https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%C2%AB%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%91%D0%90%D0%99%C2%BB«НАРИКБАЙ» - Түзөтүүлөр тарыхы2026-11-09T13:16:07ZБул барактын викидеги өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.4https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%C2%AB%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%91%D0%90%D0%99%C2%BB&diff=104460&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-09T12:21:16Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">9 ноябрь 2026, саат 12:21 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%C2%AB%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%91%D0%90%D0%99%C2%BB&diff=104459&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:00:00Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">«НАРИКБАЙ» </strong>— баатырдык поэма. Ногой, казак, кара калпак, башкыр, крым <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> казан татарларында «ЭрЧоро», «Шора», «Шорабаатыр» аталса, кыргыздарда негизги каармандын бири Нариктин атынан «Н.» делет. Чоро - тарыхта болгон адам, Крым хандыгынын князы. Карамзиндин жыл баянында Казандагы согушта Крымдан келген Чоро дегендин 1546-ж. өлтүрүлгөндүгү маалымдалат. Айрым тарыхый материалдарга караганда, Крым, Казан хандыктарындагы <abbr data-short="жерг." data-full="жергиликтүү" data-extended="true">жергиликтүү</abbr> князь төрөлөр <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> орус империясынын ортосундагы чыр-чатакка да катышы болгон. Ушундай себептерден улам изилденбей келген. «Н.» поэмасынын казак, башкыр, ногой, татар, кара калпак, чуваш элдеринде бир канча варианттары <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Шоро баатыр <abbr data-short="ж-дө" data-full="жөнүндө" data-extended="true">жөнүндө</abbr>гү ыр, аңыз, аңгемелер жолугат. Алардын баары Карим уулу Чоронун айланасындагы окуяларга байланыштуу. Ал эми кыргыздардагы айтылышында 16-к-дагы тарыхый адамдын ысымы гана сакталып, түп-тамырынан өзгөрүп, уруучулук, феодалдык түзүлүштүн ички карама-каршылыктары, өз ара араздашып, бытыраган кыргыздардын калмак төбөлдөрүнүн баскынчылык жортуулуна каршы биригүүгө умтулуусу, алардын азаттык күрөшү «поэманын» идеялык мазмунун түзөт. «Н.» поэмасы көбүнчө <abbr data-short="Кырг-н" data-full="Кыргызстан" data-extended="true">Кыргызстан</abbr>дын түндүгүндө <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Талас өрөөнүндө казактар <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> коңшулаш аймакта айтылат. Т. Сатылганов «Наркан» деген ат <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> айткандыгы тууралуу маалымат К. Кожобековдон жазылып алынган. Мындан сырткары Т. Сырдыбаев <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> С. Чойбековдон жазылып алынган, толукталган тексти <abbr data-short="ил." data-full="илимий" data-extended="true">илимий</abbr> баш сөзү <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> «Эл адабияты» сериясынан жарык көрдү (Муңдук, Зарлык. Кыз Дарыйка. Нарикбай. 11-том. Б., 2002.).</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_501-600_бб]]</div>vol5_>KadyrM