АСПАРУХ

АСПАРУХ, И с п е р и х, Е с п е р и х, И с п о р (болжол менен 644‒701) ‒ протоболгарлардын уногунбурлар же кутригурлар урууларынын ханы; Биринчи Болгар падышачылыгынын алгачкы ханы (681‒701). 7-кылымдын ортосунда хазарлардын кысымынан улам Аспарух протоболгар урууларынын айрым бөлүктөрү менен Азов боюнан Түштүк Бессарабияга, андан ары Византиянын бийлиги астындагы Дунайдын оӊ жээгине журт которууга аргасыз болгон. Аспарух жетектеген протоболгар уруулары Добруджага жана анын айланасындагы аймактарга отурукташып, жергиликтүү жети славян уруусун баш ийдирүү менен бул жакта өзүлөрүнүн мамлекетин негиздешкен. Аспарух Дунай боюнда хазарлар менен болгон согушта курман болгон. 981-жылы Византия империясы Аспарухтун мамлекетин тааныган.