АРХИМЕД

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
04:25, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 карата imported>Kadyrm (→‎top: категория кошуу) тарабынан жасалган версия
(айырма) ← Мурунку нускасы | Соңку нускасы (айырма) | Жаңыраак нускасы → (айырма)
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

АРХИМЕ́Д ― (болжолу б. з. ч. 287 – 212, Сиракузы шаары) – байыркы грек илимпозу, математик жана механик. Статика менен гидростатиканы негиздөөчү. Илимий иштерин механик жана техник катары баштаган. Беттер аянтынын, ар кандай нерсе жана фигуралардын көлөмүн табуу методун өркүндөткөн. Ал физика-математика илимдеринин алгачкы окумуштуусу, Механиканы илим катары түзүүчүлөрдүн бири. Ага ар түрдүү техникалык ойлоп чыгаруулар тийиштүү. Ал π санынын маанисин өтө тактыкта эсептеп чыккан жана нерсенин оордук борборун тапкан. Рычагдар законун математикалык жол менен чыгарган. Анын акыркы эмгеги сууга матырылган нерсенин тең салмактуулугун изилдөө болгон. Архимед винти деп аталган суу көтөргүч механизмди ойлоп тапкан.