КАЙЫҢДЫ ӨРӨӨНҮ

КАЙЫҢДЫ ӨРӨӨНҮ Борбордук Теңир-Тоодо. Эңил­чек, Ат-Жайлоо ж-а Кайыңды кырка тоолору­нун аралыгында чыгыштан батышка 75 кмге созулуп жатат. Ак-Суу районунун аймагында жайгашкан. Туурасы 5 км. Аянты 599 км². Эң бийик жери 5420 м. Жапыз жери 2100 м. Рельефи төртүнчүлүк мезгилдин ортоңку бөлү­гүндөгү байыркы мөңгүнүн жылышынан калып­танган тепши сымал (трог), орто жери жайык. Өрөөндүн капталдары кыска, кууш жылгалуу. Азыркы учурда эрозиялык процесстер ургаал­дуу жүрүүдө. Негизинен палеозойдун кристалл­дык ж-а аны жиреп чыккан интрузия тектери­нен турат. Ортоңку бөлүгүндө олигоцен-миоцен­дин кызыл түстүү конгломераттары жер бетине чыгып турат. Климаты континенттик, январ­дын орточо температурасы –16...–17°С, июлдуку 10– 11°С. Жылдык жаан-чачыны 250–300 мм.

Өрөөндүн жогорку бөлүгү.

Өрөөндөгү негизги суунун алабына таандык 73 мөңгүнүн жалпы аянты 158 км², алардын эң ириси Кайыңды (узундугу 25,8 км, аянты 107,4 км²). Өрөөн аркылуу Кайыңды суусу (куймалары: Ат-Жай­лоо, Карагатты) агат. Тескейине токойлуу шал­баа, субальп, альп ж-а нивалдык-гляциалдык алкактар мүнөздүү. Суу бойлой кайың, ар кыл бадал өсөт. Карагай токою ортоңку бөлүгүндө ж-а Үч-Чат тоолорунун түндүк капталдарында кез­дешет. Кышкы жайыт.