы Екатерина IIге жиберген элчилердин башчысы</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Элчилер 1785-жылы сапарга аттанып</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Омск </del>- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Петропавловск - Челябинск - Екатеринбург - Москва - Петербург маршруту боюнча жол кезишкен</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1785-жылы 15-мартта Петербург шаарында </del>Екатерина <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">II элчилерди салтанаттуу кабыл алган</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абдырахман Кучак </del>уулу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;span cat=</del>'ж.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыск</del>' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">oldv=</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;</del>жана<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/span&gt; Шергазы </del>Екатерина IIге <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  Атаке бийдин атынан жазылган катты</del>, үч илбирс, беш сүлөөсүн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">терисин &lt;span cat='</del>ж.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыск' oldv='ж</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а'&gt;жана&lt;/span&gt; бир кул тартуулашкан</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Катта кыргыз бийинин орус император айымын урматтаары</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыргыз жери аркылуу орус кербендеринин ээн</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">эркин өтүшүнө</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">алардын коопсуздугун коргоого кепил болоору тууралуу айтылган. Екатерина II жооп катары </del>Атаке <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">баатырга </del>800 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">рубль </del>күмүш акча <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">белек берип жиберген</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Абдырахманга 100 рубль берген</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Элчилер кайрадан Москва </del>- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Казань </del>- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Уфа </del>- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Челябинск </del>- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Пешан - Петропавловск аркылуу кайтып</del>, 1789-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы  2-январда Омскиге жетишкен</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бул жерден ал </del>Атаке баатырга «элчиликтен ийгиликтүү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кайттым'''»''' </del>деп кат жөнөткөн. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>Ал 1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">АБДЫРАКМАН Күчүк уулу</ins>''' (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орус архив маалыматтарында Абдрахман Кучаков, 1758-жылдан мурун – 20</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">06</ins>. 1789<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, Петропавловск себи</ins>) – элчи<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, соодагер. XVII к. аягы – XVIII к. башында ''Жуңгар хандыгы'' Борбордук Азияны басып алышына байланыштуу жергиликтүү түрк урууларынын айрым өкүлдөрү ойрот хандарына кызмат кылып калышкан. Алардын ичинде бир нече ондогон түтүн кыргыздар да болуп, 1758-ж. Цин империясынын аскерлери тарабынан Жуңгар хандыгы толук талкаланганда, аларга баш ийүүнү каалабаган кыргыздар алгач Сибирь линиясына келип баш калкалашкан. Ал жерде </ins>орус <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">бийлигин кабыл алгандан кийин Волга дарыясынын жээги, азыркы Астрахан шаарына жакын жерлерге көчүрүлгөн</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бул жактан Абдыракман Күчүк уулу орус тилинде эркин сүйлөп</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кат жазууга үйрөнгөн. 1771</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кыш айында Волга жээгиндеги калмактардын ханы (1761–1771) Уубашы кол алдындагы 33 миң түтүн эли менен кайра Кытайга качканда, кыргыздар ордунда калып, жергиликтүү орус акимчилигинен кысым көрүп жатканын билдирип, орус падышасы (1762–1796) </ins>Екатерина <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">IIге арызданышкан. Андан жооп келгиче бир аз кыргыз өз мекенине кайткан</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Кайткандардын ичинде Абдыракман Күчүк </ins>уулу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">да болуп, Ташкенттен Россияга каттаган кербенчилерге кошулуп, кийинчерээк «ташкенттик көпөс» катары таанылып калган. Ушул жактан ''Атаке бий'' '</ins>'<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Тынай'' уулу менен жакындашып, ал 1785-</ins>ж. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аны жол көрсөткүч кылып, '</ins>'<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Шергазы Орозбай</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Уразбаев) уулу менен бирге Россияга элчиликке аттандырган. Орус бийлигине жазган Атаке бийдин эки катынын биринчиси Сибирдеги орус бийлигине арналып, «мындан ары аны таанып жүрүүгө» чакырган </ins>жана <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аларга эки аргымак тартуулаганын билдирген. </ins>Екатерина IIге <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">арналган 2-катында орус өкмөтүнө көз каранды болуу же алардын бийлигин кабыл алуу тууралуу сөз айтылбай, башында өз ата-тегин даңазалап келип</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">андан ары Орто Азия жана Чыгыш Түркстан аркылуу каттаган соода кербендерин кыргыз жери менен өткүдөй өзгөртүүнү колдоону суранган. Аны менен бирге «орус падышасына бир кул жана </ins>үч илбирс, беш сүлөөсүн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">терисин» тартуулаганын жана ал белектерди жеткирүүнү «өз элчилери Абдрахман менен Ширгазыга тапшырганын» эскертет. Чүй өрөөнүнөн 1785-</ins>ж. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">июль айында чыккан элчилер 23</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">августа Омск шаарына келген</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Борборго келүүгө расмий уруксат берилгенден кийин</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">поручик И. Сипайлов коштогон элчилер Петербургга жөнөтүлгөн. 1786</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. декабрь айында аларды падыша салтанат менен кабыл алган</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой эле </ins>Атаке <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">баатырды </ins>800<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, Абдыракманды 100, Шергазыны 25 </ins>күмүш акча <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен сыйлоого буйрук берген. Борбордо жүргөндө Абдыракман Күчүк уулу сыркоолоп калып</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">аны артка кайтаруу бир топко кечеңдеген. Натыйжада Атаке бийге жооп кат жеткирүү соода кербенинин башчысы М. Агаферов менен казандык көпөс А. Нурмаматовго тапшырылат</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Алар 1787</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. октябрь айында Омскдан чыгып, Чүй – Ысык</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Көлгө чейин келип, Екатерина IIнин жообун Атаке бийге тапшырып, кыргыздар тууралуу алгачкы кабар жыйнап кетишкен. Бирок жиберген элчилеринин кечиккенине кабатыр болгон Атаке бий алардын кабарын билип келүүгө 1788</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. жайында Абдыракмандын уулу ''Сатымбай'' башындагы экинчи элчиликти аттандырат. Алар Омск ш. 2</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">августта жеткен. Аңгыча Сибирдеги орус бийлигине М. Агаферовдун кербени жолдон тонолгону, ал Атакенин уулдары Солтоной менен Байшүкүр колдуу болгону тууралуу кабар жеткен. Тергөө иши башталып</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Сатымбай кармалган. Петербургдагы </ins>1789-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">январь айында Омскга кайтып келген Абдыракман Күчүк уулу </ins>Атаке баатырга «элчиликтен ийгиликтүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кайттым» </ins>деп кат жөнөткөн. Ал <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тергөө ишине катышып жүрүп, </ins>1789-жылы 20-июнда Петропавловск шаарындагы мечитте дүйнөдөн кайткан.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ад.: Плоских В. М., Сапаралиев Д. Новые данные о первом киргизском посольстве в Россию. //Известия Академии наук Киргизской ССР, № 2. 1982.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;</div></td></tr> </table>

imported>Турганбаев Элебай