КЛАПЕЙРОН–КЛАУЗИУС ТЕҢДЕМЕСИ: нускалардын айырмасы
No edit summary |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КЛАПЕЙРОН–КЛАУЗИУС ТЕҢДЕМЕСИ</b> – зат­тын бир фазадан экинчи фазага өтүү (буулануу, эрүү, сублимация – айдап чыгаруу, полиморф­тук айлануу ж. б.) кубулуштарына тиешелүү термодинамикалык теңдеме. Бул теңдемени биринчи жолу Б. <i>Клапейрон</i> түзгөн, немис физиги Р. Клаузиус кайрадан иштеп чыккан. | <b type='title'>КЛАПЕЙРОН–КЛАУЗИУС ТЕҢДЕМЕСИ</b> – зат­тын бир фазадан экинчи фазага өтүү (буулануу, эрүү, сублимация – айдап чыгаруу, полиморф­тук айлануу ж. б.) кубулуштарына тиешелүү термодинамикалык теңдеме. Бул теңдемени биринчи жолу Б. <i>Клапейрон</i> түзгөн, немис физиги Р. Клаузиус кайрадан иштеп чыккан. Клайперон–Клаузиус тендемесине ылайык тең салмактуу өтүүчү процессте фазалык өтүүнүн жылуулугу төмөнкү туюнтма м-н аныкталат: <i>L=T (dp/dT)Ч (V</i>2<i>–V</i>1), мында T – фазалык өтүү температурасы, (<i>V</i>2–<i>V</i>1) – фазалык өтүү кезин­деги көлөмдүн өзгөрүшү, <i>dp/dT</i> – фазалык тең салмактуулук сызыгында температура боюнча басым­дан алынган туундунун мааниси. Бул теңдеме­ни 1834-жылы Б. Клапейрон суюктук м-н жылуу­лук тең салмакта турган конденсацияланган буу­га <i>Карно циклин</i> анализдеп, колдонуу жолу м-н алган. 1850-жылы Р. <i>Клаузиус</i> бул теңдемени термодинамиканын экинчи законунун негизин­де кайрадан иштеп чыккан. Фазалык өтүү ж. б. үчүн жалпылаган. Клапейрон–Клаузиус тендемеси жылуулук чыгаруу же жутуу м-н коштолгон бардык фазалык өтүүлөргө колдонулат. Клапейрон–Клаузиус тендемесинин жардамы м-н буулануу жылуулугу эсептелет, анткени ал тажрыйбада өтө кыйынчылык м-н өлчөнөт. | ||
[[Категория:4-том, 307-352 бб]] | [[Категория:4-том, 307-352 бб]] | ||
07:56, 11 Март (Жалган куран) 2026 -га соңку нускасы
КЛАПЕЙРОН–КЛАУЗИУС ТЕҢДЕМЕСИ – заттын бир фазадан экинчи фазага өтүү (буулануу, эрүү, сублимация – айдап чыгаруу, полиморфтук айлануу ж. б.) кубулуштарына тиешелүү термодинамикалык теңдеме. Бул теңдемени биринчи жолу Б. Клапейрон түзгөн, немис физиги Р. Клаузиус кайрадан иштеп чыккан. Клайперон–Клаузиус тендемесине ылайык тең салмактуу өтүүчү процессте фазалык өтүүнүн жылуулугу төмөнкү туюнтма м-н аныкталат: L=T (dp/dT)Ч (V2–V1), мында T – фазалык өтүү температурасы, (V2–V1) – фазалык өтүү кезиндеги көлөмдүн өзгөрүшү, dp/dT – фазалык тең салмактуулук сызыгында температура боюнча басымдан алынган туундунун мааниси. Бул теңдемени 1834-жылы Б. Клапейрон суюктук м-н жылуулук тең салмакта турган конденсацияланган бууга Карно циклин анализдеп, колдонуу жолу м-н алган. 1850-жылы Р. Клаузиус бул теңдемени термодинамиканын экинчи законунун негизинде кайрадан иштеп чыккан. Фазалык өтүү ж. б. үчүн жалпылаган. Клапейрон–Клаузиус тендемеси жылуулук чыгаруу же жутуу м-н коштолгон бардык фазалык өтүүлөргө колдонулат. Клапейрон–Клаузиус тендемесинин жардамы м-н буулануу жылуулугу эсептелет, анткени ал тажрыйбада өтө кыйынчылык м-н өлчөнөт.