ЗЫМЫРЫК КУШ
ЗЫМЫРЫК КУШ – жөө жомоктордогу куштун образы. Адамдар айбанаттарды аң-сезимдүү деп түшүнгөн байыркы мифтик ишенимдерге байланыштуу келип чыккан. Атайын изилдөөлөрдө анын образы скиф доорунан бери Евразияга белгилүү деп айтылат. Зымырык иран ж-а түрк элдеринин жөө жомокторунун, укмуш окуялуу дастандарынын мифологиялык дөө, ажыдаар сыяктуу каармандарына окшош. Зымырык ар дайым адамга дос, оң образ катары мүнөздөлүп, ага антропоморфизм мүнөздүү. Ал адам сыяктуу сүйлөө, сезүү касиеттерине ээ. Зарыл учурда адамга жардам-
га келет, аны көтөрүп учуп, каалаган жерине жеткирет ж. б. Мисалы, анын образы ирандыктардын «Рустамнамэсинде», түркмөндөрдүн «Шабахрам», азербайжандардын «Шахзада Бахрам», түркмөн, өзбек, тажиктердин «Көр уулунда» жолугат. Айрыкча, Фирдоусинин элдик оозеки чыгармачылыктын негизинде жазылган «Шахнамэсинде» көрүнүктүү роль ойнойт. Ал баатыр Үрүстөмдү, анын энеси Рудабени, атасы Залды бир нече жолу кырсыктан куткарып, ажалдан алып калат. Иран элдеринин жомокторунда зымырык «Эр Төштүктөгү» алп кара куш сыяктуу сүрөттөлөт.