КАКШААЛ

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
03:44, 9 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 карата Temirkan (талкуу | салымы) тарабынан жасалган версия
(айырма) ← Мурунку нускасы | Соңку нускасы (айырма) | Жаңыраак нускасы → (айырма)
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

КАКШААЛ – Кыргызстан м-н Кытай аймагы аркы­луу аккан дарыя, Таримдин алабы. Жогорку агымында Ак-Сай аталып, Көк-Кыя ж-а Мүдүрүм суулары кошулгандан кийин Какшаал делет. Ак- Сай – Ат-Башы кырка тоосунун түштүк капталы­нан, Көк-Кыя – Какшаал кырка тоосунун түндүк капталынан башталат. Узундугу (Көк-Кыя м-н Ак- Сайдын кошулушунан Кыргызстандын чек арасына чейин) 19 км. Жалпы узундугу 345 км. Алабынын аянты 8270 км2. Какшаал Ак-Суу м-н кошулуп, Тарим дарыясын түзөт. Ак-Сай суусу Чатыр-Ташка чейин ке­нен өрөөн м-н жайылып, андан ары кууштай баштап, Көк-Кыя кошулгандан кийин кууш, терең капчыгай аркылуу агат. Жылдык орточо чыгымы 71 м3/сек. Эң көп чыгымы июль–ав­густта, азы декабрь–январда байкалат. Ок­тябрда тартылып, май айында кире баштайт. Ири куймалары: Мүдүрүм, узундугу 98 км (сол); Көк- Кыя 83 км, Терек 55 км (оң). Сугатка пайдала­нылат (Кытайда). Жээгинде Чатыр-Таш, Сыңар- Жар, Ак-Талаа, Үч-Турпан, Сургун, Ак-Жар ж. б. кыштактар жайгашкан. Какшаалдын алабын эзелтен кыргыздар мекендейт.