КУМУРСКАЛАР

КУМУРСКАЛАР (Formicoidae) – курт-кумурскалардын жаргак канаттуулар түркүмүндөгү жалгыз чоң тукуму. Курсагынын биринчи, кээде экинчи сегменти ичке белин түзөт. Көбүнүн сайгычы

жана уулуу бездери бар, ал бөлүп чыгарган затта кумурска кислотасы болот. 10 миңге жакын түрү Антар­ктида жана Түнд\к уюлдан башка жерде, айрыкча тропикте кеңири таралган. КМШ өлкөлөрүндө 350дөй, Кыргызстанда 100дөй түрү бар. Алар бир нече он жана жүз миңден топ­тошуп, татаал уюкта жа­шайт. Уюкта канаттуу эркек жана ургаачыларынан башка жумуртка туучу бир же бир нече ургаачысы жана канатсыз жумушчу кумурскалар (жыныстык жактан жетилбеген ургаачылары) болот. Жумушчу кумурскаларды азыктандырат, уюкту тазалайт. Башка уюктун кумурскаларын өзүнүкүнө жолотпойт. Эркеги ургаачысын уруктандыргандан кийин өлөт; ургаачылары канатын жоготуп, жаңы уюк түзүүгө кирет. Кумурскалардын кээ бир түрү бир нече бүлөдөн туруп, азыгын же особдорун алмашуучу, жалпы кароолу бар колония түзөт. Уюгун жерге, таш жана эски жыгач алдына курат. Кумурскалар зыянкеч курт-кумурскалардын жумурткасы, личинкасы, өсүмдүк уругу, гүл ширеси ж. б. менен азыктанып, пайда келтиргендиктен, алардын уюгун коргоо керек.