КМШ

КМШ , Көз карандысыз Мамлекеттердин Шерик­тештиги – эгемендүү, көз карандысыз мамле­кеттердин өз ара макулдашууларынын ж-а ке­лишимдеринин негизинде пайда болгон мамле­кеттер аралык бирикмеси. КМШ 1991-ж. 8-де­кабрда Минск шаарына жакын жердеги Беловежа токоюнда СССРдин курамындагы РСФСР, Бе­ларуссия ж-а Украина республикаларынын өкүлдөрү кол койгон келишимдин негизинде түзүлгөн. Бул 1991-жылы 17-мартта СССР боюнча өткөрүлгөн рефе­рендумда СССРди сактап калууну колдогон (76%) көпчүлүктүн эркине каршы окуя болуп, 15 республиканы бириктирген СССРдин кулай башта­ганын билдирген. Ошол эле жылы 21-декабрда Алматы шаарында Азербайжан, Армения, Казак­стан, Кыргызстан, Молдова, Тажикстан, Түркмөн­стан, Өзбекстан, Беларуссия, Россия ж-а Украи­на биригип, КМШны түзүү келишимине кол кою­шуп, декларация кабыл алышкан. Ошентип, терең кризистин негизинде СССР өзүнүн жашоо­сун биротоло токтоткон. СССРдин Президенти М. С. Горбачёв 1991-ж. 25-декабрда президент­тик милдетин аткарууну токтоткондугун бил­дирген. Шериктеш мамлекеттердин максаттары ж-а принциптери төмөндөгүдөй аныкталат: КМШ өзүнчө бөлүнүп түзүлгөн мамлекет же мам­лекеттердин үстүнөн караган бирикме эмес; анын катышуучуларынын өз ара иш-аракеттери, мам­лекеттер түзгөн келишимдерде макулдашылган тартипте артыкчылыктык принциби боюнча ишке ашырылат; эл аралык стратегиялык туруктуу­лукту сактоо максатында аскердик-стратегия­лык күчтөр боюнча бириккен командалык ж-а яд­ролук курал боюнча бирдиктүү көзөмөлдөө сакта­лат; тараптар өз ичинен ядросуз же бейтарап мамлекет болууга умтулган өлкөгө урмат-сый м-н мамиле кылышат; КМШга башка дагы каа­лаган мамлекеттер кошула алат. КМШнын не­гизги органдары – Мамлекет башчыларынын ке­ңеши, Өкмөт башчыларынын кеңеши, Атка­руучу секретариаты, Мамлекет аралык экономикалык ке­ңеш, Парламент аралык ассамблея, Коргоо ми­нистрлер кеңеши, Тышкы иштер министрлер кеңеши, Космос боюнча мамлекеттер аралык ке­ңеш, Коллективдүү коопсуздук келишими ж. б. КМШнын туруктуу иштеген органы – Коорди­нациялык-кеңеш берүүчү комитет (Минскиде жай­гашкан). КМШнын Мамлекет башчылар кеңе­ши, Өкмөт башчылар кеңеши ж. б. органдарын­да жолугушуулар өткөрүлүп, маанилүү заман­бап маселелер чечилип турат.