КЛАПЕЙРОН ТЕҢДЕМЕСИ: нускалардын айырмасы
No edit summary |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КЛАПЕЙРО́Н ТЕҢДЕМЕСИ</b> (Клапейрон – Мен­делеев теңдемеси) – идеалдык газдардын абалын аныктоочу термодинамикалык параметрлердин (көлөм V, басым <i>р</i> ж-а абсолюттук температура <i>Т</i>) ортосундагы көз карандылыкты туюнтуучу теңдеме: <i>рV=ВТ.</i> Мында пропорциялаштык коэффиенти <i>В</i> газдын <i>M</i> массасына ж-а жаратылышына (башкача айтканда моль мас­сасына) көз каранды. Теңдемени Б. П. Э. <i>Кла­пейрон</i> 1834- | <b type='title'>КЛАПЕЙРО́Н ТЕҢДЕМЕСИ</b> (Клапейрон – Мен­делеев теңдемеси) – идеалдык газдардын абалын аныктоочу термодинамикалык параметрлердин (көлөм V, басым <i>р</i> ж-а абсолюттук температура <i>Т</i>) ортосундагы көз карандылыкты туюнтуучу теңдеме: <i>рV=ВТ.</i> Мында пропорциялаштык коэффиенти <i>В</i> газдын <i>M</i> массасына ж-а жаратылышына (башкача айтканда моль мас­сасына) көз каранды. Теңдемени Б. П. Э. <i>Кла­пейрон</i> 1834-жылы аныктаган. 1874-жылы Д. И. <i>Мен­делеев</i> идеалдык газдын 1 <i>молу</i> үчүн абал теңде­месин чыгарган: <i>pV=RT</i>, мында <i>R</i> – универсал­дык <i>газ туруктуулугу</i>. Эгер газдын моль мас­сасын m деп белгилесек, анда <i>PV=RTM/m.</i> Бул туюнтма Клапейрон – Менделеевдин идеалдык газ абалынын теңдемеси деп аталат. Бул теңде­ме Бойль – Мариотт, Гей-Люссак ж-а Авогадро закондорун бириктирет. Анча чоң эмес басымда ж-а жогорку температураларда Клайперон тендемеси реалдык газ­дардын (мисалы, атмесфаралык абага, кыймылдаткычтан чыккан калдыктарга) абалын белгилүү даража­дагы тактык м-н мүнөздөөгө колдонсо болот. Көп кездешүүчү газдар – суутек, гелий, кычкыл­тек, аба, азот ж. б. идеалдык газга окшош бол­гондуктан, Клапейрон тендемеси колдонулат. | ||
[[Категория:4-том, 307-352 бб]] | [[Категория:4-том, 307-352 бб]] | ||
07:50, 11 Март (Жалган куран) 2026 -га соңку нускасы
КЛАПЕЙРО́Н ТЕҢДЕМЕСИ (Клапейрон – Менделеев теңдемеси) – идеалдык газдардын абалын аныктоочу термодинамикалык параметрлердин (көлөм V, басым р ж-а абсолюттук температура Т) ортосундагы көз карандылыкты туюнтуучу теңдеме: рV=ВТ. Мында пропорциялаштык коэффиенти В газдын M массасына ж-а жаратылышына (башкача айтканда моль массасына) көз каранды. Теңдемени Б. П. Э. Клапейрон 1834-жылы аныктаган. 1874-жылы Д. И. Менделеев идеалдык газдын 1 молу үчүн абал теңдемесин чыгарган: pV=RT, мында R – универсалдык газ туруктуулугу. Эгер газдын моль массасын m деп белгилесек, анда PV=RTM/m. Бул туюнтма Клапейрон – Менделеевдин идеалдык газ абалынын теңдемеси деп аталат. Бул теңдеме Бойль – Мариотт, Гей-Люссак ж-а Авогадро закондорун бириктирет. Анча чоң эмес басымда ж-а жогорку температураларда Клайперон тендемеси реалдык газдардын (мисалы, атмесфаралык абага, кыймылдаткычтан чыккан калдыктарга) абалын белгилүү даражадагы тактык м-н мүнөздөөгө колдонсо болот. Көп кездешүүчү газдар – суутек, гелий, кычкылтек, аба, азот ж. б. идеалдык газга окшош болгондуктан, Клапейрон тендемеси колдонулат.